English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write comments in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TED2016

ShaoLan: The Chinese zodiac, explained

Шаолан Хсуех: Кинескиот хороскоп, објаснет

Filmed:
2,319,144 views

Една четвртина од светската популација верува во Кинескиот хороскоп. Иако вие не верувате, мудро би било да знаете како функционира, вели технологот и претприемач Шааолан Хсуех. Во овој забавен, информативен говор, Шаолан споделува некои совети за разбирање на старата традиција и објаснува како според верувањата таа влијае на карактерот, кариерата, бракот и на напредокот во дадена година. Што кажува вашиот знак за Вас?

- Technologist, entrepreneur
ShaoLan want to help people understand China's culture and language, and to bridge the gap between East and West. Full bio

Дали некогаш ве прашал вашиот пријател
од Кина,
00:12
Have you ever been asked
by your Chinese friend,
"Кој е вашиот хороскопски знак?"
00:15
"What is your zodiac sign?"
Немојте да мислите дека пробуваат само да
разговараат.
00:17
Don't think they are making small talk.
Ако речете, "Јас сум Мајмун,"
00:20
If you say, "I'm a Monkey,"
веднаш знаат
00:22
they immediately know
вие имате 24,36,48 или 60 год.
00:23
you are either 24, 36, 48 or 60 years old.
(Смеа)
00:27
(Laughter)
Прашањето на хороскопскиот знак е
културен начин за да се праша за вашата
00:28
Asking a zodiac sign is a polite way
of asking your age.
возраст.
00:32
By revealing your zodiac sign,
you are also being evaluated.
Со откривањето на вашиот хороскопски знак
вие исто така сте проценети.
Се формираат мислења за вашата среќа и
несреќа,
00:36
Judgments are being made
about your fortune or misfortune,
вашиот карактер, просперитетот во
кариерата
00:40
your personality, career prospects
и како ќе напредувате во дадена година.
00:42
and how you will do in a given year.
Ако го споделите и знакот на партнерот
00:45
If you share you and your
partner's animal signs,
ќе го замислат вашиот приватен живот.
00:48
they will paint a picture in their mind
about your private life.
Можеби не верувате во Кинескиот хороскоп.
00:52
Maybe you don't believe
in the Chinese zodiac.
Бидејќи четвртина од светот е инспирирана
од истиот,
00:55
As a quarter of the world population
is influenced by it,
би било мудро да направите нешто во
врска со тоа
00:59
you'd be wise to do something about that.
Што е точно, кинескиот хороскоп?
01:02
So what is the Chinese zodiac, exactly?
Повеќето Западњаци веруваат во
Грчко римскиот хороскоп,
01:05
Most Westerners think
of Greco-Roman zodiac,
знаци кои се поделени на 12 месеци.
01:09
the signs divided into 12 months.
Кинескиот хороскоп е различен.
01:11
The Chinese zodiac is different.
Тоа е циклус од 12 год. означен со
животни,
01:13
It's a 12-year cycle labeled with animals,
почнувајќи со Стаорецот и завршувајќи со
Прасето
01:17
starting with a Rat and ending with a Pig,
и нема никаква асоцијација со
соѕвездијата.
01:19
and has no association
with constellations.
На пример, ако сте родени во 1975, вие сте
Зајак.
01:23
For example, if you were born
in 1975, you are a Rabbit.
Дали можете да го видите вашиот
хороскопски знак таму?
01:29
Can you see your zodiac sign there?
Нашите Кинески предци, изградиле многу
комплексна теоретска структура
01:32
Our Chinese ancestors constructed
a very complicated theoretical framework
базирана на внатрешниот јанг, петте
елементи и 12те хороскопски животни.
01:37
based on yin and yang, the five elements
and the 12 zodiac animals.
Преку илјадници години,
01:42
Over thousands of years,
оваа популарна култура влијаела врз многу
важни човечки одлуки,
01:44
this popular culture has affected
people's major decisions,
како што се крштевањето, венчување, раѓање
и ставот што го имале еден спрема друг.
01:48
such as naming, marriage, giving birth
and attitude towards each other.
Некои од овие примени се навистина
фантастични.
01:54
And some of the implications
are quite amazing.
Кинезите верувале дека некои животни се
подобри од другите.
01:58
The Chinese believe certain animals
get on better than the others.
Затоа родителите бирале специфични години
во кои ќе раѓаат,
02:03
So parents choose specific years
to give birth to babies,
бидејќи верувале дека точната комбинација
на животните
02:07
because they believe the team effort
by the right combination of animals
може да даде просперитет на семејството.
02:12
can give prosperity to families.
Се обраќаме на хороскопот дури и кога
влегуваме во романтични врски
02:15
We even refer to the zodiac
when entering into romantic relations.
Јас сум Прасе; треба да имам совршена
романса со Тигри, Кози и Зајци.
02:20
I'm a Pig; I should have perfect romance
with Tigers, Goats and Rabbits.
Кинезите верувале дека некои животни
се родени непријатели.
02:27
Chinese people believe some animals
are natural enemies.
Како Прасе треба да се чувам од Змија.
02:31
As a Pig, I need
to be careful with a Snake.
Кренете рака ако сте Змија.
02:35
Raise your hand if you are a Snake.
Да разговараме покасно.
02:37
Let's have a chat later.
02:39
(Laughter)
(Смеа)
Веруваме дека некои животни се
посреќни од другите
02:40
We believe some animals
are luckier than the others,
како Змејот.
02:43
such as the Dragon.
За разлика од Западните традиции
02:45
Unlike the Western tradition,
Кинескиот Змеј е симбол на моќ, сила и
богатство.
02:47
the Chinese Dragon is a symbol
for power, strength and wealth.
Во сечиј сон е да се имаа бебе Змеј.
02:52
It's everyone's dream
to have a Dragon baby.
Родителите на Џек Ма сигурно биле многу
горди.
02:55
Jack Ma's parents
must have been very proud.
02:58
And they are not the only ones.
Но, тие не се единствените.
03:00
In 2012, the Year of the Dragon,
Во 2012-годината на Змејот,
наталитетот на Кина, Хонг Конг и Тајван
03:03
the birthrate in China,
Hong Kong and Taiwan
се зголемил за 5 проценти.
03:05
increased by five percent.
Тоа значи дека уште еден милион
бебиња.
03:07
That means another
one million more babies.
Со традиционална предизпозиција да бидат
машки,
03:12
With a traditional
preference to baby boys,
03:15
the boy-girl ratio that year
was 120 to 100.
размерот на машко спрема женско таа година
бил 120 со 100.
Кога тие машки Змејови ќе пораснат,
03:20
When those Dragon boys grow up,
03:22
they will face much more severe
competition in love and job markets.
ќе се соочат со поголема конкуренција
во љубовта и работата
Според ББЦ и соопштението на
кинеската влада,
03:27
According to the BBC and the Chinese
government's press release,
во јануари 2015 беше достигнат врвот на
изведени Царски резови.
03:31
January 2015 saw a peak
of Cesarean sections.
Зошто?
03:36
Why?
Тоа беше последниот месец од Годината на
Коњот.
03:38
That was the last month
for the Year of the Horse.
Не е бидејќи сакаат коњи премногу,
03:42
It's not because they like horses so much,
но бидејќи се обидуваат да избегнат
несреќни бебиња Кози.
03:44
it's because they try to avoid
having unlucky Goat babies.
(Смеа)
03:48
(Laughter)
Ако сте Коза ве молам не се чувствувајте
лошо.
03:49
If you are a Goat, please don't feel bad.
Тие се бебиња Кози.
03:52
Those are Goat babies.
Мене не ми изгледаат како губитници.
03:53
They don't look like losers to me.
(Смеа)
03:56
(Laughter)
Тигарот е уште едно непосакувано животно,
03:57
Tiger is another undesirable animal,
поради неговиот променлив темперамент.
04:00
due to its volatile temperament.
Многу Кинески религии имаа остар пад на
наталитетот
04:02
Many Chinese regions
saw a sharp decline of birthrate
за време на тие години.
04:06
during those years.
Можеби треба да се мисли спротивно на
хороскопот,
04:08
Perhaps one should consider
zodiac in reverse,
тие бебиња што се Тигри и Кози ќе имаат
многу помала конкуренција.
04:11
as those Tiger and Goat babies
will face much less competition.
Можеби тие се среќните.
04:16
Maybe they are the lucky ones.
Ги гледав 300те најбогати луѓе во светот
според Форбс
04:20
I went through the Forbes
top 300 richest people in the world,
и интересно
04:24
and it's interesting to see
најнепосакуваните животни, Тигар и Коза,
04:26
the most undesirable two animals,
the Goat and Tiger,
беа на врвот на табелата,
04:30
are at the top of the chart,
дури и повисоко од Змејот.
04:32
even higher than the Dragon.
Можеби треба да земеме в предвид,
04:34
So maybe we should consider,
дека е подобро да се има помала
конкуренција.
04:36
maybe it's much better
to have less competition.
Уште една интересна воедно и последна
забелешка
04:40
One last but interesting point:
многу Кинези ги носат одлуките
04:42
many Chinese people make
their investment decisions
според индексот на хороскопскиот знак.
04:45
based on the zodiac sign index.
Иако вербата и традицијата на овие знаци
04:48
Although the belief and tradition
of the zodiac sign
поминала низ илјадници години,
04:52
has been over thousands of years,
трендот за нивно користење во донесувањето
на важните одлуки
04:55
the trend of using it
in making major decisions
не се случи до пред неколку децении.
04:58
did not really happen
until the past few decades.
Нашите предци биле зафатени со
преживување на суши, сиромаштија,
05:01
Our ancestors were very busy
surviving poverty, drought,
глад, болести и граѓанска војна.
05:06
famine, riot, disease and civil war.
Конечно Кинезите го имаат времето, парите
и технологијата
05:10
And finally, Chinese people
have the time, wealth and technology
за да го создатат идеалниот живот кој
секогаш го посакувале.
05:15
to create an ideal life
they've always wanted.
Колективната одлука донесена од 1.3
милијарди луѓе
05:19
The collective decision
made by 1.3 billion people
влијаела на варијациите во економијата и
целокупната побарувачка на сѐ,
05:23
has caused the fluctuation in economics
and demand on everything,
од здравството и образованието до лични
добра.
05:27
from health care and education
to property and consumer goods.
Како што Кина игра важна улога во
глобалната економија и геополитика,
05:33
As China plays such an important role
in the global economy and geopolitics,
донесените одлуки базирани на хороскопот
и другите Кинески традиции
05:38
the decisions made based on the zodiac
and other Chinese traditions
завршуваат со влијание врз целиот свет.
05:42
end up impacting everyone
around the world.
Дали има Мајмуни овде?
05:47
Are there any Monkeys here?
2016 е Годината на Мајминот.
05:50
2016 is the Year of the Monkey.
Мајмуните се паметни, љубопитни, креативни
и непослушни.
05:53
Monkeys are clever, curious,
creative and mischievous.
Ви Благодарам
05:58
Thank you.
(Аплауз)
06:00
(Applause)
Translated by Davor Stevcheski
Reviewed by Julia Pascal Kalaputi

▲Back to top

About the speaker:

ShaoLan Hsueh - Technologist, entrepreneur
ShaoLan want to help people understand China's culture and language, and to bridge the gap between East and West.

Why you should listen

ShaoLan is an entrepreneur, angel investor, geek, writer, traveller and dreamer. She is the founder and creator of Chineasy, which she launched after her TED Talk in Long Beach, California in 2013.

In just over three years, she has built Chineasy into one of the most popular methods of learning Chinese across the Internet with several hundred thousand fellow learners. Her first book, Chineasy, The New Way to Read Chinese, was launched in March 2014 and has been translated into 18 languages. Her next book, Chineasy Everyday, was launched in March 2016.

ShaoLan is a tech entrepreneur with extensive business experience. At the age of 22, while studying for her MBA, she wrote four best-selling books on software in Taiwan, and her books were bundled by Microsoft. She co-founded pAsia, one of the major players on Internet in Asia in 1990’s. After a second masters degree at the University of Cambridge, she began Caravel Capital in 2005 to advise young tech companies.

Chineasy represents a return for ShaoLan to her artistic upbringing and in many ways a design project. This project is the culmination of her life’s journey through the East and West. Her aim is to help people to understand China, Chinese culture, its language and to bridge the gap between East and West. Her next step is to help Chinese children to enjoy and appreciate the beauty of their own language. 

 

More profile about the speaker
ShaoLan Hsueh | Speaker | TED.com