ABOUT THE SPEAKER
Marwa Al-Sabouni - Architect
Marwa Al-Sabouni suggests that architecture played a crucial role in the slow unraveling of Syrian cities' social fabric, preparing the way for once-friendly groups to become enemies instead of neighbors.

Why you should listen

Marwa Al-Sabouni was born in Homs, a city in the central-western part of the country, and has a PhD in Islamic Architecture. Despite the destruction of large parts of the city, she has remained in Homs with her husband and two children throughout the war. In her just-released book The Battle for Home (Thames & Hudson, 2016), she explores the role architecture and the built environment play in whether a community crumbles or comes together, and she offers insights on how her country (and a much-needed sense of identity) should be rebuilt so that it will not happen again.

More profile about the speaker
Marwa Al-Sabouni | Speaker | TED.com
TEDSummit

Marwa Al-Sabouni: How Syria's architecture laid the foundation for brutal war

Marwa Al-Sabouni: Si arkitektura e Sirisë hodhi themelet për luftë brutale

Filmed:
944,808 views

Cfarë ishte ajo që coi deri në luftë në Siri? Shtypja, thatësira dhe dallimet fetare lozën rolin e vet, por Marwa Al-Sabouni sugjeron nje arsye tjetër: arkitektura. Ajo flet nëpërmjet internetit nga Homs, ku për 6 vjetët e fundit ka parë sesi lufta po e shkatërron qytetin. Al-Sabouni sugjeron që arkitektura e Sirisë ka krijuar enklava për klasat dhe besimet aty ku njëherë e një kohë ishte shoqëri tolerante e multikulturale. E ardhmja e vendit varet nga sesi do të rindërtohet.
- Architect
Marwa Al-Sabouni suggests that architecture played a crucial role in the slow unraveling of Syrian cities' social fabric, preparing the way for once-friendly groups to become enemies instead of neighbors. Full bio

Double-click the English transcript below to play the video.

00:19
Hi. My name is Marwa,
and I'm an architect.
0
7893
2865
Përshëndetje.
Quhem Marwa dhe jam arkitekte.
00:23
I was born and raised in Homs,
1
11167
1826
U linda dhe u rrita në Homs,
00:25
a city in the central
western part of Syria,
2
13017
2718
nje qytet në pjesën
perëndimore qëndrore të Sirisë
00:27
and I've always lived here.
3
15759
1329
dhe kam jetuar gjithnjë aty.
Mbas gjashtë vjet lufte,
00:29
After six years of war,
4
17905
1572
00:31
Homs is now a half-destroyed city.
5
19501
1928
Homs është një qytet gjysmë i rrënuar.
Unë dhe familja ime ishim me fat,
shtëpia jonë është në këmbë akoma.
00:34
My family and I were lucky;
our place is still standing.
6
22001
3127
00:37
Although for two years,
we were like prisoners at home.
7
25152
3183
Megjithatë për dy vjet ne ishim
si të burgosur në shtëpi.
00:40
Outside there were demonstrations
and battles and bombings and snipers.
8
28359
4689
Jashtë kishte demonstrata dhe
beteja e shpërthime e snajpera.
00:46
My husband and I used to run
an architecture studio
9
34080
3052
Së bashku me burrin tim
kishim nje studio arkitekture
00:49
in the old town main square.
10
37156
1642
në sheshin kryesor të qytetit të vjetër.
00:51
It's gone, as is most
of the old town itself.
11
39333
2759
S'është më, sic nuk është
dhe qyteti i vjetër.
Gjysma e lagjeve të tjera të qytetit
00:54
Half of the city's other neighborhoods
12
42685
1881
00:56
are now rubble.
13
44590
1157
janë rrënoja.
00:58
Since the ceasefire in late 2015,
14
46414
2232
Që nga armepushimi në fund të 2015ës,
01:00
large parts of Homs
have been more or less quiet.
15
48670
2915
pjesë të tëra të Homs
kane qenë pak a shumë të qeta.
01:03
The economy is completely broken,
and people are still fighting.
16
51609
3693
Ekonomia është krejt e shkatërruar,
dhe njerëzit akoma luftojnë.
Tregëtarët që kishin stenda
në tregun e qytetit të vjetër
01:07
The merchants who had stalls
in the old city market
17
55326
2477
01:09
now trade out of sheds on the streets.
18
57827
2445
tani tregëtojne në tenda në rrugë.
01:12
Under our apartment, there is a carpenter,
19
60296
2496
Poshtë apartamentit tonë ka një marangoz
01:14
sweetshops, a butcher, a printing house,
workshops, among many more.
20
62816
4546
ëmbëltore, një kasap, një shtëpi botimi,
punishte, ndërmjet të tjerash.
Kam filluar të jap mësim
me kohë të pjesshme
01:20
I have started teaching part-time,
21
68251
2124
01:22
and with my husband,
who juggles several jobs,
22
70399
2514
dhe bashkë me burrin tim
që bën punë të ndryshme
01:24
we've opened a small bookshop.
23
72937
1636
kemi hapur një librari të vogël.
01:26
Other people do all sorts
of jobs to get by.
24
74938
2825
Njerëzit e tjerë bëjnë
lloj lloj punësh që të mbijetojnë.
Kur shoh qytetin tim të shkatërruar,
pyes vehten:
01:30
When I look at my destroyed city,
of course, I ask myself:
25
78803
3254
01:34
What has led to this senseless war?
26
82081
1927
Cfarë na coi te kjo luftë pa kuptim?
Siria ishte një vend i tolerancës
01:36
Syria was largely a place of tolerance,
27
84778
2231
historikisht i përshtatur
me shumëllojshmërinë
01:39
historically accustomed to variety,
28
87033
2040
01:41
accommodating a wide range
of beliefs, origins, customs,
29
89097
3281
që strehonte një seri besimesh,
origjinash, zakonesh,
01:44
goods, food.
30
92402
1183
të mirash, ushqimesh.
Si arriti vendi im--
01:46
How did my country --
31
94315
1165
01:47
a country with communities
living harmoniously together
32
95504
2698
një vend me komunitete
që jetonin së bashku në harmoni
01:50
and comfortable in discussing
their differences --
33
98226
2491
dhe diskutonin pa problem
ndyshimet mes tyre --
01:52
how did it degenerate into civil war,
violence, displacement
34
100741
4085
si degjeneroi në luftë civile,
dhunë, shpërngulje
01:56
and unprecedented sectarian hatred?
35
104850
2905
dhe urrejtje të paparë sektare?
Ishin shumë arsye që cuan në luftë--
02:00
There were many reasons
that had led to the war --
36
108239
2808
02:03
social, political and economic.
37
111071
2085
sociale, politike dhe ekonomike.
Të gjitha luajtën rolin e tyre.
02:05
They all have played their role.
38
113743
1564
02:07
But I believe there is one key reason
that has been overlooked
39
115331
3872
Por besoj që është
një arsye kyce e neglizhuar
02:11
and which is important to analyze,
40
119227
1910
dhe ka rëndësi të analizohet,
02:13
because from it will largely depend
41
121161
2326
sepse nga ajo varet gjerësisht
02:15
whether we can make sure
that this doesn't happen again.
42
123511
2927
nëse ne do ta evitojmë
që kjo të ndodhë përsëri.
Kjo arsye është arkitektura.
02:19
And that reason is architecture.
43
127372
1992
Arkitektura në vendin tim ka lozur
një vend të rëndësishëm
02:21
Architecture in my country
has played an important role
44
129818
2581
02:24
in creating, directing and amplifying
conflict between warring factions,
45
132423
4020
në krijimin, drejtimin dhe zgjerimin e
konfliktit mes fraksioneve ndërluftuese
02:28
and this is probably true
for other countries as well.
46
136467
2876
dhe kjo është ndoshta
e vërtetë për vende të tjera po ashtu.
Eshtë një lidhje e sigurt
midis arkitekturës së një vendi
02:31
There is a sure correspondence
between the architecture of a place
47
139750
3532
02:35
and the character of the community
that has settled there.
48
143306
2937
dhe karakterit të komunitetit
që është vendosur aty.
02:38
Architecture plays a key role
in whether a community crumbles
49
146711
3715
Arkitektura loz një rol kyc në nëse
një komunitet përçahet
02:42
or comes together.
50
150450
1239
apo bashkohet.
02:44
Syrian society has long lived
the coexistence
51
152060
2505
Shoqëria siriane ka mbështetur
për një kohë të gjatë
02:46
of different traditions and backgrounds.
52
154589
2356
bashkëjetesën e zakoneve
dhe prejardhjeve të ndryshme.
02:48
Syrians have experienced
the prosperity of open trade
53
156969
2730
Sirianët kanë përjetuar
prosperitetin e tregëtise së lirë
02:51
and sustainable communities.
54
159723
1752
dhe komuniteteve të qëndrueshme.
02:53
They have enjoyed the true meaning
of belonging to a place,
55
161499
3071
Ata kanë gëzuar kuptimin e vërtetë
të përkatësisë në një vend
02:56
and that was reflected
in their built environment,
56
164594
2703
dhe kjo është reflektuar
në mjedisin e ndërtuar
02:59
in the mosques and churches
built back-to-back,
57
167321
2468
në xhamitë dhe kishat e ndërtuara ngjitur,
03:01
in the interwoven souks and public venues,
58
169813
2247
në pazaret e ndërthurura
me ambjentet publike,
03:04
and the proportions and sizes based
on principles of humanity and harmony.
59
172084
4213
dhe në raportet dhe masat e bazuara
në principet humane dhe harmoninë.
03:08
This architecture of mixity
can still be read in the remains.
60
176948
3412
Kjo arkitekturë mixte
duket akoma te rrënojat.
Qyteti i vjetër islamik në Siri ishte
ndërtuar mbi shtresat e shumta të së kaluarës
03:12
The old Islamic city in Syria
was built over a multilayered past,
61
180384
3738
03:16
integrating with it
and embracing its spirit.
62
184147
2431
duke u integruar me të
dhe nën frymën e saj.
03:18
So did its communities.
63
186602
1627
Po kështu komunitetet.
Njerëzit jetonin dhe punonin
me njëri tjetrin
03:20
People lived and worked with each other
64
188253
1928
03:22
in a place that gave them
a sense of belonging
65
190205
2206
në një vend që i dha
ndjenjën e përkatësisë
03:24
and made them feel at home.
66
192435
2005
dhe i bënte të ndiheshin
në shtëpinë e tyre.
03:26
They shared a remarkably
unified existence.
67
194464
2300
Ata ndanin një ekzistencë
jashtëzakonisht të unifikuar.
Por gjate shekullit të kaluar,
03:29
But over the last century,
68
197748
1465
03:31
gradually this delicate balance
of these places has been interfered with;
69
199237
4501
është ndërhyrë gradualisht në këtë balancë
delikate të këtyre vendeve;
03:35
first, by the urban planners
of the colonial period,
70
203762
2680
në fillim, nga urbanistët
e periudhës koloniale,
03:38
when the French went
enthusiastically about,
71
206466
2214
kur francezët filluan me shumë entuziazëm
03:40
transforming what they saw
as the un-modern Syrian cities.
72
208704
3258
të transformojnë ato që i shikonin
si qytete jo-moderne siriane.
03:43
They blew up city streets
and relocated monuments.
73
211986
2977
Ata shembën rrugë qytetesh
dhe zhvendosën monumente.
I quajtën ato rregullime,
03:48
They called them improvements,
74
216255
1976
03:50
and they were the beginning
of a long, slow unraveling.
75
218255
3376
dhe ishte fillimi i një shthurje
të gjatë e të ngadalshme.
03:53
The traditional urbanism
and architecture of our cities
76
221655
2890
Urbanizmi dhe arkitektura tradicionale
e qyteteve tona
03:56
assured identity and belonging
not by separation,
77
224569
3166
siguruan identitetin dhe përkatësinë
jo nëpërmjet ndarjes
03:59
but by intertwining.
78
227759
1754
por nëpërmjet ndërthurjes.
04:01
But over time, the ancient became
worthless, and the new, coveted.
79
229537
3737
Por gjate kohës, e lashta u bë pa vlerë
dhe e reja, e dëshiruar.
04:05
The harmony of the built environment
and social environment
80
233641
2992
Harmonia e mjedisit të ndërtuar
dhe atij shoqëror
04:08
got trampled over
by elements of modernity --
81
236657
2663
u shkel nga elementet e modernitetit--
04:11
brutal, unfinished concrete blocks,
82
239344
2182
brutal, blloqe betoni të zbuluara,
04:13
neglect, aesthetic devastation,
83
241550
2699
neglizhimi, shkatërrimi i estetikës,
04:16
divisive urbanism that zoned
communities by class, creed or affluence.
84
244273
5141
urbanizmi i ndarë që zononte komunitetet
nga klasa, besimi dhe pasuria.
04:21
And the same was happening
to the community.
85
249859
2469
Dhe e njëjta po i ndodhte komunitetit.
04:24
As the shape of the built
environment changed,
86
252352
2595
Ndërsa forma e mjedisit
të ndërtuar ndryshoi,
04:26
so the lifestyles and sense
of belonging of the communities
87
254971
3308
po ashtu dhe stili i jetës
dhe përkatësia e komuniteteve
04:30
also started changing.
88
258303
1711
po ashtu filloi të ndryshonte.
04:32
From a register
of togetherness, of belonging,
89
260038
2617
Nga një vështrim i bashkësisë,
i përkatësisë,
04:34
architecture became
a way of differentiation,
90
262679
2571
arkitektura u bë mënyra e diferencimit,
04:37
and communities started drifting apart
91
265274
2397
dhe komunitetet filluan të ndahen
04:39
from the very fabric
that used to unite them,
92
267695
2971
nga stofi urban i cili
më parë i lidhte ato,
04:42
and from the soul of the place that used
to represent their common existence.
93
270690
4727
e nga shpirti i vendit që dikur përcaktonte
ekzistencën e tyre të përbashkët.
04:47
While many reasons had led
to the Syrian war,
94
275441
2389
Edhe pse arsyet që cuan Sirinë në luftë,
janë të shumta
04:49
we shouldn't underestimate
the way in which,
95
277854
2119
nuk duhet të nënvlerësojme atë që,
04:51
by contributing to the loss
of identity and self-respect,
96
279997
3849
duke kontribuar në humbjen
e identitetit dhe respektit për veten,
04:55
urban zoning and misguided,
inhumane architecture
97
283870
3377
zonimi urban dhe arkitektura
e gabuar jonjerëzore
04:59
have nurtured sectarian
divisions and hatred.
98
287271
2709
ka ushqyer ndarjen sektare dhe urrejtjen.
05:02
Over time, the united city
has morphed into a city center
99
290416
3389
Gjatë kohës, qyteti i bashkuar
është shndërruar në një qendër qyteti
05:05
with ghettos along its circumference.
100
293829
2517
me getot rreth e qark.
05:08
And in turn, the coherent communities
became distinct social groups,
101
296782
4065
Si rrjedhim, komunitetet e lidhura
u bënë grupe sociale të dalluara,
05:12
alienated from each other
and alienated from the place.
102
300871
3276
të izoluara nga njëra tjetra
dhe nga vendi.
05:17
From my point of view,
103
305133
1358
Nga pikëvështrimi im,
05:18
losing the sense of belonging to a place
104
306515
2117
të humbësh përkatësine nga një vend
05:20
and a sense of sharing it
with someone else
105
308656
2172
dhe kuptimin e pjesëmarrjes me dikë tjetër
05:22
has made it a lot easier to destroy.
106
310852
2320
e bën shumë të lehtë ta shkatërrosh atë.
05:25
The clear example can be seen
in the informal housing system,
107
313196
3684
Shembulli i qartë është
sistemi i banimit jozyrtar,
05:28
which used to host, before the war,
over 40 percent of the population.
108
316904
4496
që përfshinte 40 përqind
të popullsisë para luftës.
05:33
Yes, prior to the war,
almost half of the Syrian population
109
321424
3810
Po, para luftës, gati gjysma
e popullsisë siriane
05:37
lived in slums,
110
325258
1435
jetonte në lagjet e varfra,
05:38
peripheral areas
without proper infrastructure,
111
326717
3102
zona periferike
pa infrastrukturën e duhur,
05:41
made of endless rows of bare block boxes
112
329843
2873
të bëra me rreshta të panumërt
blloqesh betoni
05:44
containing people,
113
332740
1428
që mbanin njerëz,
05:46
people who mostly belonged
to the same group,
114
334192
2135
njerëz që kryesisht i përkisnin
të njëjtit grup,
05:48
whether based on religion,
class, origin or all of the above.
115
336351
4190
qoftë të një besimi, klase, origjine
apo te gjitha bashkë.
05:53
This ghettoized urbanism
proved to be a tangible precursor of war.
116
341772
4634
Ky urbanizim i getozuar
ka qenë një shenjë e dukshme e luftës.
05:58
Conflict is much easier
between pre-categorized areas --
117
346430
3354
Konflikti është më i dukshëm
në zonat e prekategorizuara
06:01
where the "others" live.
118
349808
1293
ku rrojnë "të tjerët".
06:03
The ties that used
to bind the city together --
119
351750
2533
Ajo që dikur e bashkonte qytetin
06:06
whether they were social,
through coherent building,
120
354307
2660
nga ana sociale, nëpërmjet banimit,
06:08
or economic, through trade in the souk,
121
356991
2133
nga ana ekonomike, nëpërmjet tregut,
06:11
or religious, through
the coexistent presence --
122
359148
2886
apo religjioze,
nëpërmjet bashkëekzistencës--
06:14
were all lost in the misguided
and visionless modernization
123
362058
3712
humbi e gjitha gjatë modernizimit
të gabuar dhe pa vizion
06:17
of the built environment.
124
365794
1364
të mjedisit të ndërtuar.
Më lejoni një devijim.
06:19
Allow me an aside.
125
367782
1265
06:21
When I read about heterogeneous urbanism
in other parts of the world,
126
369467
4183
Kur lexoj për urbanizimet heterogjene
në pjesë të tjera të botës,
06:25
involving ethnic neighborhoods
in British cities
127
373674
2472
që përfshijnë lagjet etnike
në qytetet britanike
06:28
or around Paris or Brussels,
128
376170
2109
apo rreth Parisit ose Brukselit,
06:30
I recognize the beginning
of the kind of instability
129
378303
3594
e njoh fillimin
e këtij lloji destabilizimi
06:33
we have witnessed
so disastrously here in Syria.
130
381921
2930
që është dëshmuar
kaq shkatërruese këtu në Siri.
06:38
We have severely destroyed cities,
131
386027
2206
Ne kemi shkatërruar rëndë qytetet,
06:40
such as Homs, Aleppo,
Daraa and many others,
132
388257
3181
si Homs, Aleppo, Daraa dhe shumë të tjera,
06:43
and almost half of the population
of the country is now displaced.
133
391462
3859
dhe gati gjysma e popullsisë së vendit
është zhvendosur tashmë.
06:47
Hopefully, the war will end,
134
395345
2148
Shpresojmë që të mbarojë lufta,
06:49
and the question that,
as an architect, I have to ask, is:
135
397517
3494
dhe pyetja që bëj unë si arkitekte, është:
06:53
How do we rebuild?
136
401341
1452
si do ta rindërtojmë?
06:55
What are the principles
that we should adopt
137
403317
2636
Cilat janë principet që duhet të adoptojmë
06:57
in order to avoid repeating
the same mistakes?
138
405977
2758
në mënyrë që të mos përsërisim
prapë gabimet?
07:01
From my point of view, the main focus
should be on creating places
139
409099
3539
Sipas meje, vëmendja duhet të
përqëndrohet në krijimin e hapsirave
07:04
that make their people feel they belong.
140
412662
2168
që i japin njerëzve
ndjenjën e përkatësisë.
07:06
Architecture and planning
need to recapture
141
414854
2495
Arkitektura dhe dizajni
kanë nevojë të rigjejnë
07:09
some of the traditional values
that did just that,
142
417373
2904
disa vlera tradicionale që arrijnë
të bëjnë tamam këtë,
07:12
creating the conditions
for coexistence and peace,
143
420301
3231
krijojnë kushtet
për bashkëjetesë dhe paqe,
07:15
values of beauty
that don't exhibit ostentation,
144
423556
3268
për vlerat e të bukurës pa pompozitet
07:18
but rather, approachability and ease,
145
426848
2365
por komode dhe të qasshme,
07:21
moral values that promote
generosity and acceptance,
146
429237
3507
vlera morale që promovojnë
bujari dhe pranim.
07:24
architecture that is for everyone
to enjoy, not just for the elite,
147
432768
3977
Një arkitekturë që mund ta cmojnë
të gjithë, jo vetëm elita,
07:28
just as used to be in the shadowed alleys
of the old Islamic city,
148
436769
3652
sic ka qenë në rrugicat e errta
të qytetit të vjetër islamik,
07:32
mixed designs that encourage
a sense of community.
149
440445
2833
Projekte mikse që inkurajojnë
ndjenjën e komunitetit.
Eshtë një lagje këtu në Homs
që quhet Baba Amr,
07:36
There is a neighborhood here in Homs
that's called Baba Amr
150
444326
3239
07:39
that has been fully destroyed.
151
447589
1663
që është shkatërruar fare.
Gati dy vjet më parë,
paraqita këtë projekt
07:41
Almost two years ago,
I introduced this design
152
449714
2526
07:44
into a UN-Habitat competition
for rebuilding it.
153
452264
2997
në një konkurs të UN-Habitat
për rikonstruktimin e saj.
07:47
The idea was to create an urban fabric
inspired by a tree,
154
455285
4338
Ideja ishte të krijohej nje stof urban
i frymëzuar nga një pemë,
07:51
capable of growing
and spreading organically,
155
459647
2921
që mund të hapej e të rritej
në mënyrë organike,
07:54
echoing the traditional bridge
hanging over the old alleys,
156
462592
3222
që i bën jehonë urës tradicionale
të varur mbi rrugicat e vjetra,
07:57
and incorporating apartments,
private courtyards, shops,
157
465838
3752
dhe inkorporon apartamente,
oborre private, dyqane,
08:01
workshops, places for parking
and playing and leisure,
158
469614
3373
punishte, vende për parkim,
për lojra e kohë të lirë,
08:05
trees and shaded areas.
159
473011
1583
pemë dhe zona në hije.
Eshtë larg perfeksionit, pa dyshim.
08:07
It's far from perfect, obviously.
160
475625
1986
08:09
I drew it during the few hours
of electricity we get.
161
477635
3271
E kam projektuar gjatë atyre pak orëve
që kemi dritë elektrike.
08:12
And there are many possible ways
to express belonging and community
162
480930
3598
Dhe ka shumë mënyra të mundshme për
të shprehur përkatësine dhe komunitetin
08:16
through architecture.
163
484552
1151
nëpërmjet arkitekturës.
08:17
But compare it with the freestanding,
disconnected blocks
164
485727
3044
Por krahasoje atë me lagjet e izoluara,
të palidhura,
08:20
proposed by the official project
for rebuilding Baba Amr.
165
488795
3955
të projektit zyrtar të rikonstruksionit
të Baba Amr.
08:24
Architecture is not the axis
around which all human life rotates,
166
492774
3608
Arkitektura nuk është boshti
që rrotullohet gjthë jeta njerëzore,
08:28
but it has the power to suggest
and even direct human activity.
167
496406
4372
por ka fuqinë të influencojë, madje
mund të drejtojë aktivitetin njerëzor.
08:33
In that sense, settlement,
identity and social integration
168
501231
4152
Në këtë drejtim, ndërtimet,
identiteti dhe integrimi shoqëror
08:37
are all the producer and product
of effective urbanism.
169
505407
3921
janë në të njëjtën kohë prodhuesit
dhe produktet e një urbanizimi efikas.
Urbanizmi koherent
i një qyteti të vjetër islamik
08:41
The coherent urbanism
of the old Islamic city
170
509990
2956
08:44
and of many old European
towns, for instance,
171
512970
2896
dhe i shumë qyteteve të vjetra europiane,
për shembull,
08:47
promote integration,
172
515890
1733
promovojnë integrim,
08:49
while rows of soulless housing
or tower blocks,
173
517647
3237
ndërsa rreshtat e kullave pashpirt,
08:52
even when they are luxurious,
174
520908
1765
bile dhe luksoze,
08:54
tend to promote isolation and "otherness."
175
522697
2665
inkurajojnë izolimin dhe "tjetërsinë".
Bile dhe gjëra të thjeshta
08:57
Even simple things
176
525958
1250
08:59
like shaded places or fruit plants
or drinking water inside the city
177
527232
3856
si vendet me hije, pemët frutore
apo uji i pijshëm në qytet
09:03
can make a difference
in how people feel towards the place,
178
531112
3175
bëjnë ndryshimin në mënyrën
e perceptimit të hapsirës nga banorët,
09:06
and whether they consider it
a generous place that gives,
179
534311
3189
dhe nëse ata e konsiderojnë
një hapsirë bujare,
09:09
a place that's worth keeping,
contributing to,
180
537524
3172
një hapsirë që ia vlen ta ruajnë,
09:12
or whether they see it
as an alienating place,
181
540720
2357
apo nëse e shohin si vend tjetërsimi,
09:15
full of seeds of anger.
182
543101
1475
të mbushur me fara zemërimi.
09:17
In order for a place to give,
its architecture should be giving, too.
183
545291
4016
Që një vend të jetë bujar,
arkitektura duhet të jetë po ashtu.
Ambjenti i ndërtuar ka rëndësi.
09:22
Our built environment matters.
184
550100
2004
09:24
The fabric of our cities is reflected
in the fabric of our souls.
185
552128
3984
Stofi i qyteteve reflektohet
në stofin tonë shpirtëror.
Qoftë në formën e lagjeve
të varfra të betonit,
09:28
And whether in the shape
of informal concrete slums
186
556802
2951
apo ndërtimet sociale të dështuara
09:31
or broken social housing
187
559777
1626
apo qytetet e vjetra të marra nëpër këmbë
09:33
or trampled old towns
188
561427
1759
09:35
or forests of skyscrapers,
189
563210
1746
apo pyjet e rrokaqiejve,
09:36
the contemporary urban archetypes
190
564980
2103
stereotipet bashkëkohore urbane
09:39
that have emerged
all across the Middle East
191
567107
2708
që janë shfaqur gjithandej
në Lindjen e Mesme
09:41
have been one cause of the alienation
and fragmentation of our communities.
192
569839
4299
u bënë shkak i tjetërsimit dhe
fragmentarizimit të komuniteteve tona.
Mund të mësojme nga kjo.
09:46
We can learn from this.
193
574971
1493
09:48
We can learn how to rebuild
in another way,
194
576488
2853
Mund të mësojmë
se si të ndërtojmë ndryshe,
09:51
how to create an architecture
that doesn't contribute only
195
579365
3317
si të krijojmë një arkitekturë
që nuk kontribuon vetëm
09:54
to the practical and economic
aspects of people's lives,
196
582706
2957
në jetën praktike dhe
ekonomike të njerëzve,
09:57
but also to their social, spiritual
and psychological needs.
197
585687
3919
por edhe në nëvojat shoqërore,
shpirtërore e psikologjike.
Këto nevoja u neglizhuan plotësisht
në qytetet siriane para luftës.
10:02
Those needs were totally overlooked
in the Syrian cities before the war.
198
590043
3905
Duhet të krijojmë përsëri
qytete të ndara
10:06
We need to create again
cities that are shared
199
594575
2743
10:09
by the communities that inhabit them.
200
597342
2031
nga komunitetet që jetojnë aty.
10:11
If we do so, people will not feel the need
201
599777
2889
Nëse e bëjmë këtë,
njerëzit nuk do të ndjejnë nevojën
10:14
to seek identities opposed
to the other identities all around,
202
602690
3849
për të kërkuar identitete kundërshtare
me identitetet rreth e rrotull
10:18
because they will all feel at home.
203
606563
3095
sepse do të ndihen si në shtëpi.
Ju falemnderit që më dëgjuat.
10:22
Thank you for listening.
204
610246
1388
Translated by Helena Bedalli
Reviewed by Nikol Likja

▲Back to top

ABOUT THE SPEAKER
Marwa Al-Sabouni - Architect
Marwa Al-Sabouni suggests that architecture played a crucial role in the slow unraveling of Syrian cities' social fabric, preparing the way for once-friendly groups to become enemies instead of neighbors.

Why you should listen

Marwa Al-Sabouni was born in Homs, a city in the central-western part of the country, and has a PhD in Islamic Architecture. Despite the destruction of large parts of the city, she has remained in Homs with her husband and two children throughout the war. In her just-released book The Battle for Home (Thames & Hudson, 2016), she explores the role architecture and the built environment play in whether a community crumbles or comes together, and she offers insights on how her country (and a much-needed sense of identity) should be rebuilt so that it will not happen again.

More profile about the speaker
Marwa Al-Sabouni | Speaker | TED.com