ABOUT THE SPEAKER
Juna Kollmeier - Theoretical astrophysicist
Using all the techniques known to astronomy -- mathematics, computers and data from telescopes on the ground and in space -- Juna Kollmeier seeks to understand how the universe formed by mapping stars, galaxies and black holes at scale.

Why you should listen

As she tells it, Juna Kollmeier believes "all humans have an inalienable right to know about their world. For the past two decades, I have been studying the cosmos -- from planets to galaxies to black holes. I am currently making a new map of the sky -- the fifth generation of the Sloan Digital Sky Survey."

Led to a career in astrophysics by "a STEM camp in Michigan," Kollmeier is currently an astrophysicist at the Carnegie Institution for Science. Her research focuses on the emergence of structure in the universe on multiple scales and how the tiny fluctuations in density that were present when the universe was only 300,000 old became the stars, galaxies and black holes that we see now. Her goal is to complete this new SDSS sky map and to make sure these data remain available to the public for study.

More profile about the speaker
Juna Kollmeier | Speaker | TED.com
TED2019

Juna Kollmeier: The most detailed map of galaxies, black holes and stars ever made

Γιούνα Κολμάιερ: Ο πιο λεπτομερής χάρτης από γαλαξίες, μαύρες τρύπες και άστρα που έγινε ποτέ

Filmed:
1,884,944 views

Οι άνθρωποι μελετούν τα άστρα εδώ και χιλιάδες χρόνια. Όμως, η αστροφυσικός Γιούνα Κολμέιερ έχει μια ειδική αποστολή: να δημιουργήσει τον πιο λεπτομερή τρισδιάστατο χάρτη του σύμπαντος που έχει υπάρξει ποτέ. Ταξιδέψτε μαζί της στο διάστημα, καθώς μοιράζεται πληροφορίες σχετικά με τα ευρήματα της ίδιας και της ομάδας της στην Ψηφιακή Έρευνα Ουρανού του Sloan, απεικονίζοντας εκατομμύρια άστρα, μαύρες τρύπες και γαλαξίες σε απίστευτη λεπτομέρεια. Αν συνεχίσουμε με αυτόν τον ρυθμό, μέχρι το 2060 θα έχουμε καταφέρει να χαρτογραφήσουμε κάθε μεγάλο γαλαξία του παρατηρήσιμου σύμπαντος. «Έχουμε φτάσει από το να ταξινομούμε όστρακα για να αναπαραστήσουμε τις λειτουργίες του σύμπαντος στη θεωρία της σχετικότητας μέσα σε μερικές χιλιάδες χρόνια», αναφέρει. «Αν περιμένουμε άλλα 40 χρόνια, θα μπορέσουμε να χαρτογραφήσουμε όλους τους γαλαξίες».
- Theoretical astrophysicist
Using all the techniques known to astronomy -- mathematics, computers and data from telescopes on the ground and in space -- Juna Kollmeier seeks to understand how the universe formed by mapping stars, galaxies and black holes at scale. Full bio

Double-click (or triple-click) the English transcript below to play the video.

00:13
When I was a kidπαιδί,
I was afraidφοβισμένος of the darkσκοτάδι.
0
1722
2934
Όταν ήμουν μικρή, φοβόμουν το σκοτάδι.
00:18
The darknessσκοτάδι is where the monstersτέρατα are.
1
6032
2600
Στο σκοτάδι βρίσκονται τα τέρατα.
00:21
And I had this little night lightφως
outsideεξω απο of my bedroomυπνοδωμάτιο
2
9540
4184
Κι έτσι είχα πάντα ένα μικρό φωτάκι
αναμμένο έξω από το υπνοδωμάτιό μου
00:26
so that it would never get too darkσκοτάδι.
3
14671
1745
για να μην σκοτεινιάζει πολύ.
00:29
But over time, my fearφόβος of the darkσκοτάδι
turnedγύρισε to curiosityπεριέργεια.
4
17973
4865
Αλλά με τον καιρό ο φόβος μου
για το σκοτάδι μετατράπηκε σε περιέργεια.
00:35
What is out there in the "dark-darkσκούρο-σκούρο?"
5
23410
2938
Τι βρίσκεται εκεί έξω στο απόλυτο σκοτάδι;
00:39
And it turnsστροφές out
6
27410
1367
Και από ό,τι φαίνεται
00:41
that tryingπροσπαθεί to understandκαταλαβαίνουν the darknessσκοτάδι
is something that's fascinatedγοητευμένος humansτου ανθρώπου
7
29728
4699
το να ανακαλύψουμε τι κρύβεται
πίσω από το σκοτάδι μας ενθουσίαζε πάντα
00:46
for thousandsχιλιάδες of yearsχρόνια, maybe foreverγια πάντα.
8
34451
2174
από αρχαιοτάτων χρόνων, ίσως πάντα.
00:49
And we know this
9
37389
1857
Και το γνωρίζουμε αυτό
00:51
because we find theirδικα τους ancientαρχαίος relicsυπόλειμμα
of theirδικα τους attemptsπροσπάθειες to mapχάρτης the skyουρανός.
10
39270
4737
επειδή ανακαλύπτουμε αρχαία απομεινάρια
προσπάθειας για καταγραφή του ουρανού.
00:58
This tuskTusk is over 30,000 yearsχρόνια oldπαλαιός.
11
46317
3309
Αυτός ο χαυλιόδοντας είναι
πάνω από 30.000 χρόνων.
01:02
Some people think
that it's a carvingσκάλισμα of OrionOrion
12
50413
2991
Κάποιοι πιστεύουν πως είναι
μια σκαλιστή απεικόνιση του Ωρίωνα
01:05
or maybe a calendarΗμερολόγιο.
13
53428
2087
ή κάποιο ημερολόγιο.
01:07
We don't know.
14
55944
1150
Δεν γνωρίζουμε.
01:09
The FuxiFuxi starαστέρι mapχάρτης is over 6,000 yearsχρόνια oldπαλαιός,
15
57958
4198
Ο αστρικός χάρτης του Fuxi
μετρά πάνω από 6.000 χρόνια
01:14
and it's from a neolithicΝεολιθική tombτάφος
in ancientαρχαίος ChinaΚίνα.
16
62180
2467
και είναι από έναν νεολιθικό τάφο
στην αρχαία Κίνα.
01:17
And that little pileσωρός of clamshellsclamshells
17
65251
2446
Και αυτή η στοίβα από όστρακα
01:19
underneathκάτω από the deadνεκρός guy'sπαιδιά
footπόδι in the middleΜέσης --
18
67721
2823
κάτω από το πόδι
του νεκρού άνδρα, στη μέση --
θεωρείται πως είναι η Μεγάλη Άρκτος.
01:23
that's supposedυποτιθεμένος to be the BigΜεγάλο DipperΆρκτος.
19
71609
1825
01:25
Maybe.
20
73458
1150
Ίσως.
01:27
The NebraNebra diskδίσκος is uncontroversialχωρίς αμφιβολία.
21
75284
2713
Ο Δίσκος της Νέμπρα είναι αδιαμφισβήτητος.
Δεν χρειάζεται να είσαι αστρονόμος
για να καταλάβεις
01:30
You don't have to be an astronomerαστρονόμος to know
that you're looking at the MoonΦεγγάρι phasesφάσεις
22
78902
3945
ότι κοιτάς τις φάσεις τις Σελήνης
ή την έκλειψη του Ήλιου.
01:34
or the SunΉλιος in eclipseέκλειψη.
23
82871
1436
01:36
And that little groupομάδα of sevenεπτά starsαστέρια,
that's the PleiadesΠλειάδες, the SevenΕπτά SistersΑδερφη.
24
84331
4055
Και αυτή η μικρή ομάδα αστέρων
είναι οι Πλειάδες, οι Εφτά Αδελφές.
Όπως και να έχει,
το ζήτημα είναι ξεκάθαρο:
01:41
But in any caseπερίπτωση, the pointσημείο is clearΣαφή:
25
89553
1856
01:44
astronomersαστρονόμοι have been
mappingχαρτογράφηση the skyουρανός for a long time.
26
92720
3117
Οι αστρονόμοι προσπαθούν χρόνια τώρα
να χαρτογραφήσουν τον ουρανό.
Γιατί;
01:48
Why?
27
96490
1150
01:50
It's our callingκλήση cardκάρτα
as a speciesείδος in the galaxyγαλαξίας
28
98227
5398
Είναι στη φύση μας ως όντα του γαλαξία
01:55
to figureεικόνα things out.
29
103649
1959
να ανακαλύπτουμε τα πάντα.
01:58
We know our planetπλανήτης,
30
106203
2136
Γνωρίζουμε τον πλανήτη μας,
02:00
we cureθεραπεία our diseasesασθένειες,
31
108363
1601
γιατρεύουμε τις ασθένειες μας,
02:01
we cookμάγειρας our foodτροφή,
32
109988
1740
μαγειρεύουμε το φαγητό μας,
02:03
we leaveάδεια our planetπλανήτης.
33
111752
1825
φεύγουμε από τον πλανήτη μας.
Αλλά, δεν είναι εύκολο.
02:08
But it's not easyεύκολος.
34
116426
1200
02:11
UnderstandingΚατανόηση the universeσύμπαν is battleμάχη.
35
119037
2865
Η κατανόηση του σύμπαντος είναι αγώνας.
02:14
It is unrelentingαδυσώπητη, it is time-varyingχρονικά μεταβαλλόμενα,
36
122728
3373
Είναι αδιάκοπος,
μεταβάλλεται συνεχώς μέσα στα χρόνια,
02:18
and it is one we are all in togetherμαζί.
37
126125
2467
και είμαστε όλοι σε αυτό.
02:21
It is a battleμάχη in the darknessσκοτάδι
againstκατά the darknessσκοτάδι.
38
129292
4364
Είναι ένας αγώνας που γίνεται στο σκοτάδι
ενάντια στο ίδιο το σκοτάδι.
Γι' αυτό, ο Ωρίωνας διαθέτει όπλα.
02:26
WhichΟποία is why OrionOrion has weaponsόπλα.
39
134853
3619
02:34
In any caseπερίπτωση, if you're
going to engageαρραβωνιάζω in this battleμάχη,
40
142170
3153
Όπως και να 'χει, προτού πάρετε μέρος
σε αυτόν τον αγώνα,
πρέπει να μάθετε το πεδίο μάχης.
02:37
you need to know the battlefieldπεδίο μάχης.
41
145347
1913
02:39
So at its coreπυρήνας,
42
147284
1198
Στο επίκεντρο, λοιπόν
02:40
mappingχαρτογράφηση the skyουρανός involvesπεριλαμβάνει
threeτρία essentialουσιώδης elementsστοιχεία.
43
148506
2666
η χαρτογράφηση αυτή
διέπεται από τρία βασικά στοιχεία.
02:43
You've got objectsαντικείμενα
that are givingδίνοντας off lightφως,
44
151196
3187
Έχετε αντικείμενα που εκλύουν φως,
02:46
you've got telescopesτηλεσκόπια
that are collectingπερισυλλογή that lightφως,
45
154407
3341
έχετε τηλεσκόπια
που συλλέγουν αυτό το φως,
02:49
and you've got instrumentsόργανα
46
157772
1436
και έχετε όργανα
που σας βοηθούν να κατανοήσετε
τι είναι αυτό το φως.
02:51
that are helpingβοήθεια you understandκαταλαβαίνουν
what that lightφως is.
47
159232
2940
02:54
ManyΠολλά of you have mappedαντιστοίχιση
the MoonΦεγγάρι phasesφάσεις over time
48
162196
3369
Πολλοί από εσάς έχετε καταγράψει
τις διάφορες φάσεις της Σελήνης
με τα μάτια σας, το βασικότερο
τηλεσκόπιο που υπάρχει.
02:57
with your eyesμάτια, your eyesμάτια beingνα εισαι
your more basicβασικός telescopeτηλεσκόπιο.
49
165589
4520
03:02
And you've understoodκατανοητή
what that meansπου σημαίνει with your brainsμυαλά,
50
170133
2579
Και τις κατανοήσατε
μέσω τους εγκεφάλους σας
03:04
your brainsμυαλά beingνα εισαι one
of your more basicβασικός instrumentsόργανα.
51
172736
2746
ένα από τα πιο βασικά όργανα.
03:07
Now, if you and a buddyφίλε get togetherμαζί,
52
175506
1947
Αν εσείς και κάποιος φίλος μαζευόσασταν
θα περνούσατε μαζί
τα επόμενα 30 χρόνια περίπου,
03:11
you would spendδαπανήσει over 30 yearsχρόνια,
53
179591
3357
03:14
you would mapχάρτης 1,000 starsαστέρια
extremelyεπακρώς preciselyακριβώς.
54
182972
3539
θα καταγράφατε χιλιάδες αστέρια
με τεράστια ακρίβεια.
03:19
You would moveκίνηση
the frontεμπρός lineγραμμή to the battleμάχη.
55
187059
2143
Έτσι, θα βρισκόσασταν
στις επάλξεις της μάχης.
03:21
And that's what TychoTycho BraheBrahe
and his buddyφίλε, or his assistantΒοηθός, really,
56
189552
3962
Αυτό ακριβώς έκαναν
ο Τύχο Μπράχε και ο φίλος του,
ή πιο σωστά ο βοηθός του,
Γιοχάνες Κέπλερ, κάπου στο 1600.
03:25
JohannesΓιοχάνες KeplerΚέπλερ did back in the 1600s.
57
193538
2769
03:28
And they movedμετακινήθηκε the lineγραμμή,
58
196331
2270
Και έγραψαν ιστορία,
ανακάλυψαν πώς
λειτουργούσαν οι πλανήτες.
03:30
figuredσχηματικός out how planetsπλανήτες workedεργάστηκε,
59
198625
1826
03:32
how they movedμετακινήθηκε around the SunΉλιος.
60
200475
1754
πώς περιστρέφονταν γύρω από τον ήλιο.
03:35
But it wasn'tδεν ήταν untilμέχρις ότου about 100 yearsχρόνια agoπριν
61
203141
2643
Κι όμως, ήταν πριν από 100 χρόνια περίπου
03:37
that we realizedσυνειδητοποίησα
62
205808
2271
που αντιληφθήκαμε
03:40
it's a bigμεγάλο universeσύμπαν.
63
208103
1368
ότι είναι ένα μεγάλο σύμπαν.
03:42
It seemsφαίνεται like the universeσύμπαν
is just infiniteάπειρος, whichοι οποίες it is,
64
210214
4231
Φαίνεται να εκτείνεται
στο άπειρο, κάτι που ισχύει,
αλλά, το μέρος του που μπορούμε
να παρατηρήσουμε έχει όρια.
03:46
but the observableαισθητός universeσύμπαν is finiteπεπερασμένος.
65
214469
2887
03:49
WhichΟποία meansπου σημαίνει we can winνίκη the battleμάχη.
66
217889
2266
Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε
να κερδίσουμε τη μάχη.
03:54
But if you're going to mapχάρτης the universeσύμπαν,
67
222402
2006
Αλλά αν επιχειρούσατε
να χαρτογραφήσετε το σύμπαν
δεν θα το κάνατε απλώς
με τη βοήθεια των κολλητών σας.
03:57
you're not going to do it
with one or two of your bestiesκολλητοί.
68
225283
2771
04:00
MappingΧαρτογράφηση the universeσύμπαν takes an armyστρατός,
69
228569
2618
Η χαρτογράφηση του σύμπαντος
απαιτεί μια στρατιά
04:03
an armyστρατός of curiousπερίεργος, creativeδημιουργικός, craftspeopleτεχνίτες
70
231569
3865
με ανθρώπους περίεργους,
δημιουργικούς, τεχνίτες
04:07
who, workingεργαζόμενος togetherμαζί,
can accomplishολοκληρώσει the extraordinaryέκτακτος.
71
235458
3405
οι οποίοι με συλλογική προσπάθεια
μπορούν να πετύχουν το ακατόρθωτο.
Ηγούμαι αυτής της στρατιάς δημιουργών,
04:12
I leadΟΔΗΓΩ this armyστρατός of creativesδιαφημιστικά κείμενα,
72
240476
1826
04:14
in the fifthπέμπτος generationγενιά
of the SloanSloan DigitalΨηφιακή SkyΟυρανός SurveyΈρευνα, SDSSSDSS.
73
242326
3899
στην πέμπτη πλέον γενιά της
Ψηφιακής Έρευνας Ουρανού Sloan ή SDSS.
04:18
And this is how astronomersαστρονόμοι have managedδιαχειρίζεται
to shepherdΒοσκός individualάτομο curiosityπεριέργεια
74
246810
4315
Κι έτσι οι αστρονόμοι κατάφεραν
να διατηρήσουν την περιέργειά τους
04:23
throughδιά μέσου its industrialβιομηχανικός ageηλικία,
75
251149
2111
μέσα στην εποχή της βιομηχανοποίησης,
04:25
preservingδιατήρηση the individualάτομο abilityικανότητα
to make discoveriesανακαλύψεις
76
253284
3357
διατηρώντας την ικανότητά τους
να κάνουν ανακαλύψεις
αλλά με τη χρήση υπερ-εργαλείων
για να ξεπεράσουν τα όρια.
04:28
but puttingβάζοντας into placeθέση megaMega machineryμηχανήματα
to trulyστα αληθεια advanceπροκαταβολή the frontierστα σύνορα.
77
256665
3886
04:33
In SDSSSDSS, we divideδιαιρέστε the skyουρανός
into threeτρία mappersχαρτογράφοι:
78
261822
3063
Στην SDSS χωρίζουμε τον ουρανό
σε τρεις χαρτογράφους:
04:36
one for the starsαστέρια, one for the blackμαύρος holesτρύπες
79
264909
3531
ένας αναλαμβάνει τα άστρα,
ένας άλλος τις μαύρες τρύπες
04:40
and one for the galaxiesτους γαλαξίες.
80
268464
1875
και ένας τους γαλαξίες.
04:42
My surveyεπισκόπηση has two hemispheresημισφαίρια,
81
270363
2278
Η έρευνά μου αποτελείται
από δύο ημισφαίρια
04:44
fiveπέντε telescopesτηλεσκόπια, or 11,
dependingσε συνάρτηση on how you countμετρώ,
82
272665
4301
πέντε ή 11 τηλεσκόπια,
ανάλογα με το πώς θα τα μετρήσεις,
04:48
10 spectrographsφασματογράφους
83
276990
1559
10 φασματογράφους
04:50
and millionsεκατομμύρια of objectsαντικείμενα.
84
278573
1750
και εκατομμύρια αντικείμενα.
04:52
It's a monsterΤέρας.
85
280347
1385
Είναι γιγαντιαία.
04:53
So let's go throughδιά μέσου the mappersχαρτογράφοι.
86
281756
1565
Ας περάσουμε στους χαρτογράφους.
04:57
The MilkyΓαλακτώδες Way galaxyγαλαξίας has 250 billionδισεκατομμύριο
plusσυν or minusμείον a fewλίγοι hundredεκατό billionδισεκατομμύριο starsαστέρια.
87
285351
6452
Ο Γαλαξίας έχει περίπου
250 δισεκατομμύρια αστέρια
συν ή μείον μερικά εκατοντάδες
δισεκατομμύρια αστέρια.
Αυτός δεν είναι ένας αριθμός
που κρατάς στο μυαλό σου.
05:05
That is not a numberαριθμός
that you holdΚρατήστε in your headκεφάλι.
88
293497
2437
05:07
That is a numberαριθμός that doesn't
make practicalπρακτικός senseέννοια
89
295958
2341
Είναι ένας αριθμός
που δεν βγάζει καν νόημα
σε σχεδόν κανένα.
05:10
to prettyαρκετά much anybodyοποιοσδήποτε.
90
298323
1285
Δεν θα τύχει να έχεις ποτέ
05:11
You never get 250 billionδισεκατομμύριο jellyπηκτή beansφασόλια
in your handχέρι. You know?
91
299632
3400
250 δισεκατομμύρια ζελεδάκια
στα χέρια σου, έτσι;
05:17
We're nowhereπουθενά nearκοντά mappingχαρτογράφηση
all of those starsαστέρια yetΑκόμη.
92
305543
3222
Έχουμε πολύ δρόμο μέχρι
να χαρτογραφήσουμε όλα τα άστρα.
05:21
So we have to chooseεπιλέγω
the mostπλέον interestingενδιαφέρων onesαυτές.
93
309345
2422
Επομένως, πρέπει να διαλέξουμε
τα πιο ενδιαφέροντα.
05:24
In SDSS-VSDSS-V, we're mappingχαρτογράφηση sixέξι millionεκατομμύριο starsαστέρια
94
312829
4150
Στην SDSS-V σκοπός μας είναι
να χαρτογραφήσουμε έξι εκατομμύρια αστέρια
όπου πιστεύουμε ότι μπορούμε
να υπολογίσουμε την ηλικία τους.
05:29
where we think we can measureμετρήσει theirδικα τους ageηλικία.
95
317003
2086
05:31
Because if you can measureμετρήσει
the ageηλικία of a starαστέρι,
96
319662
2174
Επειδή αν μετρήσουμε
την ηλικία ενός άστρου
05:33
that's like havingέχοντας sixέξι millionεκατομμύριο clocksΡολόγια
spreadδιάδοση all throughoutκαθόλη τη διάρκεια the MilkyΓαλακτώδες Way.
97
321860
3781
έτσι θα έχουμε στη διάθεση μας
έξι εκατομμύρια ρολόγια
διασκορπισμένα στον Γαλαξία.
05:37
And with that informationπληροφορίες,
98
325665
1438
Και μέσω αυτής της πληροφορίας,
μπορούμε να ξετυλίξουμε την ιστορία
05:39
we can unravelξεμπερδεύω the historyιστορία
and fossilαπολίθωμα recordΡεκόρ of our galaxyγαλαξίας
99
327127
4620
και το ορυκτό ιστορικό του Γαλαξία μας.
05:43
and learnμαθαίνω how it formedσχηματίστηκε.
100
331771
1366
και να μάθουμε πώς πήρε μορφή.
05:47
I'm just going to cutΤομή
right to the chaseκυνηγητό here.
101
335238
2340
Εδώ θα μπω κατευθείαν στο ψητό.
05:50
BlackΜαύρο holesτρύπες are amongαναμεταξύ the mostπλέον perplexingπεριπλέκοντας
objectsαντικείμενα in the universeσύμπαν.
102
338436
4853
Οι μαύρες τρύπες συγκαταλέγονται στα πιο
μυστήρια αντικείμενα του σύμπαντός μας.
05:55
Why?
103
343627
1156
Γιατί;
Επειδή αποτελούν μια ενσάρκωση
μαθηματικών σε φυσική μορφή,
05:56
Because they are literallyΚυριολεκτικά just
mathμαθηματικά incarnateΕνσαρκώνω, in a physicalφυσικός formμορφή,
104
344807
4011
06:00
that we barelyμετά βίας understandκαταλαβαίνουν.
105
348842
1498
που με το ζόρι καταλαβαίνουμε.
Είναι σαν να κυκλοφορεί εδώ γύρω
ένα τρισδιάστατο μηδενικό
06:03
It's like the numberαριθμός zeroμηδέν beingνα εισαι animatedκινούμενα
and walkingτο περπάτημα around the corridorsδιάδρομοι here.
106
351085
4642
περπατώντας ανάμεσα στους διαδρόμους.
06:07
That would be superσούπερ weirdΠερίεργο.
107
355751
1406
Θα ήταν πάρα πολύ περίεργο,
αλλά αυτό είναι περισσότερο.
06:09
These are weirderπαράξενες.
108
357181
1371
06:10
And it's not just like a basketballμπάσκετ
109
358576
2104
Δεν είναι καν σαν μπάλα του μπάσκετ
που φαίνεται πολύ περίεργη
όταν την ξεφουσκώνεις.
06:12
that you smooshSmoosh down into a little pointσημείο
and it's superσούπερ denseπυκνός and that's weirdΠερίεργο.
110
360704
3730
Όχι, οι ξεφουσκωμένες μπάλες
έχουν μια επιφάνεια.
06:16
No, smooshedΠασαλείφτηκε basketballsΜπάσκετ have a surfaceεπιφάνεια.
111
364458
2667
Αυτά τα πράγματα δεν έχουν επιφάνειες
και το ξέρουμε αυτό τώρα.
06:19
These things don't have surfacesεπιφάνειες,
and we know that now.
112
367149
3380
06:23
Because we'veέχουμε seenείδα it.
113
371228
1674
Επειδή το έχουμε δει.
06:24
Or the lackέλλειψη of it.
114
372926
1372
Ή την έλλειψή του.
06:27
What's really interestingενδιαφέρων
about blackμαύρος holesτρύπες
115
375609
2008
Το πολύ ενδιαφέρον με τις μαύρες τρύπες
06:29
is that we can learnμαθαίνω a lot about them
by studyingμελετώντας the materialυλικό
116
377641
3606
είναι ότι μπορούμε να μάθουμε πολλά,
μαθαίνοντας από το υλικό,
καθώς περνούν από το σημείο
που οι πληροφορίες δεν γυρίζουν πίσω.
06:33
just as it passesπερνάει throughδιά μέσου that pointσημείο
of no informationπληροφορίες returnΕΠΙΣΤΡΟΦΗ.
117
381271
4803
06:38
Because at that pointσημείο,
118
386098
1452
Γιατί σε αυτό το σημείο,
06:39
it's emittingεκπομπής lots of X-raysΑκτίνες χ
and opticalοπτική and UVUV and radioραδιόφωνο wavesκυματιστά.
119
387574
5778
εκπέμπει πολλές ακτίνες Χ και οπτική
και υπεριώδη ακτινοβολία και ραδιοκύματα.
Μπορούμε να μάθουμε
πώς αυτά τα αντικείμενα καλλιεργούνται.
06:45
We can actuallyπράγματι learnμαθαίνω
how these objectsαντικείμενα growκαλλιεργώ.
120
393376
3011
06:48
And in SDSSSDSS, we're looking at over
halfΉμισυ a millionεκατομμύριο supermassiveΥπερμεγέθης blackμαύρος holesτρύπες,
121
396956
5542
Και στην SDSS,
εξετάζουμε πάνω από μισό εκατομμύριο
υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες
06:54
to try to understandκαταλαβαίνουν how they formedσχηματίστηκε.
122
402522
2466
για να κατανοήσουμε πώς δημιουργήθηκαν.
06:58
Like I said,
123
406022
1245
Όπως ανέφερα, ζούμε στον Γαλαξία,
είστε εξοικειωμένοι με αυτό.
07:00
we liveζω in the MilkyΓαλακτώδες Way,
you guys are all familiarοικείος with that.
124
408109
2978
07:04
The MilkyΓαλακτώδες Way is a completelyεντελώς
averageμέση τιμή galaxyγαλαξίας.
125
412009
3651
Ο Γαλαξίας είναι ένας εντελώς
συνηθισμένος γαλαξίας.
Δεν συμβαίνει τίποτα περίεργο σ' αυτόν.
07:08
Nothing funnyαστείος going on.
126
416605
1533
Αλλά είναι δικός μας, που είναι υπέροχο.
07:10
But it's oursΔικός μας, whichοι οποίες is great.
127
418859
1933
07:14
We think that the MilkyΓαλακτώδες Way,
and all the MilkyΓαλακτώδες WaysΤρόποι,
128
422794
4040
Πιστεύουμε πως ο Γαλαξίας
αλλά και όλοι οι υπόλοιποι γαλαξίες
έχουν ένα πολύ δυσάρεστο παρελθόν
07:18
have this really disturbingανησυχητικό pastτο παρελθόν
129
426858
2640
07:21
of literallyΚυριολεκτικά blowingφυσώντας themselvesτους εαυτούς τους apartχώρια.
130
429522
3251
στο οποίο κυριολεκτικά αυτό-ανατινάχτηκαν.
07:25
It's like everyκάθε averageμέση τιμή guy you know
131
433597
3580
Όπως όταν κάποιος γνωστός σας,
συνηθισμένος τύπος,
υπήρξε παλιά πανκ ροκάς έφηβος.
07:29
has a historyιστορία as a punkδαδί rockβράχος teenagerνεαρός.
132
437201
2721
07:32
That's very bizarreΠαράξενα σεξ.
133
440582
1333
Αυτό είναι πολύ παράξενο.
Τα άστρα εκρήγνυται σε αυτά τα συστήματα,
07:36
StarsΑστέρια are blowingφυσώντας up in these systemsσυστήματα,
134
444744
2031
σχηματίζουν μαύρες τρύπες στα κέντρα τους
07:38
blackμαύρος holesτρύπες are growingκαλλιέργεια at theirδικα τους centersκέντρα
135
446799
1984
07:40
and emittingεκπομπής a tremendousκαταπληκτικός
amountποσό of energyενέργεια.
136
448807
2556
απελευθερώνοντας έτσι
τεράστιες ποσότητες ενέργειας.
07:43
How does that happenσυμβεί,
how does this transformationμεταμόρφωση happenσυμβεί?
137
451387
2944
Πώς συμβαίνει αυτό;
Πώς γίνεται αυτή η μετάλλαξη;
Στην SDSS μπαίνουμε στο στόμα του λύκου
07:46
And at SDSSSDSS, we're going
to the belliesκοιλιακή χώρα of the beastθηρίο
138
454355
2484
07:48
and zoomingμεγέθυνση way in,
139
456863
1734
και εστιάζουμε εκεί μέσα
07:50
to look at these processesδιαδικασίες
where they are occurringπου συμβαίνουν
140
458621
2992
για να δούμε τις διαδικασίες
που λαμβάνουν χώρα
07:53
in orderΣειρά to understandκαταλαβαίνουν how SidSid ViciousΦαύλο
growsμεγαλώνει up into WardWard CleaverΜπαλτάς.
141
461637
5026
ώστε να καταλάβουμε
πώς ο Σιντ Βίσιους μεγαλώνοντας
μετατρέπεται σε Γουόρντ Κλίβερ.
08:01
My arsenalΆρσεναλ.
142
469389
1412
Το οπλοστάσιό μου.
Αυτά είναι τα δύο μεγάλα τηλεσκόπιά μου.
08:02
These are my two bigμεγάλο telescopesτηλεσκόπια.
143
470825
2024
08:04
The ApacheApache PointΣημείο ObservatoryΠαρατηρητήριο
hostsφιλοξενεί the SloanSloan telescopeτηλεσκόπιο in NewΝέα MexicoΜεξικό,
144
472873
4891
Το τηλεσκόπιο Sloan φιλοξενείται
στο παρατηρητήριο Apache στο Νέο Μεξικό,
08:09
and the LasΛας CampanasCampanas ObservatoryΠαρατηρητήριο in ChileΧιλή
145
477788
2154
και το παρατηρητήριο
Las Campanas στη Χιλή
08:11
hostsφιλοξενεί the two-and-a-half-meterδύο-και-μισό-μέτρο
telescopeτηλεσκόπιο, the dudu PontPont.
146
479966
2984
φιλοξενεί ένα τηλεσκόπιο μήκους
δυόμιση μέτρων, το du Pont.
08:15
Two and a halfΉμισυ metersμέτρα
is the sizeμέγεθος of our mirrorκαθρέφτης,
147
483734
2603
Δυόμιση μέτρα είναι
το μέγεθος του καθρέπτη μας,
08:18
whichοι οποίες was hugeτεράστιος for TychoTycho and KeplerΚέπλερ.
148
486361
2027
που ήταν τεράστιο
για τους Τύχο και Κέπλερ,
08:20
But it's actuallyπράγματι not so bigμεγάλο todayσήμερα.
149
488412
1814
αλλά δεν είναι πλέον τόσο μεγάλο.
08:22
There are way biggerμεγαλύτερος telescopesτηλεσκόπια out there.
150
490250
2397
Υπάρχουν πολύ μεγαλύτερα
τηλεσκόπια, εκεί έξω.
08:24
But in SDSSSDSS we use newνέος instrumentsόργανα
on these oldπαλαιός telescopesτηλεσκόπια
151
492671
5132
Αλλά στην SDSS χρησιμοποιούμε
νέα όργανα στα παλιά τηλεσκόπια
08:29
to make them interestingενδιαφέρων.
152
497827
1667
για να τους προσδώσουμε ενδιαφέρον.
Αιχμαλωτίζουμε φως απ' όλα
τα αντικείμενα στο διάφραγμά μας,
08:32
We captureπιάνω lightφως from all
of those objectsαντικείμενα into our apertureάνοιγμα,
153
500422
4663
και αυτό το φως εστιάζεται
στην εστιακή απόσταση,
08:37
and that lightφως is then focusedεστιασμένη
at the focalΕστιακή planeεπίπεδο,
154
505109
2928
όπου τα οργανά μας
επεξεργάζονται αυτό το φως.
08:40
where our instrumentsόργανα sitκαθίζω
and processεπεξεργάζομαι, διαδικασία that lightφως.
155
508061
2342
08:42
What's newνέος in SDSS-VSDSS-V
156
510831
1934
Το καινοτόμο στην SDSS-V
08:44
is that we're makingκατασκευή the focalΕστιακή planeεπίπεδο
entirelyεξ ολοκλήρου roboticρομποτικό.
157
512789
3721
είναι ότι κάνουμε την εστιακή απόσταση,
πλήρως ρομποτικά.
08:49
That's right: robotsρομπότ.
158
517051
2108
Ακριβώς αυτό: ρομπότ.
08:51
(LaughterΤο γέλιο)
159
519183
1150
(Γέλια)
08:53
So I'm going to showπροβολή them to you,
160
521019
2106
Θα σας τα δείξω, λοιπόν,
08:55
but they're fierceάγριος and terrifyingφοβερός,
161
523149
3633
αλλά είναι άγρια και τρομακτικά,
08:58
and I want you all to just take a breathαναπνοή.
162
526806
2020
και θέλω όλοι να πάρετε μια ανάσα.
09:01
(ExhalesΕκπνέει) TriggerΣκανδάλη warningπροειδοποίηση.
163
529450
1754
(Εκπνέει) Ακολουθούν σκληρές εικόνες.
09:03
And with no apologiesΣυγνώμη to all
the BladeΛεπίδα RunnersΔρομείς amongαναμεταξύ you,
164
531722
3840
Και χωρίς να απολογηθώ στους οπαδούς
του Blade Runner που είναι παρόντες
09:08
here they are.
165
536516
1357
σας τα παρουσιάζω.
09:09
(LaughterΤο γέλιο)
166
537897
1713
(Γέλια)
09:11
I have 1,000 of these,
167
539634
1395
Έχω 1.000 τέτοια,
09:13
500 in the focalΕστιακή planeεπίπεδο
of eachκαθε telescopeτηλεσκόπιο in eachκαθε hemisphereημισφαίριο.
168
541053
3297
500 στην εστιακή απόσταση
κάθε τηλεσκοπίου, σε κάθε ημισφαίριο.
09:18
And this is how they moveκίνηση on the skyουρανός.
169
546061
1878
Και με τον εξής τρόπο
προχωρούν στον ουρανό.
09:20
So these are our objectsαντικείμενα and a starαστέρι fieldπεδίο,
170
548411
2287
Αυτά είναι τα αντικείμενά μας
και ένα αστρικό πεδίο,
09:22
so you've got starsαστέρια,
galaxiesτους γαλαξίες, blackμαύρος holesτρύπες.
171
550722
2175
οπότε έχουμε άστρα,
γαλαξίες, μαύρες τρύπες.
09:24
And our robotsρομπότ moveκίνηση to those objectsαντικείμενα
as we passπέρασμα over them
172
552921
4952
Και τα ρομπότ μας προχωρούν
σε αυτά τα αντικείμενα
καθώς εμείς περνάμε από πάνω τους
με σκοπό να αιχμαλωτίσουμε το φως
09:29
in orderΣειρά to captureπιάνω the lightφως
173
557897
1585
09:31
from those starsαστέρια and galaxiesτους γαλαξίες
and blackμαύρος holesτρύπες, and yes,
174
559506
3881
από αυτά τα άστρα και γαλαξίες
και μαύρες τρύπες, και ναι,
είναι παράξενο να αιχμαλωτίσετε
φως από μαύρες τρύπες,
09:35
it is weirdΠερίεργο to captureπιάνω blackμαύρος holeτρύπα lightφως,
175
563411
2214
09:37
but we'veέχουμε alreadyήδη goneχαμένος over
that blackμαύρος holesτρύπες are weirdΠερίεργο.
176
565649
2959
αλλά εξηγήσαμε ήδη
ότι οι μαύρες τρύπες είναι παράξενες.
Και κάτι ακόμα.
09:42
One more thing.
177
570475
1150
09:44
StarsΑστέρια are explodingέκρηξη all the time,
178
572966
2461
Τα άστρα εκρήγνυνται όλη την ώρα,
09:47
like this one did back in 1987
in our cosmicκοσμικός backyardπισω αυλη.
179
575451
3718
όπως αυτό εδώ το άστρο το οποίο εξερράγη
το 1987 στην κοσμική μας αυλή.
Οι μαύρες τρύπες διογκώνονται συνεχώς.
09:53
BlackΜαύρο holesτρύπες are growingκαλλιέργεια all the time.
180
581427
3365
09:59
There is a newνέος skyουρανός everyκάθε night.
181
587088
3508
Υπάρχει ένας νέος ουρανός κάθε βράδυ.
10:03
WhichΟποία meansπου σημαίνει we can't just
mapχάρτης the skyουρανός one time.
182
591438
3333
Που σημαίνει ότι δεν μπορούμε
να τον χαρτογραφήσουμε μια κι έξω.
10:06
We have to mapχάρτης the skyουρανός multipleπολλαπλούς timesφορές.
183
594795
2534
Πρέπει να χαρτογραφήσουμε
τον ουρανό πολλές φορές.
10:10
So in SDSS-VSDSS-V, we're going back
to eachκαθε partμέρος of the skyουρανός multipleπολλαπλούς timesφορές
184
598782
4229
Γι' αυτό, στην SDSS επιστρέφουμε
στα ίδια σημεία επανειλημμένα
για να δούμε πώς αλλάζουν
αυτά τα αντικείμενα
10:15
in orderΣειρά to see how
these objectsαντικείμενα changeαλλαγή over time.
185
603035
3357
με την πάροδο του χρόνου.
10:18
Because those changesαλλαγές in time
encodeκωδικοποίηση the physicsη φυσικη,
186
606416
3284
Επειδή αυτές οι αλλαγές με την πάροδο
του χρόνου αποκρυπτογραφούν τη φυσική
10:21
and they encodeκωδικοποίηση how these objectsαντικείμενα
are growingκαλλιέργεια and changingαλλάζοντας.
187
609724
3979
αλλά και το πώς αυτά τα αντικείμενα
αναπτύσσονται και αλλάζουν.
Ξεκοκαλίζουμε τον ουρανό.
10:27
MowΚόψει the skyουρανός.
188
615399
1150
10:30
OK, let me just recapRecap.
189
618177
1991
Εντάξει, ας ανακεφαλαιώσω.
10:32
GlobalΠαγκόσμια surveyεπισκόπηση, two hemispheresημισφαίρια,
190
620744
2579
Παγκόσμια έρευνα, δύο ημισφαίρια,
10:36
fiveπέντε telescopesτηλεσκόπια, 10 spectrographsφασματογράφους,
millionsεκατομμύρια of objectsαντικείμενα, mowθερίζω the skyουρανός,
191
624537
5056
πέντε τηλεσκόπια, δέκα φασματογράφοι,
εκατομμύρια αντικείμενα,
ξεκοκαλίζουμε τον ουρανό
δημιουργική στρατιά, ρομπότ, ναι.
10:41
creativeδημιουργικός armyστρατός, robotsρομπότ, yeah.
192
629617
2920
10:44
So you're thinkingσκέψη, "WowWow.
193
632561
1668
Μάλλον θα σκέφτεστε «Ουάου.
10:46
She mustπρέπει have this
industrialβιομηχανικός machineμηχανή going,
194
634253
2705
Πρέπει να συντονίζει αυτήν
την βιομηχανική μηχανή,
10:48
no roomδωμάτιο for the individualάτομο, curiousπερίεργος,
loneμοναχικός wolfλύκος geniusιδιοφυία," right?
195
636982
3270
δεν υπάρχει χώρος για μεμονωμένους,
περίεργους μοναχικούς ιδιοφυείς λύκους;»
10:52
And you'dεσείς be 100 percentτοις εκατό wrongλανθασμένος.
196
640847
1712
Αλλά κάνετε τεράστιο λάθος.
10:55
MeetΓνωρίστε Hanny'sΟ Χάνι VoorwerpΕλλάδα.
197
643234
1467
Υποδεχθείτε το Αντικείμενο της Χάνι.
10:57
HannyHanny vanβαν ArkelΟ Αρκέλ was a DutchΟλλανδικά schoolteacherδασκάλα
198
645274
2230
Η Χάνι φαν Άρκελ είναι μια Ολλανδή δασκάλα
που ανέλυε τις δημόσιες εκδόσεις
των δεδομένων της SDSS
10:59
who was analyzingανάλυση the publicδημόσιο
versionsεκδόσεις of the SDSSSDSS dataδεδομένα,
199
647528
3896
όταν ανακάλυψε αυτό το πραγματικά
σπάνιο τύπο αντικειμένου,
11:03
when she foundβρέθηκαν this
incrediblyαπίστευτα rareσπάνιος typeτύπος of objectαντικείμενο,
200
651448
3800
που πλέον αποτελεί
αντικείμενο μεγάλης έρευνας.
11:07
whichοι οποίες is now a subjectθέμα of majorμείζων studyμελέτη.
201
655272
2533
11:10
She was ableικανός to do this
202
658621
1550
Και το κατάφερε αυτό
11:12
because SDSSSDSS, sinceΑπό its beginningαρχή
and by mandateεντολή from the SloanSloan FoundationΊδρυμα,
203
660195
4525
επειδή η SDSS από την αρχή
μετά από εντολή του Ιδρύματος Sloan
11:16
has madeέκανε its dataδεδομένα bothκαι τα δυο publiclyδημόσια availableδιαθέσιμος
204
664744
2635
έθεσε τα δεδομένα δημόσια διαθέσιμα
και αξιοποιήσιμα
από ένα ευρύ φάσμα κοινού.
11:19
and usableμπορεί να χρησιμοποιηθεί to a broadευρύς rangeσειρά of audiencesκοινό.
205
667403
3793
Είναι μια πολίτης -- ναι
χειροκροτήστε για αυτό.
11:23
She's a citizenπολίτης -- yeah, clapχειροκρότημα for that.
206
671792
2745
Χειροκροτήστε για αυτό.
11:26
ClapΧειροκρότημα for that.
207
674561
1151
11:27
(ApplauseΧειροκροτήματα)
208
675736
3246
(Χειροκρότημα)
Η Χάνι είναι μια επιστήμονας πολίτης,
ή όπως μου αρέσει να τους αποκαλώ,
11:31
HannyHanny is a citizenπολίτης scientistεπιστήμονας,
209
679006
1532
11:32
or as I like to call them,
210
680562
1784
«αστικοί μαχητές».
11:34
"citizenπολίτης warriorsπολεμιστές."
211
682370
1283
11:36
And she showsδείχνει that you don't have to be
a fancyφαντασία astrophysicistαστροφυσικός to participateσυμμετέχω.
212
684284
6301
Και αποδεικνύει ότι δεν χρειάζεται
να είσαι αστροφυσικός για να συμμετέχεις.
11:43
You just have to be curiousπερίεργος.
213
691037
1675
Αρκεί να σε διακατέχει η περιέργια.
11:46
A fewλίγοι yearsχρόνια agoπριν,
214
694425
1574
Πριν από κάποια χρόνια
11:48
my four-year-oldηλικίας τεσσάρων ετών askedερωτηθείς,
"Can moonsΣελήνη have moonsΣελήνη?"
215
696023
3332
ο τετράχρονος γιος μου με ρώτησε,
«Το φεγγάρι μπορεί να έχει φεγγάρια;»
11:51
And I setσειρά about to answerαπάντηση this questionερώτηση
216
699989
1969
Έτσι, το έβαλα σκοπό να βρω την απάντηση,
11:53
because even thoughαν και manyΠολλά
four-year-oldsηλικίας τεσσάρων ετών over all of time
217
701982
3587
επειδή αν και πολλά τετράχρονα
μέσα στην πάροδο του χρόνου
έχουν μάλλον κάνει την ίδια ερώτηση,
11:57
have probablyπιθανώς askedερωτηθείς this questionερώτηση,
218
705593
2013
πολλοί ειδικοί, όπως κι εγώ,
δεν γνώριζαν την απάντηση.
11:59
manyΠολλά expertsειδικοί, includingσυμπεριλαμβανομένου myselfεγώ ο ίδιος,
didn't know the answerαπάντηση.
219
707630
3765
12:04
These are the moonsΣελήνη in our solarηλιακός systemΣύστημα
that can hostπλήθος hypotheticalυποθετικός submoonsυποφεγγάρια.
220
712157
3848
Αυτά εδώ είναι τα φεγγάρια που μπορούν
υποθετικά να φιλοξενήσουν υπο-φεγγάρια.
12:08
And that just goesπηγαίνει to showπροβολή you
that there are so manyΠολλά basicβασικός questionsερωτήσεις
221
716491
4015
Και το αναφέρω για να σας δείξω
πως υπάρχουν τόσα πολλά βασικά ερωτήματα
που μένουν να κατανοηθούν.
12:12
left to be understoodκατανοητή.
222
720530
2134
12:17
And this bringsφέρνει me to the mostπλέον
importantσπουδαίος pointσημείο about SDSSSDSS.
223
725665
4672
Και αυτό με φέρνει στο πιο σημαντικό
σημείο για την SDSS.
12:23
Because, yeah, the starsαστέρια, the galaxiesτους γαλαξίες,
the blackμαύρος holesτρύπες, the robotsρομπότ --
224
731036
4080
Επειδή τα άστρα, οι γαλαξίες
οι μαύρες τρύπες, τα ρομπότ --
όλα αυτά είναι όντως τέλεια.
12:27
that's all superσούπερ coolδροσερός.
225
735140
1466
12:30
But the coolestπιο cool thing of all
226
738879
2063
Αλλά το πιο ωραίο από όλα
είναι ότι αυτά τα μικροσκοπικά
πλάσματα σε μια μάζα από μπάζα
12:32
is that eensy-weensyΤι κάνεις; creaturesπλάσματα
on a rubbleχαλίκια pileσωρός
227
740966
3244
12:36
around a totallyεντελώς averageμέση τιμή starαστέρι
in a totallyεντελώς averageμέση τιμή galaxyγαλαξίας
228
744234
3829
γύρω από ένα συνηθισμένο άστρο
σε έναν συνηθισμένο γαλαξία
μπορούν να κερδίσουν τη μάχη
για να καταλάβουμε τον κόσμο.
12:40
can winνίκη the battleμάχη
to understandκαταλαβαίνουν theirδικα τους worldκόσμος.
229
748087
3785
12:44
EveryΚάθε dotτελεία in this videoβίντεο is a galaxyγαλαξίας.
230
752714
4871
Κάθε κουκκίδα σ' αυτό το βίντεο
είναι και ένας γαλαξίας.
12:51
EveryΚάθε dotτελεία.
231
759323
1150
Κάθε κουκκίδα.
12:59
(CheersΓεια) (ApplauseΧειροκροτήματα)
232
767553
6762
(Επευφημίες) (Χειροκρότημα)
13:06
I'm showingεπίδειξη here the numberαριθμός of galaxiesτους γαλαξίες
233
774339
1890
Δείχνω εδώ τον αριθμό των γαλαξίων
που έχουν χαρτογραφήσει
οι αστρονόμοι από το 1980.
13:08
that astronomersαστρονόμοι have mappedαντιστοίχιση
in largeμεγάλο surveysέρευνες sinceΑπό about 1980.
234
776253
3395
13:12
You can see SDSSSDSS kickλάκτισμα in around Y2K.
235
780109
2754
Βλέπετε τη συνεισφορά της SDSS
περίπου από το 2000.
13:15
If we stayδιαμονή on this lineγραμμή,
236
783921
2580
Αν συνεχίσουμε με αυτόν τον ρυθμό
θα χαρτογραφήσουμε κάθε γαλαξία
του παρατηρήσιμου σύμπαντος έως το 2060.
13:18
we will mapχάρτης everyκάθε largeμεγάλο galaxyγαλαξίας
in the observableαισθητός universeσύμπαν by 2060.
237
786525
5905
13:25
Think about that.
238
793406
1354
Σκεφτείτε το.
Σκεφτείτε το: βρεθήκαμε
από το να ταξινομούμε όστρακα
13:26
Think about it: we'veέχουμε goneχαμένος
from arrangingτακτοποίηση clamshellsclamshells
239
794784
4126
στη θεωρία της σχετικότητας
και στην SDSS σε λίγα χιλιάδες χρόνια --
13:30
to generalγενικός relativityσχετικότητα to SDSSSDSS
in a fewλίγοι thousandχίλια yearsχρόνια --
240
798934
4087
και αν αντέξουμε άλλα 40 ακόμα χρόνια,
13:35
and if we hangκρεμάω on 40 more,
241
803045
2310
13:39
we can mapχάρτης all the galaxiesτους γαλαξίες.
242
807077
2063
μπορούμε να χαρτογραφήσουμε
όλους τους γαλαξίες.
13:41
But we have to stayδιαμονή on the lineγραμμή.
243
809859
1850
Αλλά πρέπει να μείνουμε προσηλωμένοι.
Θα είναι δική μας επιλογή;
13:44
Will that be our choiceεπιλογή?
244
812557
1341
13:48
There are darkσκοτάδι forcesδυνάμεις in this worldκόσμος
245
816684
2639
Υπάρχουν σκοτεινές
δυνάμεις στον κόσμο αυτό,
που θα στερήσουν από όλα τα είδη μας
το δικαίωμα να κατανοήσουμε το σύμπαν μας.
13:51
that will robληστεύω our entireολόκληρος speciesείδος
of our right to understandκαταλαβαίνουν our universeσύμπαν.
246
819347
6357
Μην φοβάστε το σκοτάδι.
13:58
Don't be afraidφοβισμένος of the darkσκοτάδι.
247
826466
1525
14:00
FightΠάλη back.
248
828498
1150
Αντισταθείτε.
Ελάτε μαζί μας.
14:02
JoinΓίνετε μέλος us.
249
830173
1190
Σας ευχαριστώ
14:03
Thank you.
250
831387
1150
14:04
(ApplauseΧειροκροτήματα)
251
832561
6851
(Χειροκρότημα)

▲Back to top

ABOUT THE SPEAKER
Juna Kollmeier - Theoretical astrophysicist
Using all the techniques known to astronomy -- mathematics, computers and data from telescopes on the ground and in space -- Juna Kollmeier seeks to understand how the universe formed by mapping stars, galaxies and black holes at scale.

Why you should listen

As she tells it, Juna Kollmeier believes "all humans have an inalienable right to know about their world. For the past two decades, I have been studying the cosmos -- from planets to galaxies to black holes. I am currently making a new map of the sky -- the fifth generation of the Sloan Digital Sky Survey."

Led to a career in astrophysics by "a STEM camp in Michigan," Kollmeier is currently an astrophysicist at the Carnegie Institution for Science. Her research focuses on the emergence of structure in the universe on multiple scales and how the tiny fluctuations in density that were present when the universe was only 300,000 old became the stars, galaxies and black holes that we see now. Her goal is to complete this new SDSS sky map and to make sure these data remain available to the public for study.

More profile about the speaker
Juna Kollmeier | Speaker | TED.com