English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TED2008

Chris Abani: On humanity

ക്രിസ് അബാനി മനുഷ്യത്വത്തെക്കുറിച്ചാലോചിക്കുന്നു -കരുണയുടെ കര്മ്മങ്ങള്

Filmed
Views 850,101

ക്രിസ് അബാനി, മനുഷ്യരുടെ കഥപറയുന്നു: സൈനീകര്ക്കെമതിരെനില്ക്കുന്നവരെപറ്റിയും. ആളുകളുടെ അനുകമ്പയെപറ്റി. മനുഷ്യനാകുന്നതിനേയും മനുഷ്യത്വം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനേയും പറ്റി. അതു ഉബുണ്ടുവാണു: മനുഷ്യനായിമനുഷ്യനുനിലനില്ക്കാനവുന്ന ഒരേയൊരുവഴി അവരുടെ മനുഷ്യത്വം അവര്ക്കുുമേല്‍ പ്രതിഭലിപ്പിക്കുക മാത്രമാണ്.

- Novelist, poet
Imprisoned three times by the Nigerian government, Chris Abani turned his experience into poems that Harold Pinter called "the most naked, harrowing expression of prison life and political torture imaginable." His novels include GraceLand (2004) and The Virgin of Flames (2007). Full bio

My search is always to find ways to chronicle,
എന്റെ അന്വേഷണം സാധാരണമനുഷ്യരുടെ കഥകള് രേഖ
00:18
to share and to document stories about people, just everyday people.
പ്പെടുത്താനും പന്കുവെക്കാനും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരുകുറിപ്പെഴുത്തുകാരെന്റ്റേതാണ്.
00:23
Stories that offer transformation, that lean into transcendence,
നമ്മളിലെ പരിണാമം ഉളവാക്കുന്നതും, നമ്മേ മറുലോകത്തെത്തിക്കുകയും,
00:28
but that are never sentimental,
എന്നാല് കരുണമാത്രം ഉളവക്കുന്നതുമായ
00:33
that never look away from the darkest things about us.
നമ്മുടെ കറുത്തവശങ്ങളെ മറച്ചുവെക്കാത്തതുമായ നമ്മുടെകഥകള്.
00:35
Because I really believe that we're never more beautiful
എന്തുകൊണ്ടെന്നാല് ഞാന് വിചാരിക്കുന്നു, മനുഷ്യന് ഏറ്റവും മോശമായിരിക്കുന്ന
00:39
than when we're most ugly.
അവസ്ഥയിലും ഏറ്റവും സുന്ദരമായിരിക്കുന്നു.
00:42
Because that's really the moment we really know what we're made of.
എന്തുകൊണ്ടെന്നാല് ഈനിമിഷങ്ങളിലാണു നമ്മളാരാണെന്നു നമുക്കുറിയാനാവുന്നതു.
00:44
As Chris said, I grew up in Nigeria
ക്രിസ് പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാന് നൈജീരിയയിലെ
00:48
with a whole generation -- in the '80s --
80കളില് വളര്ന്നു, പട്ടാളഭരണത്തിനെതിരെ
00:53
of students who were protesting a military dictatorship, which has finally ended.
പൊരുതുന്ന ഒരു തലമുറ. ഇവിടെ ഞാന്
00:55
So it wasn't just me, there was a whole generation of us.
മാത്രമായിരുന്നില്ല ഒരു തലമുറ മൊത്തമുണ്ടായിരുന്നു.
01:01
But what I've come to learn
പക്ഷെ ഞാന് പഠിച്ചിരിക്കുന്നതു
01:03
is that the world is never saved in grand messianic gestures,
ലോകരക്ഷനടക്കുന്നതു മിശിഹാകളിലൂടെയല്ല, പക്ഷെ നമ്മുടെ
01:06
but in the simple accumulation of gentle, soft, almost invisible acts of compassion,
വളരെചെറുതും, ആരുമറിയാതെയും, ദൈനികവുമായ കരുണയുടെ കര്മ്മങ്ങളിലൂടെയാണു,
01:10
everyday acts of compassion.
ദിനംപ്രതിനടക്കുന്ന കരുണയുടെ പ്രവര്ത്തികളിലൂടെയാണ്.
01:17
In South Africa, they have a phrase called Ubuntu.
ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയില് ഉബുണ്ടുവെന്നൊരു പ്രയോഗമുണ്ട്.
01:19
Ubuntu comes out of a philosophy that says,
ഉബുണ്ടുവിന്റെ തത്വശാസ്ത്രം പറയുന്നത് എന്റെ
01:26
the only way for me to be human is for you to reflect
മനുഷ്യത്വം എനിക്കു മനസിലാവുന്നതു നിങ്ങളതെന്റെ മേല്
01:28
my humanity back at me.
പ്രദര്ശിപ്പിക്കുമ്പോഴാണു.
01:32
But if you're like me, my humanity is more like a window.
പക്ഷെ തന്കള് എന്നെപോലെയാണെന്കില് എന്റെ മനുഷ്യത്വം ഒരു ജനാല പോലെയാണു.
01:34
I don't really see it, I don't pay attention to it
ഞാനതിനെ കാണാറില്ല, ശ്രദ്ധിക്കാറില്ല, ഒരുപക്ഷെ ആ ജനാലയില്
01:38
until there's, you know, like a bug that's dead on the window.
ഒരു ചത്തിരിക്കുന്ന കീടത്തെ കാണുന്നതുവരെ. അങ്ങിനെ ഞാന്
01:40
Then suddenly I see it, and usually, it's never good.
പെട്ടന്നു കാണുമ്പോള് അതുപലപ്പോഴും നന്നയി തോന്നാറുമില്ല.
01:43
It's usually when I'm cussing in traffic
ഞാന് പലപ്പോഴും ശപിച്ചു പോവാറുണ്ടു, ഒരുവന് ട്രാഫിക്ക്
01:47
at someone who is trying to drive their car and drink coffee
കുരുക്കില് കാറെടുക്കുമ്പോഴോ, കാപ്പികുടിക്കുമ്പോഴൊ, കുറിപ്പെടുക്കുമ്പോഴൊ,
01:50
and send emails and make notes.
ഈമെയിലെഴുതുമ്പോഴൊ ഒക്കെ. സത്യത്തില്
01:53
So what Ubuntu really says
ഉബുണ്ടു നമ്മോടു പറയുന്നതു,
01:57
is that there is no way for us to be human without other people.
മറ്റൊരാളില്ലാത്തിടത്തു നമുക്കു മനുഷ്യനാവാനാവില്ല.
02:00
It's really very simple, but really very complicated.
ഇതു വളരെ ലളിതവും അതേസമയം സന്കീര്ണ്ണവുമാണു.
02:05
So, I thought I should start with some stories.
ഞാന് കഥകള് ആരംഭിക്കട്ടെ.
02:08
I should tell you some stories about remarkable people,
ഇവ ഏതെന്കിലും വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടവരെക്കുറിച്ചാവണം,
02:11
so I thought I'd start with my mother.
അതിനാല് ഞാന് എന്റെ അമ്മയില് നിന്നു തന്നെ തുടങ്ങാം.
02:13
(Laughter)
(ചിരി)
02:16
And she was dark, too.
അവരും കറുത്താതായിരുന്നു.
02:17
My mother was English.
എന്റെ അമ്മ ഇംഗ്ലീഷുകാരിയും.
02:19
My parents met in Oxford in the '50s,
എന്റെ മാതാപിതാക്കള് 50കളില് ഓക്സഫോര്ഡില് വെച്ചു കണ്ടുമുട്ടി.
02:20
and my mother moved to Nigeria and lived there.
പിന്നെ അമ്മ നൈജീരിയയിലേയ്ക്കു മടങ്ങി ജീവിതമാരംഭിച്ചു.
02:22
She was five foot two, very feisty and very English.
അഞ്ചടി രണ്ടിഞ്ചു പൊക്കമുള്ള അവര് വളരെ ഉത്സാഹവതിയുമായ ഒരു ഇംഗ്ലീഷുകാരിയുമായിരുന്നു.
02:24
This is how English my mother is -- or was, she just passed.
അവര് താഴെപ്പറയുന്ന രീതിയിലാണു, ഇംഗ്ലീഷുകാരിയായതു – അല്ലെന്കില് അങ്ങിനെ നടിച്ചതു.
02:28
She came out to California, to Los Angeles, to visit me,
അവരെന്നെക്കാണാന് കാലിഫോര്ണിയയിലും ലോസ് ഐന്ജല്സിലും വന്നു,
02:31
and we went to Malibu, which she thought was very disappointing.
ഞങ്ങള് ഒന്നിച്ചു മലീബു കാണാന് പോയി,അത് അവര് വളരെ അസന്തുഷ്ടയായി.
02:35
(Laughter)
(ചിരി)
02:37
And then we went to a fish restaurant,
എന്നിട്ടു ഞങ്ങള് ഒരു മീന് ഹോട്ടലില് കയറി,
02:39
and we had Chad, the surfer dude, serving us,
അവിടെ ചാഡില് നിന്നുള്ള് ഒരുവന് വിളമ്പുന്നുണ്ടായിരുന്നു,
02:41
and he came up and my mother said,
അമ്മ ചോദിച്ചു, “ഇന്നത്തെ സ്പെഷ്യല്
02:44
"Do you have any specials, young man?"
എന്തുവാ?” ചാഡുകാരന് പറഞ്ഞു “തീര്ച്ചയായും,
02:46
And Chad says, "Sure, like, we have this, like, salmon,
ദാ ഇങ്ങനെ വാസബി പോലെ ചുരുട്ടി വറുത്ത
02:48
that's, like, rolled in this, like, wasabi, like, crust.
സാല്മണുണ്ട്, കിടിലം”. അമ്മ എന്റെ
02:52
It's totally rad."
നേരെതിരിഞ്ഞു
02:54
And my mother turned to me and said,
ചോദിച്ചു, “ഇവനേതു ഭാഷയാ
02:56
"What language is he speaking?"
പറയണ്തു?”
02:59
(Laughter)
(ചിരി)
03:01
I said, "English, mum."
ഞാന് പറഞ്ഞു “ഇംഗ്ലീഷുതന്നെ അമ്മേ.”
03:02
And she shook her head and said,
തലകുലുക്കി പ്രതിഷേധിച്ചു അവര് പറഞ്ഞു
03:04
"Oh, these Americans. We gave them a language,
“ഈ അമേരിക്കക്കാര്, നമ്മള് അവര്ക്കൊരു ഭാഷ കൊടുത്തു.
03:06
why don't they use it?"
അവര്ക്കത് ഉപയോകിച്ചചാലെന്താ ?
03:08
(Laughter)
(ചിരി)
03:10
So, this woman, who converted from the Church of England
ഇതാണെന്റെയമ്മ, ചര്ച്ചോഫ് ഇംഗ്ലണ്ടില് നിന്നും
03:16
to Catholicism when she married my father --
എന്റെയപ്പനെ കെട്ടുവാന് കത്തോലിക്കയായവര്,
03:20
and there's no one more rabid than a Catholic convert --
ഇതുപോലെയൊരു തീവ്രവാദി കത്തോലിക്കാകാരി വേറെയുണ്ടാവില്ല
03:22
decided to teach in the rural areas in Nigeria,
അവര് കത്തോലിക്കാസഭ അനുവദിക്കുന്ന ഒരേയൊരു
03:26
particularly among Igbo women,
ജനനനിയന്ത്രണ പ്രക്രിയയായ് ബില്ലിംഗിന്റെ
03:30
the Billings ovulation method,
ഓവുലുഷന് നൈജീരിയയിലെ
03:32
which was the only approved birth control by the Catholic Church.
ഇഗ്ബോ സ്ത്രീകളെ പഠിപ്പിക്കാനിറനിറങ്ങി പുറപ്പെട്ടു.
03:34
But her Igbo wasn't too good.
പക്ഷെ അവരുടെ ഇഗ്ബോ അത്ര നന്നായിരുന്നില്ല.
03:38
So she took me along to translate.
അതിനാല് എന്നെ ദ്വിഭാഷിയായി കൂടെകൂട്ടി.
03:42
I was seven.
എനിക്കപ്പോള് 7 വയസ്.
03:44
(Laughter)
(ചിരി)
03:46
So, here are these women,
അതായത് സ്വന്തം ഭര്ത്താക്കന് മാരുമായി പോലും
03:47
who never discuss their period with their husbands,
ആര്ത്തവത്തെപറ്റി സംസാരിക്കറില്ലാത്ത കുറേസ്ത്രീകള്ക്കു മുമ്പില്
03:49
and here I am telling them, "Well, how often do you get your period?"
ഞാനിതാഇവിടെ. "നിങ്ങളുടെ ആര്ത്തവമെങ്ങിനെ?"
03:52
(Laughter)
(ചിരി).
03:56
And, "Do you notice any discharges?"
നിങ്ങള് എന്തെന്കിലും “ഒഴുക്കു” കാണുന്നുണ്ടൊ?
03:57
(Laughter)
(ചിരി)
03:59
And, "How swollen is your vulva?"
നിങ്ങളുടെ ജനനേന്ദ്രിയം എത്രമാത്രം വീര്ത്തിരിക്കുന്നു.
04:00
(Laughter)
(ചിരി)
04:02
She never would have thought of herself as a feminist,
അവരൊരിക്കലും ഒരു സ്‌ത്രീ വിമോചനവാദിയായി സ്വയം കണ്ടില്ല
04:07
my mother, but she always used to say,
പക്ഷെ പലപ്പോഴും പറഞ്ഞിരുന്നു,
04:10
"Anything a man can do, I can fix."
“ആണിനു ചെയ്യാവുന്നതെന്തും ഞാന് ശരിയാക്കിത്തരും.”
04:13
(Applause)
(കൈയടി)
04:16
And when my father complained about this situation,
എന്റെ അച്ഛന് പലപ്പോഴും 7 വയസുള്ള
04:23
where she's taking a seven-year-old boy
എന്നെ ജനന നിയന്ത്രണം പഠിപ്പിക്കാന്
04:28
to teach this birth control, you know,
കൊണ്ടു പോവുന്നതിനു എതിരായിരുന്നു
04:30
he used to say, "Oh, you're turning him into --
“നീയവനെയൊരു പെണ്ണാക്കി മാറ്റും”
04:32
you're teaching him how to be a woman."
അമ്മ മറുപടി പറഞ്ഞു
04:34
My mother said, "Someone has to."
“ആരെന്കിലും അങ്ങിനെ ചെയ്യണം.”
04:36
(Laughter)
(ചിരി)
04:38
This woman -- during the Biafran war,
ഇവര് – ബിയഫ്രാന് യുദ്ധതില്
04:39
we were caught in the war.
ഞങ്ങളുമകപ്പെട്ടു പോയിരുന്നു.
04:43
It was my mother with five little children.
5 ചെറിയമക്കളുള്ള് ഇവരാണെന്റെയമ്മ.
04:45
It takes her one year, through refugee camp after refugee camp,
പലപല അഭയാര്ഥി ക്യാമ്പുകള്ക്കവസാനം ഒരുവര്ഷത്തിനുശേഷമാണ്
04:48
to make her way to an airstrip where we can fly out of the country.
ഞങ്ങള് രാജ്യത്തിനു പുറത്തുകടക്കാനാവുന്ന ഒരു വീമാനത്താവളത്തിലെത്തുന്നതു.
04:51
At every single refugee camp, she has to face off soldiers
ഓരൊ അഭയാര്ഥിക്യാമ്പിലും 9 വയസുള്ള എന്റെ മാര്ക്കു
04:53
who want to take my elder brother Mark, who was nine,
ചേട്ടനെ കുട്ടിപട്ടാളക്കരനാക്കനുള്ള പട്ടാള
04:59
and make him a boy soldier.
ശ്രമത്തെ അമ്മതടഞ്ഞു.
05:01
Can you imagine this five-foot-two woman,
ആര്ക്കു സ്വപ്നംകാണാനാവും 5 അടി ഉയരമുള്ള അവര് തോക്കേന്തി
05:03
standing up to men with guns who want to kill us?
ഞങ്ങളെ കൊല്ലാൻ നിന്നവരെ എതിര്ത്ത് നിന്നുവെന്നു ?
05:05
All through that one year,
എന്നിട്ടൊന്നും ആവര്ഷം മുഴുവന് അവര്
05:09
my mother never cried one time, not once.
ഒരിക്കല്പോലും കരഞ്ഞില്ല, കണ്ണുനനച്ചില്ല.
05:11
But when we were in Lisbon, in the airport,
പക്ഷെ ഞങ്ങള് ലിസ്ബണ് വീമാനത്താവളത്തില്
05:14
about to fly to England,
ലണ്ടനിലേക്കുള്ള് വീമാനം കാത്തുനില്ക്കുമ്പോള്,
05:16
this woman saw my mother wearing this dress,
പിഞ്ഞി കീറിയ ഉടുപ്പിട്ടുനില്ക്കുന്ന
05:18
which had been washed so many times it was basically see through,
വിശന്നു തളര്ന്ന 5 കുട്ടികളെയും കണ്ടു,
05:21
with five really hungry-looking kids,
ഒരുസ്ത്രീ അടുത്തുവന്നു
05:25
came over and asked her what had happened.
ചോദിച്ചു, എന്തുണ്ടായിയെന്നു.
05:28
And she told this woman.
അവരുടെ കഥകേട്ടു ആസ്ത്രീ
05:30
And so this woman emptied out her suitcase
തന്റെ പെട്ടിയിലെ വസ്ത്രങ്ങള് മുഴുവന്
05:31
and gave all of her clothes to my mother, and to us,
അമ്മക്കു കൊടുത്തു,
05:33
and the toys of her kids, who didn't like that very much, but --
കുട്ടികള്ക്കു പാവകളും - അതു ഞങ്ങള്ക്കിഷ്ടപ്പെട്ടില്ല
05:36
(Laughter) --
(ചിരി)
05:39
that was the only time she cried.
അപ്പോള് അമ്മകരഞ്ഞു, ഒരിക്കല് മാത്രം.
05:40
And I remember years later, I was writing about my mother,
പിന്നെ വര്ഷങ്ങള്ക്കുശേഷം, അമ്മയെപറ്റിയെഴുതുമ്പോള്
05:43
and I asked her, "Why did you cry then?"
ഞാനവരോടുചോദിച്ചു “അപ്പോള്, എന്തിനു കരഞ്ഞെന്ന് ”
05:45
And she said, "You know, you can steel your heart
അമ്മ പറഞ്ഞു “നമ്മുടെ മനസിലെ വിഷമം നമുക്ക്
05:47
against any kind of trouble, any kind of horror.
മറച്ചുവക്കാനാവും എല്ലാപ്ര്ശനങ്ങളിലും ക്രൂരതയിലും നിന്നും
05:50
But the simple act of kindness from a complete stranger
ഒളിപ്പിക്കാം. പക്ഷെ നന്മയുടെ ചെറിയ
05:53
will unstitch you."
കര്മ്മങ്ങള് നമ്മുടെ കെട്ടഴിക്കുന്നു”.
05:58
The old women in my father's village, after this war had happened,
യുദ്ധത്തിനുശേഷം അച്ഛന്റെ ഗ്രാമത്തിലെ സ്ത്രീകള്
06:04
memorized the names of every dead person,
മരിച്ചവരുടെ പേരുകള് ഒര്മ്മവെച്ചു,
06:08
and they would sing these dirges, made up of these names.
പേരുപയോഗിചുണ്ടാക്കിയ വിലാപഗാനങ്ങള് .പാടി.
06:11
Dirges so melancholic that they would scorch you.
മരവിപ്പിക്കുന്ന വിലാപഗാനം.
06:18
And they would sing them only when they planted the rice,
അവരിതുപാടിയത് നെല്ലുവിതക്കുമ്പോഴായിരുന്നു,
06:20
as though they were seeding the hearts of the dead
ഓരോവിത്തിനുമൊപ്പം ഓരൊ ഹൃദയങ്ങളെ
06:24
into the rice.
വിതക്കുന്നപോലെ.
06:26
But when it came for harvest time,
പക്ഷെ കൊയ്ത്തുകാലത്തവര്
06:28
they would sing these joyful songs,
സന്തോഷഗാനങ്ങള് പാടി, അതില്
06:30
that were made up of the names of every child
ആ വര്ഷം ജനിച്ച എല്ലാകുട്ടീകളുടെയും
06:32
who had been born that year.
പേരുണ്ടായിരുന്നു.
06:34
And then the next planting season, when they sang the dirge,
അടുത്തവര്ഷത്തിലെ വിലാപ ഗാനത്തില്നിന്നും
06:37
they would remove as many names of the dead
കഴിഞ്ഞവര്ഷം ജനിച്ചയ്ത്രയും പേരുടെ
06:41
that equaled as many people that were born.
എണ്ണം കുറച്ചുകളഞ്ഞു.
06:44
And in this way, these women enacted a lot of transformation,
അങ്ങിനെ അവര് പരിവര്ത്തനമുണ്ടാക്കി
06:46
beautiful transformation.
സുന്ദരമായ മാറ്റങ്ങള്.
06:52
Did you know, that before the genocide in Rwanda,
റവാണ്ടയിലെ മനുഷ്യക്കുരുതിക്കു മുമ്പ് അവിടെ
06:54
the word for rape and the word for marriage
കല്ല്യാണത്തിനും ബലാല്സംഗത്തിനുമൊരേ വാക്കു
06:58
was the same one?
മാത്രമേയുണ്ടായിരുന്നള്ളത് നിങ്ങള്ക്കറിയുമോ?
07:01
But today, women are rebuilding Rwanda.
ഇന്നു സ്ത്രീകള് റവാണ്ടയെ പുതുക്കിപണിതു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
07:04
Did you also know that after apartheid,
നിങ്ങള്ക്കറിയുമായിരുന്നോ, വര്ണ വിവേചനത്തിന്റെ
07:08
when the new government went into the parliament houses,
ഒടുവില് പുതിയ സര്ക്കര് ഭരണമേറ്റ് പാര് ലമെന്റ്റിലെത്തിയപ്പോള്
07:11
there were no female toilets in the building?
അവിടെ സ്ത്രീകള്ക്കുള്ള മൂത്രപ്പുരകളില്ലായിരുന്നു.
07:13
Which would seem to suggest that apartheid
അതായത് വര്ണ വിവേചനം
07:17
was entirely the business of men.
ആണുങ്ങളുടെ മാത്രം തൊഴിലായിരുന്നു.
07:19
All of this to say, that despite the horror, and despite the death,
അതായത്, ഇത്രയും ക്രൂരതകള്ക്കും മരണങ്ങള്ക്കും ശേഷവും
07:22
women are never really counted.
സ്ത്രീകളെ അവര് നാം കണക്കിലെടുത്തിരുന്നില്ല.
07:26
Their humanity never seems to matter very much to us.
അവരുടെ മനുഷ്യത്വത്തില് നാം ബോധവാന്മാരല്ല.
07:29
When I was growing up in Nigeria --
ഞാന് വളര്ന്നതു നൈജീരിയയിലാണ്
07:34
and I shouldn't say Nigeria, because that's too general,
– അങ്ങിനെ പറയാനവില്ല, അതു വളരെ വലുതാണ്,
07:37
but in Afikpo, the Igbo part of the country where I'm from --
പിന്നെയൊ അഫ്കിപോയിലെ , ഇഗ്ബോ ജാതിക്കരുടെ ഭാഗത്ത്,
07:39
there were always rites of passage for young men.
അവിടെ ആണുങ്ങള്ക്കും പ്രായപൂര്ത്തിയാവുന്നതിന്റെ ചടങ്ങുണ്ട്.
07:42
Men were taught to be men in the ways in which we are not women,
അടിസ്ഥാനമായും അതായത് ആണുങ്ങള് പുര്ഷനാവാനും സ്ത്രീ
07:45
that's essentially what it is.
അല്ലാതിരിക്കാനുമുള്ളതാണ്.
07:49
And a lot of rituals involved killing, killing little animals,
പല ചടങ്ങുകളിലും, മൃഗഹത്യയുണ്ടായിരുന്നു ,
07:51
progressing along, so when I turned 13 --
എനിക്കു 13 വയസായപ്പോള്
07:55
and, I mean, it made sense, it was an agrarian community,
– കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ചു നില്ക്കുന്ന ഒരു സമൂഹത്തില്
07:57
somebody had to kill the animals,
മൃഗഹത്യ അനിവാര്യമാണ്
08:00
there was no Whole Foods you could go and get kangaroo steak at --
നമ്മുടെതുപോലെ “ഹോള് ഫൂഡ്” എന്ന ആശയമൊന്നും അവിടെയില്ല. ഒരു കംഗാരു വറുത്തതൊന്നും വങ്ങാന് കിട്ടില്ലല്ലോ.
08:02
so when I turned 13, it was my turn now to kill a goat.
അതായത് 13 വയസായപ്പോള് ആടിനെക്കൊല്ലാനുള്ള് ചുമതല എന്റ്റേതായി.
08:05
And I was this weird, sensitive kid, who couldn't really do it,
എന്നാല് എനിക്കതിനാകുമായിരുന്നില്ല, ഒരു ഹൃദയാലുവായ ധൈര്യംകുറഞ്ഞ ഒരുവന്,
08:10
but I had to do it.
പക്ഷെ കൊല്ലാതിരിക്കാനാവില്ല.
08:14
And I was supposed to do this alone.
മാത്രമല്ല അതുഞാന് ഒറ്റക്കുചെയ്യുകയും വേണമായിരുന്നു.
08:16
But a friend of mine, called Emmanuel,
എന്നാല് എമ്മാനുവേല് എന്ന എന്റെ ഒരു സുഹൃത്തു,
08:18
who was significantly older than me,
എന്നോടൊപ്പം വരുവാന് തീരുമാനിച്ചു- അവന്
08:20
who'd been a boy soldier during the Biafran war,
എന്നേക്കാള് പ്രായമുള്ളവനും ബിഫാറിയന്
08:22
decided to come with me.
യുദ്ധത്തിലെ കുട്ടിപട്ടാളക്കരനുമായിരുന്നു.
08:24
Which sort of made me feel good,
അതെന്നെ ഒത്തിരി ആശ്വസിപ്പിച്ചു,
08:27
because he'd seen a lot of things.
കാരണം അവന് വളരെയധികം കണ്ടിരുന്നു.
08:30
Now, when I was growing up, he used to tell me
ഞാന് വളര്ന്നു വന്നപ്പോള് അവന് തന്റെ അനുഭവകഥകള്
08:32
stories about how he used to bayonet people,
പറഞ്ഞിരുന്നു, എപ്രകാരം ബയണേറ്റ് കുത്തിയെന്നും,
08:34
and their intestines would fall out, but they would keep running.
കുടല്മാല പുറത്തുവന്നതും എന്നാല് നില്ക്കാതെ ഓടിയതുമെല്ലാം.
08:36
So, this guy comes with me.
എനിക്കറിയില്ല
08:39
And I don't know if you've ever heard a goat, or seen one --
നിങ്ങളിലാരൊക്കെ ഒരു ആടിന്റെ കരച്ചില് കേട്ടിട്ടുണ്ടെന്നും,
08:42
they sound like human beings,
ഒരുപക്ഷെ കണ്ടിട്ടുണ്ടാവണം – അവ മനുഷ്യന്റ്റേതു പോലെയാണ്,
08:45
that's why we call tragedies "a song of a goat."
അതിനാലാവം നമ്മുടെ ട്രാജഡികളെ “ഒരു ആടിന്റെ പാട്ടെന്നു” പറയുന്നത്.
08:47
My friend Brad Kessler says that we didn't become human
എന്റെ സുഹൃത്ത് ബ്രാഡ് കെസ്സ്ലറ് പറയുന്നത് ആടുകളെ വളര്ത്തുന്നതിനു മുമ്പ്
08:50
until we started keeping goats.
നമുക്ക് ആത്മാവില്ലായിരുന്നുവെന്നാണ്.
08:55
Anyway, a goat's eyes are like a child's eyes.
എന്തൊക്കെയായാലും ആടിന്റെ കണ്ണുകള് ഒരു കുട്ടിയുടേതു പോലെയാണ്.
08:57
So when I tried to kill this goat and I couldn't,
എനിക്കാടിനെ കൊല്ലാന് തോന്നിയില്ല,
09:02
Emmanuel bent down, he puts his hand over the mouth of the goat,
എമ്മാനുവല് കുനിഞ്ഞ്, തന്റെ കൈകള് കൊണ്ടു ആടിന്റെ കണ്ണുകള് മൂടി,
09:04
covers its eyes, so I don't have to look into them,
ആയതിനാല് എനിക്കതിനെകൊല്ലുമ്പോള്
09:09
while I kill the goat.
കണ്ണുകളിലേക്കു നോക്കേണ്ടതില്ല.
09:12
It didn't seem like a lot, for this guy who'd seen so much,
തന്റെ ജീവിതത്തില് വളരെയധികം കണ്ട് അവനു
09:15
and to whom the killing of a goat must have seemed
ഒരു ആടിനെക്കൊല്ലുന്നത് നിസാര
09:19
such a quotidian experience,
കാര്യമയിരുന്നിരിക്കാം, എന്നിട്ടുകൂടി എന്നെ
09:21
still found it in himself to try to protect me.
സംരക്ഷിക്കുവാനായി എന്നോടൊപ്പം വന്നു.
09:23
I was a wimp.
ഞാനൊരു പേടിത്തൊണ്ടനും.
09:29
I cried for a very long time.
ഞാന് വളരെ നേരം കരഞ്ഞു.
09:31
And afterwards, he didn't say a word.
അവന് ഒരക്ഷരം പോലും പറഞ്ഞില്ല,
09:33
He just sat there watching me cry for an hour.
ഞാന് കരയുന്നതു നോക്കി ഒരു മണിക്കൂറോളമിരുന്നു.
09:35
And then afterwards he said to me,
എന്നിട്ട് അവസാനം പറഞ്ഞു,
09:37
"It will always be difficult, but if you cry like this every time,
ഇതു എല്ലായിപ്പോഴും പാടുള്ളതായിരിക്കും എന്നാല് നീ ഇങ്ങനെ ഓരോപ്രാവശ്യവും
09:39
you will die of heartbreak.
കരഞ്ഞാല്, നീ ഹൃദയം മുട്ടിചത്തുപോവും.
09:44
Just know that it is enough sometimes
അതു ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതാണെന്നറിയുക
09:46
to know that it is difficult."
മാത്രമാണു പലപ്പോഴുമാവശ്യം.
09:49
Of course, talking about goats makes me think of sheep,
കോലാടുകളെക്കുറിച്ചു പറഞ്ഞു പറഞ്ഞു അനുസരണയുടെ ചിഹനമായ
09:54
and not in good ways.
ചെമ്മരിയാടുകളുടെ ഓര്മ്മയാണു വരുന്നത്.
09:57
(Laughter)
(ചിരി)
09:59
So, I was born two days after Christmas.
ഞാന് ജനിച്ചത് ക്രിസ്മസിനു രണ്ടു ദിവസങ്ങള്ക്കു ശേഷമാണ്.
10:01
So growing up, you know, I had a cake and everything,
അതിനാല്, എനിക്കു കേക്കും മറ്റും കിട്ടി, പക്ഷെ ഒരിക്കലും
10:05
but I never got any presents, because, born two days after Christmas.
സമ്മാനങ്ങളുണ്ടായിരുന്നില്ല – കാരണം ക്രിസ്മസ് കഴിഞ്ഞതല്ലേയുള്ളൂ.
10:08
So, I was about nine, and my uncle had just come back from Germany,
ഏകദേശം 9 വയസുള്ളപ്പോള് ജര്മനിയിലുള്ള ഒരു അമ്മാവന് വന്നിരുന്നു
10:13
and we had the Catholic priest over,
ഒരുകത്തോലിക്കാ പാതിരിയും
10:16
my mother was entertaining him with tea.
ചായയും മറ്റും കുടിച്ചു വീട്ടിലുണ്ടായിരുന്നു,
10:19
And my uncle suddenly says, "Where are Chris' presents?"
പെട്ടന്നു അമ്മവന് പറഞ്ഞു “ക്രിസിന്റെ സമ്മാനങ്ങള് എവിടെ?”
10:21
And my mother said, "Don't talk about that in front of guests."
അമ്മ വിലക്കി “ഇതൊക്കെ അഥിതികളുടെ മുന്പില് വച്ചു വേണോ.”
10:25
But he was desperate to show that he'd just come back,
പക്ഷെ സ്വന്തം തിരിച്ചുവരവ് ആഹ്ളാദിക്കാന് ആഗ്രഹിച്ച അമ്മാവന്
10:29
so he summoned me up, and he said,
പക്ഷെ എന്നെ വിളിച്ചുവരുത്തി, എന്നിട്ടുപറഞ്ഞു,
10:32
"Go into the bedroom, my bedroom.
“ബെഡ് റൂമില് പോവു, എന്റെ ബെഡ് റൂമില്.
10:34
Take anything you want out of the suitcase.
അവിടെ എന്റെ സ്യൂട് കേസില് നിന്നും നിനക്കിഷ്ടമുള്ള സാധനമെടുത്തോളു.
10:36
It's your birthday present."
അതു നിന്റെ ജന്മദിന സമ്മാനം.”
10:38
I'm sure he thought I'd take a book or a shirt,
എനിക്കുറപ്പുണ്ട്, അദ്ദേഹം വിചാരിച്ചു ഞാനെന്തെന്കിലും ഷര്ട്ടോ, പുസ്തകമോ
10:40
but I found an inflatable sheep.
എടുക്കുമെന്നു, പക്ഷെ ഞാനൊരു വീര്പ്പിക്കുന്ന ആടിനെയെടുത്തു.
10:42
(Laughter)
(ചിരി)
10:45
So, I blew it up and ran into the living room,
എന്റെ വിരല് അസ്ഥാനത്തുതി രുകി വീര്പ്പിച്ച ആടിനേയും
10:51
my finger where it shouldn't have been,
വട്ടത്തില് കറക്കി ഞാന് തിരിച്ചുമുറിയിലെത്തി,
10:53
I was waving this buzzing sheep around,
എന്റെ അമ്മയുടെ മുഖം ഷോക്കു കൊണ്ടു
10:55
and my mother looked like she was going to die of shock.
മരിച്ചേക്കാവുന്നതിന്റെ എല്ലാ ലക്ഷണവും കാണിച്ചു.
10:58
(Laughter)
(ചിരി)
11:01
And Father McGetrick was completely unflustered,
മാക്ജെറ്റ്റിക് പാതിരി ശാന്തനായിരുന്നു
11:04
just stirred his tea and looked at my mother and said,
ചായ ഇളക്കികൊണ്ടു അമ്മയേനോക്കി പറഞ്ഞു
11:07
"It's all right Daphne, I'm Scottish."
“സാരമില്ല ഡാഫന്, ഞാനൊരു സ്കോട്ടിഷ് അല്ലേ?”
11:09
(Laughter)
(ചിരി)
11:12
(Applause)
കയ്യടി
11:14
My last days in prison, the last 18 months,
എന്റെ തടവു ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന നാളുകളില്,
11:28
my cellmate -- for the last year, the first year of the last 18 months --
അവസാന് 18 മാസം, എന്റ്റെ സഹമുറിയന്
11:34
my cellmate was 14 years old.
ഒരു പതുനാലു വയസുകാരാനായിരുന്നു.
11:38
The name was John James,
ജോണ് ജെയിംസ് എന്നയിരുന്നു അവന്റെ പേരു,
11:41
and in those days, if a family member committed a crime,
അക്കാലത്ത് കുടുംബത്തിലാരെന്കിലും കുറ്റം ചെയ്താല്
11:44
the military would hold you as ransom
ഒരു ജാമ്യമായി, കുറ്റവാളിയെകിട്ടുന്നതുവരെ, ആ
11:48
till your family turned themselves in.
വീട്ടിലെയാരെയെന്കിലും സൈന്യം തടവിലിട്ടിരുന്നു.
11:51
So, here was this 14-year-old kid on death row.
അങ്ങിനെ ആ14 വയസുകാരന് മരണശിക്ഷക്കു വിധിക്കപ്പെട്ട് അവിടെവന്നു.
11:53
And not everybody on death row was a political prisoner.
മരണ ശിക്ഷക്കു വിധിക്കപ്പെട്ട എല്ലാവരും രാഷ്ട്രീയ കുറ്റവാളികളല്ലായിരുന്നു
11:56
There were some really bad people there.
– ചിലര് തീര്ത്തും മോശപ്പെട്ടവരായിരുന്നു.
11:58
And he had smuggled in two comics, two comic books --
അവന് തന്റെ കൂടെ രണ്ടു ചിത്രകഥകളും കടത്തിക്കൊണ്ടു വന്നിരുന്നു –
12:01
"Spiderman" and "X-Men."
സ്പൈഡര്മാനും എക്സ്മാനും.
12:04
He was obsessed.
അവനേറ്റവും ഇഷ്ട്ടപ്പെട്ടത്.
12:06
And when he got tired of reading them,
അവന് വായ്ച്ചു മടുത്തപ്പോള് മരണവിധിയില്
12:07
he started to teach the men in death row how to read,
കിടക്കുന്ന സഹകു റ്റവാളികലെ ഈ ചിത്രകഥപു സ്തകം ഉപയോഗിച്ചു
12:09
with these comic books.
വായിക്കാന് പഠിപ്പിക്കുവാന് തുടങ്ങി.
12:13
And so, I remember night after night,
അങ്ങിനെ പല രാത്രികളിലും ജോണ്
12:15
you'd hear all these men, these really hardened criminals,
ജെയിംസിനു ചുറ്റും ഈ കാഠിന്യ ഹൃദയരായ കുറ്റവാളികളിരുന്ന്
12:19
huddled around John James, reciting, "Take that, Spidey!"
ആവര്ത്തിച്ചിരുന്നു “ഇതാ പിടിച്ചോ സ്പീഡീ!”
12:21
(Laughter)
(ചിരി).
12:26
It's incredible.
അതവിശ്വസനീയമായിരുന്നു.
12:28
I was really worried.
ഞാന് ചിന്താകുലനായിരുന്നു.
12:31
He didn't know what death row meant.
മരണ ശിക്ഷയെന്തെന്നവനറിഞ്ഞിരുന്നില്ല.
12:33
I'd been there twice,
ഞാനവിടെ മുമ്പും രണ്ടു പ്രാവശ്യം
12:35
and I was terribly afraid that I was going to die.
കിടന്നിരുന്നു, മരണത്തെ പേടിച്ചിരുന്നു
12:37
And he would always laugh, and say,
പക്ഷെഅവന് ചിരിച്ചുകൊണ്ടു പറഞ്ഞു,
12:39
"Come on, man, we'll make it out."
“ഇല്ല നമ്മളിതിനെ അതിജീവിക്കും”.
12:41
Then I'd say, "How do you know?"
അപ്പോള് ഞാന് ചോദിച്ചു, “അതെങ്ങിനെ നിനക്കറിയാം?”
12:43
And he said, "Oh, I heard it on the grapevine."
അവന്റെ മറുപടി “ഊഹാപോഹങ്ങളങ്ങിനെയാണ്.”
12:45
They killed him.
അവരവനെകൊന്നു.
12:49
They handcuffed him to a chair,
ഒരു കസേരയിലവനെ ബന്ധിച്ചു,
12:51
and they tacked his penis to a table with a six-inch nail,
അവന്റെ ജനന്ദ്രിയം 6 ഇഞ്ച് നീളമുള്ള് ആണി കൊണ്ട് ഒരു മേശയിലടിച്ചു.
12:54
then left him there to bleed to death.
ചോരയൊഴുകാനനുവദിച്ചു മരണത്തിലെത്തിച്ചു.
13:00
That's how I ended up in solitary, because I let my feelings be known.
എന്നെ വീണ്ടും ഒറ്റതടവിലാക്കി, കാരണം എന്റ്റെ വികാരങ്ങള് ഞാന് പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു.
13:03
All around us, everywhere, there are people like this.
നമുക്കു ചുറ്റുപാടും എല്ലായിടത്തും ഇതുപോലുള്ള ആളുകളുണ്ടു.
13:12
The Igbo used to say that they built their own gods.
ഇഗ്ബോക്കാര് പറയുമായിരുന്നു, നാം നമ്മുടെ ദൈവങ്ങളെയുണ്ടാക്കി.
13:17
They would come together as a community,
അവരൊരു സമൂഹമായിവന്നു, തങ്ങളുടെ
13:23
and they would express a wish.
ആഗ്രഹങ്ങള് പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു.
13:25
And their wish would then be brought to a priest,
ആ ആഗ്രഹം ഒരു പുരോഹിതനെയേല്പ്പിച്ചു,
13:28
who would find a ritual object,
അയാള് ചിഹ്നങ്ങള് കണ്ടെത്തി,
13:30
and the appropriate sacrifices would be made,
കര്മ്മങ്ങള് നടത്തി,
13:33
and the shrine would be built for the god.
ദൈവത്തിനെ കുടിയിരുത്തി.
13:35
But if the god became unruly and began to ask for human sacrifice,
പക്ഷെ ദൈവങ്ങള് അനുസരണയില്ലതെ, മനുഷ്യക്കുരുതിയാവശ്യപ്പെട്ടാല്
13:38
the Igbos would destroy the god.
ഇഗ്ബോക്കരതിനെ നശിപ്പിച്ചു.
13:43
They would knock down the shrine,
അവര് കുടിയിരുത്തിയ സ്ഥലം ഇടിച്ചുകളയുകയും,
13:45
and they would stop saying the god's name.
ദൈവനാമം ഉപയോഗിക്കതിരിക്കുകയും ചെയ്തു.
13:48
This is how they came to reclaim their humanity.
അങ്ങിനെയവര് തങ്ങളുടെ മനുഷ്യത്വം വീണ്ടെടുത്തു.
13:50
Every day, all of us here,
നാമെല്ലവരും ദൈവങ്ങളെ
13:55
we're building gods that have gone rampant,
യുണ്ടാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു, വിളറിപിടിച്ചവ,
13:57
and it's time we started knocking them down
അവയെ നശിപ്പിക്കേണ്ട സമയമതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു,
14:00
and forgetting their names.
അവയുടെ പേരുകള് മറ്ക്കേണ്ടതിന്റ്റേയും.
14:03
It doesn't require a tremendous thing.
അതിനു അധികമൊന്നും വിഷമമില്ല.
14:06
All it requires is to recognize among us, every day --
ഇത്രമാത്രം – നാമ്മുടെയിടയില്, എന്നും, ചിലര്ക്കെന്കിലും
14:09
the few of us that can see -- are surrounded by people
കാണാനവും ഞാന് വിവരിച്ചതുപോലുള്ള
14:13
like the ones I've told you.
ആളുകള് അവരെയംഗീകരിക്കുക.
14:16
There are some of you in this room, amazing people,
ഈമുറിയിലിപ്പോള് നമ്മുടെ മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ
14:19
who offer all of us the mirror to our own humanity.
പ്രതിബിംബം കാണിക്കാനവുന്ന അതിശ്ക്താരായ പലരുമുണ്ട്.
14:22
I want to end with a poem by an American poet called Lucille Clifton.
ഞാന് അമേരിക്കന് കവിയായ ലൂസ്ലി ക്ലിഫറ്റണ് ന്റെ കവിതയോടെ അവസാനിപ്പിക്കനാഗ്രഹിക്കുന്നു.
14:28
The poem is called "Libation," and it's for my friend Vusi
കവിതയുടെ പേരു “ആചാരപാനം” (ലിബേഷന്). ഈ സമൂഹത്തിലെവിടെയൊയിരിക്കുന്ന
14:33
who is in the audience here somewhere.
എന്റെ സുഹൃത്തു വൂസിക്ക് സമര്പ്പിക്കപ്പെട്ടത്.
14:38
"Libation,
"ആചാരപാനം”
14:42
North Carolina, 1999.
നോര്ത്ത് കരോളീന, 1999.
14:44
I offer to this ground, this gin.
“ഞാനി മണ്ണും, ജിന്നും സമര്പ്പിക്കുന്നു.
14:47
I imagine an old man crying here,
ഇവിടെ ഞാനൊരു കിളവനെ സ്വപനം കാണുന്നു,
14:54
out of the sight of the overseer.
തന്റെ മേല്നോട്ടക്കരനില് നിന്നൊളിഞ്ഞിരുവന്.
14:57
He pushes his tongue through a hole
തന്റെ നാക്ക് ഒരിക്കല് പല്ലുണ്ടായിരുന്ന തുളയിലൂടെ
15:01
where his tooth would be, if he were whole.
പുറത്തേക്കുതള്ളുന്നു, അയാള് അതില് പൂര്ണ്ണനായിരുന്നു.
15:04
It aches in that space where his tooth would be,
പല്ലിരുന്നസ്ഥാനം വേദനയിലമര്ന്നിരിക്കുന്നു,
15:09
where his land would be,
തന്റെ വീടും,
15:13
his house, his wife, his son, his beautiful daughter.
ഭാര്യയും, മകനും, സുന്ദരിയായ മകളുമെല്ലാം.
15:16
He wipes sorrow from his face,
തന്റെ മുഖത്തെ ദുഃഖത്തെ തുടച്ചുമാറ്റി
15:22
and puts his thirsty finger to his thirsty tongue,
തന്റെ ദാഹിക്കുന്നവിരല് ദാഹിക്കുന്ന
15:27
and tastes the salt.
നാക്കില്തൊട്ടു ഉപ്പുരുചിച്ചു.
15:31
I call a name that could be his.
ഞാനയാളുടേതാകാമായിരിക്കുന്ന ഒരുപേരു വിളിച്ചു,
15:37
This is for you, old man.
വയസാ ഇതു നിങ്ങള്ക്കാണ്.
15:39
This gin, this salty earth."
ഈ ജിന്നും, ഈ ഉപ്പുള്ള് ഭൂമിയും.”
15:44
Thank you.
നന്ദി.
15:48
(Applause)
(കൈയടി)
15:50
Translated by alex m george
Reviewed by Kalyanasundar Subramanyam

▲Back to top

About the speaker:

Chris Abani - Novelist, poet
Imprisoned three times by the Nigerian government, Chris Abani turned his experience into poems that Harold Pinter called "the most naked, harrowing expression of prison life and political torture imaginable." His novels include GraceLand (2004) and The Virgin of Flames (2007).

Why you should listen

Chris Abani's first novel, published when he was 16, was Masters of the Board, a political thriller about a foiled Nigerian coup. The story was convincing enough that the Nigerian government threw him in jail for inciting a coincidentally timed real-life coup. Imprisoned and tortured twice more, he channeled the experience into searing poetry.

Abani's best-selling 2004 novel GraceLand is a searing and funny tale of a young Nigerian boy, an Elvis impersonator who moves through the wide, wild world of Lagos, slipping between pop and traditional cultures, art and crime. It's a perennial book-club pick, a story that brings the postcolonial African experience to vivid life.

Now based in Los Angeles, Abani published The Virgin of Flames in 2007. He is also a publisher, running the poetry imprint Black Goat Press.

More profile about the speaker
Chris Abani | Speaker | TED.com