English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write comments in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TED2006

Ken Robinson: Do schools kill creativity?

Кен Робинсона белгалду таханарча ишколаша креативность яха карматал 1ото1аелга

Filmed:
54,078,057 views

Кен Робинсона ч1оаг1а сакъердаме ший тайпара хьокхам лу креативность дег1айоалаяра из дешара системе ларде йилара хьаькъехьа.

- Author/educator
Creativity expert Sir Ken Robinson challenges the way we're educating our children. He champions a radical rethink of our school systems, to cultivate creativity and acknowledge multiple types of intelligence. Full bio

1уйре дика хийла шун. Х1ама дий вайгахь? Могаш ма доахкий? Фу хет шоана укх конференцех?
00:24
Good morning. How are you?
00:28
(Laughter)
00:29
It's been great, hasn't it?
Сол хьалха къаьмаьл даьча дакъалоацархоша ч1оаг1а догг1оздаьккхача витав со-м.
00:32
I've been blown away by the whole thing.
00:34
In fact, I'm leaving.
Со укхазара д1авача бакъахьа ва мотт сона (Белам).
00:36
(Laughter)
Аз укхаза теркам а баь,
00:42
There have been three themes
running through the conference
цхьа кхо х1ама да
00:45
which are relevant
to what I want to talk about.
са х1анз дувца безам болаш волча х1амашта гаргадолаш.
00:47
One is the extraordinary
evidence of human creativity
Хьалхардар да, х1аране шоай кхайкаралца геттара тамашийна йола
00:52
in all of the presentations that we've had
адамий креативность яха карматал гучаяккхар.
00:54
and in all of the people here.
Ше йолчча беса -
00:56
Just the variety of it
and the range of it.
- к1оргеи чулоацамеи. Шоллаг1дар,
01:00
The second is
that it's put us in a place
укхаза вай дийцачох лаьца да,
01:02
where we have no idea
what's going to happen,
01:04
in terms of the future.
вай кхоане белгалза хилар.
01:06
No idea how this may play out.
Цо ше мишта гучайоаккхаргья вайна ца хар.
Со-се образованеца чам болаш ва –
01:09
I have an interest in education.
01:10
Actually, what I find is everybody
has an interest in education.
ма дарра дийцача, сох хьа мел кхетар цу образованеца цхьацца бувзам болаш хул-кх.
Шоана нийслой цу тайпара нах? Сона ч1оаг1а сакъердам хул цунах –
01:15
Don't you?
01:16
I find this very interesting.
– со нах в1ашаг1кхийттача нийсвелча,
01:17
If you're at a dinner party,
01:19
and you say you work in education --
ц1аьхха са багара дош ийккхача са образованеца бувзам ба аьнна.
01:21
Actually, you're not often
at dinner parties, frankly.
Цхьаькха-м ала доаг1а укхаза, дика хьегача образоване болхлой атта нийса-м лац.
01:24
(Laughter)
01:28
If you work in education,
you're not asked.
(Белам) Нийслац хьа ца бехандаь.
01:31
(Laughter)
Цкъа вийхача, шозлаг1а кхы вехац. Тамашийна деций?
01:34
And you're never asked back, curiously.
That's strange to me.
Вийхача а, цхьа мишта хоатт ца ховш
01:38
But if you are, and you say to somebody,
«Мича болх беш ва хьо?» аьнна хаьттача,
01:40
you know, they say, "What do you do?"
1а царга хьай арг1аг1а хье образоване болх беш ва аьнна жоп юхаделча ,
01:42
and you say you work in education,
меллашха цар б1аргаш ц1ийх дузаш зелу-кх. Хеталу хургда-кх царна,
01:44
you can see the blood run from their face.
01:46
They're like, "Oh my God,"
you know, "Why me?"
«Ва са Даьла-кх, сенна хаьттар аз укхунга из. Сай таккхалча ваьг1авалара со, укхун зурмага ладувг1аш б1арчча ди д1аг1оргда ма дий х1анз!»
01:48
(Laughter)
01:50
"My one night out all week."
01:51
(Laughter)
Бакъдар аьлча, нагахь санна 1а царга хоаттий цар образовани –
01:54
But if you ask about their education,
they pin you to the wall.
– хьай Даьлага ба-кх хьа болх – – хаттанза валар со, укхун вас ца еш 1ийнавалара со аьнна хеталургда хьона.
01:57
Because it's one of those things
that goes deep with people, am I right?
Х1ана аьлча из сага дешар ц1ийца хоттаденна хул из, хилаций? "Тоам" боаца хаттараш.
Сага ди, е алапи, е кхыдола лоарх1аме дола х1ама санна.
02:01
Like religion, and money and other things.
Из образовани ч1оаг1а гарга я сона, шоана а из ишта йолаш санна хет сона.
02:04
So I have a big interest in education,
and I think we all do.
Х1анаб са из чам цу дешарца, цу хьехарца,
02:08
We have a huge vested interest in it,
даьра ба, из вай кхоаненца
02:10
partly because it's education
that's meant to take us into this future
хоттаденна хилар бахьан долаш.
02:14
that we can't grasp.
02:15
If you think of it,
children starting school this year
Х1анз вай д1а уйла йича, укх шера цхьоалаг1ча классе долхаш дола бераш
2065 шера пенсе г1оргда-кх.
02:19
will be retiring in 2065.
02:24
Nobody has a clue,
Вайна-м укх хьат1адоаг1аргдолча пхе шера а т1ехьа укх гергача дуненах фу хургда мича хов.
02:25
despite all the expertise that's been
on parade for the past four days,
Малаг1ча суртех хургда хац.
02:29
what the world will look like
in five years' time.
Из деррига ишта белгалза дале а,
воаш цу берашта доаг1ача беса хьехаш санна хеталу вайна.
02:32
And yet we're meant
to be educating them for it.
02:34
So the unpredictability,
I think, is extraordinary.
Кхоане белгалза хилар тешаме да шоана.
02:36
And the third part of this
Кхоалаг1дар да,
02:38
is that we've all agreed, nonetheless,
вай массане барт цхьа болча санна хеталу сонна цу хьаькъехьа,
02:40
on the really extraordinary
capacities that children have --
вай берий кхолламгахьа геттара тамашийна карматал хилар –
02:45
their capacities for innovation.
къаьстта кердалонца цар безам хилар. Масала, укхаза селхан ший ашарашца карматал гойташ хинна Сирена.
02:48
I mean, Sirena last night
was a marvel, wasn't she?
Мел хоза х1ама дар из.
02:50
Just seeing what she could do.
Из берашта юкъе белгала яле а,
02:52
And she's exceptional, but I think
she's not, so to speak,
аз из хьакъоастаяц кхыдолча берех. Х1ана аьлча, деррига бераш да цхьацца карматал йолаш.
02:57
exceptional in the whole of childhood.
Вайна гуш дар фуд – беро ший нач1ал белгалдаккхар,
03:00
What you have there is a person
of extraordinary dedication
из гучадаккха г1ерташ цо къахьийгалга. Гуча беса, из цун караг1даьннад.
03:03
who found a talent.
Аз белгалдер фуд аьлча, вай мел долча берий боарамза нач1ал хилар.
03:05
And my contention is,
all kids have tremendous talents.
Халахетар фуд, вай из ни1мат зехьа доадар, цхьаккха хьурмат ца деш.
03:07
And we squander them, pretty ruthlessly.
Д1ахо сона ала ловш дар ши х1ама да –
03:09
So I want to talk about education
образовании креативности. Аз белгалдоаккх,
03:12
and I want to talk about creativity.
03:13
My contention is that creativity now
is as important in education as literacy,
таханарча дийнахьа креативность дийша хилар лоарх1аш санна ларх1а езалга.
Т1аккха цунна боаг1аш бола лоарх1ами терками д1абала беза.
03:19
and we should treat it
with the same status.
(оваци). Баркал шоана. Сона хетар ер да-кх.
03:22
(Applause) Thank you.
03:24
(Applause)
03:29
That was it, by the way.
Баркал. (белам) Дика да, са 15 минот чакхьяьлар.
03:30
Thank you very much.
03:31
(Laughter)
03:33
So, 15 minutes left.
Х1анз аз шоана дувцаргда се ваь ди… Дувца дезаций? (Белам)
03:35
(Laughter)
03:38
Well, I was born... no.
03:40
(Laughter)
Дукха ха йоаццаш цхьа хьехаме дувцар хезад сона – каст-каста дувц аз из
03:43
I heard a great story recently
-- I love telling it --
– сурташ дехкача уроках хиннад из.
03:46
of a little girl
who was in a drawing lesson.
Цхьа ялх шу даьнна йи1иг яьг1ай
03:49
She was six, and she was
at the back, drawing,
сурташ дехкаш т1ехьашкарча парта т1а, хьехархочо
03:51
and the teacher said this girl
hardly ever paid attention,
дувцачун дукха теркам ца беш.
03:54
and in this drawing lesson, she did.
03:55
The teacher was fascinated.
Цо леладечох шекьяьннача хьехархочо меллашха д1ат1аяха
03:57
She went over to her,
and she said, "What are you drawing?"
хаьттад йи1игага: «Ай, ва сен сурт дулаш йоалл хьо?».
04:00
And the girl said, "I'm
drawing a picture of God."
«Даьла сурт дулаш йоалл-кх», аьнна юхаденнад йи1иго жоп.
04:03
And the teacher said, "But nobody
knows what God looks like."
«Ай, сага б1арга мича вайнав Даьла!» - ийккхад хьехархочунга.
04:06
And the girl said,
"They will, in a minute."
Йи1иго цигга аьннад: «Даьра, укх цхьан минота б1арга-м гургва шоана!»
04:09
(Laughter)
(Белам).
Са к1аьнка Ингалсий мехка диъ шу даьннача хана –
04:20
When my son was four in England --
вешта из-м массанахьа диъ шу даьнна вар (белам).
04:23
Actually, he was four
everywhere, to be honest.
Цу шера тхо миччахьа мара ца дахарах, диъ шу даьнна вар из – из ала г1ертар со.
04:25
(Laughter)
04:27
If we're being strict about it,
wherever he went, he was four that year.
«Рождество» яха пьеса чу дакъа лоацаш хилар из.
04:30
He was in the Nativity play.
Do you remember the story?
Дагадоаг1а хургда шоана из? Х1анз-м ч1оаг1а д1аьха дувцар хиннад цох.
04:33
(Laughter)
04:34
No, it was big, it was a big story.
Мел Гибсона геттара 1од1аьхдаьд из,
04:36
Mel Gibson did the sequel,
you may have seen it.
кино а даьккха «Рождество-2» яхаш. Хьажа хургда шо.
04:38
(Laughter)
04:40
"Nativity II."
04:41
But James got the part of Joseph,
which we were thrilled about.
Тха Джеймса пьеса чу Юсуф пайхмара дакъа кхаьчадар.
04:45
We considered this to be
one of the lead parts.
Из эггара лоарх1аме дакъа да аьнна хеташ тхоаш доландаь,
футболкаш т1а сурт дилийтадар оаха,
04:48
We had the place crammed
full of agents in T-shirts:
«Джеймс Робинсон – Юсуф» аьнна (белам).
04:50
"James Robinson IS Joseph!" (Laughter)
Цу пьеса чу в1алла йистхила везаш вацар из, бакъда, шоана-м дагайоаг1а хургья из меттиг,
04:53
He didn't have to speak,
04:54
but you know the bit
where the three kings come in?
кхо ц1ув хьачувоалача хана.
04:57
They come in bearing gifts,
gold, frankincense and myrrh.
Чуболабелар уж совг1аташ дахьаш: дошои, ладани, мирраи.
04:59
This really happened.
Бокъонца хинна х1ама да шоана из. Цига 1охайна ваг1ача хана
05:00
We were sitting there and I think
they just went out of sequence,
сона эггара хьалха хьачуена хинна уйла ер: арг1а хувцаенна хургья-кх цар.
Бакъда т1ехьаг1а аз цхьан к1аьнкага «Раьза дий шо?» аьнна хаьттача,
05:04
because we talked to the little boy
afterward and we said,
«Да даьр-кх» аьнна, юха жоп делар цо,
05:06
"You OK with that?" And he said,
"Yeah, why? Was that wrong?"
к1езиг-дукха цецваьнна аз из шийга хаттарах.
05:09
They just switched.
Лоацца аьлча, тувлабенна хиннабар уж.
05:10
The three boys came in,
Мичча беса дале а, цу пьеса чу кхоккхе диъ шу даьнна к1аьнк хьачуваьлар
05:12
four-year-olds with tea towels
on their heads,
кертах гаташ а хьоарчадаь. Т1аккха шоай к1опилгаш 1оовттаяь,
05:14
and they put these boxes down,
05:15
and the first boy said,
"I bring you gold."
хьалхарча к1аьнко аьлар: «Аз дошув денад хьона».
05:17
And the second boy said,
"I bring you myrrh."
Д1ахо. Шоллаг1ча к1аьнко аьлар: «Аз ер миск денад хьона».
05:20
And the third boy said, "Frank sent this."
Т1еххьарчо т1атехар: «Ай, тоъаргдеций хьона?» (Белам)
05:22
(Laughter)
05:34
What these things have in common
is that kids will take a chance.
Деррига бераш цхьатарра да-кх, шоашта хетар д1аоалаш.
Цу кегийчар шоаш бицбелча дукха г1айг1а яц.
05:37
If they don't know, they'll have a go.
Иштта деций из? Шоаш г1алат дар кхераш бац-кх уж.
05:40
Am I right? They're not
frightened of being wrong.
Со-м ала валлац г1алат дари креативни хилари ца1 да.
05:44
I don't mean to say that being wrong
is the same thing as being creative.
Вайна хаьдда ховш дар фуд –
05:48
What we do know is,
if you're not prepared to be wrong,
хьо г1алат де кийча ца хуле,
башха уйла йоаг1аргьяц хьа керта чу.
05:52
you'll never come up
with anything original --
05:54
if you're not prepared to be wrong.
Г1алат дар кхера везац. Кхийна даьлча,
05:56
And by the time they get to be adults,
most kids have lost that capacity.
бераша доаду из лоарх1аме куц.
Кхераш хул уж г1алат де.
06:01
They have become
frightened of being wrong.
Иштта компанешта кулгалду вай, харцдалар кхераш.
06:03
And we run our companies like this.
Кхард-кх вай цу г1алатех.Цул совг1а,
06:05
We stigmatize mistakes.
06:07
And we're now running
national education systems
вай халкъан образовательни системе
06:09
where mistakes are the worst
thing you can make.
г1алатал ч1оаг1аг1а ца могадаь х1ама дац.
06:12
And the result is that
we are educating people
Т1аккха фу хул цунах, – даьра хул адамий кертера креативность яха карматал
06:15
out of their creative capacities.
вай образовательни системе дакъа лоацаш цахилар. Цкъа Пикассос аьннад,
06:18
Picasso once said this, he said
that all children are born artists.
массадола бер суртанчаш долаш кхолл.
06:22
The problem is to remain an artist
as we grow up.
Бален дерзашдар фуд - уж ишта д1ахо хьал ца кхебер.
06:25
I believe this passionately,
that we don't grow into creativity,
Цу креативностах пайда эца йиш йолашшехьа,
вай из в1алла теркал ца еш ют берашта хьехача хана.
06:29
we grow out of it.
06:30
Or rather, we get educated out if it.
Ай, х1анад из ишта?
06:33
So why is this?
Т1еххьарча пхе шерагара д1а мел ийккхача хана Стратфорде ваьхав со.
06:34
I lived in Stratford-on-Avon
until about five years ago.
Стратфорд-он-Эйвон яхача шахьарара даьнна Лос-Анджелесе даха д1адахар тхо.
06:38
In fact, we moved
from Stratford to Los Angeles.
Оашош кхетаду ма хургдий оаш из мел лоадам боаца кхeлхар да – цхьан г1айрет1ара ваьнна кхыча г1айрет1а кхачара.
06:41
So you can imagine
what a seamless transition that was.
(Белам)
06:44
(Laughter)
Тхо даьха г1ала Сниттерфилд яхаш яр,
06:46
Actually, we lived in a place
called Snitterfield,
Стратфорда гаьна доаццаш – Шейкспира да ваь моттиг я из.
06:48
just outside Stratford,
06:49
which is where
Shakespeare's father was born.
Х1анз аз цхьа х1ама хаьттача цецдаргдар-кх шо. Со-м ваьннавар.
06:52
Are you struck by a new thought? I was.
06:54
You don't think of Shakespeare
having a father, do you?
Ц1аккха уйла ена хиннайий шоана – Шекспира да хиннавий-хьог1, аьнна? Енаеций?
Х1ана енаяц хой шоана?
06:57
Do you? Because you don't think
of Shakespeare being a child, do you?
Х1ана аьлча из Шекспир в1алла бер хиннадий-хьог1, аьнна вай уйла ца ярах.
Е из ворх1 шу даьнна хиннавий-хьог1 аьнна.
07:01
Shakespeare being seven?
07:02
I never thought of it.
07:03
I mean, he was seven at some point.
Сона-м енаяц из цу тайпара уйла. Ишколе иха хургва-кх из,
07:05
He was in somebody's
English class, wasn't he?
е берашца цхьана классе ваьг1а хургва, хургвеций? Ма садиа хургда цо хьехархой (белам).
07:07
(Laughter)
07:14
How annoying would that be?
«Кхы ч1оаг1а къахьега деза 1а» яхаш, да а хинна хургва.
07:16
(Laughter)
07:23
"Must try harder."
07:24
(Laughter)
07:28
Being sent to bed by his dad, you know,
to Shakespeare, "Go to bed, now!
Е дас 1овижа ахийта хургва, т1ехьа т1атохаш, «Волле, 1овижа!
Из къоалам а 1обила, из зурма а юхаоза,
07:32
And put the pencil down."
наьха са ца дуаш»
07:34
(Laughter)
07:35
"And stop speaking like that."
07:37
(Laughter)
07:41
"It's confusing everybody."
(Белам).
07:42
(Laughter)
Мичча тайпара дале а, Стратфордера даьнна Лос-Анжелесе кхаьчар тхо.
07:47
Anyway, we moved
from Stratford to Los Angeles,
Т1аккха цу хьаькъехьа цхьа х1ама да са дувца безам болаш.
07:53
and I just want to say a word
about the transition.
Са во1 дукха раьза вацар цу г1улакха.
07:55
My son didn't want to come.
Ши бер да са. Ви1ий х1анз 21 шу даьннад. Йи1ига 16 даьннад.
07:57
I've got two kids;
he's 21 now, my daughter's 16.
Д1адолхаш дика хете а, х1ета а цхьан х1аман раьза вацар-кх из,
08:00
He didn't want to come to Los Angeles.
х1ана аьлча неш яр цун цигача.
08:02
He loved it, but he had
a girlfriend in England.
08:05
This was the love of his life, Sarah.
Из Сара ч1оаг1а езаш вар-кх из.
08:08
He'd known her for a month.
Шоайла байза цхьа бутт мара ба а бацар. 16 шу даьна бар уж.
08:10
(Laughter)
08:11
Mind you, they'd had
their fourth anniversary,
Шоашта ма хой шоана, "Ялхайта шу, ялхайта шу..." безама мел т1ера да.
08:13
because it's a long time when you're 16.
Фекема т1а даг1ача хана аьлар к1аьнко:
08:16
He was really upset on the plane,
«Из Сара санна йо1 кхы корайоаг1аргьяц сона».
08:18
he said, "I'll never find
another girl like Sarah."
Тхо-м, бакъдар аьлча, ч1оаг1а раьза дар цу деша,
08:20
And we were rather pleased
about that, frankly --
х1ана аьлча из-м даьра дар тхо цигара д1адахара кертера бахьан.
08:23
(Laughter)
08:31
Because she was the main reason
we were leaving the country.
(Белам)
08:34
(Laughter)
Со цецвоаккхаш дар фуд – хьо миччахьа мара ца вахарах, Америке воде а,
кхыча мехка воде а,
08:40
But something strikes you
when you move to America
массанахьа образовательни системашка предметий низам ца1 ба-кх.
08:42
and travel around the world:
08:43
Every education system on Earth
has the same hierarchy of subjects.
Хургбарий-хьог1 кхыча тайпара аьнна, миччахьа мара хьо ца вахарах,
08:47
Every one. Doesn't matter where you go.
цхьан арг1ан ба-кх.
08:49
You'd think it would be
otherwise, but it isn't.
Д1а лакхе математикеи метташи латт,
08:51
At the top are mathematics and languages,
т1аккха гуманитарни 1илмаш да, юххера д1а к1ал, буххе исбахьален предметаш я.
08:53
then the humanities,
and at the bottom are the arts.
Массанахь цхьа оттам ба-кх!
08:56
Everywhere on Earth.
Цул совг1а,
08:57
And in pretty much every system too,
there's a hierarchy within the arts.
цу исбахьален предметашка ба ший низам:
09:01
Art and music are normally
given a higher status in schools
сурт дилари ашараш лакхари лакхе хул,
драма е халхар д1а цхьаккха лоадам боацача меттиге латт. Укх Даьла лаьтта цхьаннахьа корайоаг1аргьяц шоана
09:04
than drama and dance.
09:05
There isn't an education
system on the planet
халхара предмет х1ара дийнахьа
09:07
that teaches dance everyday to children
математика санна хьехаш образовательни система.
09:09
the way we teach them mathematics. Why?
Ай, х1ана? Х1анад из иштта? Ч1оаг1а кертера ма дий из?
09:12
Why not? I think this is rather important.
Къамаьл дац – математика лоадаме я, амма бакъда халхар кхы к1езигаг1а лоарх1ам болаш дац.
09:15
I think math is very
important, but so is dance.
Бераш массахана халхадалара т1ерахул вай уж юха ца озадой.
09:17
Children dance all the time
if they're allowed to, we all do.
Вай воаш-м да цунна т1ера. Массадараш дег1амаш долаш да-кх вай, деций? Сайдар ц1аг1а дита венавий-хьог1 со?
09:20
We all have bodies, don't we?
Did I miss a meeting?
(Белам) Дешара г1улакхи из дег1адоаладари
09:23
(Laughter)
09:26
Truthfully, what happens is,
as children grow up,
юкъа т1ара хьалдоладу вай,
09:28
we start to educate them progressively
from the waist up.
когаш теркал ца деш. Т1аккха беррига теркам цун керта т1а 1от1абохийт,
09:31
And then we focus on their heads.
из а цхьа к1езиг-дукха оаг1орабаьнна хул.
09:33
And slightly to one side.
Шо лаьтта десса инопланетянаш даларий
09:35
If you were to visit
education, as an alien,
вай образовательни система тахка аьнна дахкийта,
09:38
and say "What's it for, public education?"
ер хьан духьа я, сендухьа я,
09:41
I think you'd have to conclude,
if you look at the output,
пайда эцаш вар малав, т1ехьале фуй,
09:43
who really succeeds by this,
– сона хетаргахьа, хаьдда
09:45
who does everything that they should,
цхьа уйла йоаг1аргьяр шоана, -
09:47
who gets all the brownie
points, who are the winners --
09:49
I think you'd have to conclude
the whole purpose of public education
укх гергача дунен т1а
мел йола образовательни система
09:53
throughout the world
духхьал профессораш кхебе аьнна латташ йолга. Еций?
09:54
is to produce university professors.
09:56
Isn't it?
09:57
They're the people who come out the top.
Шоай дуне долаш нах ма бий уж-м.
09:59
And I used to be one, so there.
Со-се хиннав царех – т1аккха фу даьд? (Белам)
10:01
(Laughter)
Са-м царна духьала х1ама дац, амма бакъда,
10:04
And I like university
professors, but you know,
10:07
we shouldn't hold them up
укх даьла лаьтта мел дола хьашташ къоачашдаь аьлий санна маг1а баха безаш бац уж.
10:09
as the high-water mark
of all human achievement.
Адамий хьисапе уж бале а,
10:12
They're just a form of life,
к1езиг-дукха кхыча тайпара ба уж.
10:14
another form of life.
10:15
But they're rather curious, and I say this
out of affection for them.
Царна вас е валлац со, цхьабакъда,
ч1оаг1а садуаргаш-м ба шоана уж.
10:18
There's something curious
about professors in my experience --
Царна т1ехьа цхьа х1ама зийнад аз – шоай керта чу (кертаца) бахаш нах ба уж, берригаш беце а.
10:21
not all of them, but typically,
they live in their heads.
Лаьттах ког 1о ца кхеташ цу лакхе бахаш ба уж шоай керта чу, к1езиг-дукха цу кертой тхов оаг1орабаьнна бале а.
10:24
They live up there,
and slightly to one side.
Из дег1 шоай доацаш санна.
10:27
They're disembodied, you know,
in a kind of literal way.
Цу шоай дег1а корта лелабеш йолча
10:30
They look upon their body as a form
of transport for their heads.
г1удалкха санна б1арахьеж уж.
10:34
(Laughter)
10:40
Don't they?
(Белам) Цу тайпара шоай кертош д1ай-хьай леладу цар.
10:41
It's a way of getting
their head to meetings.
10:43
(Laughter)
Шо ца теше,
10:49
If you want real evidence
of out-of-body experiences,
д1арча залера хьалдехьдайлача дискотеке шо хьадоаг1е,
10:52
get yourself along to a residential
conference of senior academics,
гургба шоана аз бувца профессораш мишта халхабувл т1ехьарча сайран. (Белам).
мишта халхабувл т1ехьарча сайран.
10:56
and pop into the discotheque
on the final night.
10:58
(Laughter)
(Белам) Цига б1аргагургба шоана из ц1ай д1адаллалца
11:01
And there, you will see it.
11:02
Grown men and women
writhing uncontrollably, off the beat.
шоай доалахье боацаш шокъ ена кхувсалу
къабенна вотеши даьцеши.
11:07
(Laughter)
11:09
Waiting until it ends so they can
go home and write a paper about it.
Тахан дешара система духхьал академически хьашташ кхоачашдеш я.
11:13
(Laughter)
11:15
Our education system is predicated
on the idea of academic ability.
Деррига бахьан фуд?
11:19
And there's a reason.
Укх дуне т1а мел йола образовательни система
11:20
Around the world, there were
no public systems of education,
19 б1аьшарера хьайолаенна –
11:23
really, before the 19th century.
лаьрх1а индустриальни хьашташ кхоачашде
11:26
They all came into being
to meet the needs of industrialism.
чуоттаяь я-кх из образовани.
Из оттам ишта хилара ши бахьан да.
11:29
So the hierarchy is rooted on two ideas.
Хьалхардар да белха накъаяргйола предметаш
11:31
Number one, that the most useful
subjects for work are at the top.
кертера латтар.
11:36
So you were
probably steered benignly away
Берашкара берал доаккхаш царна дезар д1а буххе латт –
11:38
from things at school when you
were a kid, things you liked,
кхыча беса аьлча, белха кхы хайра эшаргйоца предметаш.
Ишта деций из?
11:41
on the grounds that you would
never get a job doing that. Is that right?
Ашараш ма лекха, х1аьта а илланча хургвац хьох,
11:44
Don't do music, you're not
going to be a musician;
сурташ ма дехка, х1аьта-вета суртанча хургвац хьох.
11:46
don't do art, you won't be an artist.
11:48
Benign advice -- now, profoundly mistaken.
Из хьехам – тахан гуш да ч1оаг1а харц болга .
11:52
The whole world
is engulfed in a revolution.
Ер деррига дуне революцено чуэззад.
Шоллаг1а бахьан да
11:54
And the second is academic ability,
11:56
which has really come to dominate
our view of intelligence,
вай сага хьаькъал алхха академически карматалца мара белгалдаккхац,
х1ана аьлча университеташа шоашта езача тайпара д1аоттаяьй из система.
11:59
because the universities designed
the system in their image.
Вай д1ахьажача, еррига образовательни система
12:02
If you think of it, the whole system
of public education around the world
д1а ишколера хьалволавенна алхха
университете д1аоттарца мара кхы бала болаш яц.
12:05
is a protracted process
of university entrance.
Цу х1аман жамъ1а оттадича, вайна гу дукха тайп-тайпара карматали нач1али долаш
12:08
And the consequence
is that many highly-talented,
дошув санна болча кегийча наьхеи мехкарийи шоаех догьэккх,
12:10
brilliant, creative
people think they're not,
х1ана аьлча цар берий хана денз е ишколера денз
12:12
because the thing
they were good at at school
дика кайоалаш хинна х1ама теркамза дус.
12:15
wasn't valued,
or was actually stigmatized.
12:17
And I think we can't afford
to go on that way.
Вай из ишта д1ахо д1адахийта йиш яц.
12:19
In the next 30 years, according to UNESCO,
ЮНЕСКО яхача организацес белгалду,
х1ат1адоаг1ача 30 шера образовательни системе вай истори хьайолаеннача хана денз мел хинначул
12:22
more people worldwide will be graduating
дукхаг1а адам дешаш хургда аьнна.
12:25
through education
than since the beginning of history.
Хьажал, из мел дола адам дакъа лоацаш хилара бахьан да,
12:27
More people, and it's the combination
of all the things we've talked about --
белхацеи технологешцеи дукха хувцам хилар,
адамий дебар алсамдалар.
12:31
technology and its transformation
effect on work, and demography
Т1аккха 1илман даржа цхьаккха
12:34
and the huge explosion in population.
хам хургбац. Хургбий?
12:36
Suddenly, degrees aren't worth anything.
Со студент волча хана, хьога 1илман дарж дале,
12:39
Isn't that true?
12:40
When I was a student,
if you had a degree, you had a job.
болх боацаш висацар, из мо вола вола саг балхаза хилча, ший ло1амах болх ца беш вар из.
12:43
If you didn't have a job,
it's because you didn't want one.
Са бакъдар аьлча дукха безам бацар болх бе. (Белам)
12:46
And I didn't want one, frankly. (Laughter)
Х1анз ишкол яьккха бераш деш х1ама доацаш
12:49
But now kids with degrees
12:53
are often heading home
to carry on playing video games,
видеоловзараш т1а баг1аш хул, х1ана аьлча хьалха балха отта «бакалавр» дарж дийзача,
х1анза «магистер» дарж деза,
12:56
because you need an MA where
the previous job required a BA,
т1аккха 1илман кандидат хила веза хьо кхыча балха отта воалле.
12:59
and now you need a PhD for the other.
Боккъонца академически инфляци процесс хьахиннай.
13:01
It's a process of academic inflation.
Из гойтам ба вай образовательни система
13:03
And it indicates the whole
structure of education
1охарцаш латталга. Вай «хьаькъал» яхача деша
13:05
is shifting beneath our feet.
13:06
We need to radically rethink
our view of intelligence.
ма1ан кердадаккха деза.
Вайна цунах ховш дар да 3 х1ама:
13:09
We know three things about intelligence.
хьалхардар – из цхьа хьисап долаш ца хилар. Вай вахарга хьежжа мара вай кхетадац
13:11
One, it's diverse.
13:12
We think about the world in all the ways
that we experience it.
вайна гонахьара айлам. Вай б1аргашца уйла ю,
лергашца ю, лелаш уйла ю.
13:15
We think visually, we think in sound,
we think kinesthetically.
Вай абстрактно уйла ю, д1а-хьай леларца ю.
13:18
We think in abstract terms,
we think in movement.
Шоллаг1а да ала доаг1аш, «хьаькъал» цхьан метте соцаш дац.
13:21
Secondly, intelligence is dynamic.
Вай хьаь оттамага хьожий, с
13:23
If you look at the interactions
of a human brain,
елхан презентацешка хьоадир-кх из,
13:26
as we heard yesterday
from a number of presentations,
вай зувргда, мел боарамзеи поалхамеи бувзам ба цу чухь.
13:29
intelligence is wonderfully interactive.
Бувзам боаца ралсаш яхкац шоана вай хьаь чу.
13:31
The brain isn't divided into compartments.
13:33
In fact, creativity --
which I define as the process
Цул совг1а, уж аз ювцаш йола креативни 1амалаш ??
1алашъе караг1доал, нагахь санна уж
13:37
of having original ideas
that have value --
вай х1анз хьоаяь тайп-тайпара хьаькъала оаг1аташ
13:39
more often than not comes about
through the interaction
шоайла бувзам болаш хилча.
13:42
of different disciplinary
ways of seeing things.
Хьаь оттам – цу хьаькъехьа ала доаг1а
13:46
By the way, there's a shaft of nerves
that joins the two halves of the brain
цу хьаь шин даькъа юкъе бувзам лоаттабеш нервий гурмат йолга
– шонкий хьисапе дег1 оал цунах.
13:50
called the corpus callosum.
13:51
It's thicker in women.
Укхаза селхан ма аллара, кхалнаьха сомаг1а да из дег1.
13:53
Following off from Helen yesterday,
Сона хетачох, из ишта хиларах кхалнаьха дикаг1а в1ашт1ехьдоал массехк г1улакх цхьатарра де.
13:54
this is probably why women
are better at multi-tasking.
Далаций?
13:58
Because you are, aren't you?
13:59
There's a raft of research,
but I know it from my personal life.
Дуккха поалхамаш увттадаьд из х1ама тохкаш, цул совг1а, аз айса зийнад из.
Са ц1аг1а сесаго шу кийчдеча хана,
14:03
If my wife is cooking a meal at home --
which is not often, thankfully.
Даьла къахетамца, каста хилац из (Белам).
Цо из яа х1ама кийчъеча хана – из дика караг1 ца доале а, массадолчун ишта яц из –
14:09
(Laughter)
14:11
No, she's good at some things,
but if she's cooking,
юкъег1олда телофонаца къамаьл де а,
берашца йистхила а,
14:14
she's dealing with people on the phone,
д1а тховнах басар хьакха а,
14:16
she's talking to the kids,
she's painting the ceiling,
14:18
she's doing open-heart surgery over here.
даьра човна дарба де а – деррига караг1доал цун.
Амма бакъда, аз яа х1ама кийчъеча хана, ни1 къайла хул, бераш арадаьха хул,
14:22
If I'm cooking, the door
is shut, the kids are out,
телефона аппарат ший метте, х1аьта а, нагахьа санна из хьачуйоале, цунга яппараш еш хул со,
14:25
the phone's on the hook,
if she comes in I get annoyed.
«Дукха яха, 1а со вутаре, сайна фуаш кхарза г1ерташ воаллар со», яхаш. (Белам)
14:28
I say, "Terry, please,
I'm trying to fry an egg in here."
14:31
(Laughter)
14:38
"Give me a break."
14:39
(Laughter)
Дагадоаг1ий шоана из философски хаттар
14:41
Actually, do you know
that old philosophical thing,
«Хьунаг1а цхьа га 1оежача, из сага хезадеце,
14:43
if a tree falls in a forest
and nobody hears it, did it happen?
1оежача санна ларх1а езий из? Дагабоаг1ий шоана из зокх?
14:47
Remember that old chestnut?
14:48
I saw a great t-shirt
recently, which said,
Х1анз дукха ха йоацаш цхьа коч яйнай сона цхьа йоазув т1адолаш,
14:51
"If a man speaks his mind
in a forest, and no woman hears him,
«Кхалсага д1а ца хозаш къонах хьунаг1а ше-шийца йистхилча –
- т1аккха а харцлувш ва из?» аьнна. (белам)
14:55
is he still wrong?"
14:56
(Laughter)
15:03
And the third thing about intelligence is,
Кхоалаг1дар да хьаькъал х1аране
15:06
it's distinct.
къоасталуш хилар. Укх юкъа цхьа
15:07
I'm doing a new book at the moment
called "Epiphany,"
книжка яздеш ва со «Къайлений гойтам» яхаш.
15:10
which is based on a series
of interviews with people
Цун чулоацама юкъеяхай шоай нач1ал гучадаьккхача нахаца
15:12
about how they discovered their talent.
хинна интервью, къаьста цар из мишта гучаяьннай тохкаш. Цецваллал х1ама да из.
15:14
I'm fascinated
by how people got to be there.
Масала, дукха ха йоцаш са хинна къамаьл, шоана-м цун ц1и хеза хургьяц,
15:16
It's really prompted by a conversation
I had with a wonderful woman
ч1оаг1а безаме кхалсагац
Джилиан Лин яхаш, хезайий шоана?
15:20
who maybe most people
have never heard of, Gillian Lynne.
Цхьаццабарашта хеза хургья.
15:22
Have you heard of her? Some have.
Хореограф я из, цун белхаш довза хургда шоана.
15:24
She's a choreographer,
and everybody knows her work.
«Цискаш»,«Операй г1аларт» яха белхаш да цун.
15:27
She did "Cats" and "Phantom of the Opera."
Ч1оаг1а кхалсаг я из. Цо Ингалсий мехка Королевски Балете
15:29
She's wonderful.
15:30
I used to be on the board
of The Royal Ballet,
увттадаьча халхарашка хиннав со массайттаза, шоана гуча беса.
15:32
as you can see.
15:33
Anyway, Gillian and I had
lunch one day and I said,
Цкъа х1ама дуаш тхоаш цхьана нийсденнача , хаьттадар аз цунга
«Ва, Джилиан, халхара никъ т1а мишта нийсъеннай хьо?» аьнна. Т1аккха дийцар цо сога,
15:36
"How did you get to be a dancer?"
15:37
It was interesting.
«Цхьа тамашийна хилар из» аьнна. «Ишколе ухача хана хилар из,
15:39
When she was at school,
she was really hopeless.
хьехархоша ч1оаг1а догдилладар сох а са дешарах а. 30 шерашка дар из,
15:41
And the school, in the '30s,
wrote to her parents and said,
ишколера каьхат дайтар
«дешарах дика кхетац» аьнна. Ший теркам 1от1абахийта караг1далацар цунна,
15:45
"We think Gillian
has a learning disorder."
цхьан метте йоаг1алацар из. Сона хетаргахьа, из тахан ишколе ухаш яларе,
15:47
She couldn't concentrate;
she was fidgeting.
«теркам бац, сатем байнаб» аьнна ц1и 1от1айила хургьяр, хургьецарий? Амма бакъда
15:49
I think now they'd say she had ADHD.
Wouldn't you?
15:52
But this was the 1930s, and ADHD
hadn't been invented at this point.
цу 30 шерашка из лазар довзацар.
Наха хацар цу тайпара айпаргаш хила йиш йолга (белам).
15:56
It wasn't an available condition.
Мичча беса дале а, лор волча кхаьчар из.
15:59
(Laughter)
16:01
People weren't aware they could have that.
Т1аккха ший наьнаца лор волча д1ачуяхача,
16:03
(Laughter)
16:06
Anyway, she went to see this specialist.
йи1иг саьн чу латтача г1анда т1а 1охоайир,
шийна ши кулг д1ак1аладелла
16:10
So, this oak-paneled room,
and she was there with her mother,
сатийна яьг1ар из 20 минот яьлалца,
16:14
and she was led and sat
on this chair at the end,
нанас лораца къамаьл дувцача юкъа.
16:16
and she sat on her hands for 20 minutes
while this man talked to her mother
Джилиана ишколера х1ама караг1цадалара хетадаь дар къамаьл.
16:20
about the problems
Gillian was having at school.
«Х1атоне, нахага укхо бала а бахьаш,
16:22
Because she was disturbing people;
her homework was always late; and so on,
массахана урокашта т1ехьаюсаш, ц1аг1ара болх хьа ца беш иштта д1ахо кхыдараш а» –
ер я 8 шу даьнна з1амига йи1иг. Юххера, лоро ваг1ачара айвенна,
16:26
little kid of eight.
16:27
In the end, the doctor
went and sat next to Gillian, and said,
ер йолча х1ат1авена, аьлар: «Джилиан, жи,
аз ладийг1ад хьа мамайга, х1анз цунга цхьаь йистхила веза са.
16:30
"I've listened to all these
things your mother's told me,
Тхо х1анз хьадоаг1а хьона.
16:33
I need to speak to her privately.
Дукха гац хьона».
16:34
Wait here. We'll be back;
we won't be very long,"
Ше д1ааравоалаш
16:37
and they went and left her.
ший истола т1а лаьтта радио хьалотайир цо.
16:39
But as they went out of the room,
Шоаш д1аарабоалаш,
16:41
he turned on the radio
that was sitting on his desk.
наьнага аьнна хиннад цо,
16:44
And when they got out, he said to her
mother, "Just stand and watch her."
«вай доацаш цо фу ду хьожаргда вай».
«Уж д1аарабаьнна минот яьннаяцар, со хьалг1атта цу лийкхача ашарах
16:48
And the minute they left the room,
16:51
she was on her feet, moving to the music.
халхаяла эттача хана»,- йоах Джилиана.
16:53
And they watched for a few minutes
and he turned to her mother and said,
Б1арахьежаш цхьа юкъ яьккха, лоро наьнагахьа д1авийрза аьнна хиннад:
«Ва кхалсаг, из хьа йи1иг цамогаш яц хьона. Из халхархо я хьона.
16:57
"Mrs. Lynne, Gillian
isn't sick; she's a dancer.
Халхара ишколе д1аяла еза 1а из».
17:01
Take her to a dance school."
«Т1аккха фу дир оаш?»,- аьнна хаьттар аз цунга.
17:03
I said, "What happened?"
Жоп далар цо: «Даьра, са ираза, нанас д1аялар со цу ишколе.
17:05
She said, "She did. I can't tell you
how wonderful it was.
Со цига д1ачуеннача хана,
17:08
We walked in this room
and it was full of people like me.
се мо бераш б1аргадайра сона. Со мо цхьан меттиге 1о ца ховшалуш дар уж.
17:10
People who couldn't sit still.
Уйла еча хана, лела безаш хьашт долаш бар уж».
17:13
People who had to move to think."
Who had to move to think.
Хьажал, уйла еча хана цхьаццабола нах д1ай-хьай лела безаш хьашт долаш хул-кх.
17:17
They did ballet, they did tap, jazz;
they did modern; they did contemporary.
Балет халхабовлар уж, тайп-тайпара ашараш, джаз, х1анзарча заман яр, кхы д1ахояр а.
Дика карматал хиларах Королевски балетни ишколе д1аэц из,
17:21
She was eventually auditioned
for the Royal Ballet School;
д1ахо соло гойтамаш ду цо, ишта гаьнайоал из
17:24
she became a soloist; she had
a wonderful career at the Royal Ballet.
ший хьат1аийцача наькъ т1а.
Ишта йистейоаккх из ишкол а,
17:27
She eventually graduated
from the Royal Ballet School,
т1аккха ший компании хьаелл цо – «Джилиан Лин Денс Кампани» яхаш.
17:30
founded the Gillian Lynne Dance Company,
Т1аккха Андрю Ллойд Вебераца в1ашаг1кхет уж.
17:32
met Andrew Lloyd Webber.
17:33
She's been responsible for
Укх дунен т1а эггара ц1ихеза постановкаш увттаяьй цо,
17:35
some of the most successful
musical theater productions in history,
дуккхача наьха самукъадоаккхаш,
17:38
she's given pleasure to millions,
and she's a multi-millionaire.
17:41
Somebody else might have put her
on medication and told her to calm down.
мультимиллионер хиннай шийх.
Амма бакъда, цу хана из ишколерча хьехархоша дешара т1ехьайисай яхача хана
17:45
(Applause)
цунна молхаш а маьхий а детта тарлора, из меттайоалае г1ерташ.
Сона фу хет аьлча.. (т1оараш детт) Со кхача г1ертар фуд аьлча:
17:52
What I think it comes to is this:
Ал Гора дукха ха йоаццаш къамаьл дир экологехи
17:54
Al Gore spoke the other night
Рейчал Карсона чакхьяьккхача революцехи.
17:56
about ecology and the revolution
that was triggered by Rachel Carson.
Вай догдаха дезар фуд -
18:01
I believe our only hope for the future
адамий экологех бола кхетам кердабаккха беза вай,
18:03
is to adopt a new conception
of human ecology,
цхьацца хувцамаш дергдолаш,
18:07
one in which we start
to reconstitute our conception
адамий карматал мел боаромза а торонаш йолаш я гургдолаш.
18:10
of the richness of human capacity.
Вай лаьтта оахаш хьоанал хьаараозача тайпара
18:12
Our education system has mined our minds
18:15
in the way that we strip-mine the earth:
for a particular commodity.
вай образовательни системо вай хьоа бокъабаьб.
Вайна кхоана цунгара дикадар даргдац.
18:19
And for the future, it won't serve us.
Вай берашта хьехара оттамий лард
18:21
We have to rethink
the fundamental principles
хувца еза вай.
18:24
on which we're educating our children.
Ч1оаг1а дика лоарх1аме дешаш да Джонас Салка аьнна:
18:26
There was a wonderful quote
by Jonas Salk, who said,
18:28
"If all the insects
were to disappear from the Earth,
«Укх 50 шера, укх даьла лаьтта мел дола секам д1адаьлча,
укх лаьтта т1ара вахар соцаргдар.
18:33
within 50 years all life
on Earth would end.
Амма бакъда, укх 50 шера, укх лаьтта мела дола адам д1адаьлча,
18:37
If all human beings
disappeared from the Earth,
укх дунен т1а мел дола дийна х1ама парг1атдаьнна даржаргдар».
18:40
within 50 years all forms
of life would flourish."
Сога хаьттача, нийса лув из.
18:44
And he's right.
Т1аккха ТЕДо малаг1а дакъа лоац цу хьаькъехьа,
18:46
What TED celebrates is the gift
of the human imagination.
цо дезду земсеттолг яха адамашта денна ни1мат
18:50
We have to be careful now
Ч1оаг1а хьурмат де деза вай цунна,
18:52
that we use this gift wisely
18:54
and that we avert some of the scenarios
that we've talked about.
ийрчача хьисапе из хургдоацаш. Цхьа никъ мара бац вай:
18:58
And the only way we'll do it is by seeing
our creative capacities
кретивность яхача карматала хьурмат дари,
вай берех дика ноахал хьалкхер догдахари.
19:02
for the richness they are
19:03
and seeing our children
for the hope that they are.
Вай г1улакх фуд аьлча -
19:06
And our task is to educate
their whole being,
вай берашта цхьан хьисапе йоацаш йизза образовани д1аялар – шоай кхоанен уж кийча хургболаш.
19:09
so they can face this future.
Вайна-м б1арга ца го мег из, амма бакъда царна гургья из.
19:10
By the way -- we may not see this future,
Вай болх малаг1а ба аьлча – царна г1о дар цунгара беркат эца.
19:13
but they will.
19:14
And our job is to help them
make something of it.
Баркал шоана!
19:17
Thank you very much.
19:18
(Applause)

▲Back to top

About the speaker:

Ken Robinson - Author/educator
Creativity expert Sir Ken Robinson challenges the way we're educating our children. He champions a radical rethink of our school systems, to cultivate creativity and acknowledge multiple types of intelligence.

Why you should listen

Why don't we get the best out of people? Sir Ken Robinson argues that it's because we've been educated to become good workers, rather than creative thinkers. Students with restless minds and bodies -- far from being cultivated for their energy and curiosity -- are ignored or even stigmatized, with terrible consequences. "We are educating people out of their creativity," Robinson says. It's a message with deep resonance. Robinson's TED Talk has been distributed widely around the Web since its release in June 2006. The most popular words framing blog posts on his talk? "Everyone should watch this."

A visionary cultural leader, Sir Ken led the British government's 1998 advisory committee on creative and cultural education, a massive inquiry into the significance of creativity in the educational system and the economy, and was knighted in 2003 for his achievements. His 2009 book, The Element: How Finding Your Passion Changes Everything, is a New York Times bestseller and has been translated into 21 languages. A 10th anniversary edition of his classic work on creativity and innovation, Out of Our Minds: Learning to be Creative, was published in 2011. His 2013 book, Finding Your Element: How to Discover Your Talents and Passions and Transform Your Life, is a practical guide that answers questions about finding your personal Element. In his latest book, Creative Schools: The Grassroots Revolution That’s Transforming Education, he argues for an end to our outmoded industrial educational system and proposes a highly personalized, organic approach that draws on today’s unprecedented technological and professional resources to engage all students.

More profile about the speaker
Ken Robinson | Speaker | TED.com