English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write comments in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TED Talks Live

Jamila Raqib: The secret to effective nonviolent resistance

Џамила Ракиб: Тајната на успешен и ненасилен отпор.

Filmed:
936,396 views

Насилството нема да заврши со тоа што ќе им кажуваме на луѓето дека тоа е морално погрешно, вели Џамила Ракиб, извршен директор на Институтот Алберт Ајнштајн. Наместо тоа, треба да изнајдеме алтернативни начини за справување со конфликти, начини кои се исто толку моќни и ефикасни. Ракиб промовира ненасилен отпор за луѓето кои живеат под тиранија- тоа е многу повеќе од улични протести. Таа споделува охрабрувачки примери за креативни стратегии кои овозможиле промени во светот и порака со надеж за иднина без вооружени конфликти. „Најголемата надеж за човештвото не лежи во осудување на насилството туку негово надминување“-вели Ракиб.

- Peacemaker
Jamila Raqib works on pragmatic approaches to nonviolent action for activists, human rights organizations, academics and governments globally. Full bio

War has been a part of my life
since I can remember.
Војната е дел од мојот живот
откако паметам.
00:13
I was born in Afghanistan,
just six months after the Soviets invaded,
Родена сум во Авганистан, шест месеци
по Советската инвазија
00:16
and even though I was too young
to understand what was happening,
и иако бев премлада да сфатам
што се случува
00:21
I had a deep sense of the suffering
and the fear around me.
длабоко го чувствував страдањето
и стравот околу мене.
00:24
Those early experiences had a major impact
on how I now think about war and conflict.
Ова рано искуство најмногу влијаеше на
мојот денешен став кон војната и судирот.
00:29
I learned that when people
have a fundamental issue at stake,
Научив дека, кога основните човекови права
им се нарушени,
00:35
for most of them,
повеќето луѓе
00:38
giving in is not an option.
се борат до крај.
00:39
For these types conflicts --
За овие видови судири-
00:41
when people's rights are violated,
кога човековите права се нарушени,
00:43
when their countries are occupied,
кога нивните земји се окупирани,
00:45
when they're oppressed and humiliated --
кога тие се угнетени и понижени-
00:47
they need a powerful way
to resist and to fight back.
потребен е моќен начин за отпор и борба.
00:49
Which means that no matter how destructive
and terrible violence is,
Што значи, без разлика колку уништувачко
и ужасно е насилството,
00:53
if people see it as their only choice,
ако луѓето си го постават
како единствен избор,
00:57
they will use it.
тие ќе го употребат.
01:00
Most of us are concerned
with the level of violence in the world.
Повеќето од нас сме загрижени за
степенот на насилство во светот.
01:02
But we're not going to end war
Но нема да запреме војна
01:06
by telling people
that violence is morally wrong.
зборувајќи дека насилството
е морално погрешно.
01:07
Instead, we must offer them a tool
Наместо тоа треба да им дадеме алат
01:10
that's at least as powerful
and as effective as violence.
кој е истото толку моќен и ефикасен
како и насилството.
01:13
This is the work I do.
Ова е мојата работа.
01:17
For the past 13 years,
Последните 13 години
01:19
I've been teaching people
ги подучувам луѓето
01:21
in some of the most difficult
situations around the world
во најтешките состојби во светот
01:22
how they can use nonviolent
struggle to conduct conflict.
како да употребат ненасилна борба
за справување со конфликт.
01:25
Most people associate this type of action
with Gandhi and Martin Luther King.
Повеќето ја поистоветуваат оваа
активност со Ганди и М.Л.Кинг.
01:30
But people have been using
nonviolent action for thousands of years.
Но луѓето користат ненасилни дејствија
илјадници години.
01:35
In fact, most of the rights
that we have today in this country --
Всушност, повеќето права кои
ги имаме денес во оваа земја-
01:39
as women,
како жени,
01:44
as minorities,
како малцинства,
01:45
as workers,
како работници,
01:46
as people of different sexual orientations
како луѓе со различна
сексуална ориентација
01:47
and citizens concerned
with the environment --
и граѓани загрижени за животната средина-
01:50
these rights weren't handed to us.
овие права не ни беа доделени.
01:52
They were won by people
who fought for them
Беа стекнати од луѓе кои
се изборија за нив
01:55
and who sacrificed for them.
и кои се жртвуваа за нив.
01:57
But because we haven't learned
from this history,
Но бидејќи не научивме
од ова минато,
01:59
nonviolent struggle as a technique
is widely misunderstood.
ненасилната борба како вештина е
нашироко погрешно сфатена.
02:01
I met recently with a group
of Ethiopian activists,
Неодамна се сретнав со група
активисти од Етиопија,
02:06
and they told me something
that I hear a lot.
и ми кажаа нешто што често го слушам.
02:09
They said they'd already
tried nonviolent action,
Рекоа веќе се обиделе со
ненансилни дејствија
02:12
and it hadn't worked.
и не им успеа.
02:15
Years ago they held a protest.
Пред неколку години организирале протест.
02:16
The government arrested everyone,
and that was the end of that.
Власта ги уапсила сите
и тоа бил крај на сѐ.
02:18
The idea that nonviolent struggle
is equivalent to street protests
Идејата дека ненасилната борба е
еднаква на уличните протести
02:23
is a real problem.
е вистински проблем.
02:27
Because although protests can be a great
way to show that people want change,
Иако протестите се одличен начин
луѓето да покажат дека сакаат промени,
02:29
on their own, they don't
actually create change --
сепак сами по себе, тие
не водат промени-
02:33
at least change that is fundamental.
барем не коренити промени.
02:36
(Laughter)
(Смеа)
02:38
Powerful opponents are not going to give
people what they want
Моќните противници нема да им
дадат на луѓето она што го бараат
02:39
just because they asked nicely ...
само затоа што тие културно побарале ...
02:42
or even not so nicely.
или дури не толку културно.
02:45
(Laughter)
(Смеа)
02:47
Nonviolent struggle works
by destroying an opponent,
Ненасилната борба го уништува
противникот,
02:48
not physically,
не физички,
02:52
but by identifying the institutions
that an opponent needs to survive,
туку со препознавање на институциите
нужни за опстанок на противникот
02:53
and then denying them
those sources of power.
а потоа не давајќи им пристап
до изворите на моќ.
02:57
Nonviolent activists
can neutralize the military
Ненасилните активисти можат да
ја неутрализираат армијата
03:00
by causing soldiers to defect.
така што ги тераат војниците
да дезертираат.
03:03
They can disrupt the economy
through strikes and boycotts.
Можат да ја подринат економијата
преку штрајк и бојкот.
03:05
And they can challenge
government propaganda
И можат да ја предизвикаат
владина пропаганда
03:09
by creating alternative media.
со создавање на алтернативни медиуми.
03:11
There are a variety of methods
that can be used to do this.
Има разни методи кои можат да се применат.
03:13
My colleague and mentor, Gene Sharp,
Мојата колешка и ментор, Џин Шарп,
03:17
has identified 198 methods
of nonviolent action.
идентификува 198 методи на
ненасилни дејствија.
03:20
And protest is only one.
Протестот е само еден пример.
03:26
Let me give you a recent example.
Ќе ви дадам неодамнешен пример.
03:28
Until a few months ago,
До пред неколку месеци ,
03:30
Guatemala was ruled
by corrupt former military officials
во Гватемала владееја корумпирани
воени службеници
03:32
with ties to organized crime.
поврзани со организиран криминал.
03:35
People were generally aware of this,
Луѓето беа свесни за ова,
03:38
but most of them felt powerless
to do anything about it --
но повеќето не беа доволни моќни
да направат било што,
03:39
until one group of citizens,
just 12 regular people,
сѐ додека група граѓани, само 12
обични луѓе,
03:44
put out a call on Facebook
to their friends
не ги повикаа нивните пријатели на Фејсбук
03:48
to meet in the central plaza,
holding signs with a message:
да се соберат на градскиот плоштад
држејќи знаци со порака:
03:51
"Renuncia YA" --
"Renuncia YA" --
03:55
resign already.
-Оставка веќе.
03:57
To their surprise,
На нивно изненадување
03:59
30,000 people showed up.
30.000 луѓе се појавија.
04:00
They stayed there for months
as protests spread throughout the country.
Останаа таму со месеци при што
протестот се ширеше во земјата.
04:03
At one point,
Едно време,
04:06
the organizers delivered hundreds of eggs
to various government buildings
организаторите доставија стотици јајца
во разни владини згради
04:08
with a message:
со порака:
04:12
"If you don't have the huevos" --
„Ако немате huevos'" -
04:13
the balls --
мадиња-
04:15
"to stop corrupt candidates
from running for office,
да ги спречите корумпираните кандидати
да се кандидираат на избори
04:17
you can borrow ours."
може да ги позајмите нашите.“
04:20
(Laughter)
(Смеа)
04:21
(Applause)
(Аплауз)
04:23
President Molina responded
Претседателот Молина одговори
04:28
by vowing that we would never step down.
колнејќи се дека никогаш
нема да отстапи.
04:30
And the activists realized
that they couldn't just keep protesting
Активистите сфатија дека не можат
само да протестираат
04:32
and ask the president to resign.
и да бараат оставка од претседателот.
04:36
They needed to leave him no choice.
Мораа да го остават без избор.
04:38
So they organized a general strike,
Организираа генерален штрајк
04:40
in which people throughout
the country refused to work.
со кој луѓето ширум земјата
одбиваа да работат.
04:42
In Guatemala City alone,
Само во градот Гватемала
04:45
over 400 businesses
and schools shut their doors.
преку 400 фирми и училишта
ги затворија вратите.
04:46
Meanwhile,
Во меѓувреме,
04:50
farmers throughout the country
blocked major roads.
земјоделците во земјата ги
блокираа главните патишта.
04:51
Within five days,
За пет дена,
04:54
the president,
претседателот
04:55
along with dozens of other
government officials,
заедно со повеќе владини службеници
04:56
resigned already.
поднесоа оставка.
04:59
(Applause)
(Аплауз)
05:01
I've been greatly inspired
Мошне сум инспирирана
05:05
by the creativity and bravery
of people using nonviolent action
од креативноста и смелоста на луѓето
кои користат ненасилни средства
05:07
in nearly every country in the world.
во речиси секоја земја во светот.
05:11
For example,
На пример,
05:13
recently a group of activists in Uganda
неодамна група активисти во Уганда
05:14
released a crate of pigs in the streets.
ослободија кафез со свињи на улиците.
05:17
You can see here that the police
are confused about what to do with them.
Овде гледате дека полицијата е збунета
и не знае како да реагира.
05:20
(Laughter)
(Смеа)
05:23
The pigs were painted
the color of the ruling party.
Свињите беа обоени во боите
на владејачката партија.
05:24
One pig was even wearing a hat,
Една свиња дури носеше и шешир
05:27
a hat that people recognized.
кој луѓето го препознаа.
05:29
(Laughter)
(Смеа)
05:32
Activists around the world
are getting better at grabbing headlines,
Активистите во светот стануваат сѐ подобри
во придобивање наслови
05:34
but these isolated actions do very little
но овие изолирани дејствија прават малку
05:37
if they're not part of a larger strategy.
ако не се дел од поголема стратегија.
05:40
A general wouldn't march
his troops into battle
Генералот нема да ги поведе
трупите во битка
05:42
unless he had a plan to win the war.
ако нема план да ја добие војната.
05:45
Yet this is how most of the world's
nonviolent movements operate.
Сепак, вака оперираат повеќето
светски ненасилни движења.
05:47
Nonviolent struggle is just as complex
as military warfare,
Ненасилната битка е исто толку
сложена колку и војувањето,
05:50
if not more.
ако не и повеќе.
05:55
Its participants must be well-trained
and have clear objectives,
Нејзините учесници мора да се
добро обучени и со јасни цели,
05:56
and its leaders must have a strategy
of how to achieve those objectives.
а водачите мора да имаат стратегија
како да ги достигнат целите.
06:00
The technique of war has been developed
over thousands of years
Вештината на војување е
создавана илјадници години
06:05
with massive resources
со огромни ресурси,
06:08
and some of our best minds
dedicated to understanding
а некои од најдобрите умови
се посветија да го разберат
06:10
and improving how it works.
и унапредат начинот на работа.
06:13
Meanwhile, nonviolent struggle
is rarely systematically studied,
Во меѓувреме, ненасилната борба ретко
е систематски проучувана,
06:15
and even though the number is growing,
и иако бројот расте,
06:20
there are still only a few dozen people
in the world who are teaching it.
сеуште има само десетина луѓе
во светот кои го предаваат тоа.
06:22
This is dangerous,
Тоа е опасно,
06:26
because we now know that our old
approaches of dealing with conflict
бидејќи знаеме дека старите начини
за справување со конфликти
06:28
are not adequate for the new
challenges that we're facing.
не се адекватни на новите предизвици
со кои се соочуваме.
06:32
The US government recently admitted
Владата на САД неодамна призна
06:35
that it's in a stalemate
in its war against ISIS.
дека е во ќор-сокак во војната со ИСИС.
06:37
But what most people don't know
Но она што повеќето луѓе не го знаат
06:41
is that people have stood up to ISIS
using nonviolent action.
е дека луѓето им се спротивставија
на ИСИС со ненасилни средства.
06:43
When ISIS captured Mosul in June 2014,
Кога ИСИС го зароби Мосул во јуни 2014,
06:47
they announced that they were putting
in place a new public school curriculum,
изјавија дека воведуваат нови
наставни планови во училиштата засновани
06:50
based on their own extremist ideology.
на нивната екстремистичка идеологија.
06:54
But on the first day of school,
Но на првиот училишен ден,
06:57
not a single child showed up.
ниту едно дете не се појави.
06:59
Parents simply refused to send them.
Родителите едноставно одбија да ги пратат.
07:02
They told journalists they would rather
homeschool their children
Им кажаа на новинарите дека подобро
дома ќе ги подучуваат децата
07:05
than to have them brainwashed.
отколку да им ги перат мозоците.
07:08
This is an example
of just one act of defiance
Ова е само еден пример
на непослушност
07:10
in just one city.
само во еден град.
07:13
But what if it was coordinated
Но што ако се координира
07:15
with the dozens of other acts
of nonviolent resistance
со многу други дејствија
на ненасилен отпор
07:17
that have taken place against ISIS?
кои веќе се случија кон ИСИС?
07:19
What if the parents' boycott
was part of a larger strategy
Што ако бојкотот на родителите
беше дел од поголема стратегија
07:21
to identify and cut off the resources
that ISIS needs to function;
да се откријат и прекинат
потребните извори за ИСИС;
07:25
the skilled labor needed to produce food;
Квалификувани работници
кои произведуваат храна;
07:30
the engineers needed
to extract and refine oil;
инжињери неопходни за вадење
и преработка на нафта;
07:32
the media infrastructure
and communications networks
медиумската инфраструктура,
комуникациската мрежа
07:36
and transportation systems,
транспортниот систем
07:38
and the local businesses
that ISIS relies on?
и локалните бизниси
на кои ИСИС се потпира?
07:40
It may be difficult
to imagine defeating ISIS
Изгледа незамисливо да се победи ИСИС
07:43
with action that is nonviolent.
со дејствија кои се ненасилни.
07:47
But it's time we challenge
the way we think about conflict
Но време е да се запрашаме како
размислуваме за конфликтот
07:49
and the choices we have in facing it.
и каков избор имаме
да се соочиме со него.
07:52
Here's an idea worth spreading:
Еве идеја што вреди да се распространи:
07:56
let's learn more about where
nonviolent action has worked
да научиме повеќе за тоа каде успеале
ненасилните дејствија
07:58
and how we can make it more powerful,
и како да ги направиме посилни,
08:01
just like we do with other
systems and technologies
како што правиме со други
системи и технологии
08:04
that are constantly being refined
to better meet human needs.
кои постојано се подобруваат во
корист на потребите на луѓето.
08:07
It may be that we can improve
nonviolent action
Можеби можеме да го подобриме
ненасилното дејствување
08:11
to a point where it is increasingly
used in place of war.
до точка кога сѐ почесто
ќе се користи наместо војна.
08:14
Violence as a tool of conflict
could then be abandoned
Насилството како алат на конфликтот
тогаш може да се отфрли
08:18
in the same way that bows and arrows were,
исто како што се исфрлени
лакот и стрелата.
08:22
because we have replaced them
with weapons that are more effective.
зашто ги заменивме со оружје
кое е поефикасно.
08:25
With human innovation, we can make
nonviolent struggle more powerful
Со човековите откритија можеме да ја
направиме ненасилната борба помоќна
08:29
than the newest and latest
technologies of war.
од последните и најнови
технологии на војна.
08:34
The greatest hope for humanity
lies not in condemning violence
Најголемата надеж за човештвото
не е во осудата на насилството
08:38
but in making violence obsolete.
туку во неговото надминување.
08:42
Thank you.
Благодарам!
08:46
(Applause)
(Аплауз)
08:47
Translated by Julia Pascal Kalaputi
Reviewed by Davor Stevcheski

▲Back to top

About the speaker:

Jamila Raqib - Peacemaker
Jamila Raqib works on pragmatic approaches to nonviolent action for activists, human rights organizations, academics and governments globally.

Why you should listen

Jamila Raqib is the executive director of the Albert Einstein Institution, which promotes the study and strategic use of nonviolent action worldwide. Since 2002, she has worked closely with Dr. Gene Sharp, the world's foremost scholar on strategic nonviolent action. Together, they developed a curriculum titled Self-Liberation: A Guide to Strategic Planning for Action to End a Dictatorship or Other Oppression. The publication is intended to provide in-depth guidance for planning a strategic nonviolent struggle.

Raqib represents the Institution at a number of domestic and international forums such as the Oslo Freedom Forum and the United Nations Alliance of Civilizations. Her work centers on presenting a pragmatic approach to nonviolent action to activists, human rights organizations, academics and governments. She travels throughout the world conducting consultations and workshops for individuals and groups seeking to achieve diverse goals such as opposing dictatorship, combatting corruption, attaining political rights, economic justice, environmental protection and women's empowerment.

She holds a B.A. in Management from Simmons College in Boston, MA, and is a Research Affiliate of the Center for International Studies at Massachusetts Institute of Technology.


More profile about the speaker
Jamila Raqib | Speaker | TED.com