ABOUT THE SPEAKER
Lori Gottlieb - Psychotherapist, author
Lori Gottlieb asks: What if the stories we tell ourselves are wrong?

Why you should listen

Lori Gottlieb is a natural storyteller -- and no wonder. She has crafted stories for film and television series as Hollywood executive, delved deep into her subjects' stories as a nationally recognized journalist and has helped people to change their stories through her weekly "Dear Therapist" column for "The Atlantic" and her clinical work as a psychotherapist

In her latest New York Times bestselling book, Maybe You Should Talk to Someone, which is currently being adapted as a television series with Eva Longoria, she tells the stories of four of her patients, along with a fifth patient -- herself. She also serves as a member of the Advisory Council for Bring Change to Mind and as an advisor to the Aspen Institute, and she appears as a frequent expert on emotional health in media such as The Today Show, Good Morning America, The CBS Early Show, CNN, and NPR's "Fresh Air." Her new podcast, which will premiere in 2020, will be co-hosted with fellow TED speaker Guy Winch and executive produced by Katie Couric.

 

 

 

 

More profile about the speaker
Lori Gottlieb | Speaker | TED.com
TED@DuPont

Lori Gottlieb: How changing your story can change your life

Lori Gottlieb: Jak zmiana narracji może wpłynąć na twoje życie

Filmed:
1,931,488 views

Dzięki historiom nadajemy sens swojemu życiu, ale gdy te narracje są niepełne albo mylące, zamiast iść do przodu i zyskać zrozumienie, możemy utknąć w miejscu. W tej pragmatycznej prelekcji psychoterapeutka redagująca kolumnę porad, Lori Gottlieb, pokazuje, jak redagować własną narrację i przedstawiać ją z innego punktu widzenia, aby uwolnić się od historii, które sobie wmawiamy.
- Psychotherapist, author
Lori Gottlieb asks: What if the stories we tell ourselves are wrong? Full bio

Double-click the English transcript below to play the video.

Zacznę od przytoczenia wiadomości,
którą ostatnio dostałam.
00:12
I'm going to startpoczątek
by tellingwymowny you about an emaile-mail
0
873
2262
00:15
that I saw in my inboxw pudełku recentlyostatnio.
1
3159
1809
Moja skrzynka odbiorcza
jest dość nietypowa,
00:17
Now, I have a prettyładny unusualniezwykły inboxw pudełku
2
5342
2825
ponieważ jestem terapeutką
00:20
because I'm a therapistterapeuta
3
8191
1436
odpowiedzialną za kolumnę porad
"Drogi terapeuto",
00:21
and I writepisać an adviceRada columnkolumna
callednazywa "DearSzanowni Państwo TherapistTerapeuta,"
4
9651
3444
więc wyobraźcie sobie,
jakie wiadomości dostaję.
00:25
so you can imaginewyobrażać sobie what's in there.
5
13119
2444
Przeczytałam tysiące
bardzo osobistych listów
00:27
I mean, I've readczytać thousandstysiące
of very personalosobisty letterslisty
6
15587
4231
od nieznajomych z całego świata.
00:31
from strangersobcy all over the worldświat.
7
19842
2266
Tematy są różne,
od złamanych serc i straty
00:34
And these letterslisty rangezasięg
from heartbreakzłamane serce and lossutrata,
8
22555
2293
po kłótnie z rodzicami albo z rodzeństwem.
00:36
to spatsGetry with parentsrodzice or siblingsrodzeństwo.
9
24872
2350
Wszystkie przechowuję w folderze,
00:39
I keep them in a folderteczka on my laptopkomputer przenośny,
10
27246
2401
który nazwałam "Trudy życia".
00:41
and I've namedo imieniu it
"The ProblemsProblemy of LivingŻycia."
11
29671
2733
00:44
So, I get this emaile-mail,
I get lots of emailse-maile just like this,
12
32428
3405
Dostaję takich wiadomości bardzo dużo
i chcę zaprosić was do mojego świata,
00:47
and I want to bringprzynieść you
into my worldświat for a seconddruga
13
35857
2358
aby przeczytać jedną z nich.
00:50
and readczytać you one of these letterslisty.
14
38239
2229
Oto ona.
00:52
And here'soto jest how it goesidzie.
15
40492
1534
"Drogi terapeuto,
00:58
"DearSzanowni Państwo TherapistTerapeuta,
16
46698
1777
jestem mężatką od 10 lat
01:00
I've been marriedżonaty for 10 yearslat
17
48499
1437
i jeszcze parę lat temu
wszystko szło świetnie.
01:01
and things were good
untilaż do a couplepara of yearslat agotemu.
18
49960
2682
Ale mąż zaczął się ze mną
coraz rzadziej kochać
01:04
That's when my husbandmąż
stoppedzatrzymany wantingbrakujący to have sexseks as much,
19
52666
2771
i teraz prawie w ogóle
nie uprawiamy seksu".
01:07
and now we barelyledwo have sexseks at all."
20
55461
1849
Założę się, że nie tego
się spodziewaliście.
01:09
I'm sure you guys were not expectingprzy nadziei this.
21
57334
2015
(Śmiech)
01:11
(LaughterŚmiech)
22
59373
1001
01:12
"Well, last night I discoveredodkryty
that for the pastprzeszłość fewkilka monthsmiesiące,
23
60398
3239
"Wczoraj wieczorem odkryłam,
że od paru miesięcy
w tajemnicy odbywa długie,
nocne rozmowy telefoniczne
01:15
he's been secretlypotajemnie havingmający
long, late-nightpóźno w nocy phonetelefon callspołączenia
24
63661
2541
z kobietą z pracy.
01:18
with a womankobieta at his officegabinet.
25
66226
1766
Wyguglałam ją i jest przepiękna.
01:20
I googledgoogled her, and she's gorgeouswspaniały.
26
68016
2456
Nie mogę uwierzyć, że to się dzieje.
01:22
I can't believe this is happeningwydarzenie.
27
70496
1794
Ojciec miał romans
z kobietą z pracy, gdy byłam młoda,
01:24
My fatherojciec had an affairromans
with a coworkerwspółpracownik when I was youngmłody
28
72314
2674
i rozbiło to naszą rodzinę.
01:27
and it brokezepsuł się our familyrodzina apartniezależnie.
29
75012
2103
Chyba nie muszę mówić, że jestem załamana.
01:29
NeedlessNie trzeba chyba wspominać to say, I'm devastatedzdewastowany.
30
77139
2365
Jeśli zostanę w tym związku,
01:31
If I stayzostać in this marriagemałżeństwo,
31
79528
1337
nigdy nie będę w stanie zaufać mężowi,
01:32
I'll never be ablezdolny
to trustzaufanie my husbandmąż again.
32
80889
2111
ale nie chcę, żeby dzieci
musiały znosić rozwód, miały macochę...
01:35
But I don't want to put our kidsdzieciaki
throughprzez a divorcerozwód,
33
83024
2389
01:37
stepmomMacochy situationsytuacja, etcitp.
34
85437
1841
01:39
What should I do?"
35
87302
1200
Co powinnam zrobić?".
01:42
Well, what do you think she should do?
36
90743
3158
Co, waszym zdaniem, powinna zrobić?
Gdybyście dostali taki list,
01:46
If you got this letterlist,
37
94727
1238
01:47
you mightmoc be thinkingmyślący
about how painfulbolesny infidelityniewierność is.
38
95989
3468
pewnie byście myśleli o tym,
jak bolesna jest zdrada.
Albo o tym, jak bolesna
jest w tym szczególnym przypadku,
01:51
Or maybe about how especiallyszczególnie
painfulbolesny it is here
39
99802
3135
ze względu na doświadczenia
autorki z ojcem.
01:54
because of her experiencedoświadczenie
growingrozwój up with her fatherojciec.
40
102961
2666
I, jak ja, pewnie byście czuli
empatię wobec tej kobiety
01:58
And like me, you'dty byś probablyprawdopodobnie
have some empathyempatia for this womankobieta,
41
106040
2862
i mieli, jak by to ładnie powiedzieć,
02:00
and you mightmoc even have some,
42
108926
1412
02:02
how should I put this nicelyładnie,
43
110362
1444
02:03
let's just call them "not-so-positivenie-tak-pozytywne"
feelingsuczucia for her husbandmąż.
44
111830
3254
"niezbyt pozytywne" odczucia
wobec jej męża.
Tego typu myśli pojawiają się
również w mojej głowie,
02:07
Now, those are the kindsrodzaje of things
that go throughprzez my mindumysł too,
45
115108
2956
gdy czytam takie listy.
02:10
when I'm readingczytanie
these letterslisty in my inboxw pudełku.
46
118088
2008
Ale muszę być bardzo ostrożna,
kiedy na nie odpowiadam,
02:12
But I have to be really carefulostrożny
when I respondodpowiadać to these letterslisty
47
120120
3079
bo wiem, że każdy list jest historią
02:15
because I know that everykażdy letterlist I get
is actuallytak właściwie just a storyfabuła
48
123223
3975
opowiedzianą tylko z jednej strony.
02:19
writtenpisemny by a specifickonkretny authorautor.
49
127222
1928
I że jej druga wersja również istnieje.
02:21
And that anotherinne versionwersja
of this storyfabuła alsorównież existsistnieje.
50
129174
3048
Zawsze.
02:24
It always does.
51
132246
1420
Mówię o tym, bo jako terapeutka
zrozumiałam przynajmniej jedno:
02:26
And I know this
52
134166
1160
02:27
because if I've learnednauczyli
anything as a therapistterapeuta,
53
135350
2252
że wszyscy jesteśmy
nierzetelnymi narratorami naszych żyć.
02:29
it's that we are all unreliableniewiarygodne
narratorsnarratorzy of our ownwłasny liveszyje.
54
137626
3331
Ja jestem.
02:33
I am.
55
141306
1150
Wy jesteście.
02:34
You are.
56
142973
1150
I każdy, kogo znacie, też jest.
02:36
And so is everyonekażdy you know.
57
144497
2233
Pewnie nie powinnam tego mówić,
02:38
WhichCo I probablyprawdopodobnie shouldn'tnie powinien have told you
58
146754
1960
bo teraz nie uwierzycie w moją prelekcję.
02:40
because now you're not
going to believe my TEDTED Talk.
59
148738
2484
(Śmiech)
Nie mówię, że specjalnie ściemniamy.
02:43
Look, I don't mean
that we purposelycelowo misleadwprowadzać w błąd.
60
151246
2365
Większość tego, co opowiadają
mi ludzie, jest prawdą,
02:45
MostWiększość of what people tell me
is absolutelyabsolutnie trueprawdziwe,
61
153635
3112
ale pokazaną z ich obecnego
punktu widzenia.
02:48
just from theirich currentobecny pointszwrotnica of viewwidok.
62
156771
2261
W zależności od tego,
na czym się skupiają,
02:51
DependingW zależności od on what
they emphasizepodkreślać or minimizezminimalizować,
63
159056
2428
co uwzględniają, a co pomijają,
02:53
what they leavepozostawiać in, what they leavepozostawiać out,
64
161508
1909
co widzą i co chcą, abym ja widziała,
02:55
what they see and want me to see,
65
163441
2016
opowiadają swoje historie
w odpowiedni sposób.
02:57
they tell theirich storieshistorie
in a particularszczególny way.
66
165481
2674
Pięknie opisał to psycholog Jerome Bruner,
03:00
The psychologistpsycholog JeromeJerome BrunerBruner
describedopisane this beautifullyestetycznie -- he said,
67
168179
3239
"Opowiadając historię, nieuchronnie
zajmujemy stanowisko moralne".
03:03
"To tell a storyfabuła is, inescapablynieuchronnie,
to take a moralmorał stancepostawa."
68
171442
4159
Każde z nas nosi w sobie
historie ze swojego życia.
03:07
All of us walkspacerować around
with storieshistorie about our liveszyje.
69
175966
2635
Czemu podjęto jakieś decyzje,
czemu coś się nie udało,
03:10
Why choiceswybory were madezrobiony,
why things wentposzedł wrongźle,
70
178625
2436
czemu traktowaliśmy kogoś
w pewien sposób -
03:13
why we treatedleczony someonektoś a certainpewny way --
71
181085
1873
03:14
because obviouslyoczywiście, they deservedZasłużony it --
72
182982
1993
no bo przecież mu się należało --
czemu ktoś traktował nas
w pewien sposób...
03:16
why someonektoś treatedleczony us a certainpewny way --
73
184999
1938
mimo tego, że nam się nie należało.
03:18
even thoughchociaż, obviouslyoczywiście, we didn't.
74
186961
1738
03:20
StoriesHistorie are the way
we make sensesens of our liveszyje.
75
188723
2952
Dzięki historiom
nadajemy sens swojemu życiu.
Ale co, jeśli historie, które opowiadamy,
03:23
But what happensdzieje się when the storieshistorie we tell
76
191699
2690
wprowadzają w błąd, są niepełne
albo po prostu niesłuszne?
03:26
are misleadingwprowadzające w błąd or incompleteniekompletny
or just wrongźle?
77
194413
3523
03:30
Well, insteadzamiast of providingże clarityprzejrzystość,
78
198929
1680
Zamiast iść do przodu,
03:32
these storieshistorie keep us stuckutknął.
79
200633
1858
stajemy się więźniami tych opowieści.
Zakładamy, że to okoliczności
kreują nasze historie.
03:34
We assumezałożyć that our circumstancesokoliczności
shapekształt our storieshistorie.
80
202515
3222
Moja praca za każdym razem udowadnia mi,
03:38
But what I founduznany time and again in my work
81
206230
2033
że jest dokładnie na odwrót.
03:40
is that the exactdokładny oppositenaprzeciwko happensdzieje się.
82
208287
1951
To, jak przedstawiamy nasze życie,
kształtuje to, jakie ono będzie.
03:42
The way we narrateNarrate our liveszyje
shapeskształty what they becomestają się.
83
210262
3595
Nasze opowieści są niebezpieczne,
03:46
That's the dangerniebezpieczeństwo of our storieshistorie,
84
214989
1579
ponieważ mogą nas zniszczyć,
03:48
because they can really messbałagan us up,
85
216592
1682
ale mają też w sobie siłę.
03:50
but it's alsorównież theirich powermoc.
86
218298
1246
Oznacza to, że jeśli możemy
zmienić swoje historie,
03:51
Because what it meansznaczy
is that if we can changezmiana our storieshistorie,
87
219568
2984
możemy też zmienić swoje życie.
03:54
then we can changezmiana our liveszyje.
88
222576
2055
Dzisiaj chcę wam pokazać, jak.
03:56
And todaydzisiaj, I want to showpokazać you how.
89
224655
1897
Powiedziałam wam, że jestem terapeutką,
03:59
Now, I told you I'm a therapistterapeuta,
90
227624
1833
taką prawdziwą - w tym jestem
wiarygodną narratorką.
04:01
and I really am, I'm not beingistota
an unreliableniewiarygodne narratornarrator.
91
229481
2873
Ale jeśli, powiedzmy, jestem w samolocie
04:04
But if I'm, let's say, on an airplanesamolot,
92
232378
2206
i ktoś pyta się, czym się zajmuję,
04:06
and someonektoś askspyta what I do,
93
234608
1881
to zazwyczaj mówię, że jestem redaktorką.
04:08
I usuallyzazwyczaj say I'm an editorredaktor.
94
236513
2124
Mówię tak między innym dlatego,
że na "terapeutkę"
04:11
And I say that partlyczęściowo
because if I say I'm a therapistterapeuta,
95
239017
2572
zwykle dostaję dziwną odpowiedź w stylu
04:13
I always get some awkwardniewygodne responseodpowiedź, like,
96
241613
2984
"O, terapeutka.
04:16
"Oh, a therapistterapeuta.
97
244621
1675
Będziesz mnie pani psychoanalizować?".
04:18
Are you going to psychoanalyzemogłam me?"
98
246320
2148
A ja myślę sobie, "A: nie,
04:20
And I'm thinkingmyślący, "A : no,
99
248492
1564
i B: niby czemu miałabym to tutaj robić?
04:22
and B: why would I do that here?
100
250080
2404
Gdybym była ginekolożką,
04:24
If I said I was a gynecologistginekolog,
101
252508
1500
też byś zapytała,
czy zrobię ci teraz badanie?".
04:26
would you askzapytać if I were
about to give you a pelvicmiednicy examegzamin?"
102
254032
2667
(Śmiech)
04:28
(LaughterŚmiech)
103
256723
1975
Ale, przede wszystkim, mówię tak,
04:31
But the mainGłówny reasonpowód I say I'm an editorredaktor
104
259207
2262
bo jest to po prostu prawda.
04:33
is because it's trueprawdziwe.
105
261493
1524
04:35
Now, it's the jobpraca of all therapistsTerapeuci
to help people editedytować,
106
263041
2681
Zadaniem terapeuty
jest pomóc ludziom w redagowaniu,
04:37
but what's interestingciekawy
about my specifickonkretny rolerola as DearSzanowni Państwo TherapistTerapeuta
107
265746
3110
ale, co ciekawe, w mojej roli
jako Drogi terapeuta,
redagując nie robię tego
tylko dla jednej osoby,
04:40
is that when I editedytować,
I'm not just editingredagowanie for one personosoba.
108
268880
2691
ale uczę wszystkich czytelników,
04:43
I'm tryingpróbować to teachnauczać a wholecały groupGrupa
of readersczytelnicy how to editedytować,
109
271595
2674
za pomocą jednego listu tygodniowo.
04:46
usingza pomocą one letterlist eachkażdy weektydzień as the exampleprzykład.
110
274293
2008
Rozważam następujące kwestie:
04:48
So I'm thinkingmyślący about things like,
111
276325
1643
"Co jest nieistotne?"
04:49
"What materialmateriał is extraneousobcy?"
112
277992
1778
"Czy protagonista idzie do przodu,
czy zatacza koła,
04:51
"Is the protagonistprotagonista movingw ruchu forwardNaprzód
or going in circleskółka,
113
279794
3246
czy bohaterowie poboczni
są istotni, czy przeszkadzają?",
04:55
are the supportingwspieranie characterspostacie importantważny
or are they a distractionroztargnienie?"
114
283064
3143
Czy elementy fabuły ukazują motyw?".
04:58
"Do the plotwątek pointszwrotnica revealodsłonić a thememotyw?"
115
286231
2133
Zauważyłam,
05:00
And what I've noticedzauważyłem
116
288699
1555
że opowieści większości osób skupiają się
na dwóch kluczowych motywach.
05:02
is that mostwiększość people'sludzie storieshistorie
tendzmierzać to circleokrąg around two keyklawisz themestematy.
117
290278
4000
Pierwszym jest wolność,
05:06
The first is freedomwolność,
118
294302
1476
a drugim - zmiana.
05:07
and the seconddruga is changezmiana.
119
295802
1777
To od nich zaczynam proces redakcji.
05:09
And when I editedytować,
120
297603
1230
05:10
those are the themestematy that I startpoczątek with.
121
298857
2092
Skupmy się przez chwilę na wolności.
05:12
So, let's take a look
at freedomwolność for a seconddruga.
122
300973
2698
Nasze opowieści brzmią mniej więcej tak:
05:15
Our storieshistorie about freedomwolność go like this:
123
303695
2754
05:18
we believe, in generalgenerał,
124
306473
1865
na ogół wierzymy,
że nasza wolność jest nieograniczona.
05:20
that we have an enormousogromny
amountilość of freedomwolność.
125
308362
3388
Do czasu, gdy pojawia się problem
05:24
ExceptZ wyjątkiem when it comespochodzi
to the problemproblem at handdłoń,
126
312317
2080
i nagle tej wolności nie mamy wcale.
05:26
in whichktóry casewalizka, suddenlynagle,
we feel like we have noneŻaden.
127
314421
2500
Wiele z tych opowieści mówi
o byciu w potrzasku, prawda?
05:28
ManyWiele of our storieshistorie
are about feelinguczucie trappeduwięziony, right?
128
316945
2658
Czujemy się uwięzieni
przez rodzinę, miejsce pracy,
05:31
We feel imprisoneduwięziony
by our familiesrodziny, our jobsOferty pracy,
129
319627
2475
05:34
our relationshipsrelacje, our pastsprzeszłości.
130
322126
2112
związki czy przeszłość.
05:36
SometimesCzasami, we even imprisonuwięzić ourselvesmy sami
with a narrativenarracja of self-flagellationSelf-flagellation --
131
324599
3667
Nieraz sami więzimy się
w narracji samobiczowania...
Doskonale znacie te historie.
05:40
I know you guys all know these storieshistorie.
132
328290
1889
Motyw "Wszyscy maja lepiej ode mnie",
05:42
The "everyone'swszyscy life
is better than minekopalnia" storyfabuła,
133
330203
2249
kreowany przez media społecznościowe.
05:44
courtesyDzięki uprzejmości of socialspołeczny mediagłoska bezdźwięczna.
134
332476
1246
A także "jestem pozerem",
"jestem odstręczający",
05:45
The "I'm an impostoroszust" storyfabuła,
the "I'm unlovableUnlovable" storyfabuła,
135
333746
2572
czy "nigdy mi się nie ułoży".
05:48
the "nothing will ever
work out for me" storyfabuła.
136
336342
2198
"Gdy mówię 'Cześć, Siri', a ona
nie odpowiada, więc mnie nienawidzi".
05:50
The "when I say, 'Hey' Hej, SiriSiri, '
and she doesn't answerodpowiedź,
137
338564
2537
05:53
that meansznaczy she hatesnienawidzi me" storyfabuła.
138
341125
1517
Widzę, że nie tylko ja tak mam.
05:54
I see you, see, I'm not the only one.
139
342666
2061
Kobieta, która napisała ten list,
również czuje się uwięziona.
05:57
The womankobieta who wrotenapisał me that letterlist,
140
345532
1905
05:59
she alsorównież feelsczuje trappeduwięziony.
141
347461
1888
Jeśli zostanie z mężem,
już nigdy mu nie zaufa,
06:01
If she staysgorset with her husbandmąż,
she'llmuszla never trustzaufanie him again,
142
349373
2849
ale jeśli odejdzie,
to ucierpią na tym dzieci.
06:04
but if she leavesodchodzi,
her childrendzieci will sufferponieść.
143
352246
2405
Jest rysunek, który świetnie przedstawia
sedno takich sytuacji.
06:07
Now, there's a cartoonrysunek
that I think is a perfectidealny exampleprzykład
144
355040
2880
06:09
of what's really going on
in these storieshistorie.
145
357944
2524
Jest tam więzień szarpiący kratami,
06:12
The cartoonrysunek showsprzedstawia a prisonerwięzień
shakingdrżący the barsbary,
146
360492
2406
który desperacko próbuje się wydostać.
06:14
desperatelybeznadziejnie tryingpróbować to get out.
147
362922
2022
Ale po lewej i prawej stronie nic nie ma.
06:16
But on the right and the left, it's openotwarty.
148
364968
2191
Żadnych krat.
06:19
No barsbary.
149
367183
1761
Więzień nie jest w więzieniu.
06:20
The prisonerwięzień isn't in jailwięzienie.
150
368968
2206
Tak jak większość z nas.
06:23
That's mostwiększość of us.
151
371977
1175
Czujemy się przytłoczeni,
06:25
We feel completelycałkowicie trappeduwięziony,
152
373176
1603
uwięzieni w emocjonalnej celi więziennej.
06:26
stuckutknął in our emotionalemocjonalny jailwięzienie cellskomórki.
153
374803
2095
06:28
But we don't walkspacerować
around the barsbary to freedomwolność
154
376922
2119
Ale nie wychodzimy bokiem na wolność,
bo wiemy, że jest w tym pewien haczyk.
06:31
because we know there's a catchłapać.
155
379065
2134
Wolność wiąże się z odpowiedzialnością.
06:33
FreedomWolność comespochodzi with responsibilityodpowiedzialność.
156
381223
2266
A jeśli weźmiemy odpowiedzialność
za naszą część historii,
06:35
And if we take responsibilityodpowiedzialność
for our rolerola in the storyfabuła,
157
383802
3849
może okazać się, że musimy się zmienić.
06:39
we mightmoc just have to changezmiana.
158
387675
2119
Zmiana jest drugim motywem
typowym dla naszych opowieści.
06:41
And that's the other commonpospolity thememotyw
that I see in our storieshistorie: changezmiana.
159
389818
3238
Wygląda to mniej więcej tak:
06:45
Those storieshistorie sounddźwięk like this:
160
393080
1476
dana osoba mówi, "chcę się zmienić".
06:46
a personosoba saysmówi, "I want to changezmiana."
161
394580
2206
A tak naprawdę kryje się za tym
06:48
But what they really mean is,
162
396810
1967
"chcę, aby inny bohater
tej historii się zmienił".
06:50
"I want anotherinne characterpostać
in the storyfabuła to changezmiana."
163
398801
3223
Terapeuci opisują to następująco:
06:54
TherapistsTerapeuci describeopisać this dilemmadylemat as:
164
402476
1730
"Gdyby babcia miała wąsy,
to by była dziadkiem".
06:56
"If the queenkrólowa had ballskulki,
she'dSzopa be the kingkról."
165
404230
2508
No cóż.
06:58
I mean --
166
406762
1159
(Śmiech)
06:59
(LaughterŚmiech)
167
407945
1000
Nie ma to sensu, prawda?
07:00
It makesczyni no sensesens, right?
168
408969
1904
Niby czemu protagonista,
będący główną postacią w historii,
07:03
Why wouldn'tnie we want the protagonistprotagonista,
169
411923
1984
07:05
who'skto jest the herobohater of the storyfabuła, to changezmiana?
170
413931
2405
miałby się zmienić?
07:08
Well, it mightmoc be because changezmiana,
171
416360
1627
Być może dlatego, że zmiana,
nawet bardzo pozytywna,
07:10
even really positivepozytywny changezmiana,
172
418011
1730
niesie za sobą
zaskakujące poczucie straty.
07:11
involvesobejmuje a surprisingzaskakujący amountilość of lossutrata.
173
419765
2592
Starty tego, co znajome.
07:14
LossUtraty of the familiarznajomy.
174
422381
1611
07:16
Even if the familiarznajomy is unpleasantnieprzyjemny
or utterlycałkowicie miserablenieszczęśliwy,
175
424016
3333
Nawet jeśli znajome
jest nieprzyjemne albo żałosne,
to znamy bohaterów,
miejsce akcji i fabułę,
07:19
at leastnajmniej we know the characterspostacie
and settingoprawa and plotwątek,
176
427373
2484
aż do powtarzającego się
w historii dialogu.
07:21
right down to the recurringcykliczne
dialoguedialog in this storyfabuła.
177
429881
2413
"Nigdy nie robisz prania!".
07:24
"You never do the laundrypralnia!"
178
432318
1318
"Ostatnio zrobiłem!".
07:25
"I did it last time!"
179
433660
1213
"Tak? Niby kiedy?".
07:26
"Oh, yeah? When?"
180
434897
1164
Jest coś dziwnie pocieszającego w tym,
07:28
There's something oddlydziwnie comfortingpocieszając
181
436085
1731
że doskonale wiemy,
jak za każdym razem potoczy się historia.
07:29
about knowingporozumiewawczy exactlydokładnie
how the storyfabuła is going to go
182
437840
2350
07:32
everykażdy singlepojedynczy time.
183
440214
1452
Napisanie nowego rozdziału
wiąże się z wyprawą w nieznane.
07:34
To writepisać a newNowy chapterrozdział
is to ventureprzedsięwzięcie into the unknownnieznany.
184
442170
3516
To niczym patrzenie na pustą kartkę.
07:37
It's to staregapić się at a blankpusty pagestrona.
185
445710
2206
Każdy pisarz wam powie,
że nie ma nic gorszego od pustej strony.
07:39
And as any writerpisarz will tell you,
186
447940
1563
07:41
there's nothing more terrifyingprzerażający
than a blankpusty pagestrona.
187
449527
2571
Sprawa jest prosta.
07:44
But here'soto jest the thing.
188
452476
1437
Gdy już zredagujemy swoją historię,
07:45
OnceRaz we editedytować our storyfabuła,
189
453937
2023
kolejny rozdział będzie pisać się
znacznie łatwiej.
07:47
the nextNastępny chapterrozdział
becomesstaje się much easierłatwiejsze to writepisać.
190
455984
3134
W naszej kulturze tak wiele mówi się
o poznawaniu samego siebie.
07:51
We talk so much in our culturekultura
about gettinguzyskiwanie to know ourselvesmy sami.
191
459459
3294
Ale żeby się poznać,
najpierw musimy się "odznać".
07:54
But partczęść of gettinguzyskiwanie to know yourselfsiebie
is to unknowunknow yourselfsiebie.
192
462777
3587
Uwolnić się od naszej wersji historii,
którą sobie powtarzaliśmy,
07:58
To let go of the one versionwersja of the storyfabuła
you've been tellingwymowny yourselfsiebie
193
466388
3588
aby móc cieszyć się życiem,
08:02
so that you can liverelacja na żywo your life,
194
470000
1826
a nie zamartwiać tym,
co wmawialiśmy sobie na jego temat.
08:03
and not the storyfabuła
that you've been tellingwymowny yourselfsiebie
195
471850
2396
08:06
about your life.
196
474270
1150
Właśnie tak możemy wydostać się zza krat.
08:07
And that's how we walkspacerować around those barsbary.
197
475897
2836
Wróćmy więc do listu
tej kobiety od zdrady.
08:11
So I want to go back to the letterlist
from the womankobieta, about the affairromans.
198
479297
3341
Zapytała mnie, co powinna zrobić.
08:14
She askedspytał me what she should do.
199
482662
2111
W moim gabinecie widnieje takie słowo:
08:16
Now, I have this wordsłowo
tapedtaśmą up in my officegabinet:
200
484797
2449
ultrakrepidarianizm.
08:19
ultracrepidarianismultrakrepidarianizm.
201
487270
1984
Wyrażanie opinii i rad w sprawach będących
poza obszarem wiedzy danej osoby.
08:21
The habitnawyk of givingdający adviceRada or opinionsopinie
outsidena zewnątrz of one'sswoje knowledgewiedza, umiejętności or competencekompetencja.
202
489278
4595
Świetne słowo, prawda?
08:25
It's a great wordsłowo, right?
203
493897
1278
Pasuje do wielu sytuacji,
08:27
You can use it in all differentróżne contextsKonteksty,
204
495199
1961
więc po tej prelekcji
pewnie też będziecie go używać.
08:29
I'm sure you will be usingza pomocą it
after this TEDTED Talk.
205
497184
2411
Używam go, ponieważ jako terapeutka
08:31
I use it because it remindsprzypomina me
that as a therapistterapeuta,
206
499619
2911
mogę pomóc ludziom uporządkować problemy,
08:34
I can help people to sortsortować out
what they want to do,
207
502554
2382
ale nie mogę za nich
podejmować życiowych decyzji.
08:36
but I can't make
theirich life choiceswybory for them.
208
504960
2468
Tylko sami możemy napisać swoje historie,
08:39
Only you can writepisać your storyfabuła,
209
507754
2619
ale potrzebujemy do tego
odpowiednich narzędzi.
08:42
and all you need are some toolsprzybory.
210
510397
2103
08:44
So what I want to do
211
512524
1291
Chciałabym, żebyśmy wspólnie
zredagowali list tej kobiety,
08:45
is I want to editedytować this woman'skobiety letterlist
togetherRazem, right here,
212
513839
2793
celem pokazania, w jaki sposób sami
możemy poprawiać swoje historie.
08:48
as a way to showpokazać
how we can all revisePopraw our storieshistorie.
213
516656
3032
Na początek poproszę was,
08:51
And I want to startpoczątek by askingpytając you
214
519998
2174
08:54
to think of a storyfabuła
that you're tellingwymowny yourselfsiebie right now
215
522196
3436
abyście pomyśleli o historii,
którą sobie powtarzacie,
a która być może wam nie służy.
08:57
that mightmoc not be servingporcja you well.
216
525656
2121
Może to być historia o jakiejś sytuacji,
której doświadczacie,
08:59
It mightmoc be about a circumstanceokoliczności
you're experiencingdoświadczanie,
217
527801
3064
09:02
it mightmoc be about a personosoba in your life,
218
530889
2428
jakiejś osobie w waszym życiu,
09:05
it mightmoc even be about yourselfsiebie.
219
533341
1968
a może nawet o was samych.
09:07
And I want you to look
at the supportingwspieranie characterspostacie.
220
535793
2932
Skupcie się też na bohaterach pobocznych.
Kim są ludzie, którzy pomagają wam
pielęgnować negatywną wersję tej historii?
09:10
Who are the people who are helpingporcja jedzenia you
221
538749
1825
09:12
to upholdutrzymanie the wrongźle versionwersja of this storyfabuła?
222
540598
3079
Na przykład, jeżeli autorka listu
powiedziała znajomym, co się stało,
09:16
For instanceinstancja, if the womankobieta
who wrotenapisał me that letterlist
223
544202
2413
09:18
told her friendsprzyjaciele what happenedstało się,
224
546639
1523
zapewne okazali jej tak zwane
"współczucie idioty".
09:20
they would probablyprawdopodobnie offeroferta her
what's callednazywa "idiotidiota compassionwspółczucie."
225
548186
3005
Oznacza to przytakiwanie
danej historii słowami:
09:23
Now, in idiotidiota compassionwspółczucie,
we go alongwzdłuż with the storyfabuła,
226
551215
2500
09:25
we say, "You're right, that's so unfairnieuczciwe,"
227
553739
2356
"masz rację, to bardzo niesprawiedliwe",
gdy znajomy nie dostał awansu,
na który miał nadzieję,
09:28
when a friendprzyjaciel tellsmówi us that he didn't
get the promotionpromocja he wanted,
228
556119
3111
choć wiemy, że było tak już parę razy,
09:31
even thoughchociaż we know this has happenedstało się
severalkilka timesczasy before
229
559254
2771
ponieważ tak naprawdę się nie przykłada
09:34
because he doesn't really
put in the effortwysiłek,
230
562049
2048
i zapewne kradnie też akcesoria biurowe.
09:36
and he probablyprawdopodobnie
alsorównież stealskradnie officegabinet supplieskieszonkowe dzieci.
231
564121
2067
(Śmiech)
09:38
(LaughterŚmiech)
232
566212
1000
Mówimy "masz rację, ale z niego dupek",
09:39
We say, "Yeah, you're right, he's a jerkkretyn,"
233
567236
2546
kiedy koleżanka mówi nam,
że zerwał z nią chłopak,
09:41
when a friendprzyjaciel tellsmówi us
that her boyfriendchłopak brokezepsuł się up with her,
234
569806
2997
choć wiemy, że są pewne zachowania,
09:44
even thoughchociaż we know
that there are certainpewny wayssposoby
235
572827
2206
które powtarza w związkach,
09:47
she tendsdąży to behavezachować się in relationshipsrelacje,
236
575057
1784
jak ciągłe wysyłanie wiadomości
czy przeszukiwanie jego szafek,
09:48
like the incessantnieustanne textingSMS-y
or the going throughprzez his drawersszuflady,
237
576865
2826
które prowadzą do takiego zakończenia.
09:51
that tendzmierzać to leadprowadzić to this outcomewynik.
238
579715
1690
Sęk w tym,
09:53
We see the problemproblem, it's like,
239
581429
1650
że jeżeli każda wizyta w barze
kończy się kłótnią,
09:55
if a fightwalka breaksprzerwy out
in everykażdy barbar you're going to,
240
583103
2405
to zapewne problemem jesteś ty.
09:57
it mightmoc be you.
241
585532
1151
09:58
(LaughterŚmiech)
242
586707
2261
(Śmiech)
Aby zostać dobrym redaktorem,
musimy zaoferować mądre współczucie
10:00
In orderzamówienie to be good editorsRedakcja,
we need to offeroferta wisemądry compassionwspółczucie,
243
588992
3699
nie tylko naszym znajomym, ale i sobie.
10:04
not just to our friendsprzyjaciele, but to ourselvesmy sami.
244
592715
2501
Książkowo nazywa się to chyba
10:07
This is what's callednazywa --
I think the technicaltechniczny termsemestr mightmoc be --
245
595240
2953
"przekazywanie gorzkiej prawdy
ze współczuciem".
10:10
"deliveringdostarczanie compassionatewspółczuję truthprawda bombsbomby."
246
598217
2467
Te prawdy są oznaką współczucia,
10:13
And these truthprawda bombsbomby are compassionatewspółczuję,
247
601024
1929
ponieważ pomagają nam ujrzeć to,
co pominęliśmy w swojej historii.
10:14
because they help us to see
what we'vemamy left out of the storyfabuła.
248
602977
2879
Prawda jest taka, że nie wiemy,
czy mąż tej kobiety ma romans,
10:17
The truthprawda is,
249
605880
1160
10:19
we don't know if this woman'skobiety husbandmąż
is havingmający an affairromans,
250
607064
2722
ani dlaczego ich relacje seksualne
osłabły przed dwoma laty,
10:21
or why theirich sexseks life
changedzmienione two yearslat agotemu,
251
609810
2748
ani o czym są te nocne
rozmowy telefoniczne.
10:24
or what those late-nightpóźno w nocy
phonetelefon callspołączenia are really about.
252
612582
3127
Możliwe, że ze względu
na swoją przeszłość,
10:27
And it mightmoc be
that because of her historyhistoria,
253
615733
2111
ona pisze historię o zdradzie,
10:29
she's writingpisanie a singularpojedynczy
storyfabuła of betrayalZdrada,
254
617868
2611
ale zapewne pomija jakieś fakty,
o których wolałaby, abym nie wiedziała,
10:32
but there's probablyprawdopodobnie something elsejeszcze
255
620503
1902
10:34
that she's not willingskłonny
to let me, in her letterlist,
256
622429
2944
10:37
or maybe even herselfsię, to see.
257
625397
2000
a może nawet ukrywa je przed samą sobą.
To jak z tym facetem,
który przechodzi test Rorschacha.
10:40
It's like that guy
who'skto jest takingnabierający a RorschachRorschach testtest.
258
628143
2309
10:42
You all know what RorschachRorschach teststesty are?
259
630476
1850
Wiecie, o co w nim chodzi?
10:44
A psychologistpsycholog showsprzedstawia you some inkatrament blotsBlots,
they look like that,
260
632350
2984
Psycholog pokazuje plamy atramentowe,
które wyglądają tak,
i pyta: "Co pan widzi?".
10:47
and askspyta, "What do you see?"
261
635358
2486
Facet patrzy na tę plamę i mówi:
10:50
So the guy lookswygląda
at his inkatrament blotzmaza and he saysmówi,
262
638287
2476
10:52
"Well, I definitelyZdecydowanie don't see bloodkrew."
263
640787
3517
"No, na pewno nie widzę krwi".
A badający odpowiada:
10:57
And the examinerEksperta saysmówi,
264
645675
1659
10:59
"AlrightW porządku, tell me what elsejeszcze
you definitelyZdecydowanie don't see."
265
647358
3454
"Dobrze, a czego jeszcze
na pewno pan nie widzi?"
W literaturze nazywamy to
punktem widzenia.
11:03
In writingpisanie, this is callednazywa pointpunkt of viewwidok.
266
651622
2310
11:05
What is the narratornarrator not willingskłonny to see?
267
653956
2753
Czego nie chce zobaczyć narrator?
11:08
So, I want to readczytać you one more letterlist.
268
656733
2976
Chcę wam przeczytać jeszcze jeden list.
11:12
And it goesidzie like this.
269
660797
2245
Oto on.
"Drogi terapeuto,
11:16
"DearSzanowni Państwo TherapistTerapeuta,
270
664860
1643
potrzebuję rady w sprawie żony.
11:19
I need help with my wifeżona.
271
667701
1896
Ostatnio wszystko, co robię, ją irytuje,
11:21
LatelyOstatnio, everything I do irritatesdrażni her,
272
669621
1904
11:23
even smallmały things, like the noisehałas
I make when I chewżuć.
273
671549
3072
nawet drobnostki, na przykład,
że hałasuję przy jedzeniu.
Zauważyłem, że po kryjomu próbuje
dolewać mi mleka do granoli,
11:27
At breakfastśniadanie,
274
675214
1183
11:28
I noticedzauważyłem that she even triespróbuje
to secretlypotajemnie put extradodatkowy milkmleko in my granolaGranola
275
676421
3310
żeby aż tak nie chrupała".
11:31
so it won'tprzyzwyczajenie be as crunchychrupki."
276
679755
1286
11:33
(LaughterŚmiech)
277
681065
1380
(Śmiech)
"Myślę, że jest wobec mnie krytyczna,
odkąd dwa lata temu zmarł mi ojciec.
11:34
"I feel like she becamestał się criticalkrytyczny of me
after my fatherojciec diedzmarły two yearslat agotemu.
278
682469
4111
Byłem z nim bardzo blisko,
11:38
I was very closeblisko with him,
279
686604
1278
a jej ojciec odszedł, gdy była młoda,
11:39
and her fatherojciec left when she was youngmłody,
280
687906
1888
więc nie była w stanie zrozumieć,
przez co przechodzę.
11:41
so she couldn'tnie mógł relateodnosić się
to what I was going throughprzez.
281
689818
2563
Mam w pracy koleżankę,
która rozumie moją rozpacz,
11:44
There's a friendprzyjaciel at work
whosektórego fatherojciec diedzmarły a fewkilka monthsmiesiące agotemu,
282
692405
2833
bo sama kilka miesięcy temu straciła ojca.
11:47
and who understandsrozumie my griefsmutek.
283
695262
1690
Chciałbym móc porozmawiać z żoną tak,
jak robię to z koleżanką,
11:48
I wishżyczenie I could talk to my wifeżona
like I talk to my friendprzyjaciel,
284
696976
3088
ale mam wrażenie,
że ona ledwie mnie teraz znosi.
11:52
but I feel like she barelyledwo
toleratestoleruje me now.
285
700088
2730
Jak mogę odzyskać żonę?".
11:54
How can I get my wifeżona back?"
286
702842
1866
Okej.
11:57
OK.
287
705318
1150
Pewnie zauważyliście,
11:58
So, what you probablyprawdopodobnie pickeddoborowy up on
288
706961
2365
że jest to ta sama historia,
którą przeczytałam wam wcześniej,
12:01
is that this is the samepodobnie storyfabuła
I readczytać you earlierwcześniej,
289
709350
2928
po prostu opowiedziana
z perspektywy innego narratora.
12:04
just told from anotherinne
narrator'sNarratora pointpunkt of viewwidok.
290
712302
2571
Jej historia opowiada o mężu,
który ją zdradza,
12:06
Her storyfabuła was about
a husbandmąż who'skto jest cheatingoszukiwanie,
291
714897
2397
jego historia opowiada o żonie,
która nie rozumie jego bólu.
12:09
his storyfabuła is about a wifeżona
who can't understandzrozumieć his griefsmutek.
292
717318
3348
Godne uwagi jest to, że pomimo różnic,
12:13
But what's remarkableznakomity,
is that for all of theirich differencesróżnice,
293
721159
3318
obie historie opowiadają
o tęsknocie za więzią.
12:16
what bothobie of these storieshistorie are about
is a longingtęsknota for connectionpołączenie.
294
724501
3904
Jeżeli zrezygnujemy
z narracji pierwszoosobowej
12:20
And if we can get out
of the first-personpierwszej osoby narrationNarracja
295
728825
2381
i napiszemy historię
z perspektywy drugiego bohatera,
12:23
and writepisać the storyfabuła
from anotherinne character'spostaci perspectiveperspektywiczny,
296
731230
2722
12:25
suddenlynagle that other characterpostać
becomesstaje się much more sympatheticwspółczujący,
297
733976
2873
może okazać się, że nagle
będziemy bardziej przychylni,
a fabuła się rozszerzy.
12:28
and the plotwątek opensotwiera się up.
298
736873
1801
To najtrudniejszy krok
w procesie redagowania,
12:31
That's the hardestnajtrudniejszy stepkrok
in the editingredagowanie processproces,
299
739342
2801
ale właśnie tam zaczyna się zmiana.
12:34
but it's alsorównież where changezmiana beginszaczyna się.
300
742167
2267
Co by się stało, gdybyście spojrzeli
na swoją historię
12:36
What would happenzdarzyć
if you lookedspojrzał at your storyfabuła
301
744786
3540
i napisali ją, patrząc oczami
drugiej osoby?
12:40
and wrotenapisał it from anotherinne
person'sosoby pointpunkt of viewwidok?
302
748350
2888
Co byście zauważyli
z tej szerszej perspektywy?
12:43
What would you see now
from this widerszerszy perspectiveperspektywiczny?
303
751667
3460
Pracując z ludźmi cierpiącymi
na depresję, czasami mówię:
12:47
That's why, when I see people
who are depressedprzygnębiony,
304
755991
2239
12:50
I sometimesczasami say,
305
758254
1151
"Nie jesteś jeszcze osobą,
z którą można o tobie porozmawiać",
12:51
"You are not the bestNajlepiej personosoba
to talk to you about you right now,"
306
759429
3119
ponieważ depresja zaburza nasze historie
w pewien szczególny sposób.
12:54
because depressiondepresja distortszniekształca our storieshistorie
in a very particularszczególny way.
307
762572
3074
Ogranicza naszą perspektywę.
12:57
It narrowszwęża our perspectivesperspektywy.
308
765670
1556
To samo dzieje się, kiedy czujemy się
samotni, zranieni albo odrzuceni.
12:59
The samepodobnie is trueprawdziwe when we feel
lonelysamotny or hurtból or rejectedodrzucony.
309
767250
3333
Wymyślamy przeróżne historie,
13:02
We createStwórz all kindsrodzaje of storieshistorie,
310
770607
1619
które przepuszczamy przez wąską soczewkę,
13:04
distortedzniekształcony throughprzez a very narrowwąska lensobiektyw
311
772250
1779
13:06
that we don't even know
we're looking throughprzez.
312
774053
2317
z której korzystamy nieświadomie.
W ten oto sposób sami
zasypujemy się fake newsami.
13:08
And then, we'vemamy effectivelyfaktycznie becomestają się
our ownwłasny fake-newsFake-nowości broadcastersnadawców.
313
776680
3754
Muszę się do czegoś przyznać.
13:13
I have a confessionwyznanie to make.
314
781482
1866
To ja napisałam list
z perspektywy tego męża.
13:15
I wrotenapisał the husband'smąż versionwersja
of the letterlist I readczytać you.
315
783998
3018
Nie macie pojęcia, jak długo rozmyślałam,
13:19
You have no ideapomysł how much time I spentwydany
316
787040
1825
13:20
debatingdebata betweenpomiędzy granolaGranola
and pitaPita chipsfrytki, by the way.
317
788889
2437
czy wybrać granolę,
czy chipsy z chleba pita.
Napisałam go, bazując
na wszystkich możliwych narracjach,
13:23
I wrotenapisał it basedna podstawie on all
of the alternativealternatywny narrativesnarracje
318
791350
3138
które poznałam na przestrzeni lat,
13:26
that I've seenwidziany over the yearslat,
319
794512
1444
13:27
not just in my therapyterapia practicećwiczyć,
but alsorównież in my columnkolumna.
320
795980
3719
nie tylko podczas praktyki,
ale również w swojej kolumnie.
Gdy dochodziło do tego,
13:31
When it's happenedstało się
321
799723
1237
że dwie osoby w tej samej sytuacji
napisały do mnie za plecami drugiej,
13:32
that two people involvedzaangażowany
in the samepodobnie situationsytuacja
322
800984
2246
13:35
have writtenpisemny to me,
unbeknownstnie wiemy to the other,
323
803254
2476
a ja widzę dwie wersje tej samej historii
czekające w skrzynce odbiorczej.
13:37
and I have two versionswersje of the samepodobnie storyfabuła
324
805754
1992
13:39
sittingposiedzenie in my inboxw pudełku.
325
807770
1333
To naprawdę się wydarzyło.
13:41
That really has happenedstało się.
326
809546
1688
Nie znam drugiej strony
opowieści tej kobiety,
13:43
I don't know what the other versionwersja
of this woman'skobiety letterlist is,
327
811901
2927
ale wiem jedno:
13:46
but I do know this:
328
814852
1469
to ona musi ją napisać.
13:48
she has to writepisać it.
329
816345
1333
Ponieważ po odważnym zredagowaniu
13:50
Because with a courageousodważny editedytować,
330
818082
2045
będzie mogła napisać list,
który nie opisuje sprawy tak czarno-biało.
13:52
she'llmuszla writepisać a much more nuanceddopracowany versionwersja
of her letterlist that she wrotenapisał to me.
331
820151
3802
Nawet jeśli jej mąż ma jakiś romans -
13:55
Even if her husbandmąż
is havingmający an affairromans of any kinduprzejmy --
332
823977
2626
a tak może być -
13:58
and maybe he is --
333
826627
1730
14:00
she doesn't need to know
what the plotwątek is yetjeszcze.
334
828381
3063
ona niekoniecznie zna całą fabułę.
14:04
Because just by virtueCnota of doing an editedytować,
335
832096
2888
Sam fakt podjęcia się redakcji sprawi,
że będzie mogła rozwinąć tę fabułę
na wiele sposobów.
14:07
she'llmuszla have so manywiele more possibilitiesmożliwości
for what the plotwątek can becomestają się.
336
835008
3312
Czasami spotykam się z ludźmi,
którzy naprawdę utknęli,
14:11
Now, sometimesczasami it happensdzieje się
that I see people who are really stuckutknął,
337
839277
3555
i robią wszystko,
żeby w tym utknięciu pozostać.
14:14
and they're really investedzainwestowany
in theirich stucknessstuckness.
338
842856
2928
Nazywamy ich nieporadnymi narzekaczami.
14:18
We call them help-rejectingPomoc-odrzucanie complainersskarżących.
339
846126
2576
Na pewno znacie takie osoby.
14:20
I'm sure you know people like this.
340
848726
1674
Tacy ludzie na każdą sugestię odpowiadają:
14:22
They're the people who,
when you try to offeroferta them a suggestionpropozycja,
341
850424
3056
14:25
they rejectodrzucić it with, "Yeah, no,
that will never work, because ..."
342
853504
4849
"Ta, nic z tego nie będzie, bo...",
14:30
"Yeah, no, that's impossibleniemożliwy,
because I can't do that."
343
858801
3318
"Ta, znając moje szczęście,
to raczej mało prawdopodobne",
"Serio chcę mieć więcej przyjaciół,
ale ludzie są mega irytujący".
14:34
"Yeah, I really want more friendsprzyjaciele,
but people are just so annoyingdenerwujący."
344
862143
4206
(Śmiech)
14:38
(LaughterŚmiech)
345
866373
2048
Tak naprawdę odrzucają
14:40
What they're really rejectingodrzucenie
346
868445
1777
możliwość zredagowania historii,
w której tkwią w beznadziei.
14:42
is an editedytować to theirich storyfabuła
of miserynędza and stucknessstuckness.
347
870246
3400
Do takich ludzi zwykle
podchodzę z innej strony.
14:46
And so, with these people,
I usuallyzazwyczaj take a differentróżne approachpodejście.
348
874300
3214
Mówię im coś innego.
14:49
And what I do is I say something elsejeszcze.
349
877538
2659
Mówię im:
14:52
I say to them,
350
880221
2007
"Wszyscy umrzemy".
14:54
"We're all going to dieumierać."
351
882252
1896
Pewnie się teraz cieszycie,
że to nie do mnie chodzicie na terapię.
14:56
I betZakład you're really gladzadowolony
I'm not your therapistterapeuta right now.
352
884834
2769
Gapią się na mnie tak, jak wy teraz,
15:00
Because they look back at me
353
888056
1349
15:01
the way you're looking back
at me right now,
354
889429
2071
takim pełnym zmieszania spojrzeniem.
15:03
with this look of utterwypowiem confusionzamieszanie.
355
891524
1659
Wyjaśniam im wtedy, że jest historia,
15:05
But then I explainwyjaśniać that there's a storyfabuła
356
893207
2095
którą w końcu napiszą o każdym z nas.
15:07
that getsdostaje writtenpisemny
about all of us, eventuallyostatecznie.
357
895326
2777
15:10
It's callednazywa an obituarypośmiertny.
358
898127
1600
Oczywiście chodzi tu o nekrolog.
Mówię, że zamiast pozostać
autorami swojego nieszczęścia,
15:12
And I say that insteadzamiast of beingistota
authorsautorski of our ownwłasny unhappinessnieszczęścia,
359
900603
4413
15:17
we get to shapekształt these storieshistorie
while we're still aliveżywy.
360
905040
3285
możemy przekształcić
te historie jeszcze za życia.
Możemy stać się bohaterem,
a nie ofiarą naszej opowieści,
15:21
We get to be the herobohater
and not the victimofiara in our storieshistorie,
361
909016
2627
zdecydować, co znajdzie się
na otwartej w naszych myślach stronie
15:23
we get to choosewybierać what goesidzie on the pagestrona
that liveszyje in our mindsumysły
362
911667
2905
15:26
and shapeskształty our realitiesrzeczywistości.
363
914596
1667
i ukształtuje naszą rzeczywistość.
Mówię im, że życie polega na decydowaniu,
których historii chcemy słuchać,
15:29
I tell them that life is about decidingdecydowanie
whichktóry storieshistorie to listen to
364
917096
3863
a które powinniśmy zredagować.
15:32
and whichktóry oneste need an editedytować.
365
920983
1682
I że zrobienie korekty jest warte zachodu,
15:34
And that it's worthwartość the effortwysiłek
to go throughprzez a revisionzmiana
366
922689
3016
ponieważ największy wpływ
na jakość naszego życia
15:37
because there's nothing more importantważny
to the qualityjakość of our liveszyje
367
925729
3166
mają historie, które sami
sobie opowiadamy.
15:40
than the storieshistorie
we tell ourselvesmy sami about them.
368
928919
2184
Mówię, że pisząc historie naszego życia,
15:43
I say that when it comespochodzi
to the storieshistorie of our liveszyje,
369
931127
3341
powinniśmy starać się
o osobistą nagrodę Pulitzera.
15:46
we should be aimingcelem for our ownwłasny
personalosobisty PulitzerPulitzera PrizeNagrody.
370
934492
3881
Większość z nas nie jest
bezradnymi narzekaczami,
15:50
Now, mostwiększość of us aren'tnie są
help-rejectingPomoc-odrzucanie complainersskarżących,
371
938397
2869
a przynajmniej tak nam się wydaje.
15:53
or at leastnajmniej we don't believe we are.
372
941290
2353
Bardzo łatwo przyjąć tę rolę,
15:55
But it's a rolerola
that is so easyłatwo to slippoślizg into
373
943667
2627
gdy czujemy się niespokojni,
źli czy bezbronni.
15:58
when we feel anxiouslęk
or angryzły or vulnerablewrażliwy.
374
946318
3211
Następnym razem,
gdy będziecie się z czymś zmagać,
16:01
So the nextNastępny time
you're strugglingwalczy with something,
375
949553
2563
pamiętajcie, wszyscy umrzemy.
16:04
rememberZapamiętaj,
376
952140
1429
16:05
we're all going to dieumierać.
377
953593
1523
16:07
(LaughterŚmiech)
378
955140
1429
(Śmiech)
16:08
And then pullCiągnąć out your editingredagowanie toolsprzybory
379
956593
2508
A następnie wyciągnijcie
swoje redaktorskie narzędzia,
16:11
and askzapytać yourselfsiebie:
380
959125
1619
zadajcie sobie pytanie:
"jaką chcę napisać historię?"
16:12
what do I want my storyfabuła to be?
381
960768
2952
i stwórzcie swoje arcydzieło.
16:16
And then, go writepisać your masterpiecearcydzieło.
382
964929
3406
Dziękuję.
16:20
Thank you.
383
968716
1159
16:21
(ApplauseAplauz)
384
969899
2627
(Brawa)
Translated by Martyna Selke
Reviewed by Krystian Aparta

▲Back to top

ABOUT THE SPEAKER
Lori Gottlieb - Psychotherapist, author
Lori Gottlieb asks: What if the stories we tell ourselves are wrong?

Why you should listen

Lori Gottlieb is a natural storyteller -- and no wonder. She has crafted stories for film and television series as Hollywood executive, delved deep into her subjects' stories as a nationally recognized journalist and has helped people to change their stories through her weekly "Dear Therapist" column for "The Atlantic" and her clinical work as a psychotherapist

In her latest New York Times bestselling book, Maybe You Should Talk to Someone, which is currently being adapted as a television series with Eva Longoria, she tells the stories of four of her patients, along with a fifth patient -- herself. She also serves as a member of the Advisory Council for Bring Change to Mind and as an advisor to the Aspen Institute, and she appears as a frequent expert on emotional health in media such as The Today Show, Good Morning America, The CBS Early Show, CNN, and NPR's "Fresh Air." Her new podcast, which will premiere in 2020, will be co-hosted with fellow TED speaker Guy Winch and executive produced by Katie Couric.

 

 

 

 

More profile about the speaker
Lori Gottlieb | Speaker | TED.com