English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write comments in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TEDxOrlando

Tammy Lally: Let's get honest about our money problems

Tammy Lally: Le të jemi të sinqertë me financat e brendshme.

Filmed:
1,444,470 views

Vështirësia për të ndarë dhe menaxhuar financat është e zakonshme - por të folurit sinqerisht dhe hapur rreth saj nuk është. Pse i fshehim problemet tona rreth parave? Në këtë bisedë të kujdesshme dhe personale, autorja Tammy Lally na inkurajon të heqim dorë nga "turpi i parave" dhe na tregon se si të mos i barazojmë llogaritë tona bankare me vetëvlerësimin tonë personal.

- Money coach
Tammy Lally helps others master their finances. Full bio

Have you every had to break
your family's rules?
A ju është dashur ndonjëherë të thyeni
rregullat e familjes suaj?
00:12
Today, I'm breaking mine,
Sot, unë po thyej timen,
00:16
around money, secrecy and shame.
rreth parave, sekretit dhe turpit.
00:18
In 2006, on my brother Keith's
40th birthday, he called.
Në vitin 2006, në 40 vjetorin
e vëllait tim Keith, ai më telefonoi.
00:23
"Tam, I'm in dire straits.
"Tam, jam ngusht me paratë.
00:29
I wouldn't ask unless I had to.
Nuk do të të kerkoja
nese nuk do ta kisha te nevojshme.
00:32
Can I borrow 7,500 dollars?"
A mund të marr hua 7.500 dollarë? "
00:36
This wasn't the first time
he needed quick cash,
Kjo nuk ishte hera e parë që
ai kishte nevojë urgjente për para,
00:40
but this time, his voice frightened me.
por këtë herë, zëri i tij më frikësonte.
00:43
I had never heard him
so beaten down and shameful,
Nuk e kisha dëgjuar kurrë
aq të lodhur dhe poshtëruar,
00:47
and it was on his 40th birthday.
dhe ishte në ditëlindjen e tij të 40-të.
00:54
After a few basic questions
that we would all ask,
Pas disa pyetjeve
që çdokush do ti pyeste,
01:01
I agreed to loan him the money,
but under one condition:
unë rashe dakord t'i huazoja para,
por me një kusht:
01:05
that as the financial
professional in the family,
që si profesionistja financiare
në familje,
01:10
I wanted to meet with him and his wife
doja të takohesha me të dhe të shoqen
01:12
to see what was really happening.
për të parë se çfarë
po ndodhte në të vërtetë.
01:14
Weeks later, we met
at the local Starbucks,
Javë më vonë,
u takuam tek Starbucks-i i afert
01:17
and I started right in
with the tough-love budget conversation.
dhe fillova direkt me bisedën
e vështirë të buxhetit të dashur.
01:21
"You should sell the house,
downsize to something you can afford,
"Ju duhet të shisni shtëpinë,
blini diçka që mund ta përballoni,
01:26
sell the toys.
shisni lodrat.
01:30
And Starbucks?
Dhe Starbucks?
01:32
Give up the five-dollar-a-day coffee."
Hiqni dorë nga kafeja ditore
pesë dollarëshe ".
01:34
You know, all the trappings that we do
to keep up with the Joneses.
Pra, të gjitha gjerat që bëjmë
për t'u ndjerë si gjithe te tjeret.
01:37
Quickly, my brother and his wife
went into a fearsome blame game,
Menjëherë, vëllai im dhe gruaja e tij
filluan një lojë të frikshme faji,
01:42
and it got messy.
dhe gjërat morën tatëpjetën.
01:47
I vacillated between therapist
and pissed-off sister.
Unë lëkundesha diku midis terapistit
dhe motrës së inatosur.
01:49
I wanted them to be better than this.
Doja që ata të ishin më mirë se kaq.
01:56
"Come on, you two. Get your shit together.
"Hë pra, ju dy. Ejani në vete.
01:58
You're parents.
Jeni prindër.
02:02
Grow up and buck up."
Silluni si të rritur dhe bëhuni serioz ".
02:03
After we left, I called my mom,
Pasi u larguam, unë telefonova time më,
02:08
but Keith beat me to it,
por Keith ma kaloi,
02:12
and he told her that I wasn't helpful.
dhe i kishte thene asaj
se unë nuk po ndihmoja.
02:14
In fact, he was hurt
and felt ganged-up on.
Në fakt, ai ishte i lënduar
dhe ndihej sikur po i merrnin frymën.
02:17
Of course he did. I shamed him
with my tough-love budget conversation.
Sigurisht që ishte. E turpërova me bisedën
e vështirë të buxhetit të dashur.
02:24
Two months went by when I received a call.
Kishin kaluar dy muaj
kur mora një telefonatë.
02:33
"Tam? I have bad news.
"Tam? Kam lajme të këqija.
02:36
Keith committed suicide last night."
Keith kreu vetëvrasje mbrëmë. "
02:40
Days later, at his home,
I went looking for answers,
Ditë më vonë, në shtëpinë e tij,
shkova për të kërkuar përgjigje,
02:47
in his "office" -- the garage.
në "zyrën" e tij - garazhin.
02:52
There, I found a stack
of overdue credit card bills
Atje gjeta një pirg faturash
të papaguara te kartave të kreditit
02:56
and a foreclosure notice served to him
on the day that he died.
dhe një njoftim hipoteke që i ishte dhënë
ditën kur ai vdiq.
03:00
My brother left behind
his beautiful 10-year-old daughter,
Vëllai im la pas
vajzën e tij të bukur 10-vjeçare,
03:24
his brilliant 18-year-old son,
weeks before his high school graduation,
djalin i tij të shkëlqyer 18-vjeçar,
javë para diplomimit të shkollës së mesme,
03:29
and his wife of 20 years.
dhe gruan e tij prej 20 vjetësh.
03:34
How did this happen?
Si ndodhi kjo gjë?
03:38
My brother was caught
in our family's money-shame cycle,
Vëllai im ishte kapur në ciklin e turpit
të parave në familjen tonë,
03:42
and he was far from alone in this.
dhe ai nuk ishte i vetëm në këtë gjë.
03:46
Suicide rates among adults ages 40 to 64
Normat e vetëvrasjeve
tek të rriturit 40-64 vjeç
03:50
have risen nearly 40 percent since 1999.
janë rritur me rreth 40 për qind
që nga viti 1999.
03:55
Job loss, bankruptcy and foreclosures
Humbja e punës, falimentimi dhe hipoteka
04:00
were present in nearly
40 percent of the deaths,
ishin të pranishme pothuajse
ne 40 për qind të vdekjeve,
04:03
with white middle-aged men
accounting for seven out of 10 suicides.
me burra të bardhë të moshës së mesme
duke përbërë shtatë nga 10 vetëvrasjet.
04:06
What I've learned
Ajo që unë kam mësuar
04:13
is that our self-destructive
and self-defeating financial behaviors
është se sjelljet tona vetë-shkatërruese
dhe vetë-goditëse financiare
04:16
are not driven
by our rational, logical minds.
nuk shtyhen nga mendjet tona
racionale, logjike.
04:22
Instead, they are a product
of our subconscious belief systems
Në vend të kësaj, janë produkt i sistemeve
tona të pandërgjegjeshme të besimit
04:27
rooted in our childhoods
të rrënjosur në fëmijërinë tonë
04:33
and so deeply ingrained in us,
dhe aq thellë të ngulitur tek ne,
04:35
they shape the way that we deal with money
our entire adult lives,
sa që formojnë mënyrën se si ne merremi
me paratë gjatë gjithë rritjes sonë,
04:38
and so many of you are left believing
that you're lazy,
dhe kështu shumë prej jush ngelin
duke besuar se janë dembela,
04:43
crazy or stupid -- or just bad with money.
të çmendur apo budallenj
- ose thjesht keq me të hollat.
04:49
This is what I call money shame.
Kjo është ajo që unë e quaj turp parash.
04:55
Dr. Brené Brown,
a well-known shame researcher,
Dr. Brené Brown,
një studiuese e njohur e turpit,
04:59
defines shame as "the intensely
painful feeling or experience
e përcakton turpin si "ndjenjën
intensivisht të dhimbshme ose
05:02
of believing that we are flawed,
të besuarit se ne kemi të meta,
05:09
and therefore unworthy
of love and belonging."
dhe për këtë arsye jemi të padenjë
për dashuri dhe përkatësi. "
05:12
Based on this definition,
here's how I'm defining money shame:
Bazuar në këtë përkufizim,
kështu e përcaktoj unë turpin e parave:
05:17
"the intensely painful
feeling or experience
"ndjenjën intensivisht
të dhimbshme ose përvojën
05:23
of believing that we are flawed,
e të besuarit se kemi të meta,
05:26
and therefore unworthy
of love and belonging,
dhe për këtë arsye jemi të padenjë
për dashuri dhe përkatësi,
05:29
based on our bank account balances,
bazuar në bilancet e llogarisë bankare,
05:32
our debts, our homes, our cars
borxhet tona, shtëpitë tona, makinat tona
05:35
and our job titles."
dhe titujt e punës sonë".
05:40
Let me give you a couple
of examples of what I mean.
Më lejoni t'ju jap disa
shembuj të asaj që dua të them.
05:43
I believe that we all have money shame,
Besoj se ne të gjithë kemi turp parash,
05:47
whether you earn
10,000 dollars a year or 10 million,
pavarësisht nëse fitoni
10,000 dollarë në vit apo 10 milionë,
05:50
and it's because we give money
all of our power.
dhe kjo është për shkak se ne u japim
parave gjithë fuqinë tonë.
05:54
Here's what it would look like
if someone that you love, or you,
Ja se si do të dukej
nëse dikush që doni, ose ju,
05:59
might have money shame.
mund të ketë turp parash.
06:03
They play the big shot,
always picking up the check,
Ata luajnë me shuma të mëdha,
gjithmonë e marrin çekun,
06:06
financially rescuing family and friends.
duke shpëtuar financiarisht
familje dhe miq.
06:09
They are financially secure,
Ata janë financiarisht të sigurt,
06:12
but they live in a state
of chronic not-enoughness.
por jetojnë në një gjendje
kronike të pa-mjaftueshmërisë.
06:14
They drive a Mercedes, but their budget
really only can afford a Honda.
Ngasin një Mercedes, por buxheti i tyre në
realitet mund të përballojë vetëm një Honda.
06:20
And they're looking good at every cost.
Dhe ata duken mirë me çdo kusht.
06:28
I know that we can break free
from the grips of money shame,
E di që ne mund të shpëtojmë
nga mbërthimi i turpit të parave,
06:32
because I did.
sepse unë e bëra.
06:36
Shortly after my brother's death,
the Recession hit.
Pak pas vdekjes së vëllait tim,
goditi recesioni.
06:39
I lost my business and faced bankruptcy.
Unë humba biznesin dhe hasa falimentimin.
06:43
Secretly, I was terrified.
Në fshehtësi, isha e tmerruar.
06:48
I stayed in my home for a year,
thinking I did something wrong,
Qëndrova në shtëpinë time për një vit,
duke menduar se kisha bërë diçka gabim,
06:53
told myself, "What did you do?
What happened?"
i thashë vetes: "Çfarë ke bërë?
Cfare ndodhi?"
06:59
I stayed silent, while all along,
I went outside and smiled.
Qëndroja në heshtje, teksa gjithë kohës,
dilja jashtë dhe buzëqeshja.
07:03
Nobody knew.
Askush nuk e dinte.
07:09
That's money shame.
Ky është turpi i parave.
07:11
So what I had to do
was let go of the grip that I had
Cfarë duhet të bëja ishte të hiqja dorë
nga ai mbërthim që kisha
07:14
on knowing all the answers.
në njohjen e të gjitha përgjigjeve.
07:20
I was the know-it-all in my family,
Unë isha ajo që i dinte
të gjitha në familjen time,
07:22
and I had to give up the idea
that a new financial plan
dhe duhej të hiqja dorë nga ideja
se një plan të ri financiar
07:25
was the solution.
ishte zgjidhja.
07:30
And so just like everything
in my life, for me,
Dhe ashtu si çdo gjë
në jetën time, për mua,
07:33
I was sent a human to help,
U dërgua një njeri për të ndihmuar,
07:38
and I accepted the help,
dhe unë e pranova ndihmën,
07:42
but I had to do major self-inquiry
por duhet të isha kërkuese nga vetja
07:46
about my family's money history
rreth historisë së parave në familjen time
07:49
and my money beliefs.
dhe besimeve e mia rreth parave.
07:52
We have to start having this conversation.
Duhet të fillojmë ta bejme këtë bisedë.
07:56
Money can no longer be a taboo topic.
Paraja nuk mund të jetë më një temë tabu.
08:00
We have to get honest with each other
that we're suffering with money issues,
Duhet të jemi të ndershëm me njëri-tjetrin
kur po vuajmë me çështje monetare,
08:04
and let's get real -- we have to stop
numbing out our pain.
dhe le të bëhemi real - ne duhet të ndalojmë
së mpiri dhimbjen tonë.
08:10
In order to uncover the painful parts
Për të zbuluar pjesët e dhimbshme
08:16
of your money story
and your money history,
të tregimit tuaj të parave
dhe historisë tuaj të parave,
08:19
you can't be numb.
ju nuk mund të jeni të mpirë.
08:23
We have to let go of our past
in order to be free.
Duhet ta lëshojmë të kaluarën tonë
në mënyrë që të jemi të lirë.
08:25
Letting go of the past
happens through surrender,
Lënia e së shkuarës
ndodh përmes dorëzimit,
08:32
faith and forgiveness.
besimit dhe faljes.
08:36
Debt is the tangible manifestation
of not forgiving.
Borxhi është manifestimi aktual
i të mosfalurit.
08:39
If you have debt, you've not
completely forgiven your past,
Nëse keni borxhe, nuk e keni
falur plotësisht të kaluarën tuaj,
08:44
so it's our work
to forgive ourselves and others
kështu që është puna jonë
të falim vetveten dhe të tjerët
08:49
so that we can live freely.
në mënyrë që të jetojmë lirshëm.
08:52
Otherwise, our history
will continue to repeat.
Përndryshe, historia jonë
do të vazhdojë të përsëritet.
08:54
This is not a quick fix,
and I know we all want one,
Kjo nuk është një rregullim i shpejtë,
dhe e di që ne të gjithë e duam një,
08:59
but it's a slow wake-up.
por është një zgjim i ngadalshëm.
09:03
This is another level of work.
Ky është një nivel tjetër i punës.
09:05
We have to go higher to get it,
Duhet të shkojmë më lart për ta marrë atë,
09:08
to get at it.
për ta arritur atë.
09:11
So try this: follow your dollars.
Pra provoni këtë: ndiqni dollarët tuaj.
09:14
Your money will show you
right away what you value.
Paratë tuaja do t'ju tregojnë
menjëherë atë që e vlerësoni.
09:17
Where's it going?
Ku po shkojne?
09:21
And then ask yourself:
Do I really value all this stuff?
Dhe pastaj pyesni veten:
A i vlerësoj vërtet të gjitha këto gjëra?
09:22
And get curious about
what you're feeling when you're spending.
Dhe të interesoheni
çfarë ndjeni kur jeni duke shpenzuar.
09:27
Are you lonely?
A je i vetmuar?
09:31
Are you bored?
A je i mërzitur?
09:33
Or are you just excited?
Apo je thjesht i ngazëllyer?
09:34
But there's deeper work
that needs to happen.
Por ka punë më të thellë
që duhet të ndodhë.
09:39
How did you get all these
money beliefs to begin with?
Si i morët të gjitha këto
besimet e parave si fillim?
09:42
I call this your money autobiography,
Unë e quaj këtë autobiografinë
tuaj të parave,
09:46
and as a money coach, this is
the first step I take with my clients.
dhe si një trajner parash, ky është
hapi i parë që marr me klientët e mi.
09:49
Think back to your earliest
childhood money memory.
Mendoni deri tek kujtimi juaj
më i hershëm i parave të fëmijërisë.
09:54
What did it feel like when you got money?
Si u ndjetë kur kishit para?
09:58
Were you excited, proud or confused?
Ishit të emocionuar,
krenarë apo të hutuar?
10:01
And what did you do with the money?
Dhe çfarë bëtë me paratë?
10:06
Did you run with the candy store,
or did you run to the bank?
A ju drejtuat dyqanit të karameleve,
apo ju drejtuat bankës?
10:08
And what did you hear your parents say,
Dhe çfarë dëgjuat t'ju thoshin prindërit,
10:12
and what did you see
your parents do with the money?
dhe çfarë keni parë
të bëjnë prindërit me paratë?
10:15
My brother and I heard,
Vëllai im dhe unë dëgjuam,
10:19
"More money will make us happy."
"Më shumë para do të na bëjnë të lumtur".
10:21
Every day.
Çdo ditë.
10:24
"More money will make us happy."
"Më shumë para do të na bëjnë të lumtur".
10:25
And we internalized that
into the money belief
Dhe ne e përshtatëm atë
në besimin e parave
10:27
that our self worth was equal
to our net worth
se vlera jonë personale ishte e barabartë
me vlerën tonë neto
10:31
as we watched our mom live in a state
of chronic not-enoughness.
teksa ne shihnim nënën tonë të jetonte
në një gjendje kronike pa-mjaftueshmërie.
10:35
And she numbed the pain
with sugar and shopping.
Dhe ajo e mpiu dhimbjen
me sheqer e pazare.
10:41
So what did we do?
Pra, çfarë bëmë ne?
10:46
Keith played out my mother's life.
Keith përsëriti jetën e nënës sime.
10:48
He was an underearner,
longed to be financially rescued,
Ai kishte të ardhura te ulta,
që kërkonte të shpëtohej financiarisht,
10:51
and he numbed out the pain with alcohol.
dhe ai e mpiu dhimbjen me alkool.
10:55
I did the opposite.
Unë bëra të kundërtën.
10:59
I became a high earner,
Unë kisha të ardhura te mira,
11:01
rescuer,
shpetuese,
11:03
and I numbed the pain out
with self-help books.
dhe unë e mpiva dhimbjen
me libra vetë-ndihme.
11:06
But what we had in common
was our money belief.
Por ajo që ne kishim të përbashkët
ishte besimi ynë i parave.
11:11
We both believed
that our bank account balance
Të dy ne besonim
se bilanci ynë i llogarisë bankare
11:14
was equal to our self worth.
ishte i barabartë me vlerën
tonë personale.
11:17
Looking back at the Starbucks
meeting with my brother ...
Kur shoh mbrapa tek
takimi me tim vëlla në Starbucks...
11:20
he didn't need a budget and my judgment.
ai nuk kishte nevojë
për një buxhet dhe gjykimin tim.
11:25
He needed a breakthrough
from his suffering,
Ai kishte nevojë për rrugëdalje
nga vuajtjet e tij,
11:29
and he needed my compassion.
dhe kishte nevojë për dhembshurinë time.
11:32
Keith was not able
to be the one to speak up
Keith nuk ishte në gjendje
të ishte ai që e ngre zërin
11:36
and break our family money shame cycle,
dhe që thyen ciklin e turpshëm
të parave në familjen tonë,
11:38
so he left me to do the work
and share his legacy.
kështu që ai ma la mua ta bëj punën
dhe të ndaj trashëgiminë e tij.
11:41
Change is difficult,
Ndryshimi është i vështirë,
11:46
but in my family, not changing is fatal.
por në familjen time,
të mos ndryshosh është fatale.
11:49
So I did the work,
Kështu që unë e bëra punën,
11:54
and I have experienced deep
and profound forgiveness,
dhe kam përjetuar
një falje të thellë dhe kuptimplotë,
11:56
and as I stand here today,
dhe teksa qëndroj këtu sot,
12:03
I am living on purpose,
Unë po jetoj me një qëllim,
12:05
I serve, and money serves me.
Unë shërbej dhe paraja më shërben mua.
12:09
It only takes one person in your family
Duhej vetëm një person në familjen tuaj
12:13
to break through the money-shame cycle.
për të thyer ciklin e turpit të parave.
12:18
I want you to be the one.
Unë dua që ju të jeni ai person.
12:21
Thank you.
Ju falemnderit.
12:24
(Applause)
(Duartrokitje)
12:25
Translated by oldea mamo
Reviewed by Helena Bedalli

▲Back to top

About the speaker:

Tammy Lally - Money coach
Tammy Lally helps others master their finances.

Why you should listen

Tammy Lally is a Certified Money Coach and author of Money Detox. She helps others master their finances by first conquering their emotions around money, then by creating a comprehensive financial plan.

Lally has deep experience in the financial industry and has spent years studying psychology, addiction, recovery and spirituality. Her teachers include Brené Brown, Marianne Williamson, Pia Melody and Byron Katie.

Lally brings a distinctive blend of financial industry experience, psychological knowledge and spiritual consciousness to her work. She created a seven-step "Money Detox" process that allows anyone to achieve financial freedom and joy.

More profile about the speaker
Tammy Lally | Speaker | TED.com