English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write comments in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TEDGlobal 2017

Katlego Kolanyane-Kesupile: How I'm bringing queer pride to my rural village

Katlego Kolanyane-Kesupile: Si po sjell krenari të çuditshme në fshatin tim rural

Filmed:
975,416 views

Në një bisedë poetike dhe personale, TED Fellow Katlego Kolanyane-Kesupile shqyrton lidhjen midis stilit të jetesës së saj moderne dhe fëmijërisë së saj në një fshat rural në Botsvanë. "Në një kohë kur të qënit e zezë, gay, afrikane dhe meritoje te zije hapësirën do të thotë të jesh gjithçka, por jo rurale, kam frikë se po fshijmë shumë mundime që na çuan atje ku ndodhemi", thotë ajo. "Të përshtat abnormalitetin tim do të thotë të lidh shumë pjesë të vecanta të vetvetes."

- Artist, activist
Katlego Kolanyane-Kesupile is the founder of the Queer Shorts Showcase Festival, Botswana's first and only LGBT-themed theatre festival. Full bio

"Ti nuk i përket këtij vendi."
00:12
"You don't belong here"
pothuajse gjithmonë nënkupton,
"Ne nuk mund të gjejmë një rol për ju. "
00:14
almost always means, "We can't find
a function or a role for you."
"Ti nuk i përket këtij vendi"
ndonjëherë do të thotë,
00:18
"You don't belong here" sometimes means,
"You're too queer to handle."
"Ti je anormal për këtë vend.
Nuk je për këtë vend"
00:24
"You don't belong here"
shumë rrallë nënkupton,
00:27
very rarely means,
"Nuk ka asnjë mënyrë që ti të ekzistosh
dhe të jesh i lumtur këtu ".
00:29
"There's no way for you to exist
and be happy here."
Kur shkova në universitet,
00:33
I went to university
in Johannesburg, South Africa,
në Johannesburg, Afrikë e Jugut
mbaj mend herën e parë
00:36
and I remember the first time
a white friend of mine
që miku im i bardhë
më dëgjoi teksa flisja në Setswana,
gjuhën kombëtare të Botsvanës.
00:38
heard me speaking Setswana,
the national language of Botswana.
Isha në telefon me nënën time
00:43
I was on the phone with my mother
dhe kureshtja që ajo kishte në fytyrë
ishte absolutisht e pacmueshme.
00:44
and the intrigue which painted itself
across her face was absolutely priceless.
Sapo mbylla telefonin,
ajo erdhi tek unë dhe tha:
00:50
As soon as I hung up,
she comes to me and says,
"Nuk e dija se mund ta bëje atë.
00:53
"I didn't know you could do that.
Pas gjithë këtyre viteve që të njoh,
si nuk e dija që ti mund ta bëje këtë? "
00:54
After all these years of knowing you,
how did I not know you could do that?"
Ajo po i referohej faktit
që unë mund të ndërroja shqiptimin
00:59
What she was referring to was the fact
that I could switch off the twang
dhe të kaloja në gjuhë amtare,
01:02
and slip into a native tongue,
dhe vendosa t'i bëja të ditur asaj
dhe disa gjëra të tjera
01:04
and so I chose to let her in
on a few other things
që më karakterizojnë mua si Motswana,
01:07
which locate me as a Motswana,
jo vetëm për shkak të faktit
që unë flas një gjuhë
01:10
not just by virtue of the fact
that I speak a language
ose kam familje atje,
01:13
or I have family there,
por që një fëmijë fshatar ka këtë fytyrë
të shndritshme plot madhështi.
01:14
but that a rural child lives
within this shiny visage of fabulosity.
(Të qeshura)
01:19
(Laughter)
(Duartrokitje)
01:22
(Applause)
Kam ftuar publikun e Motswanas
në histori, në historinë time,
01:26
I invited the Motswana public
into the story, my story,
si një person tranvestit vite më parë,
në Anglisht sigurisht,
01:29
as a transgender person years ago,
in English of course,
sepse Setswana është një gjuhë
neutrale për nga gjinia
01:33
because Setswana
is a gender-neutral language
dhe nëse e vërejmë mirë
është një përafrim i "tranvestitit".
01:35
and the closest we get
is an approximation of "transgender."
Dhe një pjesë e rëndësishme e historisë
time u la jashtë asaj historie,
01:39
And an important part of my history
got left out of that story,
nga marrëveshja më shumë se sa
nga ndonjë akt turpi.
01:42
by association rather than
out of any act of shame.
"Kat" ishte një yll ndërkombëtar,
01:47
"Kat" was an international superstar,
një shkrimtare e modës dhe e kohës,
një muzikante, producente teatri
01:50
a fashion and lifestyle writer,
a musician, theater producer
dhe një performuese -
01:53
and performer --
të gjitha gjërat që më kualifikojnë mua
të bëhem realiste, fleksible,
01:55
all the things that qualify me
to be a mainstream, whitewashed,
dukshëm anormale në
moshë të re.
01:58
new age digestible queer.
Kat.
02:01
Kat.
Kat kishte një diplomë nga një
prej universiteteve më të mira në Afrikë,
02:02
Kat had a degree from one
of the best universities in Africa,
oh jo, në botë.
02:06
oh no, the world.
Sipas shoqërisë, ajo që Kati nuk kishte
02:08
By association, what Kat wasn't
ishte ngjashmëria me fëmijët
me lëkurë të errët
02:10
was just like the little
brown-skinned children
që enden rastësisht rrugëve
të disa vendbanimeve hekurudhore
02:13
frolicking through the streets
of some incidental railway settlement
si Tati Siding,
02:16
like Tati Siding,
ose të një fshati të izoluar si Kgagodi,
02:17
or an off-the-grid village like Kgagodi,
këmbët e veshura me geta të
papastra me gjunjë të zbehur
02:21
legs clad in dust stockings
whose knees had blackened
nga vitet e gjunjëzimit
dhe lyerjeve të dyshemeve me dyll,
02:24
from years of kneeling
and wax-polishing floors,
shputat e të cilave ishin me të
çara nga ngjitja e pemëve,
02:27
whose shins were marked
with lessons from climbing trees,
e cila luante deri në muzg,
02:31
who played until dusk,
shkoi për darkë me një llambë parafine
02:33
went in for supper by a paraffin lamp
dhe u kthye për të luajtur kukafshehti
mes insektesh dhe bufash
02:35
and returned to play hide-and-seek
amongst centipedes and owls
deri sa më në fund nëna e dikujt
do t'i sillte fundin gjithckaje.
02:40
until finally someone's mother
would call the whole thing to an end.
Ajo humbi si në ndryshim
dhe në tranzicion,
02:44
That got lost both in translation
and in transition,
dhe kur e kuptova këtë,
02:49
and when I realized this,
vendosa se ishte koha që unë të filloja
ndërtimin e urave midis vetvetes.
02:50
I decided it was time for me to start
building bridges between myselves.
Për mua dhe për të tjerët
që të më pranojnë,
02:55
For me and for others to access me,
Unë duhej të filloja të përshtatja
homoseksualitetin tim.
02:58
I had to start indigenizing my queerness.
Çfarë dua të them me përshtatje është
heqja e filmit të jetës në qytet
03:01
What I mean by indigenizing
is stripping away the city life film
që ju ndalon të shihni
fshatarin brenda jush.
03:05
that stops you from seeing
the villager within.
Në një kohë kur duke qenë e zezë, gay,
Afrikane dhe e vlerësuar,
03:08
In a time where being brown, queer,
African and seen as worthy of space
do të thotë të jesh gjithçka por fshatare,
03:12
means being everything but rural,
kam frikë se po fshijmë
shumë mundime
03:14
I fear that we're erasing
the very struggles
që na sollën ku ndodhemi tani.
03:16
that got us to where we are now.
Herën e parë që unë e prisha
të qënurit në një fshat,
03:19
The very first time I queered
being out in a village,
kam qenë rreth të njëzetave,
dhe vesha një kaftan.
03:22
I was in my early 20s,
and I wore a kaftan.
Unë u talla prej shumicës së familjes sime
dhe nga të huajt sepse vesha një fustan.
03:25
I was ridiculed by some of my family
and by strangers for wearing a dress.
Mbrojtja ime kundër komenteve të tyre
ishte gabimi se ne që nuk i përkasim,
03:30
My defense against their comments
was the default that we who don't belong,
atyre që janë më të mirë se ne,
mësohemi,
03:34
the ones who are better than, get taught,
i injorojmë ata dhe themi,
"Ata thjesht nuk dinë mjaftueshëm."
03:37
we shrug them off and say,
"They just don't know enough."
Dhe natyrisht isha gabim,
sepse ideja ime e pasurisë së dijes
03:41
And of course I was wrong,
because my idea of wealth of knowledge
ishte e bazuar në largimin e vetes nga
të menduarit dhe jeta e Botës së Tretë.
03:45
was based in removing yourself
from Third World thinking and living.
Por u desh kohë të kuptoj
që veprimet e mia të krenarisë
03:52
But it took time for me to realize
that my acts of pride
nuk ishin më të gjalla
në qytetet globale ku unë u zhvendosa,
03:55
weren't most alive in
the global cities I traipsed through,
por në fshatrat ku unë flas
gjuhën dhe luaj lojëra
03:58
but in the villages where I speak
the languages and play the games
dhe ndihem si në shtëpi
e mund të them,
04:02
and feel most at home and I can say,
"Unë e kam parë botën,
04:04
"I have seen the world,
dhe unë e di që njerëzit si unë
nuk janë vetëm këtu, ne jemi kudo ".
04:06
and I know that people like me
aren't alone here, we are everywhere."
Dhe kështu i kam përdorur këto
shtëpitë e fshatit për vetë-reflektim
04:11
And so I used these village homes
for self-reflection
dhe për të dhënë shpresë
për të tjerët që nuk i përkasin.
04:14
and to give hope
to the others who don't belong.
Të përshtaturit me anormalen time
04:17
Indigenizing my queerness
do të thotë të lidh shumë
pjesë të vecanta të vetes.
04:19
means bridging the many
exceptional parts of myself.
Do të thotë të nderosh faktin
04:24
It means honoring the fact
që gjuha ime mund të marrë formë
për të folur gjuhët romantike
04:26
that my tongue can contort itself
to speak the romance languages
pa mohuar apo shfaqur faktin se kur
ndihem i emocionuar, mund të bëj këtë:
04:29
without denying or exoticizing the fact
that when I am moved, it can do this:
(Brohorima)
04:35
(Ululating)
Do të thotë --
04:41
It means --
(Fishkëllima)
04:42
(Cheers)
(Duartrokitje)
04:44
(Applause)
Kjo do të thotë se të mjel lopën me nënën
apo të pres drutë me kushërinjtë e mi
04:48
It means branding cattle with my mother
or chopping firewood with my cousins
nuk më bën mua
më pak mahnitës ose anormal,
04:52
doesn't make me
any less fabulous or queer,
edhe pse jam mësuar me festat mbi cati,
menutë e verës për cifte
04:54
even though I'm now accustomed
to rooftop shindigs, wine-paired menus
dhe seksionet VIP.
04:58
and VIP lounges.
(Të qeshura)
05:00
(Laughter)
Kjo do të thotë të vesh krenarinë time
nëpërmjet gjuhës së gjyshes sime,
05:02
It means wearing my pride
through my grandmother's tongue,
ushqimit të nënës sime,
këngës së gjyshit tim,
05:07
my mother's food, my grandfather's song,
lëkurës sime me shenjat e historive
të rënies nga gomerët
05:09
my skin etched with stories
of falling off donkeys
dhe vitet e vitet e vitet
e gjumit nën një mbulesë yjesh.
05:13
and years and years and years
of sleeping under a blanket of stars.
Nëse ka ndonjë vend që nuk i përkas,
05:19
If there's any place I don't belong,
është në një mendje ku historia ime
fillon me degën time të të qënurit anormal
05:22
it's in a mind where the story of me
starts with the branch of me being queer
dhe jo me rrënjët e mia rurale.
05:26
and not with my rural roots.
Përshtatja e abnormalitetit tim
do të thotë të kuptuarit
05:29
Indigenizing my queerness
means understanding
që ruralja është një pjesë e imja,
dhe unë jam pjesë e pandryshueshme e saj.
05:32
that the rural is a part of me,
and I am an indelible part of it.
Ju falemnderit.
05:37
Thank you.
(Duartrokitje)
05:38
(Applause)
Translated by oldea mamo
Reviewed by Artjola Puja

▲Back to top

About the speaker:

Katlego Kolanyane-Kesupile - Artist, activist
Katlego Kolanyane-Kesupile is the founder of the Queer Shorts Showcase Festival, Botswana's first and only LGBT-themed theatre festival.

Why you should listen
Katlego Kolanyane-Kesupile is an ARTivist, communications specialist and human rights practitioner from Botswana. She is the founder and artistic director of the Queer Shorts Showcase Festival, author of "…on about the same old things" and a globally performed playwright with a vested interest in the development of LGBT+ inclusive cultures in Africa. She holds a Masters in Human Rights, Culture and Social Justice. 
More profile about the speaker
Katlego Kolanyane-Kesupile | Speaker | TED.com