English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write comments in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TEDxFrankfurt

Simon Anholt: Who would the rest of the world vote for in your country's election?

Simon Anholt: Cilin do votojë pjesa tjetër e botës në zgjedhjet e vendit tuaj?

Filmed:
1,106,600 views

Dëshironi që të keni mundësi të votonit në zgjedhjet e një vendi tjetër? Simon Anholt zbulon Global Vote, një platformë online që lejon gjithëkënd, kudo në botë, "të votojë" në zgjedhjet e çdo shteti në tokë (me rezultate surprizuese).

- Policy advisor
After 20 years working with the presidents and prime ministers of 54 countries, Simon Anholt has a plan to make the world work better. Full bio

Well, as many of you know,
E pra, siҫ e dijnë shumë nga ju
00:12
the results of the recent
election were as follows:
rezultatet e zgjedhjeve të fundit
ishin si vijon:
00:13
Hillary Clinton, the Democratic candidate
Hillary Clinton, kandidatja Demokrate
00:17
won a landslide victory
fitoi me një lumë votash
00:19
with 52 percent of the overall vote.
prej 52% të votave të përgjithshme.
00:21
Jill Stein, the Green candidate,
Jill Stein, kandidatja e Gjelbër,
00:24
came a distant second, with 19 percent.
u rendit me një hendek, e dyta me 19%.
00:26
Donald J. Trump, the Republic candidate,
Donald J. Trump, kandidati Republikan,
00:30
was hot on her heels with 14 percent,
e ndiqte direkt me 14%,
00:32
and the remainder of the vote
were shared between abstainers
dhe votat e mbetura
u ndanë mes abstenuesve
00:35
and Gary Johnson,
the Libertarian candidate.
dhe Gary Johnson, kandidatit Liberal.
00:39
(Laughter)
(Te qeshura)
00:45
Now, what parallel universe
do you suppose I live in?
Tani, në çfarë universi paralel
mendoni se jetoj?
00:47
Well, I don't live in a parallel universe.
E pra, nuk jetoj në një univers paralel.
00:52
I live in the world,
and that is how the world voted.
Jetoj në botë dhe bota kështu ka votuar.
00:54
So let me take you back
and explain what I mean by that.
Më lejoni tju kthej pas dhe të shpjegoj
çfarë nënkuptoj.
00:59
In June this year,
Në qershor të këtij viti,
01:02
I launched something
called the Global Vote.
nisa diçka të quajtur "Vota Globale".
01:04
And the Global Vote
does exactly what it says on the tin.
Dhe Vota Globale bën pikërisht
atë që tregon dhe emri.
01:06
For the first time in history,
Për herë të parë në histori,
01:10
it lets anybody, anywhere in the world,
lejon këdo, kudo në botë,
01:12
vote in the elections
of other people's countries.
të votojë në zgjedhjet e
shteteve të tjera.
01:15
Now, why would you do that?
Tani, pse do ta bënit këtë?
01:19
What's the point?
Çfarë kuptimi ka?
01:21
Well, let me show you what it looks like.
Më lejoni tju tregoj
se si funksionon.
01:22
You go to a website,
Hyn në një website,
01:25
rather a beautiful website,
të bukur për më tepër,
01:27
and then you select an election.
dhe zgjedh një proces zgjedhor.
01:29
Here's a bunch that we've already covered.
Këtu është një grup që e kemi
mbuluar tashmë.
01:32
We do about one a month, or thereabouts.
Zhvillojmë afërsisht një në muaj,
ose diku rrotull.
01:35
So you can see Bulgaria,
the United States of America,
Pra ju mund të shihni Bullgarinë, SHBA,
01:39
Secretary-General of the United Nations,
Sekretari i Përgjithshëm
i Kombeve të Bashkuara,
01:41
the Brexit referendum at the end there.
referendumi Brexit atje në fund.
01:44
You select the election
that you're interested in,
Mund te zgjidhni
zgjedhjet që ju interesojnë,
01:47
and you pick the candidates.
dhe të zgjidhni kandidatët.
01:50
These are the candidates
from the recent presidential election
Këta janë kandidatët
e zgjedhjeve të fundit presidenciale
01:53
in the tiny island nation
of São Tomé and Príncipe,
në vendin e vogël ishullor,
São Tomé dhe Príncipe,
01:56
199,000 inhabitants,
199,000 banorë,
01:59
off the coast of West Africa.
në bregun e Afrikës Perendimore.
02:02
And then you can look at the brief summary
of each of those candidates
Dhe më pas mund të shihni përmbledhjen
e shkurtër për secilin prej kandidatëve
02:04
which I dearly hope is very neutral,
për të cilën shpresoj të jetë
mjaft neutral,
02:09
very informative and very succinct.
informues dhe i përmbledhur.
02:11
And when you've found
the one you like, you vote.
Dhe kur gjeni kandidatin
që ju pëlqen, e votoni.
02:14
These were the candidates
Këta ishin kandidatët
02:17
in the recent Icelandic
presidential election,
në zgjedhjet e fundit Presidenciale
në Islandë,
02:19
and that's the way it goes.
dhe kështu funksionon.
02:22
So why on earth would you want to vote
in another country's election?
Por, pse do të donit të votonit
në zgjedhjet e një vendi tjetër?
02:24
Well, the reason
that you wouldn't want to do it,
E pra, nuk do të ishte si arsye,
02:30
let me reassure you,
ju siguroj për këtë,
02:33
is in order to interfere in the democratic
processes of another country.
ndërhyrja në proceset
demokratike të një vendi tjetër.
02:35
That's not the purpose at all.
Nuk është fare ky qëllimi.
02:39
In fact, you can't,
Në fakt, nuk mundeni,
02:40
because usually what I do
is I release the results
sepse zakonisht unë e shpall rezultatin
02:42
after the electorate in each
individual country has already voted,
pasi elektorati i secilit shtet
ka votuar tashmë,
02:44
so there's no way that we could
interfere in that process.
kështu që s'ka asnjë mundësi
që të ndërhyjmë në atë proces.
02:48
But more importantly,
Por më e rëndësishmja,
02:51
I'm not particularly interested
nuk jam posaçërisht i interesuar
02:52
in the domestic issues
of individual countries.
në çështjet e brendshme
te vendeve të veçanta.
02:54
That's not what we're voting on.
Kjo nuk është ajo çka votojmë.
02:56
So what Donald J. Trump or Hillary Clinton
proposed to do for the Americans
Ajo që propozuan të bëjnë Donald J. Trump
apo Hillary Clinton për amerikanët
02:58
is frankly none of our business.
s'është fare puna jonë sinqerisht.
03:02
That's something that only
the Americans can vote on.
Kjo është diçka të cilën vetëm
Amerikanët mund ta votojnë.
03:04
No, in the global vote,
you're only considering one aspect of it,
Jo, në votimin global, ju merrni
në konsideratë vetëm një aspekt të tij,
03:07
which is what are those leaders
going to do for the rest of us?
çka është se çfarë do bëjnë ata
lidera për pjesën tjetër prej nesh?
03:11
And that's so very important
because we live,
Dhe kjo është kaq shumë e rëndësishme
sepse ne jetojmë,
03:15
as no doubt you're sick
of hearing people tell you,
pa dyshim jeni mërzitur së
dëgjuari tju thonë,
03:18
in a globalized, hyperconnected,
massively interdependent world
në një Botë të globalizuar,
të hiperndërlidhur, të ndërvarur masivisht
03:20
where the political decisions
of people in other countries
ku vendimet politike
të popujve të vendeve të tjera
03:25
can and will have an impact on our lives
mund dhe do të kenë ndikim në jetën tonë
03:28
no matter who we are,
no matter where we live.
pa marrë parasysh se kush jemi,
dhe ku jetojmë.
03:30
Like the wings of the butterfly
Si krahët e fluturës,
03:34
beating on one side of the Pacific
që përplasen në njërën anë të Paqësorit
03:36
that can apparently create
a hurricane on the other side,
dhe me sa duket mund të krijojnë
një stuhi në anën tjetër,
03:38
so it is with the world
that we live in today
kështu ndodh dhe me botën
në të cilën jetojmë sot
03:42
and the world of politics.
dhe botën e politikës.
03:44
There is no longer a dividing line between
domestic and international affairs.
Nuk ka më një vijë ndarëse midis punëve
të brendshme dhe atyre ndërkombëtare.
03:46
Any country, no matter how small,
Çdo vend, sado i vogël qoftë,
03:51
even if it's São Tomé and Príncipe,
edhe nëse është São Tomé dhe Príncipe,
03:54
could produce the next Nelson Mandela
mund të nxjerë Nelson Mandela-n e rradhës
03:56
or the next Stalin.
ose Stalinin e rradhës.
03:59
They could pollute the atmosphere
and the oceans, which belong to all of us,
Ata mund të ndotin atmosferën dhe
oqeanet, të cilat na përkasin të gjithëve,
04:01
or they could be responsible
and they could help all of us.
ose mund të bëhen të përgjegjshëm
dhe të na ndihmojnë të gjithëve.
04:05
And yet, the system is so strange
E megjithatë, sistemi është aq i çuditshëm
04:09
because the system hasn't caught up
with this globalized reality.
sepse ai nuk është në një hap
me realitetin e globalizimit.
04:12
Only a small number of people
are allowed to vote for those leaders,
Vetëm një numër i vogël njerëzish
lejohen të votojnë për ata lidera,
04:16
even though their impact is gigantic
edhe pse impakti i tyre është gjigant
04:19
and almost universal.
dhe pothuajse universal.
04:21
What number was it?
Sa ishte numri?
04:24
140 million Americans voted
140 milionë amerikanë kanë votuar
04:25
for the next president
of the United States,
për presidentin e ardhshëm të SHBA,
04:28
and yet, as all of us knows,
in a few weeks time,
dhe ende, siç e dimë të gjithë,
për pak javë kohë,
04:30
somebody is going to hand over
the nuclear launch codes
dikush do të dorëzojë
kodet e hedhjeve bërthamore
04:33
to Donald J. Trump.
te Donald J. Trump.
04:35
Now, if that isn't having
a potential impact on all of us,
Tani, nëse kjo s'flet
për impaktin te të gjithë ne,
04:37
I don't know what is.
s'di se çfarë do të duhej tjetër.
04:40
Similarly, the election
for the referendum on the Brexit vote,
Në mënyrë të ngjashme, zgjedhjet
e referendumit për Brexit,
04:42
a small number of millions
of British people voted on that,
pak miliona nga populli
Britanik votuan për të,
04:49
but the outcome of the vote,
whichever way it went,
por sidoqë të shkonte rezultati i votimit,
04:52
would have had a significant impact
do kish një impakt të rëndësishëm
04:55
on the lives of tens, hundreds of millions
of people around the world.
mbi jetët e dhjetëra, qindra miliona
njerëzve në mbarë botën.
04:57
And yet, only a tiny number could vote.
Dhe prapë, vetëm një numër
i vogël mund të votojë.
05:01
What kind of democracy is that?
Çfarë demokracie është kjo?
05:03
Huge decisions that affect all of us
Vendime madhore që na prekin të gjithë
05:06
being decided by relatively
very small numbers of people.
vendosen nga një numër relativisht
shumë i vogël njerëzish.
05:08
And I don't know about you,
Dhe nuk e di për ju,
05:12
but I don't think
that sounds very democratic.
por mua nuk më tingëllon
dhe aq demokratike.
05:13
So I'm trying to clear it up.
Kështu që po përpiqem ta qartësoj.
05:16
But as I say,
Ashtu si e përmenda
05:18
we don't ask about domestic questions.
ne nuk pyesim për pyetjet e brendshme.
05:19
In fact, I only ever ask two questions
of all of the candidates.
Në fakt, unë drejtoj vetëm dy pyetje
për të gjithë kandidatët.
05:21
I send them the same
two questions every single time.
U dërgoj atyre të njëjtat
dy pyetje çdo herë.
05:24
I say, one,
Pyes, një,
05:27
if you get elected, what are you
going to do for the rest of us,
nëse zgjidheni, çfarë do të bëni
për pjesën tjetër prej nesh,
05:28
for the remainder of the seven billion
who live on this planet?
për pjesën e mbetur të shtatë miliardëve
që jetojnë në këtë planet?
05:31
Second question:
Pyetja e dytë:
05:35
What is your vision
for your country's future in the world?
Cili është vizioni juaj
për të ardhmen e vendit tuaj në botë?
05:37
What role do you see it playing?
Çfarë roli e shihni të luajë?
05:40
Every candidate,
I send them those questions.
Secilit kandidat, i dërgoj këto pyetje.
05:42
They don't all answer. Don't get me wrong.
Ata s'përgjigjen të gjithë.
Të jemi të qartë.
05:45
I reckon if you're standing
E marr parasysh që nëse je rradhitur
05:47
to become the next president
of the United States,
për t'u bërë presidenti i ardhshëm i SHBA,
05:49
you're probably pretty tied up
most of the time,
me siguri je i zënë në shumicën e kohës,
05:51
so I'm not altogether surprised
that they don't all answer, but many do.
kështu që s'jam krejt i befasuar që nuk
përgjigjen të gjithë, por shumë e bëjnë.
05:54
More every time.
Çdo herë e më shumë.
05:58
And some of them do much more than answer.
Dhe disa prej tyre,
japin më tepër se përgjigje.
05:59
Some of them answer in the most
enthusiastic and most exciting way
Disa prej tyre përgjigjen në mënyrën
me entuziaste dhe emocionuese
06:01
you could imagine.
që mund ta imagjinoni.
06:04
I just want to say a word here
for Saviour Chishimba,
Dua të them një fjalë këtu
për Saviour Chishimba,
06:06
who was one of the candidates
që ishte një prej kandidatëve
06:08
in the recent Zambian
presidential election.
në zgjedhjet e fundit
presidenciale në Zambia.
06:10
His answers to those two questions
were basically an 18-page dissertation
Përgjigjet e tij në këto dy pyetje
ishin në thelb një disertacion 18-faqësh
06:12
on his view of Zambia's
potential role in the world
për këndvështrimin e tij mbi rolin
potencial të Zambia-s në botë
06:16
and in the international community.
dhe në komunitetin ndërkombëtar.
06:20
I posted it on the website
so anybody could read it.
E postova në website që
gjithkush të mund ta lexojë.
06:22
Now, Saviour won the global vote,
Tani, Saviour fitoi votën globale,
06:25
but he didn't win the Zambian election.
por nuk i fitoi zgjedhjet në Zambia.
06:28
So I found myself wondering,
Kështu që po pyesja veten,
06:31
what am I going to do
with this extraordinary group of people?
çfarë do të bëj me këtë grup
të jashtëzakonshëm njerëzish?
06:32
I've got some wonderful people here
who won the global vote.
Kam disa njerëz të mrekullueshëm këtu
që kanë fituar votën globale.
06:35
We always get it wrong, by the way.
Ne gjithmonë gabojmë, sidoqoftë.
06:38
The one that we elect
Ai që kemi zgjedhur
06:40
is never the person who's elected
by the domestic electorate.
s'është kurrë personi i zgjedhur
nga elektorati vendas.
06:41
That may be partly because
we always seem to go for the woman.
Pjesërisht mund të jetë sepse
duket se ne anojmë nga gratë.
06:45
But I think it may also be a sign
Por mendoj se kjo mund të jetë një shenjë
06:49
that the domestic electorate
is still thinking very nationally.
se elektoratit vendas është ende
duke menduar në shkallë tepër kombëtare.
06:51
They're still thinking very inwardly.
Janë ende duke menduar shumë së brendshmi.
06:55
They're still asking themselves:
What's in it for me? ...
Ata janë ende duke pyetur veten:
Çfarë ka për mua këtu? ...
06:57
instead of what
they should be asking today,
në vend të asaj që
duhet të kërkojnë sot,
07:00
which is, what's in it for we?
që është, çfarë ka për ne këtu?
07:02
But there you go.
Por ja që ndodh.
07:06
So suggestions, please, not right now,
Pra sugjerime, jo tani, ju lutem,
07:07
but send me an email if you've got an idea
por më dërgoni email nëse ju vjen një ide
07:09
about what we can do
with this amazing team of glorious losers.
për atë që mund të bëjmë me këtë ekip
mahnitës humbësish të lavdishëm.
07:11
(Laughter)
(Të qeshura)
07:14
We've got Saviour Chishimba,
who I mentioned before.
Kemi Saviour Chishimba,
që e përmenda.
07:15
We've got Halla Tómasdóttir,
Kemi Halla Tómasdóttir,
07:18
who was the runner up
in the Icelandic presidential election.
e cila ishte favoritja në zgjedhjet
presidenciale islandeze.
07:19
Many of you may have seen
her amazing talk at TEDWomen
Disa mund ta kenë parë
fjalimin e saj mahnitës në TEDWomen
07:22
just a few weeks ago
vetëm disa javë më parë
07:25
where she spoke about the need
for more women to get into politics.
ku ajo foli rreth nevojës për më shumë
gra pjesëmarrëse në politikë.
07:26
We've got Maria das Neves
from São Tomé and Príncipe.
Kemi Maria das Neves
nga São Tomé dhe Príncipe.
07:30
We've got Hillary Clinton.
Kemi Hillary Clinton.
07:33
I don't know if she's available.
Nuk e di nëse ajo është e disponueshme.
07:35
We've got Jill Stein.
Kemi Jill Stein.
07:37
And we covered also the election
Dhe kemi mbuluar gjithashtu
zgjedhjet e radhës
07:39
for the next Secretary-General
of the United Nations.
për Sekretarin e Përgjithshëm
të Kombeve të Bashkuara.
07:42
We've got the ex-prime minister
of New Zealand,
Kemi ish-kryeministrin e Zelandës së Re,
07:45
who would be a wonderful
member of the team.
që do ishte një anëtar
i mrekullueshëm i ekipit.
07:47
So I think maybe those people,
Pra mendoj ndoshta ata njerëz,
07:49
the glorious loser's club,
could travel around the world
klubi i humbësve të lavdishëm,
mund të udhëtojnë nëpër botë
07:51
wherever there's an election
kudo ku ka zgjedhje
07:54
and remind people
of the necessity in our modern age
dhe në kohën tonë moderne
tju kujtojnë njerëzve nevojën
07:55
of thinking a little bit outwards
e të menduarit së jashtmi
07:58
and thinking of
the international consequences.
dhe për pasojat ndërkombëtare.
08:00
So what comes next for the global vote?
Pra, çfarë vjen pas votës globale?
08:04
Well, obviously,
Epo, padyshim,
08:06
the Donald and Hillary show
is a bit of a difficult one to follow,
shfaqja Donald dhe Hillary
është pak e vështirë për tu ndjekur,
08:08
but there are some other
really important elections coming up.
por ka disa zgjedhje të tjera
të rëndësishme që po vijnë.
08:12
In fact, they seem to be multiplying.
Në fakt, duket sikur janë shumëzuar.
08:15
There's something going on,
I'm sure you've noticed, in the world.
Diçka po ndodh, në botë
Jam i sigurt që e keni vënë re.
08:17
And the next row of elections
are all critically important.
Dhe zgjedhjet e ardhshme të radhës
të gjitha kanë rëndësi kritike.
08:20
In just a few day's time
Në vetëm pak ditë,
08:25
we've got the rerun
of the Austrian presidential election,
kemi ripërsëritjen e zgjedhjeve
presidenciale të Austrisë,
08:26
with the prospect of Norbert Hofer
me mundësinë që Norbert Hofer
08:29
becoming what is commonly described
të bëhet siç përshkruhet zakonisht,
08:31
as the first far-right head of state
in Europe since the Second World War.
presidenti i parë ekstremist i djathtë
në Evropë prej Luftës së Dytë Botërore.
08:33
Next year we've got Germany,
Vitin tjetër kemi Gjermaninë,
08:38
we've got France,
Francën,
08:39
we've got presidential elections in Iran
kemi zgjedhjet presidenciale në Iran
08:40
and a dozen others.
dhe një duzinë të tjera.
08:43
It doesn't get less important.
Nuk bëhet më pak e rëndësishme.
08:44
It gets more and more important.
Bëhet gjithmonë e më e rëndësishme.
08:47
Clearly, the global vote
is not a stand-alone project.
Në mënyrë të qartë, vota globale
nuk është vetëm një projektit i veçuar.
08:50
It's not just there on its own.
Nuk qëndron më vete.
08:54
It has some background.
Ai ka një sfond të caktuar.
08:56
It's part of a project
which I launched back in 2014,
Është pjesë e një projekti
që kam filluar që në vitin 2014,
08:58
which I call the Good Country.
që e kam quajtur Vendi i Mirë.
09:02
The idea of the Good Country
is basically very simple.
Ideja e Vendit të Mirë në thelb
është mjaft e thjeshtë.
09:04
It's my simple diagnosis
of what's wrong with the world
Është diagnoza ime e thjeshtë
se çfarë nuk shkon në botë
09:07
and how we can fix it.
dhe si mund ta rregullojmë.
09:11
What's wrong with the world
I've already hinted at.
Çfarë nuk shkon në botë
e kam lënë të kuptohet tanimë.
09:13
Basically, we face
an enormous and growing number
Në thelb, ne përballemi me
një numër të madh e në rritje
09:16
of gigantic, existential
global challenges:
sfidash gjigande, ekzistenciale, globale:
09:19
climate change, human rights abuses,
ndryshimi i klimës, abuzimet
me të drejtat e njeriut,
09:22
mass migration, terrorism,
economic chaos, weapons proliferation.
migrime masive, terrorizmi,
kaosi ekonomik, përhapja e armëve.
09:24
All of these problems
which threaten to wipe us out
Të gjitha këto probleme
të cilat kërcënojnë të na zhdukin
09:30
are by their very nature
globalized problems.
janë nga vetë natyra
probleme të globalizuara.
09:33
No individual country has the capability
of tackling them on its own.
Asnjë vend nuk e ka aftësinë
e trajtimit të tyre më vete.
09:35
And so very obviously
Pa dyshim,
09:40
we have to cooperate
and we have to collaborate as nations
që ne duhet të bashkëpunojmë
dhe duhet të bashkëpunojmë si kombe
09:42
if we're going to solve these problems.
nëse duam t'i zgjidhim këto probleme.
09:46
It's so obvious, and yet we don't.
Është kaq e qartë dhe prapë nuk e bëjmë.
09:48
We don't do it nearly often enough.
Nuk e bëjmë aq shpesh sa duhet.
09:51
Most of the time,
countries still persist in behaving
Shumicën e kohës,
vendet vazhdojnë ende të sillen
09:54
as if they were warring, selfish tribes
battling against each other,
sikur po përballen, si fise egoiste
që luftojnë ndaj njëri-tjetrit,
09:58
much as they have done
since the nation-state was invented
pak a shumë sic kanë vepruar
kur u shpikën kombet-shtete
10:02
hundreds of years ago.
qindra vjet më parë.
10:05
And this has got to change.
Dhe kjo duhet të ndryshojë.
10:07
This is not a change in political systems
or a change in ideology.
Ky nuk është ndryshim sistemesh
politike ose ndryshim ideologjish.
10:09
This is a change in culture.
Ky është një ndryshim në kulturë.
10:12
We, all of us, have to understand
Të gjithë ne duhet ta kuptojmë
10:14
that thinking inwards is not the solution
to the world's problems.
që të menduarit nga brenda nuk ofron
zgjidhje për problemet e botës.
10:17
We have to learn how to cooperate
and collaborate a great deal more
Duhet të mësojmë se si
të bashkëpunojmë shumë më tepër
10:21
and compete just a tiny bit less.
dhe të konkurojmë disi më pak.
10:25
Otherwise things
are going to carry on getting bad
Përndryshe gjërat do të
vazhdojnë të përkeqësohen
10:29
and they're going to get much worse,
much sooner than we anticipate.
Dhe do të shkojnë shumë më keq,
shumë më shpejt sesa e parashikojmë.
10:31
This change will only happen
Ky ndryshim do të ndodhi vetëm
10:35
if we ordinary people
nëse ne njerëzit e zakonshëm
10:37
tell our politicians
that things have changed.
ju themi politikanëve tanë
se gjërat kanë ndryshuar.
10:39
We have to tell them
that the culture has changed.
Duhet t'u tregojmë atyre
se kultura ka ndryshuar.
10:42
We have to tell them
that they've got a new mandate.
Duhet t'u tregojmë atyre
se kanë një mandat të ri.
10:44
The old mandate
was very simple and very single:
Mandati i vjetër ishte mjaft i thjeshtë
dhe mjaft i vetëm:
10:47
if you're in a position
of power or authority,
nëse jeni në pozitë pushteti
ose autoriteti,
10:50
you're responsible for your own people
and your own tiny slice of territory,
jeni përgjegjës për njerzit dhe për
atë pjesë të vogël të territorit tuaj,
10:52
and that's it.
dhe kaq.
10:56
And if in order to do
the best thing for your own people,
Dhe nëse, që të bëni më të mirën
për njerzit tuaj,
10:57
you screw over everybody else
on the planet, that's even better.
do të shkelni mbi çdokënd tjeter
në planet, akoma më mirë.
11:00
That's considered to be a bit macho.
Kjo konsiderohet pak si macho.
11:03
Today, I think everybody
in a position of power and responsibility
Sot, mendoj se çdokush në një
pozitë pushteti dhe përgjegjësise
11:05
has got a dual mandate,
ka marrë një mandat të dyfishtë,
11:08
which says if you're in a position
of power and responsibility,
I cili thotë që nëse je në pozitë
pushteti dhe përgjegjësise,
11:10
you're responsible for your own people
je përgjegjës për njerëzit e tu
11:13
and for every single man, woman,
child and animal on the planet.
dhe për çdo burrë, grua, fëmijë
apo kafshë në këtë planet.
11:14
You're responsible
for your own slice of territory
Je përgjegjës për pjesën
tënde të territorit
11:19
and for every single square mile
of the earth's surface
dhe për çdo metër katror
të sipërfaqes së tokës
11:21
and the atmosphere above it.
dhe atmosferës sipër saj.
11:25
And if you don't like that responsibility,
you should not be in power.
E nëse s'të pëlqen kjo përgjegjësi,
atëhere s'duhet të jesh në pushtet.
11:26
That for me is the rule of the modern age,
Ky është sundimi i epokës moderne për mua,
11:30
and that's the message that we've got
to get across to our politicians,
Dhe ky është mesazhi që ne
duhet tju japim politikanëve tanë,
11:32
and show them that that's the way
things are done these days.
dhe tju tregojmë se kjo është mënyra se
si bëhen gjërat ditët e sotme.
11:35
Otherwise, we're all screwed.
Ndryshe, jemi të gjithë të mbaruar.
11:38
I don't have a problem, actually,
Në fakt, nuk kam ndonjë problem
11:42
with Donald Trump's credo
of "America first."
me kredon e Donald Trumpit,
"Amerika e para".
11:43
It seems to me that that's
a pretty banal statement
Më duket një deklaratë mjaft banale
11:46
of what politicians have always done
and probably should always do.
e asaj që politikanët kanë bërë
e ndoshta duhet të bëjnë gjithmonë.
11:49
Of course they're elected to represent
the interests of their own people.
Sigurisht që janë zgjedhur të përfaqësojnë
interesat e popullit të tyre.
11:52
But what I find so boring
and so old-fashioned
Por ajo që më duket kaq e mërzitshme,
e modës së vjetër,
11:56
and so unimaginative
about his take on that
dhe kaq pa imagjinatë
përsa i përket kësaj kapje
11:59
is that America first
means everyone else last,
është se Amerika e para
nënkupton gjithë të tjerët të fundit,
12:02
that making America great again
means making everybody else small again,
bërja e Amerikës së madhe përsëri do thotë
bërja e gjithkujt tjetër të vogël përsëri,
12:06
and it's just not true.
e kjo s'është e vërtetë.
12:10
In my job as a policy advisor
over the last 20 years or so,
Në punën time si këshilltar i politikave
gjatë këtyre 20 viteve,
12:12
I've seen so many hundreds
of examples of policies
Kam parë kaq e kaq qindra
shembuj politikash
12:15
that harmonize the international
and the domestic needs,
që harmonizojnë nevojat e brendëshme
me ato ndërkombëtare,
12:19
and they make better policy.
dhe ato janë politika më të mira.
12:22
I'm not asking nations
to be altruistic or self-sacrificing.
Nuk ju kërkoj kombeve të
bëhen altruist apo vetë-sakrifikues.
12:24
That would be ridiculous.
Kjo do ishte qesharake.
12:28
No nation would ever do that.
Asnjë komb nuk duhet ta bëjë.
12:29
I'm asking them to wake up and understand
that we need a new form of governance,
Po u kërkoj të zgjohen dhe të kuptojnë se
kemi nevojë për një formë të re qeverisje,
12:31
which is possible
e cila është e mundshme
12:35
and which harmonizes those two needs,
dhe i harmonizon këto dy nevoja,
12:37
those good for our own people
and those good for everybody else.
për tju bërë mirë njerzve tanë
dhe për tju bërë mirë gjithë të tjerëve.
12:39
Since the US election and since Brexit
Që nga zgjedhjet e SHBA dhe Brexit,
12:43
it's become more and more obvious to me
po bëhet gjithnjë e më e qartë për mua
12:45
that those old distinctions
of left wing and right wing
se dallimet e vjetra të krahut
të majtë dhe të djathtë
12:48
no longer make sense.
nuk kanë më kuptim.
12:50
They really don't fit the pattern.
Ato nuk përshtaten me modelin.
12:52
What does seem to matter today
Çfarë duket me rëndësi sot
12:54
is very simple,
është shumë e thjeshtë,
12:57
whether your view of the world is
nëse pikëpamja juaj për botën
12:58
that you take comfort
from looking inwards and backwards,
është që gjeni komfort duke u bazuar
së brëndshmi dhe në të kaluarën,
13:00
or whether, like me, you find hope
in looking forwards and outwards.
apo nëse ashtu si unë, gjeni shpresë
duke parë përpara dhe jashtë.
13:04
That's the new politics.
Kjo është politika e re.
13:10
That's the new division that is
splitting the world right down the middle.
Kjo është ndarja e re që po
e ndan botën në mes.
13:11
Now, that may sound judgmental,
but it's not meant to be.
Mund të tingëllojë si paragjykuese,
por nuk e ka këtë qëllim.
13:16
I don't at all misunderstand
Nuk e keqkuptoj fare
13:19
why so many people find their comfort
in looking inwards and backwards.
pse ka kaq shumë njerëz që gjejnë komfort
duke parë brenda dhe te e kaluara.
13:21
When times are difficult,
when you're short of money,
Kur vijnë kohë të vështira,
kur s'keni shumë para,
13:26
when you're feeling
insecure and vulnerable,
Kur ndiheni të pasigurt
dhe të pambrojtur,
13:29
it's almost a natural
human tendency to turn inwards,
është prirje njerëzore
të kthehesh nga brenda,
13:31
to think of your own needs
të mendosh për nevojat tua
13:33
and to discard everybody else's,
dhe të shmangësh nevojat
e gjithë të tjerëve,
13:35
and perhaps to start to imagine
that the past was somehow better
dhe ndoshta të fillosh të imagjinosh
se e kaluara ishte disi më e mirë
13:37
than the present or the future
could ever be.
se e tashmja apo sa mund të jetë
e ardhmja.
13:41
But I happen to believe
that that's a dead end.
Por besoj se ky është
një fund pa krye.
13:44
History shows us that it's a dead end.
Historia tregon ky që është
një fund pa krye.
13:47
When people turn inwards
and turn backwards,
Kur njerëzit kthehen nga brënda dhe mbrapa
13:49
human progress becomes reversed
progresi njerëzor kthehet mbrapsh
13:51
and things get worse for everybody
very quickly indeed.
e gjërat përkeqësohen shumë shpejt
për të gjithë në fakt.
13:53
If you're like me
Nëse jeni si unë
13:58
and you believe in forwards and outwards,
dhe besoni te ardhmja dhe jashtë,
14:00
and you believe that the best thing
about humanity is its diversity,
besoni se gjëja më e mirë për
njerëzimin është diversiteti i tij,
14:02
and the best thing about globalization
dhe gjëja më e mirë e globalizimit
14:07
is the way that it stirs up
that diversity, that cultural mixture
është mënyra se si e nxit diversitetin,
atë përzierje kulturore
14:10
to make something more creative,
more exciting, more productive
duke sjellë diçka më krijuese,
më emocionuese, më produktive
14:14
than there's ever been before
in human history,
seç ka qenë ndonjëherë më parë
në historinë e njerëzimit,
14:17
then, my friends,
we've got a job on our hands,
atëherë, miq, ne kemi
një punë për të bërë,
14:20
because the inwards and backwards brigade
sepse brigada brenda dhe prapa
14:24
are uniting as never before,
janë bashkuar si kurrë më parë,
14:27
and that creed of inwards and backwards,
dhe se besimi i brenda dhe prapa,
14:29
that fear, that anxiety,
ajo frikë, ai ankth,
14:31
playing on the simplest instincts,
që luan me instinktet më të thjeshta,
14:35
is sweeping across the world.
është duke gjithëpërfshirë botën.
14:36
Those of us who believe,
Të gjithë ata prej nesh që,
14:39
as I believe, in forwards and outwards,
njësoj si unë besojnë, përpara dhe jashtë,
14:41
we have to get ourselves organized,
ne duhet të organizohemi,
14:44
because time is running out
very, very quickly.
sepse koha po vrapon shumë, shumë shpejt.
14:47
Thank you.
Ju falemnderit.
14:52
(Applause)
(Duartrokitje)
14:53
Translated by Albana Telhai
Reviewed by Helena Bedalli

▲Back to top

About the speaker:

Simon Anholt - Policy advisor
After 20 years working with the presidents and prime ministers of 54 countries, Simon Anholt has a plan to make the world work better.

Why you should listen

For 20 years, Simon Anholt has worked with the presidents, prime ministers and governments of more than fifty nations, devising strategies and policies to help them to engage more imaginatively and productively with the international community. 

In 2014, impatient to do better, Anholt founded the Good Country, a project aimed at helping countries work together to tackle global challenges like climate change, poverty, migration and terrorism, by mobilizing "the only superpower left on the planet: global public opinion."

According to The Independent, Anholt's aim is to change the way countries, cities and companies work "...by us all encouraging their leaders to think about the global impact of their actions, rather than cut-throat self-interest."

Measurement of Good Country progress is done through Anholt's Good Country Index, the only survey to rank countries according to their contribution to humanity and the planet rather than their domestic performance. According to The Guardian, "He has built his career in part as a formidable cruncher of data." Since 2005, his research into global perceptions of nations and cities has collected and analyzed over 300 billion data points. 

In 2016, Anholt launched the Global Vote, a project that enables anybody in the world to vote in other countries' elections, choosing the candidate who is likely to do most for humanity and the planet: three months later over 100,000 people from 130 countries took part in the Global Vote on the US Presidential Election. The Global Vote now covers an election somewhere in the world almost every month.

Anholt is an Honorary Professor of Political Science and the author of five books about countries, cultures and globalisation. He is the founder and Editor Emeritus of a leading academic journal focused on public diplomacy and perceptions of places.

 

More profile about the speaker
Simon Anholt | Speaker | TED.com