ABOUT THE SPEAKER
Simon Anholt - Policy advisor
After 20 years working with the presidents and prime ministers of 54 countries, Simon Anholt has a plan to make the world work better.

Why you should listen

For 20 years, Simon Anholt has worked with the presidents, prime ministers and governments of more than fifty nations, devising strategies and policies to help them to engage more imaginatively and productively with the international community. 

In 2014, impatient to do better, Anholt founded the Good Country, a project aimed at helping countries work together to tackle global challenges like climate change, poverty, migration and terrorism, by mobilizing "the only superpower left on the planet: global public opinion."

According to The Independent, Anholt's aim is to change the way countries, cities and companies work "...by us all encouraging their leaders to think about the global impact of their actions, rather than cut-throat self-interest."

Measurement of Good Country progress is done through Anholt's Good Country Index, the only survey to rank countries according to their contribution to humanity and the planet rather than their domestic performance. According to The Guardian, "He has built his career in part as a formidable cruncher of data." Since 2005, his research into global perceptions of nations and cities has collected and analyzed over 300 billion data points. 

In 2016, Anholt launched the Global Vote, a project that enables anybody in the world to vote in other countries' elections, choosing the candidate who is likely to do most for humanity and the planet: three months later over 100,000 people from 130 countries took part in the Global Vote on the US Presidential Election. The Global Vote now covers an election somewhere in the world almost every month.

Anholt is an Honorary Professor of Political Science and the author of five books about countries, cultures and globalisation. He is the founder and Editor Emeritus of a leading academic journal focused on public diplomacy and perceptions of places.

 

More profile about the speaker
Simon Anholt | Speaker | TED.com
TEDxFrankfurt

Simon Anholt: Who would the rest of the world vote for in your country's election?

Simon Anholt: Cilin do votojë pjesa tjetër e botës në zgjedhjet e vendit tuaj?

Filmed:
1,117,752 views

Dëshironi që të keni mundësi të votonit në zgjedhjet e një vendi tjetër? Simon Anholt zbulon Global Vote, një platformë online që lejon gjithëkënd, kudo në botë, "të votojë" në zgjedhjet e çdo shteti në tokë (me rezultate surprizuese).
- Policy advisor
After 20 years working with the presidents and prime ministers of 54 countries, Simon Anholt has a plan to make the world work better. Full bio

Double-click the English transcript below to play the video.

00:12
Well, as many of you know,
0
280
1535
E pra, siҫ e dijnë shumë nga ju
00:13
the results of the recent
election were as follows:
1
1839
2382
rezultatet e zgjedhjeve të fundit
ishin si vijon:
00:17
Hillary Clinton, the Democratic candidate
2
5160
2616
Hillary Clinton, kandidatja Demokrate
00:19
won a landslide victory
3
7800
1896
fitoi me një lumë votash
00:21
with 52 percent of the overall vote.
4
9720
2080
prej 52% të votave të përgjithshme.
00:24
Jill Stein, the Green candidate,
5
12520
2256
Jill Stein, kandidatja e Gjelbër,
00:26
came a distant second, with 19 percent.
6
14800
2600
u rendit me një hendek, e dyta me 19%.
00:30
Donald J. Trump, the Republic candidate,
7
18080
2456
Donald J. Trump, kandidati Republikan,
00:32
was hot on her heels with 14 percent,
8
20560
2280
e ndiqte direkt me 14%,
00:35
and the remainder of the vote
were shared between abstainers
9
23680
3416
dhe votat e mbetura
u ndanë mes abstenuesve
00:39
and Gary Johnson,
the Libertarian candidate.
10
27120
3040
dhe Gary Johnson, kandidatit Liberal.
00:45
(Laughter)
11
33260
1570
(Te qeshura)
00:47
Now, what parallel universe
do you suppose I live in?
12
35360
3920
Tani, në çfarë universi paralel
mendoni se jetoj?
00:52
Well, I don't live in a parallel universe.
13
40760
2016
E pra, nuk jetoj në një univers paralel.
00:54
I live in the world,
and that is how the world voted.
14
42800
2800
Jetoj në botë dhe bota kështu ka votuar.
00:59
So let me take you back
and explain what I mean by that.
15
47160
2640
Më lejoni tju kthej pas dhe të shpjegoj
çfarë nënkuptoj.
01:02
In June this year,
16
50800
1216
Në qershor të këtij viti,
01:04
I launched something
called the Global Vote.
17
52040
2160
nisa diçka të quajtur "Vota Globale".
01:06
And the Global Vote
does exactly what it says on the tin.
18
54800
3080
Dhe Vota Globale bën pikërisht
atë që tregon dhe emri.
01:10
For the first time in history,
19
58640
1656
Për herë të parë në histori,
01:12
it lets anybody, anywhere in the world,
20
60320
2736
lejon këdo, kudo në botë,
01:15
vote in the elections
of other people's countries.
21
63080
3000
të votojë në zgjedhjet e
shteteve të tjera.
01:19
Now, why would you do that?
22
67040
1286
Tani, pse do ta bënit këtë?
01:21
What's the point?
23
69120
1616
Çfarë kuptimi ka?
01:22
Well, let me show you what it looks like.
24
70760
2336
Më lejoni tju tregoj
se si funksionon.
01:25
You go to a website,
25
73120
1400
Hyn në një website,
01:27
rather a beautiful website,
26
75800
1286
të bukur për më tepër,
01:29
and then you select an election.
27
77840
2816
dhe zgjedh një proces zgjedhor.
01:32
Here's a bunch that we've already covered.
28
80680
2040
Këtu është një grup që e kemi
mbuluar tashmë.
01:35
We do about one a month, or thereabouts.
29
83960
3136
Zhvillojmë afërsisht një në muaj,
ose diku rrotull.
01:39
So you can see Bulgaria,
the United States of America,
30
87120
2816
Pra ju mund të shihni Bullgarinë, SHBA,
01:41
Secretary-General of the United Nations,
31
89960
2496
Sekretari i Përgjithshëm
i Kombeve të Bashkuara,
01:44
the Brexit referendum at the end there.
32
92480
2936
referendumi Brexit atje në fund.
01:47
You select the election
that you're interested in,
33
95440
2776
Mund te zgjidhni
zgjedhjet që ju interesojnë,
01:50
and you pick the candidates.
34
98240
3256
dhe të zgjidhni kandidatët.
01:53
These are the candidates
from the recent presidential election
35
101520
2936
Këta janë kandidatët
e zgjedhjeve të fundit presidenciale
01:56
in the tiny island nation
of São Tomé and Príncipe,
36
104480
3096
në vendin e vogël ishullor,
São Tomé dhe Príncipe,
01:59
199,000 inhabitants,
37
107600
2376
199,000 banorë,
02:02
off the coast of West Africa.
38
110000
1381
në bregun e Afrikës Perendimore.
02:04
And then you can look at the brief summary
of each of those candidates
39
112520
4496
Dhe më pas mund të shihni përmbledhjen
e shkurtër për secilin prej kandidatëve
02:09
which I dearly hope is very neutral,
40
117040
2496
për të cilën shpresoj të jetë
mjaft neutral,
02:11
very informative and very succinct.
41
119560
2816
informues dhe i përmbledhur.
02:14
And when you've found
the one you like, you vote.
42
122400
2320
Dhe kur gjeni kandidatin
që ju pëlqen, e votoni.
02:17
These were the candidates
43
125640
1536
Këta ishin kandidatët
02:19
in the recent Icelandic
presidential election,
44
127200
2856
në zgjedhjet e fundit Presidenciale
në Islandë,
02:22
and that's the way it goes.
45
130080
1286
dhe kështu funksionon.
02:24
So why on earth would you want to vote
in another country's election?
46
132920
4720
Por, pse do të donit të votonit
në zgjedhjet e një vendi tjetër?
02:30
Well, the reason
that you wouldn't want to do it,
47
138720
3096
E pra, nuk do të ishte si arsye,
02:33
let me reassure you,
48
141840
1216
ju siguroj për këtë,
02:35
is in order to interfere in the democratic
processes of another country.
49
143080
3896
ndërhyrja në proceset
demokratike të një vendi tjetër.
02:39
That's not the purpose at all.
50
147000
1656
Nuk është fare ky qëllimi.
02:40
In fact, you can't,
51
148680
1416
Në fakt, nuk mundeni,
02:42
because usually what I do
is I release the results
52
150120
2456
sepse zakonisht unë e shpall rezultatin
02:44
after the electorate in each
individual country has already voted,
53
152600
3536
pasi elektorati i secilit shtet
ka votuar tashmë,
02:48
so there's no way that we could
interfere in that process.
54
156160
2816
kështu që s'ka asnjë mundësi
që të ndërhyjmë në atë proces.
02:51
But more importantly,
55
159000
1376
Por më e rëndësishmja,
02:52
I'm not particularly interested
56
160400
1576
nuk jam posaçërisht i interesuar
02:54
in the domestic issues
of individual countries.
57
162000
2256
në çështjet e brendshme
te vendeve të veçanta.
02:56
That's not what we're voting on.
58
164280
1560
Kjo nuk është ajo çka votojmë.
02:58
So what Donald J. Trump or Hillary Clinton
proposed to do for the Americans
59
166680
3936
Ajo që propozuan të bëjnë Donald J. Trump
apo Hillary Clinton për amerikanët
03:02
is frankly none of our business.
60
170640
2016
s'është fare puna jonë sinqerisht.
03:04
That's something that only
the Americans can vote on.
61
172680
3016
Kjo është diçka të cilën vetëm
Amerikanët mund ta votojnë.
03:07
No, in the global vote,
you're only considering one aspect of it,
62
175720
3536
Jo, në votimin global, ju merrni
në konsideratë vetëm një aspekt të tij,
03:11
which is what are those leaders
going to do for the rest of us?
63
179280
3200
çka është se çfarë do bëjnë ata
lidera për pjesën tjetër prej nesh?
03:15
And that's so very important
because we live,
64
183480
2656
Dhe kjo është kaq shumë e rëndësishme
sepse ne jetojmë,
03:18
as no doubt you're sick
of hearing people tell you,
65
186160
2416
pa dyshim jeni mërzitur së
dëgjuari tju thonë,
03:20
in a globalized, hyperconnected,
massively interdependent world
66
188600
4240
në një Botë të globalizuar,
të hiperndërlidhur, të ndërvarur masivisht
03:25
where the political decisions
of people in other countries
67
193880
2736
ku vendimet politike
të popujve të vendeve të tjera
03:28
can and will have an impact on our lives
68
196640
2216
mund dhe do të kenë ndikim në jetën tonë
03:30
no matter who we are,
no matter where we live.
69
198880
2240
pa marrë parasysh se kush jemi,
dhe ku jetojmë.
03:34
Like the wings of the butterfly
70
202440
1856
Si krahët e fluturës,
03:36
beating on one side of the Pacific
71
204320
2296
që përplasen në njërën anë të Paqësorit
03:38
that can apparently create
a hurricane on the other side,
72
206640
3536
dhe me sa duket mund të krijojnë
një stuhi në anën tjetër,
03:42
so it is with the world
that we live in today
73
210200
2656
kështu ndodh dhe me botën
në të cilën jetojmë sot
03:44
and the world of politics.
74
212880
1696
dhe botën e politikës.
03:46
There is no longer a dividing line between
domestic and international affairs.
75
214600
4200
Nuk ka më një vijë ndarëse midis punëve
të brendshme dhe atyre ndërkombëtare.
03:51
Any country, no matter how small,
76
219920
2416
Çdo vend, sado i vogël qoftë,
03:54
even if it's São Tomé and Príncipe,
77
222360
2056
edhe nëse është São Tomé dhe Príncipe,
03:56
could produce the next Nelson Mandela
78
224440
2536
mund të nxjerë Nelson Mandela-n e rradhës
03:59
or the next Stalin.
79
227000
1200
ose Stalinin e rradhës.
04:01
They could pollute the atmosphere
and the oceans, which belong to all of us,
80
229640
3976
Ata mund të ndotin atmosferën dhe
oqeanet, të cilat na përkasin të gjithëve,
04:05
or they could be responsible
and they could help all of us.
81
233640
2920
ose mund të bëhen të përgjegjshëm
dhe të na ndihmojnë të gjithëve.
04:09
And yet, the system is so strange
82
237600
3096
E megjithatë, sistemi është aq i çuditshëm
04:12
because the system hasn't caught up
with this globalized reality.
83
240720
3696
sepse ai nuk është në një hap
me realitetin e globalizimit.
04:16
Only a small number of people
are allowed to vote for those leaders,
84
244440
3216
Vetëm një numër i vogël njerëzish
lejohen të votojnë për ata lidera,
04:19
even though their impact is gigantic
85
247680
2056
edhe pse impakti i tyre është gjigant
04:21
and almost universal.
86
249760
1200
dhe pothuajse universal.
04:24
What number was it?
87
252040
1416
Sa ishte numri?
04:25
140 million Americans voted
88
253480
2536
140 milionë amerikanë kanë votuar
04:28
for the next president
of the United States,
89
256040
2256
për presidentin e ardhshëm të SHBA,
04:30
and yet, as all of us knows,
in a few weeks time,
90
258320
2935
dhe ende, siç e dimë të gjithë,
për pak javë kohë,
04:33
somebody is going to hand over
the nuclear launch codes
91
261279
2617
dikush do të dorëzojë
kodet e hedhjeve bërthamore
04:35
to Donald J. Trump.
92
263920
1200
te Donald J. Trump.
04:37
Now, if that isn't having
a potential impact on all of us,
93
265720
2816
Tani, nëse kjo s'flet
për impaktin te të gjithë ne,
04:40
I don't know what is.
94
268560
1200
s'di se çfarë do të duhej tjetër.
04:42
Similarly, the election
for the referendum on the Brexit vote,
95
270520
5720
Në mënyrë të ngjashme, zgjedhjet
e referendumit për Brexit,
04:49
a small number of millions
of British people voted on that,
96
277200
3416
pak miliona nga populli
Britanik votuan për të,
04:52
but the outcome of the vote,
whichever way it went,
97
280640
2696
por sidoqë të shkonte rezultati i votimit,
04:55
would have had a significant impact
98
283360
1696
do kish një impakt të rëndësishëm
04:57
on the lives of tens, hundreds of millions
of people around the world.
99
285080
4416
mbi jetët e dhjetëra, qindra miliona
njerëzve në mbarë botën.
05:01
And yet, only a tiny number could vote.
100
289520
1880
Dhe prapë, vetëm një numër
i vogël mund të votojë.
05:03
What kind of democracy is that?
101
291960
1480
Çfarë demokracie është kjo?
Vendime madhore që na prekin të gjithë
05:06
Huge decisions that affect all of us
102
294600
1736
05:08
being decided by relatively
very small numbers of people.
103
296360
3856
vendosen nga një numër relativisht
shumë i vogël njerëzish.
05:12
And I don't know about you,
104
300240
1336
Dhe nuk e di për ju,
05:13
but I don't think
that sounds very democratic.
105
301600
2160
por mua nuk më tingëllon
dhe aq demokratike.
05:16
So I'm trying to clear it up.
106
304360
1776
Kështu që po përpiqem ta qartësoj.
05:18
But as I say,
107
306160
1456
Ashtu si e përmenda
05:19
we don't ask about domestic questions.
108
307640
1856
ne nuk pyesim për pyetjet e brendshme.
05:21
In fact, I only ever ask two questions
of all of the candidates.
109
309520
3056
Në fakt, unë drejtoj vetëm dy pyetje
për të gjithë kandidatët.
05:24
I send them the same
two questions every single time.
110
312600
2496
U dërgoj atyre të njëjtat
dy pyetje çdo herë.
05:27
I say, one,
111
315120
1416
Pyes, një,
05:28
if you get elected, what are you
going to do for the rest of us,
112
316560
3136
nëse zgjidheni, çfarë do të bëni
për pjesën tjetër prej nesh,
05:31
for the remainder of the seven billion
who live on this planet?
113
319720
3416
për pjesën e mbetur të shtatë miliardëve
që jetojnë në këtë planet?
05:35
Second question:
114
323160
1936
Pyetja e dytë:
05:37
What is your vision
for your country's future in the world?
115
325120
3216
Cili është vizioni juaj
për të ardhmen e vendit tuaj në botë?
05:40
What role do you see it playing?
116
328360
1560
Çfarë roli e shihni të luajë?
05:42
Every candidate,
I send them those questions.
117
330560
2120
Secilit kandidat, i dërgoj këto pyetje.
Ata s'përgjigjen të gjithë.
Të jemi të qartë.
05:45
They don't all answer. Don't get me wrong.
118
333360
2096
05:47
I reckon if you're standing
119
335480
1776
E marr parasysh që nëse je rradhitur
05:49
to become the next president
of the United States,
120
337280
2376
për t'u bërë presidenti i ardhshëm i SHBA,
05:51
you're probably pretty tied up
most of the time,
121
339680
2376
me siguri je i zënë në shumicën e kohës,
05:54
so I'm not altogether surprised
that they don't all answer, but many do.
122
342080
4056
kështu që s'jam krejt i befasuar që nuk
përgjigjen të gjithë, por shumë e bëjnë.
05:58
More every time.
123
346160
1496
Çdo herë e më shumë.
Dhe disa prej tyre,
japin më tepër se përgjigje.
05:59
And some of them do much more than answer.
124
347680
2056
06:01
Some of them answer in the most
enthusiastic and most exciting way
125
349760
3136
Disa prej tyre përgjigjen në mënyrën
me entuziaste dhe emocionuese
06:04
you could imagine.
126
352920
1216
që mund ta imagjinoni.
06:06
I just want to say a word here
for Saviour Chishimba,
127
354160
2496
Dua të them një fjalë këtu
për Saviour Chishimba,
06:08
who was one of the candidates
128
356680
1416
që ishte një prej kandidatëve
06:10
in the recent Zambian
presidential election.
129
358120
2256
në zgjedhjet e fundit
presidenciale në Zambia.
06:12
His answers to those two questions
were basically an 18-page dissertation
130
360400
4536
Përgjigjet e tij në këto dy pyetje
ishin në thelb një disertacion 18-faqësh
06:16
on his view of Zambia's
potential role in the world
131
364960
3656
për këndvështrimin e tij mbi rolin
potencial të Zambia-s në botë
06:20
and in the international community.
132
368640
2016
dhe në komunitetin ndërkombëtar.
06:22
I posted it on the website
so anybody could read it.
133
370680
2440
E postova në website që
gjithkush të mund ta lexojë.
06:25
Now, Saviour won the global vote,
134
373920
2320
Tani, Saviour fitoi votën globale,
06:28
but he didn't win the Zambian election.
135
376960
1880
por nuk i fitoi zgjedhjet në Zambia.
06:31
So I found myself wondering,
136
379320
1376
Kështu që po pyesja veten,
06:32
what am I going to do
with this extraordinary group of people?
137
380720
2936
çfarë do të bëj me këtë grup
të jashtëzakonshëm njerëzish?
Kam disa njerëz të mrekullueshëm këtu
që kanë fituar votën globale.
06:35
I've got some wonderful people here
who won the global vote.
138
383680
2856
06:38
We always get it wrong, by the way.
139
386560
1696
Ne gjithmonë gabojmë, sidoqoftë.
06:40
The one that we elect
140
388280
1216
Ai që kemi zgjedhur
06:41
is never the person who's elected
by the domestic electorate.
141
389520
2880
s'është kurrë personi i zgjedhur
nga elektorati vendas.
06:45
That may be partly because
we always seem to go for the woman.
142
393640
2920
Pjesërisht mund të jetë sepse
duket se ne anojmë nga gratë.
06:49
But I think it may also be a sign
143
397400
2136
Por mendoj se kjo mund të jetë një shenjë
06:51
that the domestic electorate
is still thinking very nationally.
144
399560
3576
se elektoratit vendas është ende
duke menduar në shkallë tepër kombëtare.
06:55
They're still thinking very inwardly.
145
403160
2136
Janë ende duke menduar shumë së brendshmi.
06:57
They're still asking themselves:
What's in it for me? ...
146
405320
3496
Ata janë ende duke pyetur veten:
Çfarë ka për mua këtu? ...
07:00
instead of what
they should be asking today,
147
408840
2096
në vend të asaj që
duhet të kërkojnë sot,
07:02
which is, what's in it for we?
148
410960
1760
që është, çfarë ka për ne këtu?
07:06
But there you go.
149
414000
1216
Por ja që ndodh.
07:07
So suggestions, please, not right now,
150
415240
2136
Pra sugjerime, jo tani, ju lutem,
07:09
but send me an email if you've got an idea
151
417400
2000
por më dërgoni email nëse ju vjen një ide
07:11
about what we can do
with this amazing team of glorious losers.
152
419424
1376
për atë që mund të bëjmë me këtë ekip
mahnitës humbësish të lavdishëm.
07:14
(Laughter)
153
422700
1060
(Të qeshura)
07:15
We've got Saviour Chishimba,
who I mentioned before.
154
423800
2456
Kemi Saviour Chishimba,
që e përmenda.
07:18
We've got Halla Tómasdóttir,
155
426280
1376
Kemi Halla Tómasdóttir,
07:19
who was the runner up
in the Icelandic presidential election.
156
427680
2896
e cila ishte favoritja në zgjedhjet
presidenciale islandeze.
Disa mund ta kenë parë
fjalimin e saj mahnitës në TEDWomen
07:22
Many of you may have seen
her amazing talk at TEDWomen
157
430600
2696
07:25
just a few weeks ago
158
433320
1216
vetëm disa javë më parë
07:26
where she spoke about the need
for more women to get into politics.
159
434560
3576
ku ajo foli rreth nevojës për më shumë
gra pjesëmarrëse në politikë.
07:30
We've got Maria das Neves
from São Tomé and Príncipe.
160
438160
2520
Kemi Maria das Neves
nga São Tomé dhe Príncipe.
07:33
We've got Hillary Clinton.
161
441520
1616
Kemi Hillary Clinton.
07:35
I don't know if she's available.
162
443160
2056
Nuk e di nëse ajo është e disponueshme.
07:37
We've got Jill Stein.
163
445240
1200
Kemi Jill Stein.
07:39
And we covered also the election
164
447480
2856
Dhe kemi mbuluar gjithashtu
zgjedhjet e radhës
07:42
for the next Secretary-General
of the United Nations.
165
450360
2480
për Sekretarin e Përgjithshëm
të Kombeve të Bashkuara.
07:45
We've got the ex-prime minister
of New Zealand,
166
453465
2191
Kemi ish-kryeministrin e Zelandës së Re,
që do ishte një anëtar
i mrekullueshëm i ekipit.
07:47
who would be a wonderful
member of the team.
167
455680
2096
07:49
So I think maybe those people,
168
457800
1496
Pra mendoj ndoshta ata njerëz,
klubi i humbësve të lavdishëm,
mund të udhëtojnë nëpër botë
07:51
the glorious loser's club,
could travel around the world
169
459320
2656
07:54
wherever there's an election
170
462000
1376
kudo ku ka zgjedhje
07:55
and remind people
of the necessity in our modern age
171
463400
3376
dhe në kohën tonë moderne
tju kujtojnë njerëzve nevojën
07:58
of thinking a little bit outwards
172
466800
1616
e të menduarit së jashtmi
08:00
and thinking of
the international consequences.
173
468440
2191
dhe për pasojat ndërkombëtare.
08:04
So what comes next for the global vote?
174
472440
1896
Pra, çfarë vjen pas votës globale?
08:06
Well, obviously,
175
474360
1776
Epo, padyshim,
08:08
the Donald and Hillary show
is a bit of a difficult one to follow,
176
476160
4456
shfaqja Donald dhe Hillary
është pak e vështirë për tu ndjekur,
08:12
but there are some other
really important elections coming up.
177
480640
2936
por ka disa zgjedhje të tjera
të rëndësishme që po vijnë.
08:15
In fact, they seem to be multiplying.
178
483600
1816
Në fakt, duket sikur janë shumëzuar.
08:17
There's something going on,
I'm sure you've noticed, in the world.
179
485440
3136
Diçka po ndodh, në botë
Jam i sigurt që e keni vënë re.
08:20
And the next row of elections
are all critically important.
180
488600
3240
Dhe zgjedhjet e ardhshme të radhës
të gjitha kanë rëndësi kritike.
08:25
In just a few day's time
181
493280
1496
Në vetëm pak ditë,
08:26
we've got the rerun
of the Austrian presidential election,
182
494800
3056
kemi ripërsëritjen e zgjedhjeve
presidenciale të Austrisë,
08:29
with the prospect of Norbert Hofer
183
497880
1776
me mundësinë që Norbert Hofer
08:31
becoming what is commonly described
184
499680
1976
të bëhet siç përshkruhet zakonisht,
08:33
as the first far-right head of state
in Europe since the Second World War.
185
501680
3480
presidenti i parë ekstremist i djathtë
në Evropë prej Luftës së Dytë Botërore.
08:38
Next year we've got Germany,
186
506280
1416
Vitin tjetër kemi Gjermaninë,
08:39
we've got France,
187
507720
1216
Francën,
08:40
we've got presidential elections in Iran
188
508960
2136
kemi zgjedhjet presidenciale në Iran
08:43
and a dozen others.
189
511120
1200
dhe një duzinë të tjera.
08:44
It doesn't get less important.
190
512919
2137
Nuk bëhet më pak e rëndësishme.
08:47
It gets more and more important.
191
515080
1599
Bëhet gjithmonë e më e rëndësishme.
08:50
Clearly, the global vote
is not a stand-alone project.
192
518400
3776
Në mënyrë të qartë, vota globale
nuk është vetëm një projektit i veçuar.
08:54
It's not just there on its own.
193
522200
1479
Nuk qëndron më vete.
08:56
It has some background.
194
524760
1256
Ai ka një sfond të caktuar.
08:58
It's part of a project
which I launched back in 2014,
195
526040
4016
Është pjesë e një projekti
që kam filluar që në vitin 2014,
09:02
which I call the Good Country.
196
530080
1560
që e kam quajtur Vendi i Mirë.
09:04
The idea of the Good Country
is basically very simple.
197
532440
2560
Ideja e Vendit të Mirë në thelb
është mjaft e thjeshtë.
09:07
It's my simple diagnosis
of what's wrong with the world
198
535840
3456
Është diagnoza ime e thjeshtë
se çfarë nuk shkon në botë
09:11
and how we can fix it.
199
539320
1200
dhe si mund ta rregullojmë.
Çfarë nuk shkon në botë
e kam lënë të kuptohet tanimë.
09:13
What's wrong with the world
I've already hinted at.
200
541800
2416
Në thelb, ne përballemi me
një numër të madh e në rritje
09:16
Basically, we face
an enormous and growing number
201
544240
2736
09:19
of gigantic, existential
global challenges:
202
547000
3176
sfidash gjigande, ekzistenciale, globale:
09:22
climate change, human rights abuses,
203
550200
2656
ndryshimi i klimës, abuzimet
me të drejtat e njeriut,
09:24
mass migration, terrorism,
economic chaos, weapons proliferation.
204
552880
4200
migrime masive, terrorizmi,
kaosi ekonomik, përhapja e armëve.
09:30
All of these problems
which threaten to wipe us out
205
558080
3176
Të gjitha këto probleme
të cilat kërcënojnë të na zhdukin
09:33
are by their very nature
globalized problems.
206
561280
2136
janë nga vetë natyra
probleme të globalizuara.
Asnjë vend nuk e ka aftësinë
e trajtimit të tyre më vete.
09:35
No individual country has the capability
of tackling them on its own.
207
563440
4400
09:40
And so very obviously
208
568760
1736
Pa dyshim,
09:42
we have to cooperate
and we have to collaborate as nations
209
570520
3616
që ne duhet të bashkëpunojmë
dhe duhet të bashkëpunojmë si kombe
09:46
if we're going to solve these problems.
210
574160
1858
nëse duam t'i zgjidhim këto probleme.
09:48
It's so obvious, and yet we don't.
211
576560
2360
Është kaq e qartë dhe prapë nuk e bëjmë.
09:51
We don't do it nearly often enough.
212
579880
1880
Nuk e bëjmë aq shpesh sa duhet.
09:54
Most of the time,
countries still persist in behaving
213
582640
3576
Shumicën e kohës,
vendet vazhdojnë ende të sillen
09:58
as if they were warring, selfish tribes
battling against each other,
214
586240
4656
sikur po përballen, si fise egoiste
që luftojnë ndaj njëri-tjetrit,
10:02
much as they have done
since the nation-state was invented
215
590920
2736
pak a shumë sic kanë vepruar
kur u shpikën kombet-shtete
10:05
hundreds of years ago.
216
593680
1576
qindra vjet më parë.
10:07
And this has got to change.
217
595280
2136
Dhe kjo duhet të ndryshojë.
10:09
This is not a change in political systems
or a change in ideology.
218
597440
3336
Ky nuk është ndryshim sistemesh
politike ose ndryshim ideologjish.
10:12
This is a change in culture.
219
600800
1936
Ky është një ndryshim në kulturë.
10:14
We, all of us, have to understand
220
602760
2000
Të gjithë ne duhet ta kuptojmë
10:17
that thinking inwards is not the solution
to the world's problems.
221
605640
4016
që të menduarit nga brenda nuk ofron
zgjidhje për problemet e botës.
10:21
We have to learn how to cooperate
and collaborate a great deal more
222
609680
3976
Duhet të mësojmë se si
të bashkëpunojmë shumë më tepër
10:25
and compete just a tiny bit less.
223
613680
2400
dhe të konkurojmë disi më pak.
10:29
Otherwise things
are going to carry on getting bad
224
617200
2376
Përndryshe gjërat do të
vazhdojnë të përkeqësohen
10:31
and they're going to get much worse,
much sooner than we anticipate.
225
619600
3200
Dhe do të shkojnë shumë më keq,
shumë më shpejt sesa e parashikojmë.
10:35
This change will only happen
226
623760
1896
Ky ndryshim do të ndodhi vetëm
10:37
if we ordinary people
227
625680
1736
nëse ne njerëzit e zakonshëm
10:39
tell our politicians
that things have changed.
228
627440
2816
ju themi politikanëve tanë
se gjërat kanë ndryshuar.
10:42
We have to tell them
that the culture has changed.
229
630280
2536
Duhet t'u tregojmë atyre
se kultura ka ndryshuar.
10:44
We have to tell them
that they've got a new mandate.
230
632840
2576
Duhet t'u tregojmë atyre
se kanë një mandat të ri.
10:47
The old mandate
was very simple and very single:
231
635440
2896
Mandati i vjetër ishte mjaft i thjeshtë
dhe mjaft i vetëm:
10:50
if you're in a position
of power or authority,
232
638360
2176
nëse jeni në pozitë pushteti
ose autoriteti,
10:52
you're responsible for your own people
and your own tiny slice of territory,
233
640560
3616
jeni përgjegjës për njerzit dhe për
atë pjesë të vogël të territorit tuaj,
10:56
and that's it.
234
644200
1216
dhe kaq.
10:57
And if in order to do
the best thing for your own people,
235
645440
2696
Dhe nëse, që të bëni më të mirën
për njerzit tuaj,
do të shkelni mbi çdokënd tjeter
në planet, akoma më mirë.
11:00
you screw over everybody else
on the planet, that's even better.
236
648160
3056
11:03
That's considered to be a bit macho.
237
651240
1736
Kjo konsiderohet pak si macho.
11:05
Today, I think everybody
in a position of power and responsibility
238
653000
3376
Sot, mendoj se çdokush në një
pozitë pushteti dhe përgjegjësise
11:08
has got a dual mandate,
239
656400
1616
ka marrë një mandat të dyfishtë,
11:10
which says if you're in a position
of power and responsibility,
240
658040
2976
I cili thotë që nëse je në pozitë
pushteti dhe përgjegjësise,
11:13
you're responsible for your own people
241
661040
1856
je përgjegjës për njerëzit e tu
11:14
and for every single man, woman,
child and animal on the planet.
242
662920
3240
dhe për çdo burrë, grua, fëmijë
apo kafshë në këtë planet.
11:19
You're responsible
for your own slice of territory
243
667280
2376
Je përgjegjës për pjesën
tënde të territorit
11:21
and for every single square mile
of the earth's surface
244
669680
3696
dhe për çdo metër katror
të sipërfaqes së tokës
11:25
and the atmosphere above it.
245
673400
1376
dhe atmosferës sipër saj.
11:26
And if you don't like that responsibility,
you should not be in power.
246
674800
3336
E nëse s'të pëlqen kjo përgjegjësi,
atëhere s'duhet të jesh në pushtet.
11:30
That for me is the rule of the modern age,
247
678160
2056
Ky është sundimi i epokës moderne për mua,
11:32
and that's the message that we've got
to get across to our politicians,
248
680240
3376
Dhe ky është mesazhi që ne
duhet tju japim politikanëve tanë,
11:35
and show them that that's the way
things are done these days.
249
683640
3296
dhe tju tregojmë se kjo është mënyra se
si bëhen gjërat ditët e sotme.
11:38
Otherwise, we're all screwed.
250
686960
1680
Ndryshe, jemi të gjithë të mbaruar.
11:42
I don't have a problem, actually,
251
690040
1616
Në fakt, nuk kam ndonjë problem
11:43
with Donald Trump's credo
of "America first."
252
691680
2936
me kredon e Donald Trumpit,
"Amerika e para".
11:46
It seems to me that that's
a pretty banal statement
253
694640
2416
Më duket një deklaratë mjaft banale
11:49
of what politicians have always done
and probably should always do.
254
697080
3176
e asaj që politikanët kanë bërë
e ndoshta duhet të bëjnë gjithmonë.
11:52
Of course they're elected to represent
the interests of their own people.
255
700280
3440
Sigurisht që janë zgjedhur të përfaqësojnë
interesat e popullit të tyre.
11:56
But what I find so boring
and so old-fashioned
256
704480
2976
Por ajo që më duket kaq e mërzitshme,
e modës së vjetër,
11:59
and so unimaginative
about his take on that
257
707480
2736
dhe kaq pa imagjinatë
përsa i përket kësaj kapje
12:02
is that America first
means everyone else last,
258
710240
2520
është se Amerika e para
nënkupton gjithë të tjerët të fundit,
12:06
that making America great again
means making everybody else small again,
259
714280
4176
bërja e Amerikës së madhe përsëri do thotë
bërja e gjithkujt tjetër të vogël përsëri,
12:10
and it's just not true.
260
718480
1200
e kjo s'është e vërtetë.
Në punën time si këshilltar i politikave
gjatë këtyre 20 viteve,
12:12
In my job as a policy advisor
over the last 20 years or so,
261
720640
2896
Kam parë kaq e kaq qindra
shembuj politikash
12:15
I've seen so many hundreds
of examples of policies
262
723560
3616
12:19
that harmonize the international
and the domestic needs,
263
727200
3536
që harmonizojnë nevojat e brendëshme
me ato ndërkombëtare,
12:22
and they make better policy.
264
730760
1976
dhe ato janë politika më të mira.
12:24
I'm not asking nations
to be altruistic or self-sacrificing.
265
732760
3576
Nuk ju kërkoj kombeve të
bëhen altruist apo vetë-sakrifikues.
12:28
That would be ridiculous.
266
736360
1336
Kjo do ishte qesharake.
12:29
No nation would ever do that.
267
737720
1400
Asnjë komb nuk duhet ta bëjë.
Po u kërkoj të zgjohen dhe të kuptojnë se
kemi nevojë për një formë të re qeverisje,
12:31
I'm asking them to wake up and understand
that we need a new form of governance,
268
739840
3816
12:35
which is possible
269
743680
1200
e cila është e mundshme
12:37
and which harmonizes those two needs,
270
745640
1816
dhe i harmonizon këto dy nevoja,
12:39
those good for our own people
and those good for everybody else.
271
747480
3040
për tju bërë mirë njerzve tanë
dhe për tju bërë mirë gjithë të tjerëve.
12:43
Since the US election and since Brexit
272
751520
2216
Që nga zgjedhjet e SHBA dhe Brexit,
12:45
it's become more and more obvious to me
273
753760
2376
po bëhet gjithnjë e më e qartë për mua
12:48
that those old distinctions
of left wing and right wing
274
756160
2616
se dallimet e vjetra të krahut
të majtë dhe të djathtë
12:50
no longer make sense.
275
758800
1296
nuk kanë më kuptim.
12:52
They really don't fit the pattern.
276
760120
1640
Ato nuk përshtaten me modelin.
12:54
What does seem to matter today
277
762760
2296
Çfarë duket me rëndësi sot
12:57
is very simple,
278
765080
1616
është shumë e thjeshtë,
12:58
whether your view of the world is
279
766720
2176
nëse pikëpamja juaj për botën
13:00
that you take comfort
from looking inwards and backwards,
280
768920
3696
është që gjeni komfort duke u bazuar
së brëndshmi dhe në të kaluarën,
13:04
or whether, like me, you find hope
in looking forwards and outwards.
281
772640
4720
apo nëse ashtu si unë, gjeni shpresë
duke parë përpara dhe jashtë.
13:10
That's the new politics.
282
778240
1496
Kjo është politika e re.
13:11
That's the new division that is
splitting the world right down the middle.
283
779760
3640
Kjo është ndarja e re që po
e ndan botën në mes.
13:16
Now, that may sound judgmental,
but it's not meant to be.
284
784800
2896
Mund të tingëllojë si paragjykuese,
por nuk e ka këtë qëllim.
13:19
I don't at all misunderstand
285
787720
1936
Nuk e keqkuptoj fare
13:21
why so many people find their comfort
in looking inwards and backwards.
286
789680
4120
pse ka kaq shumë njerëz që gjejnë komfort
duke parë brenda dhe te e kaluara.
13:26
When times are difficult,
when you're short of money,
287
794560
2496
Kur vijnë kohë të vështira,
kur s'keni shumë para,
13:29
when you're feeling
insecure and vulnerable,
288
797080
2096
Kur ndiheni të pasigurt
dhe të pambrojtur,
është prirje njerëzore
të kthehesh nga brenda,
13:31
it's almost a natural
human tendency to turn inwards,
289
799200
2496
13:33
to think of your own needs
290
801720
2016
të mendosh për nevojat tua
13:35
and to discard everybody else's,
291
803760
2096
dhe të shmangësh nevojat
e gjithë të tjerëve,
13:37
and perhaps to start to imagine
that the past was somehow better
292
805880
3736
dhe ndoshta të fillosh të imagjinosh
se e kaluara ishte disi më e mirë
13:41
than the present or the future
could ever be.
293
809640
2400
se e tashmja apo sa mund të jetë
e ardhmja.
13:44
But I happen to believe
that that's a dead end.
294
812720
2456
Por besoj se ky është
një fund pa krye.
13:47
History shows us that it's a dead end.
295
815200
2256
Historia tregon ky që është
një fund pa krye.
13:49
When people turn inwards
and turn backwards,
296
817480
2136
Kur njerëzit kthehen nga brënda dhe mbrapa
13:51
human progress becomes reversed
297
819640
1776
progresi njerëzor kthehet mbrapsh
13:53
and things get worse for everybody
very quickly indeed.
298
821440
3560
e gjërat përkeqësohen shumë shpejt
për të gjithë në fakt.
13:58
If you're like me
299
826720
1416
Nëse jeni si unë
14:00
and you believe in forwards and outwards,
300
828160
2696
dhe besoni te ardhmja dhe jashtë,
14:02
and you believe that the best thing
about humanity is its diversity,
301
830880
4696
besoni se gjëja më e mirë për
njerëzimin është diversiteti i tij,
14:07
and the best thing about globalization
302
835600
2776
dhe gjëja më e mirë e globalizimit
14:10
is the way that it stirs up
that diversity, that cultural mixture
303
838400
4296
është mënyra se si e nxit diversitetin,
atë përzierje kulturore
14:14
to make something more creative,
more exciting, more productive
304
842720
3016
duke sjellë diçka më krijuese,
më emocionuese, më produktive
14:17
than there's ever been before
in human history,
305
845760
2936
seç ka qenë ndonjëherë më parë
në historinë e njerëzimit,
14:20
then, my friends,
we've got a job on our hands,
306
848720
2520
atëherë, miq, ne kemi
një punë për të bërë,
14:24
because the inwards and backwards brigade
307
852160
2896
sepse brigada brenda dhe prapa
14:27
are uniting as never before,
308
855080
2536
janë bashkuar si kurrë më parë,
14:29
and that creed of inwards and backwards,
309
857640
1936
dhe se besimi i brenda dhe prapa,
14:31
that fear, that anxiety,
310
859600
2560
ajo frikë, ai ankth,
14:35
playing on the simplest instincts,
311
863040
1816
që luan me instinktet më të thjeshta,
14:36
is sweeping across the world.
312
864880
2536
është duke gjithëpërfshirë botën.
14:39
Those of us who believe,
313
867440
1936
Të gjithë ata prej nesh që,
14:41
as I believe, in forwards and outwards,
314
869400
2736
njësoj si unë besojnë, përpara dhe jashtë,
14:44
we have to get ourselves organized,
315
872160
1880
ne duhet të organizohemi,
14:47
because time is running out
very, very quickly.
316
875080
3640
sepse koha po vrapon shumë, shumë shpejt.
14:52
Thank you.
317
880240
1216
Ju falemnderit.
14:53
(Applause)
318
881480
1320
(Duartrokitje)
Translated by Albana Telhai
Reviewed by Helena Bedalli

▲Back to top

ABOUT THE SPEAKER
Simon Anholt - Policy advisor
After 20 years working with the presidents and prime ministers of 54 countries, Simon Anholt has a plan to make the world work better.

Why you should listen

For 20 years, Simon Anholt has worked with the presidents, prime ministers and governments of more than fifty nations, devising strategies and policies to help them to engage more imaginatively and productively with the international community. 

In 2014, impatient to do better, Anholt founded the Good Country, a project aimed at helping countries work together to tackle global challenges like climate change, poverty, migration and terrorism, by mobilizing "the only superpower left on the planet: global public opinion."

According to The Independent, Anholt's aim is to change the way countries, cities and companies work "...by us all encouraging their leaders to think about the global impact of their actions, rather than cut-throat self-interest."

Measurement of Good Country progress is done through Anholt's Good Country Index, the only survey to rank countries according to their contribution to humanity and the planet rather than their domestic performance. According to The Guardian, "He has built his career in part as a formidable cruncher of data." Since 2005, his research into global perceptions of nations and cities has collected and analyzed over 300 billion data points. 

In 2016, Anholt launched the Global Vote, a project that enables anybody in the world to vote in other countries' elections, choosing the candidate who is likely to do most for humanity and the planet: three months later over 100,000 people from 130 countries took part in the Global Vote on the US Presidential Election. The Global Vote now covers an election somewhere in the world almost every month.

Anholt is an Honorary Professor of Political Science and the author of five books about countries, cultures and globalisation. He is the founder and Editor Emeritus of a leading academic journal focused on public diplomacy and perceptions of places.

 

More profile about the speaker
Simon Anholt | Speaker | TED.com