English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TEDxPSU

Liz Hajek: What rivers can tell us about the earth's history

Λιζ Χάγιεκ: Τι μας λένε τα ποτάμια για την ιστορία της Γης

Filmed:
1,338,137 views

Τα ποτάμια είναι μία από τις πιο ισχυρές δυνάμεις της φύσης - μετακινούν βουνά και σμιλεύουν τη γη και αλλάζουν συνεχώς την ροή τους. Η κατανόηση του πώς σχηματίζονται και πώς θα αλλάξουν είναι σημαντική γι' αυτούς που αποκαλούν σπίτι τις όχθες και τα δέλτα. Σε αυτήν τη γεμάτη από εικόνες ομιλία η γεωεπιστήμονας Λιζ Χάγιεκ μας δείχνει πως οι πέτρες που αποτέθηκαν από αρχαίους ποταμούς μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν μηχανή του χρόνου για την μελέτη της ιστορίας της Γης, ώστε να καταλάβουμε πώς να ζούμε πιο βιώσιμα σε αυτήν σήμερα.

- Geoscientist
Liz Hajek studies sedimentary rocks to understand how landscapes change and evolve. Full bio

All right, let's get up
our pictureεικόνα of the earthγη.
Εντάξει, ας δούμε την εικόνα
που έχουμε για τη Γη.
00:12
The earthγη is prettyαρκετά awesomeφοβερός.
Η Γη είναι πολύ φοβερή.
00:16
I'm a geologistγεωλόγος, so I get
prettyαρκετά psychedέτοιμος about this,
Είμαι γεωλόγος και
ξετρελαμένη με το θέμα,
00:18
but the earthγη is great.
αλλά η Γη είναι καταπληκτική.
00:20
It's powerfulισχυρός, it's dynamicδυναμικός,
it's constantlyσυνεχώς changingαλλάζοντας.
Είναι δυνατή, είναι δυναμική,
αλλάζει συνεχώς.
00:21
It's a prettyαρκετά excitingσυναρπαστικός placeθέση to liveζω.
Είναι ένα συναρπαστικό μέρος
για να ζει κανείς.
00:25
But I want to shareμερίδιο with you guys todayσήμερα
my perspectiveπροοπτική as a geologistγεωλόγος
Αλλά θέλω να μοιραστώ μαζί σας σήμερα
την οπτική μου ως γεωλόγος
00:28
in how understandingκατανόηση earth'sτη γη pastτο παρελθόν
στο πώς η κατανόηση
του παρελθόντος της Γης
00:32
can help informπληροφορώ and guideοδηγός
decisionsαποφάσεων that we make todayσήμερα
μπορεί να δώσει πληροφορίες και
να καθορίσει τις αποφάσεις που παίρνουμε
00:34
about how to sustainablyβιώσιμη liveζω
on earth'sτη γη surfaceεπιφάνεια.
ώστε να ζούμε βιώσιμα
στην επιφάνεια της Γης.
00:37
So there's a lot of excitingσυναρπαστικός things
that go on on the surfaceεπιφάνεια of the earthγη.
Συμβαίνουν πολλά συναρπαστικά πράγματα
στην επιφάνεια της Γης.
00:41
If we zoomανίπταμαι διαγωνίως in here a little bitκομμάτι,
Αν ζουμάρουμε λιγάκι εδώ,
00:45
I want to talk to you guys a little bitκομμάτι
about one of the things that happensσυμβαίνει.
και θέλω να σας μιλήσω λίγο
για ένα από όσα συμβαίνουν.
00:47
MaterialΥλικό get shuffledανακατεύονται around
earth'sτη γη surfaceεπιφάνεια all the time,
Υλικά μετακινούνται συνεχώς
στην επιφάνεια της Γης
00:51
and one of the bigμεγάλο thing that happensσυμβαίνει
is materialυλικό from highυψηλός mountainsβουνά
και από τα πιο σημαντικά συμβάντα
είναι όταν υλικό των υψηλών βουνών
00:53
getsπαίρνει erodedδιαβρώθηκε and transportedμεταφέρονται
and depositedκατατίθενται in the seaθάλασσα.
διαβρώνεται, μεταφέρεται
και αποτίθεται στη θάλασσα.
00:57
And this processεπεξεργάζομαι, διαδικασία is ongoingσε εξέλιξη all the time,
Είναι μια διαρκής διαδικασία
00:59
and it has hugeτεράστιος effectsυπάρχοντα
on how the landscapeτοπίο worksεργοστάσιο.
και έχει τεράστια επίδραση
στη διαμόρφωση του τοπίου.
01:01
So this exampleπαράδειγμα here in southΝότος IndiaΙνδία --
Για παράδειγμα, στη νότια Ινδία
01:03
we have some of the biggestμέγιστος
mountainsβουνά in the worldκόσμος,
έχουμε μερικά απ' τα ψηλότερα
βουνά στον κόσμο
01:05
and you can see in this satelliteδορυφόρος photoφωτογραφία
και βλέπετε στη δορυφορική φωτογραφία
01:08
riversποταμών transportingμεταφορά materialυλικό
from those mountainsβουνά out to the seaθάλασσα.
ποτάμια να μεταφέρουν ύλη
από εκείνα τα βουνά στη θάλασσα.
01:10
You can think of these riversποταμών
like bulldozersμπουλντόζες.
Μπορείτε να φανταστείτε
τα ποτάμια ως μπουλντόζες.
01:14
They're basicallyβασικα takingλήψη these mountainsβουνά
and pushingπιέζοντας them down towardsπρος the seaθάλασσα.
Ουσιαστικά, παίρνουν αυτά τα βουνά
και τα σπρώχνουν προς τη θάλασσα.
01:16
We'llΕμείς θα give you guys an exampleπαράδειγμα here.
Θα σας δώσω ένα παράδειγμα.
01:21
So we zoomανίπταμαι διαγωνίως in a little bitκομμάτι.
Ας ζουμάρουμε λίγο.
01:23
I want to talk to you guys
specificallyειδικά about a riverποτάμι.
Θέλω να σας μιλήσω
συγκεκριμένα για ένα ποτάμι.
01:24
We can see these beautifulπανεμορφη patternsσχέδια
that the riversποταμών make
Βλέπουμε τα όμορφα σχέδια
που κάνουν τα ποτάμια
01:27
as they're pushingπιέζοντας materialυλικό
down to the seaθάλασσα,
καθώς σπρώχνουν υλικά
προς την θάλασσα,
01:29
but these patternsσχέδια aren'tδεν είναι staticστατική.
αλλά τα σχέδια δεν είναι στατικά.
01:32
These riversποταμών are wigglingwiggling
and jumpingάλμα around quiteαρκετά a bitκομμάτι,
Τα ποτάμια κινούνται αρκετά σπασμωδικά
01:33
and it can have bigμεγάλο impactsεπιπτώσεις on our livesζωή.
και αυτό μπορεί να έχει
μεγάλη επίπτωση στη ζωή μας.
01:36
So an exampleπαράδειγμα of this
is this is the KosiΚόσι RiverΠοταμός.
Ένα παράδειγμα γι' αυτό
είναι ο ποταμός Κόσι.
01:38
So the KosiΚόσι RiverΠοταμός
has this niceόμορφη c-shapedc-σχήμα pathwayμονοπάτι,
Ο ποταμός Κόσι έχει μια
ωραία διαδρομή σε σχήμα C
01:40
and it exitsεξόδους the bigμεγάλο mountainsβουνά of NepalΝεπάλ
και βγαίνει από τα μεγάλα βουνά του Νεπάλ
01:43
carryingμεταφέρουν with it a tonτόνος of materialυλικό,
μεταφέροντας τόνους υλικού,
01:45
a lot of sedimentsιζήματα that's beingνα εισαι
erodedδιαβρώθηκε from the highυψηλός mountainsβουνά,
πολλά ιζήματα που διαβρώθηκαν
από τα ψηλά βουνά
01:48
and it spreadsτα spreads out acrossαπέναντι IndiaΙνδία
και τα απλώνει σε όλη την Ινδία
01:51
and movesκινήσεις this materialυλικό.
και μετακινεί αυτή την ύλη.
01:52
So we're going to zoomανίπταμαι διαγωνίως in to this areaπεριοχή
Ας ζουμάρουμε σε αυτή την περιοχή
01:54
and I'm going to tell you a little bitκομμάτι
about what happenedσυνέβη with the KosiΚόσι.
και θα σας πω λιγάκι
για το τι έγινε με τον Κόσι.
01:56
It's an exampleπαράδειγμα of how dynamicδυναμικός
these systemsσυστήματα can be.
Είναι παράδειγμα του πόσο
δυναμικά είναι τα συστήματα.
02:00
So this is a satelliteδορυφόρος imageεικόνα
from AugustΑύγουστος of 2008,
Αυτή είναι μια δορυφορική εικόνα
από τον Αύγουστο του 2008
02:02
and this satelliteδορυφόρος imageεικόνα is coloredέγχρωμος
και είναι χρωματισμένη
02:06
so that vegetationsεκβλαστήσεων or plantsφυτά
showπροβολή up as greenπράσινος
έτσι ώστε η χλωρίδα ή τα φυτά
να εμφανίζονται ως πράσινα
02:08
and waterνερό showsδείχνει up as blueμπλε.
και το νερό να εμφανίζεται μπλε.
02:10
So here again you can see
that c-shapedc-σχήμα pathwayμονοπάτι
Έτσι και πάλι εδώ μπορείτε να δείτε
αυτή τη διαδρομή σε σχήμα C
02:12
that this riverποτάμι takes as it exitsεξόδους NepalΝεπάλ.
που διαγράφει ο ποταμός
καθώς βγαίνει απ' το Νεπάλ.
02:15
And now this is monsoonμουσώνας seasonεποχή.
Εδώ είναι η εποχή των μουσώνων.
02:18
AugustΑύγουστος is monsoonμουσώνας seasonεποχή
in this regionπεριοχή of the worldκόσμος,
Τον Αύγουστο είναι περίοδος
μουσώνων στην περιοχή,
02:20
and anyoneο καθενας that livesζωή nearκοντά a riverποτάμι
is no strangerξένος to floodingπλημμύρα
και όποιος ζει κοντά σε ποτάμι
γνωρίζει για τις πλημμύρες,
02:22
and the hazardsκινδύνους and inconveniencesάβολος
at minimumελάχιστο that are associatedσυσχετισμένη with that.
τους κινδύνους και την αναστάτωση
που σχετίζονται με αυτές κατ' ελάχιστο.
02:25
But something interestingενδιαφέρων
happenedσυνέβη in 2008,
Αλλά κάτι ενδιαφέρον συνέβη το 2008
02:29
and this riverποτάμι movedμετακινήθηκε in a way
that's very differentδιαφορετικός.
και αυτό το ποτάμι κινήθηκε
με πολύ διαφορετικό τρόπο.
02:31
It floodedπλημμύρισαν in a way that's very
differentδιαφορετικός than it normallyκανονικά does.
Πλημμύρισε με έναν πολύ
διαφορετικό τρόπο από τον συνηθισμένο.
02:34
So the KosiΚόσι RiverΠοταμός is flowingρεύση down here,
Έτσι ο ποταμός Κόσι ρέει εδώ κάτω,
02:37
but sometimesωρες ωρες as these riversποταμών
are bulldozingμπουλντόζες sedimentίζημα,
αλλά μερικές φορές καθώς τα ποτάμια
μετακινούν ιζήματα,
02:40
they kindείδος of get cloggedφραγμένο,
κατά κάποιο τρόπο φράσσονται
02:43
and these clogsτσόκαρα can
actuallyπράγματι causeαιτία the riversποταμών
και αυτά τα φράγματα
αναγκάζουν τα ποτάμια
02:44
to shiftβάρδια theirδικα τους courseσειρά μαθημάτων dramaticallyδραματικά.
να αλλάζουν την ροή τους δραματικά.
02:46
So this satelliteδορυφόρος imageεικόνα
is from just two weeksεβδομάδες laterαργότερα.
Αυτή η δορυφορική εικόνα
είναι μόλις δύο εβδομάδες αργότερα.
02:48
Here'sΕδώ είναι the previousπροηγούμενος pathwayμονοπάτι,
Εδώ είναι η προηγούμενη διαδρομή,
02:51
that c-shapedc-σχήμα pathwayμονοπάτι,
η διαδρομή σε σχήμα C,
02:53
and you noticeειδοποίηση it's not blueμπλε anymoreπια.
και παρατηρείτε πως δεν είναι πλέον μπλε.
02:54
But now what we have is this blueμπλε pathwayμονοπάτι
Τώρα έχουμε αυτή τη μπλε διαδρομή
02:56
that cutsπερικοπές down the middleΜέσης
of the fieldπεδίο of viewθέα here.
που κόβει στη μέση το οπτικό πεδίο εδώ.
02:58
What happenedσυνέβη is
the KosiΚόσι RiverΠοταμός jumpedπήδηξε its banksτράπεζες,
Ο ποταμός Κόσι άλλαξε τις όχθες του,
03:01
and for referenceαναφορά,
the scaleκλίμακα barμπαρ here is 40 milesμίλια.
και προς ενημέρωση,
η κλίμακα εδώ είναι 40 μίλια.
03:03
This riverποτάμι movedμετακινήθηκε
over 30 milesμίλια very abruptlyαπότομα.
Αυτό το ποτάμι μετακινήθηκε
πάνω από 30 μίλια πολύ απότομα.
03:06
So this riverποτάμι got cloggedφραγμένο
and it jumpedπήδηξε its banksτράπεζες.
Έτσι, το ποτάμι αυτό φράχθηκε
και άλλαξε τις όχθες του.
03:10
Here'sΕδώ είναι an imageεικόνα from about a weekεβδομάδα laterαργότερα,
Αυτή είναι η εικόνα
περίπου μια βδομάδα μετά
03:13
and you can see
these are the previousπροηγούμενος pathwaysπορείες,
και μπορείτε να δείτε
τις προηγούμενες διαδρομές
03:15
and you can see this processεπεξεργάζομαι, διαδικασία
of river-jumpingποτάμι-άλμα continuesσυνεχίζεται
και τη συνεχόμενη διαδικασία
αναπήδησης του ποταμιού
03:18
as this riverποτάμι movesκινήσεις fartherμακρύτερα away
from its majorμείζων courseσειρά μαθημάτων.
όσο αυτό απομακρύνεται
από τη βασική του πορεία.
03:20
So you can imagineφαντάζομαι
in landscapesτοπία like this,
Μπορείτε να φανταστείτε
σε τοπία όπως αυτό,
03:23
where riversποταμών moveκίνηση around frequentlyσυχνά,
όπου τα ποτάμια μετακινούνται συχνά,
03:26
it's really importantσπουδαίος to understandκαταλαβαίνουν when,
where and how they're going to jumpάλμα.
είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε πότε,
πού και πώς θα αλλάξουν την ροή τους.
03:28
But these kindsείδη of processesδιαδικασίες
alsoεπίσης happenσυμβεί a lot closerπιο κοντά to home as well.
Αλλά αυτού του τύπου οι διαδικασίες
συμβαίνουν και πιο κοντά στη χώρα μας.
03:33
So in the UnitedΕνωμένοι StatesΚράτη μέλη,
Έτσι στις Ηνωμένες Πολιτείες
έχουμε τον ποταμό Μισσισσιππή
03:37
we have the MississippiΜισισιπής RiverΠοταμός
that drainsαποχετεύσεις mostπλέον of the continentalευρωπαϊκός US.
που αποστραγγίζει το μεγαλύτερο
μέρος των ηπειρωτικών ΗΠΑ.
03:39
It pushesωθεί materialυλικό
from the RockyΒραχώδη MountainsΒουνά
Σπρώχνει ύλη από τα Βραχώδη Όρη
03:43
and from the Great PlainsΠεδιάδες.
και τις Μεγάλες Πεδιάδες,
03:45
It drainsαποχετεύσεις it and movesκινήσεις it
all the way acrossαπέναντι AmericaΑμερική
την αποστραγγίζει και τη μεταφέρει
διαμέσου όλης της Αμερικής
03:47
and dumpsχωματερές it out in the GulfΚόλπος of MexicoΜεξικό.
και την αποθέτει στον κόλπο του Μεξικού.
03:50
So this is the courseσειρά μαθημάτων of the MississippiΜισισιπής
that we're familiarοικείος with todayσήμερα,
Αυτή είναι η διαδρομή του Μισσισσιππή
που γνωρίζουμε σήμερα,
03:53
but it didn't always flowροή
in this directionκατεύθυνση.
αλλά δεν έρρεε πάντα
σε αυτή την κατεύθυνση.
03:56
If we use the geologicγεωλογική recordΡεκόρ,
Χρησιμοποιώντας γεωλογικές καταγραφές
03:58
we can reconstructανακατασκευάσει
where it wentπήγε in the pastτο παρελθόν.
μπορούμε να αναπαραστήσουμε
που πήγε στο παρελθόν.
04:00
So for exampleπαράδειγμα, this redτο κόκκινο areaπεριοχή here
Έτσι για παράδειγμα,
αυτή η κόκκινη περιοχή εδώ
04:04
is where we know the MississippiΜισισιπής RiverΠοταμός
flowedκυλούσε and depositedκατατίθενται materialυλικό
είναι εκεί που ο ποταμός Μισσισσιππής
έρρεε και απέθετε υλικό
04:06
about 4,600 yearsχρόνια agoπριν.
περίπου 4.600 χρόνια πριν.
04:10
Then about 3,500 yearsχρόνια agoπριν it movedμετακινήθηκε
Κατόπιν, πριν από περίπου 3.500 χρόνια
04:12
to followακολουθηστε the courseσειρά μαθημάτων
outlinedπου περιγράφονται here in orangeπορτοκάλι.
μετακινήθηκε στην πορεία
με το πορτοκαλί περίγραμμα.
04:14
And it keptδιατηρούνται movingκίνηση and it keepsκρατάει movingκίνηση.
Έκτοτε κινείται συνεχώς.
04:16
So here'sεδώ είναι about 2,000 yearsχρόνια agoπριν,
Εδώ είναι πριν από περίπου 2.000 χρόνια,
04:18
a thousandχίλια yearsχρόνια agoπριν,
πριν 1.000 χρόνια,
04:20
700 yearsχρόνια agoπριν.
πριν 700 χρόνια.
04:22
And it was only
as recentlyπρόσφατα as 500 yearsχρόνια agoπριν
Μόλις πριν από 500 χρόνια
04:23
that it occupiedκατειλημμένος the pathwayμονοπάτι
that we're familiarοικείος with todayσήμερα.
πήρε τη ροή την οποία γνωρίζουμε σήμερα.
04:26
So these processesδιαδικασίες are really importantσπουδαίος,
Είναι πολύ σημαντικές διαδικασίες
04:30
and especiallyειδικά here, this deltaδέλτα areaπεριοχή,
και ειδικά εδώ, αυτή η περιοχή του δέλτα,
04:32
where these river-jumpingποτάμι-άλμα eventsγεγονότα
in the MississippiΜισισιπής
όπου αυτά τα συμβάντα αναπήδησης
του Μισσισσιπή
04:34
are buildingΚτίριο landγη at the interfaceδιεπαφή
of the landγη and the seaθάλασσα.
χτίζουν εκτάσεις στην διεπαφή
της γης με την θάλασσα.
04:38
This is really valuableπολύτιμος realπραγματικός estateπεριουσία,
Είναι ακίνητη περιουσία αξίας
04:41
and deltasΔέλτα like this are some of the mostπλέον
denselyπυκνά populatedκατοικημένη areasπεριοχές on our planetπλανήτης.
και τέτοια δέλτα είναι απ' τα πιο
πυκνοκατοικημένα μέρη του πλανήτη.
04:43
So understandingκατανόηση the dynamicsδυναμική
of these landscapesτοπία,
Έτσι κατανοώντας την δυναμική
αυτών των τοπίων,
04:48
how they formedσχηματίστηκε and how they will
continueνα συνεχίσει to changeαλλαγή in the futureμελλοντικός
πώς σχηματίστηκαν και πώς
θα συνεχίσουν να αλλάζουν στο μέλλον
04:51
is really importantσπουδαίος
for the people that liveζω there.
είναι πολύ σημαντικό για όσους ζουν εκεί.
04:54
So riversποταμών alsoεπίσης wiggleκουνάω.
Και τα ποτάμια κινούνται σπασμωδικά.
04:57
These are sortείδος of biggerμεγαλύτερος jumpsάλματα
that we'veέχουμε been talkingομιλία about.
Αυτά είναι μεγαλύτερα άλματα
από αυτά που είπαμε.
04:59
I want to showπροβολή you guys
some riverποτάμι wigglesWiggles here.
Θέλω να σας δείξω
μερικές τέτοιες κινήσεις.
05:01
So we're going to flyπετώ down
to the AmazonAmazon RiverΠοταμός basinλεκάνη,
Ας πετάξουμε κάτω,
στη λεκάνη του Αμαζόνιου ποταμού,
05:04
and here again we have a bigμεγάλο riverποτάμι systemΣύστημα
όπου και εδώ έχουμε
ένα μεγάλο σύστημα ποταμών
05:06
that is drainingαποστράγγιση and movingκίνηση and plowingόργωμα
materialυλικό from the AndeanΤων Άνδεων MountainsΒουνά,
που αποστραγγίζει και παρασύρει
ύλη από τα Όρη των Άνδεων,
05:08
transportingμεταφορά it acrossαπέναντι SouthΝότια AmericaΑμερική
τη μεταφέρει διαμέσου την Νότιας Αμερικής
05:13
and dumpingντάμπινγκ it out
into the AtlanticΑτλαντικού OceanΩκεανός.
και την αποθέτει στον Ατλαντικό Ωκεανό.
05:15
So if we zoomανίπταμαι διαγωνίως in here, you guys
can see these niceόμορφη, curvyμε καμπύλες riverποτάμι pathwaysπορείες.
Έτσι, αν ζουμάρουμε, θα δείτε
μερικές καμπυλωτές διαδρομές ποταμών.
05:18
Again, they're really beautifulπανεμορφη,
but again, they're not staticστατική.
Και πάλι, είναι πραγματικά όμορφες
αλλά και δεν είναι στατικές.
05:23
These riversποταμών wiggleκουνάω around.
Αυτά τα ποτάμια μετακινούνται.
05:26
We can use satelliteδορυφόρος imageryεικόνες
over the last 30 or so yearsχρόνια
Χρησιμοποιώντας δορυφορικό
οπτικό υλικό των τελευταίων 30 χρόνων
05:28
to actuallyπράγματι monitorοθόνη how these changeαλλαγή.
για να δούμε πώς αυτά αλλάζουν.
05:31
So take a minuteλεπτό and just watch
any bendστροφή or curveκαμπύλη in this riverποτάμι,
Ας δούμε για ένα λεπτό κάθε κοιλότητα
ή καμπύλη σε αυτό το ποτάμι
05:33
and you'llθα το κάνετε see it doesn't stayδιαμονή
in the sameίδιο placeθέση for very long.
και θα δείτε πως δεν μένει
σε ένα μέρος για πάρα πολύ.
05:38
It changesαλλαγές and evolvesεξελίσσεται
and warpsστημόνια its patternπρότυπο.
Αλλάζει, εξελίσσεται και
στρεβλώνει το μοτίβο του.
05:41
If you look in this areaπεριοχή in particularιδιαιτερος,
Αν δείτε αυτή ειδικά την περιοχή,
05:44
I want you guys to noticeειδοποίηση
there's a sortείδος of a loopβρόχος in the riverποτάμι
θέλω να παρατηρήσετε
υπάρχει ένας βρόγχος σε αυτό το ποτάμι
05:47
that getsπαίρνει completelyεντελώς cutΤομή off.
που αποκόπτεται τελείως.
05:50
It's almostσχεδόν like a whipμαστίγιο crackingράγισμα
Μοιάζει με χτύπημα από μαστίγιο
05:51
and snapsασφαλίσει off the pathwayμονοπάτι
of the riverποτάμι at a certainβέβαιος spotσημείο.
που αποκόπτει τη διαδρομή
στο συγκεκριμένο σημείο.
05:53
So just for referenceαναφορά, again,
Έτσι, πληροφοριακά και πάλι,
05:56
in this locationτοποθεσία, that riverποτάμι
changedάλλαξε its courseσειρά μαθημάτων over fourτέσσερα milesμίλια
σε αυτή τη τοποθεσία, αυτό το ποτάμι
άλλαξε την πορεία του κατά 1,5 χιλιόμετρο
05:58
over the courseσειρά μαθημάτων of a seasonεποχή or two.
κατά τη διάρκεια μιας ή δύο σεζόν.
06:02
So the landscapesτοπία
that we liveζω in on earthγη,
Έτσι, τα τοπία στα οποία μένουμε στη Γη,
06:05
as this materialυλικό
is beingνα εισαι erodedδιαβρώθηκε from the mountainsβουνά
καθώς αυτή η ύλη διαβρώνεται από τα βουνά
06:08
and transportedμεταφέρονται to the seaθάλασσα,
και μεταφέρεται προς τη θάλασσα,
06:10
are wigglingwiggling around all the time.
μετακινούνται συνεχώς,
06:11
They're changingαλλάζοντας all the time,
αλλάζουν συνεχώς,
06:13
and we need to be ableικανός
to understandκαταλαβαίνουν these processesδιαδικασίες
και πρέπει να κατανοήσουμε
αυτές τις διαδικασίες
06:14
so we can manageδιαχειρίζονται and liveζω
sustainablyβιώσιμη on these landscapesτοπία.
έτσι ώστε να καταφέρουμε να ζούμε
βιώσιμα σε αυτές τις περιοχές.
06:17
But it's hardσκληρά to do
if the only informationπληροφορίες we have
Αλλά είναι δύσκολο αν η μοναδική
πληροφόρηση που έχουμε
06:20
is what's going on todayσήμερα
at earth'sτη γη surfaceεπιφάνεια.
είναι το τι συμβαίνει σήμερα
στην επιφάνεια της Γης.
06:23
Right? We don't have
a lot of observationsπαρατηρήσεις.
Δεν έχουμε πολλές παρατηρήσεις.
06:25
We only have 30 years'χρόνια worthαξία
of satelliteδορυφόρος photosφωτογραφίες, for exampleπαράδειγμα.
Έχουμε μόνο 30 χρόνια δορυφορικών
φωτογραφιών, για παράδειγμα.
06:27
We need more observationsπαρατηρήσεις
to understandκαταλαβαίνουν these processesδιαδικασίες more.
Χρειαζόμαστε περισσότερες
για να καταλάβουμε τις διαδικασίες.
06:32
And additionallyΕπιπλέον, we need to know
Επιπρόσθετα, πρέπει να ξέρουμε
06:35
how these landscapesτοπία are going
to respondαπαντώ to changingαλλάζοντας climateκλίμα
πώς αυτά τα τοπία θα αντιδράσουν
στην κλιματική αλλαγή
06:37
and to changingαλλάζοντας landγη use
και στην αλλαγή χρήσης γης
06:40
as we continueνα συνεχίσει to occupyασχολούμαι
and modifyτροποποιώ earth'sτη γη surfaceεπιφάνεια.
όσο συνεχίζουμε να κατέχουμε
και να αλλάζουμε την επιφάνεια της Γης.
06:41
So this is where the rocksβράχια come in.
Εδώ λοιπόν έρχονται οι πέτρες.
06:45
So as riversποταμών flowροή,
Καθώς τα ποτάμια ρέουν,
06:47
as they're bulldozingμπουλντόζες materialυλικό
from the mountainsβουνά to the seaθάλασσα,
καθώς σπρώχνουν υλικό
από τα βουνά στη θάλασσα,
06:50
sometimesωρες ωρες bitsbits of sandΆμμος and clayπηλός
and rockβράχος get stuckκολλήσει in the groundέδαφος.
μερικές φορές κομμάτια άμμου, πηλού
και πέτρας σκαλώνουν στο έδαφος.
06:53
And that stuffυλικό that getsπαίρνει stuckκολλήσει
in the groundέδαφος getsπαίρνει buriedθάβονται,
Αυτά που σκαλώνουν στο έδαφος θάβονται
06:56
and throughδιά μέσου time, we get
bigμεγάλο, thickπυκνός accumulationsσυσσωρεύσεις of sedimentsιζήματα
και με την πάροδο του χρόνου, έχουμε
μεγάλες, πυκνές αποθέσεις ιζημάτων
06:59
that eventuallyτελικά turnστροφή into rocksβράχια.
που με τον καιρό μετατρέπονται σε πέτρες.
07:03
What this meansπου σημαίνει is that we can
go to placesθέσεις like this,
Αυτό σημαίνει πως μπορούμε
να πάμε σε μέρη σαν αυτό,
07:05
where we see bigμεγάλο, thickπυκνός stacksστοίβες
of sedimentaryιζηματογενή rocksβράχια,
όπου βλέπουμε πυκνές στοίβες
ιζηματογενών πετρωμάτων,
07:07
and go back in time
να κινηθούμε πίσω στο χρόνο,
07:10
and see what the landscapesτοπία
lookedκοίταξε like in the pastτο παρελθόν.
και να δούμε πώς ήταν η επιφάνεια
της Γης στο παρελθόν.
07:12
We can do this to help reconstructανακατασκευάσει
Το κάνουμε για να βοηθήσουμε
στην ανακατασκευή
07:14
and understandκαταλαβαίνουν
how earthγη landscapesτοπία evolveαναπτύσσω.
και την κατανόηση
του πώς εξελίσσεται η επιφάνεια της Γης.
07:16
This is prettyαρκετά convenientβολικός, too,
Αυτό είναι πολύ βολικό, επίσης,
07:22
because the earthγη has had
sortείδος of an epicέπος historyιστορία. Right?
επειδή η Γη είχε κατά κάποιο τρόπο
μια επική ιστορία. Σωστά;
07:23
So this videoβίντεο here
is a reconstructionανοικοδόμηση of paleogeographypaleogeography
Αυτό εδώ το βίντεο είναι
ανακατασκευή της παλαιογεωγραφίας
07:26
for just the first
600 millionεκατομμύριο yearsχρόνια of earth'sτη γη historyιστορία.
για μόλις τα πρώτα 600 εκατομμύρια
χρόνια της ιστορίας της Γης.
07:31
So just a little bitκομμάτι of time here.
Είναι πολύ λίγος χρόνος.
07:35
So as the platesπλάκες moveκίνηση around,
Έτσι καθώς οι πλάκες μετακινούνται,
07:37
we know climateκλίμα has changedάλλαξε,
seaθάλασσα levelεπίπεδο has changedάλλαξε,
ξέρουμε πως το κλίμα άλλαξε,
η στάθμη της θάλασσας άλλαξε,
07:40
we have a lot of differentδιαφορετικός
typesτύπους of landscapesτοπία
έχουμε πολλούς διαφορετικούς τύπους τοπίων
07:43
and differentδιαφορετικός typesτύπους of environmentsπεριβάλλοντος
that we can go back --
και διαφορετικά περιβάλλοντα
όπου μπορούμε να πάμε πίσω
07:46
if we have a time machineμηχανή --
-αν έχουμε μια χρονομηχανή-
07:49
we can go back and look at,
και να δούμε,
07:51
and we do indeedπράγματι have a time machineμηχανή
και όντως έχουμε μια χρονομηχανή,
07:52
because we can look at the rocksβράχια
that were depositedκατατίθενται at these timesφορές.
γιατί μπορούμε να δούμε τις πέτρες
που αποτέθηκαν σε αυτές τις εποχές.
07:54
So I'm going to give you
an exampleπαράδειγμα of this
Ως παράδειγμα,
07:57
and take you to a specialειδικός
time in earth'sτη γη pastτο παρελθόν.
θα πάμε σε μια ξεχωριστή
εποχή στο παρελθόν της Γης.
07:59
About 55 millionεκατομμύριο yearsχρόνια agoπριν,
there was a really abruptαπότομος warmingθέρμανση eventΕκδήλωση,
Περίπου 55 εκατομμύρια χρόνια πριν,
συνέβη ένα πολύ βίαιο θερμικό γεγονός
08:01
and what happenedσυνέβη was
a wholeολόκληρος bunchδέσμη of carbonάνθρακας dioxideδιοξίδιο
όταν μια μεγάλη ποσότητα
διοξειδίου του άνθρακα
08:05
was releasedκυκλοφόρησε into earth'sτη γη atmosphereατμόσφαιρα,
απελευθερώθηκε στην ατμόσφαιρα της Γης
08:07
and it causedπροκαλούνται a rapidταχύς
and prettyαρκετά extremeάκρο globalπαγκόσμια warmingθέρμανση eventΕκδήλωση.
και προκάλεσε μια γρήγορη
και πολύ ακραία παγκόσμια υπερθέρμανση.
08:09
And when I say warmζεστός, I mean prettyαρκετά warmζεστός,
Και όταν λέω θερμό, εννοώ πολύ θερμό,
08:13
that there were things
like crocodilesκροκόδειλοι and palmπαλάμη treesδέντρα
τόσο που υπήρχαν πράγματα
όπως κροκόδειλοι και φοινικόδεντρα
08:15
as farμακριά northβόρειος as CanadaΚαναδάς
and as farμακριά southΝότος as PatagoniaΠαταγονία.
βόρεια μέχρι και στον Καναδά
και νότια μέχρι και στην Παταγονία.
08:18
So this was a prettyαρκετά warmζεστός time
and it happenedσυνέβη really abruptlyαπότομα.
Ήταν μια πολύ θερμή περίοδος
και συνέβη πραγματικά βίαια.
08:22
So what we can do
Έτσι μπορούμε να πάμε πίσω,
08:25
is we can go back and find rocksβράχια
that were depositedκατατίθενται at this time
να βρούμε πέτρες
που αποτέθηκαν σε αυτή την εποχή,
08:26
and reconstructανακατασκευάσει how the landscapeτοπίο changedάλλαξε
in responseαπάντηση to this warmingθέρμανση eventΕκδήλωση.
και να αναδομήσουμε τις αλλαγές του τοπίου
ως αποτέλεσμα αυτού του γεγονότος.
08:29
So here, yayyay, rocksβράχια.
Λοιπόν, να οι πέτρες. Ζήτω!
08:33
(LaughterΤο γέλιο)
(Γέλια)
08:35
Here'sΕδώ είναι a pileσωρός of rocksβράχια.
Αυτός είναι ένας σωρός από πέτρες.
08:37
This yellowκίτρινος blobάμορφη μάζα here,
Αυτή εδώ η κίτρινη μάζα
08:39
this is actuallyπράγματι a fossilαπολίθωμα riverποτάμι,
είναι βασικά ένα απολιθωμένο ποτάμι,
08:41
so just like this cartoonΚΙΝΟΥΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ I showedέδειξε,
έτσι όπως το καρτούν που σας έδειξα,
08:43
these are depositsκαταθέσεις that were
laidστρωτός down 55 millionεκατομμύριο yearsχρόνια agoπριν.
αυτές είναι αποθέσεις που έγιναν
55 εκατομμύρια χρόνια πριν.
08:44
As geologistsγεωλόγους, we can go
and look at these up closeΚοντά
Ως γεωλόγοι, μπορούμε να πάμε
και να κοιτάξουμε από πολύ κοντά
08:48
and reconstructανακατασκευάσει the landscapeτοπίο.
και να αναδομήσουμε το τοπίο.
08:51
So here'sεδώ είναι anotherαλλο exampleπαράδειγμα.
Εδώ είναι άλλο ένα παράδειγμα.
08:53
The yellowκίτρινος blobάμορφη μάζα here is a fossilαπολίθωμα riverποτάμι.
Η κίτρινη μάζα εδώ είναι
ένα απολιθωμένο ποτάμι.
08:54
Here'sΕδώ είναι anotherαλλο one aboveπανω it.
Εδώ είναι άλλο ένα από πάνω.
08:57
We can go and look in detailλεπτομέρεια
and make measurementsΜετρήσεις and observationsπαρατηρήσεις,
Μπορούμε να δούμε λεπτομέρειες,
να κάνουμε μετρήσεις, παρατηρήσεις,
08:58
and we can measureμετρήσει featuresχαρακτηριστικά.
να μετρήσουμε χαρακτηριστικά.
09:02
For exampleπαράδειγμα, the featuresχαρακτηριστικά
I just highlightedεπισημάνθηκε there
Για παράδειγμα, τα χαρακτηριστικά
που επισήμανα εδώ
09:03
tell us that this particularιδιαιτερος riverποτάμι
was probablyπιθανώς about threeτρία feetπόδια deepβαθύς.
μας λένε πως αυτό το συγκεκριμένο ποτάμι
είχε περίπου 1 μέτρο βάθος.
09:05
You could wadeυδροβατώ
acrossαπέναντι this cuteΧαριτωμένο little streamρεύμα
Θα μπορούσατε να το διασχίσετε με τα πόδια
09:09
if you were walkingτο περπάτημα around
55 millionεκατομμύριο yearsχρόνια agoπριν.
αν περπατούσατε εκεί
55 εκατομμύρια χρόνια πριν.
09:11
The reddishκοκκινωπό stuffυλικό that's aboveπανω
and belowπαρακάτω those channelsκανάλια,
Το κοκκινωπό πράγμα
εκατέρωθεν των καναλιών
09:14
those are ancientαρχαίος soilέδαφος depositsκαταθέσεις.
είναι αρχαίες αποθέσεις εδάφους.
09:17
So we can look at those to tell us
what livedέζησε and grewαυξήθηκε on the landscapeτοπίο
Αυτό βοηθά να δούμε
τι ζούσε και φύτρωνε στο τοπίο
09:19
and to understandκαταλαβαίνουν how these riversποταμών
were interactingαλληλεπιδρώντας with theirδικα τους floodplainsπλημμυρικές περιοχές.
και να καταλάβουμε πώς αυτά τα ποτάμια
αλληλεπιδρούν με τις πλημμυρικές περιοχές.
09:23
So we can look in detailλεπτομέρεια
and reconstructανακατασκευάσει with some specificityεξειδίκευση
Μπορούμε να κοιτάξουμε λεπτομερώς
και να αναδομήσουμε με κάποια ακρίβεια
09:27
how these riversποταμών flowedκυλούσε
and what the landscapesτοπία lookedκοίταξε like.
πώς αυτά τα ποτάμια έρρεαν
και πώς έμοιαζαν αυτά τα τοπία.
09:32
So when we do this
for this particularιδιαιτερος placeθέση
Έτσι όταν το κάνουμε
γι' αυτό το συγκεκριμένο μέρος
09:34
at this time,
σε αυτή τη περίοδο,
09:38
if we look what happenedσυνέβη
before this abruptαπότομος warmingθέρμανση eventΕκδήλωση,
αν δούμε τι συνέβη
πριν από αυτό το βίαιο θερμικό γεγονός,
09:39
the riversποταμών kindείδος of carvedσκαλιστά theirδικα τους way
down from the mountainsβουνά to the seaθάλασσα,
τα ποτάμια σμίλεψαν το δρόμο τους
από τα βουνά προς την θάλασσα
09:42
and they lookedκοίταξε maybe similarπαρόμοιος to what
I showedέδειξε you in the AmazonAmazon RiverΠοταμός basinλεκάνη.
και έμοιαζαν ίσως με αυτό που σας έδειξα
στη λεκάνη του Αμαζόνιου ποταμού.
09:45
But right at the onsetΈναρξη
of this climateκλίμα changeαλλαγή eventΕκδήλωση,
Αλλά ακριβώς στην έναρξη
της κλιματικής αλλαγής,
09:50
the riversποταμών changeαλλαγή dramaticallyδραματικά.
τα ποτάμια αλλάζουν δραματικά.
09:53
All of a suddenαιφνίδιος they got much broaderευρύτερη,
Ξαφνικά έγιναν πολύ πιο φαρδιά
09:55
and they startedξεκίνησε to slideολίσθηση back and forthΕμπρός
acrossαπέναντι the landscapeτοπίο more readilyπρόθυμα.
και ξεκίνησαν να ολισθαίνουν
στο τοπίο πολύ πιο πρόθυμα.
09:57
EventuallyΤελικά, the riversποταμών revertedεπανήλθα
back to a stateκατάσταση that was more similarπαρόμοιος
Τελικά, τα ποτάμια επανήλθαν
πίσω σε μια κατάσταση παρόμοια
10:01
to what they would have lookedκοίταξε like
before this climateκλίμα eventΕκδήλωση,
με αυτή πριν από το κλιματικό γεγονός,
10:05
but it tookπήρε a long, long time.
αλλά πήρε πάρα πολύ καιρό.
10:09
So we can go back in earth'sτη γη time
and do these kindsείδη of reconstructionsανακατασκευές
Μπορούμε να πάμε πίσω στο χρόνο της Γης
και να κάνουμε τέτοιου είδους αναδομήσεις
10:12
and understandκαταλαβαίνουν how
earth'sτη γη landscapeτοπίο has changedάλλαξε
για να καταλάβουμε πώς
το τοπίο της Γης έχει αλλάξει
10:16
in responseαπάντηση to a climateκλίμα eventΕκδήλωση like this
or a landγη use eventΕκδήλωση.
σε σχέση με μια τέτοια κλιματική αλλαγή
ή ένα συμβάν χρήσης της γης.
10:18
So some of the waysτρόπους that riversποταμών changeαλλαγή
Μερικοί από τους τρόπους
που τα ποτάμια αλλάζουν
10:22
or the reasonsαιτιολογικό that riversποταμών changeαλλαγή
theirδικα τους patternπρότυπο and theirδικα τους movementsκινήσεις
ή τους λόγους που τα ποτάμια αλλάζουν
το μοτίβο και τις κινήσεις τους
10:24
is because of things like with extraεπιπλέον waterνερό
fallingπτώση on the land'sτης γης surfaceεπιφάνεια
είναι λόγω πραγμάτων, όπως το επιπλέον
νερό που πέφτει στην επιφάνεια της Γης
10:29
when climateκλίμα is hotterθερμότερος,
όταν το κλίμα είναι πιο ζεστό,
10:33
we can moveκίνηση more sedimentίζημα
and erodeδιαβρώσει more sedimentίζημα,
μπορεί να μεταφερθεί περισσότερο ίζημα
10:35
and that changesαλλαγές how riversποταμών behaveσυμπεριφέρομαι.
και αυτό αλλάζει
τη συμπεριφορά των ποταμιών.
10:37
So ultimatelyτελικά,
Έτσι, τελικά,
10:40
as long as earth'sτη γη surfaceεπιφάνεια is our home,
εφόσον η επιφάνεια της Γης
είναι το σπίτι μας,
10:42
we need to carefullyπροσεκτικά manageδιαχειρίζονται
the resourcesπόροι and risksκινδύνους
πρέπει να διαχειριστούμε προσεκτικά
τους πόρους και τα ρίσκα
10:45
associatedσυσχετισμένη with livingζωή
in dynamicδυναμικός environmentsπεριβάλλοντος.
που σχετίζονται με την διαβίωση
σε δυναμικά περιβάλλοντα.
10:48
And I think the only way
we can really do that sustainablyβιώσιμη
Νομίζω πως ο μόνος τρόπος
που μπορούμε να το κάνουμε βιώσιμα
10:51
is if we includeπεριλαμβάνω informationπληροφορίες
είναι αν συμπεριλαμβάνουμε την πληροφόρηση
10:55
about how landscapesτοπία evolvedεξελίχθηκε
and behavedσυμπεριφέρθηκε in earth'sτη γη pastτο παρελθόν.
για το πώς τα τοπία εξελίχθηκαν
και συμπεριφέρονταν στο παρελθόν της Γης.
10:58
Thank you.
Σας ευχαριστώ.
11:02
(ApplauseΧειροκροτήματα)
(Χειροκρότημα)
11:03
Translated by Iraklis Michailidis
Reviewed by Nikolaos Benias

▲Back to top

About the speaker:

Liz Hajek - Geoscientist
Liz Hajek studies sedimentary rocks to understand how landscapes change and evolve.

Why you should listen
Liz Hajek's research has contributed new perspectives on how rivers and coastlines move and how sediments record earth history. She is an assistant professor of geosciences at The Pennsylvania State University, where she teaches a range of courses spanning topics from oceanography to petroleum geology. Hajek and her students often conduct fieldwork in rugged places and use computer models and experiments to reveal the rhythms and dynamics of earth's surface. She recently appeared in the NOVA Treasures of the Earth: Power episode and has a paper in the Annual Review of Earth and Planetary Sciences.
More profile about the speaker
Liz Hajek | Speaker | TED.com