ABOUT THE SPEAKER
Liz Hajek - Geoscientist
Liz Hajek studies sedimentary rocks to understand how landscapes change and evolve.

Why you should listen
Liz Hajek's research has contributed new perspectives on how rivers and coastlines move and how sediments record earth history. She is an assistant professor of geosciences at The Pennsylvania State University, where she teaches a range of courses spanning topics from oceanography to petroleum geology. Hajek and her students often conduct fieldwork in rugged places and use computer models and experiments to reveal the rhythms and dynamics of earth's surface. She recently appeared in the NOVA Treasures of the Earth: Power episode and has a paper in the Annual Review of Earth and Planetary Sciences.
More profile about the speaker
Liz Hajek | Speaker | TED.com
TEDxPSU

Liz Hajek: What rivers can tell us about the earth's history

Λιζ Χάγιεκ: Τι μας λένε τα ποτάμια για την ιστορία της Γης

Filmed:
1,376,299 views

Τα ποτάμια είναι μία από τις πιο ισχυρές δυνάμεις της φύσης - μετακινούν βουνά και σμιλεύουν τη γη και αλλάζουν συνεχώς την ροή τους. Η κατανόηση του πώς σχηματίζονται και πώς θα αλλάξουν είναι σημαντική γι' αυτούς που αποκαλούν σπίτι τις όχθες και τα δέλτα. Σε αυτήν τη γεμάτη από εικόνες ομιλία η γεωεπιστήμονας Λιζ Χάγιεκ μας δείχνει πως οι πέτρες που αποτέθηκαν από αρχαίους ποταμούς μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν μηχανή του χρόνου για την μελέτη της ιστορίας της Γης, ώστε να καταλάβουμε πώς να ζούμε πιο βιώσιμα σε αυτήν σήμερα.
- Geoscientist
Liz Hajek studies sedimentary rocks to understand how landscapes change and evolve. Full bio

Double-click the English transcript below to play the video.

00:12
All right, let's get up
our pictureεικόνα of the earthγη.
0
984
3256
Εντάξει, ας δούμε την εικόνα
που έχουμε για τη Γη.
00:16
The earthγη is prettyαρκετά awesomeφοβερός.
1
4560
1416
Η Γη είναι πολύ φοβερή.
Είμαι γεωλόγος και
ξετρελαμένη με το θέμα,
00:18
I'm a geologistγεωλόγος, so I get
prettyαρκετά psychedέτοιμος about this,
2
6000
2429
αλλά η Γη είναι καταπληκτική.
00:20
but the earthγη is great.
3
8453
1363
Είναι δυνατή, είναι δυναμική,
αλλάζει συνεχώς.
00:21
It's powerfulισχυρός, it's dynamicδυναμικός,
it's constantlyσυνεχώς changingαλλάζοντας.
4
9840
3456
00:25
It's a prettyαρκετά excitingσυναρπαστικός placeθέση to liveζω.
5
13320
1800
Είναι ένα συναρπαστικό μέρος
για να ζει κανείς.
00:28
But I want to shareμερίδιο with you guys todayσήμερα
my perspectiveπροοπτική as a geologistγεωλόγος
6
16280
3696
Αλλά θέλω να μοιραστώ μαζί σας σήμερα
την οπτική μου ως γεωλόγος
00:32
in how understandingκατανόηση earth'sτη γη pastτο παρελθόν
7
20000
2216
στο πώς η κατανόηση
του παρελθόντος της Γης
00:34
can help informπληροφορώ and guideοδηγός
decisionsαποφάσεων that we make todayσήμερα
8
22240
3496
μπορεί να δώσει πληροφορίες και
να καθορίσει τις αποφάσεις που παίρνουμε
00:37
about how to sustainablyβιώσιμη liveζω
on earth'sτη γη surfaceεπιφάνεια.
9
25760
3080
ώστε να ζούμε βιώσιμα
στην επιφάνεια της Γης.
00:41
So there's a lot of excitingσυναρπαστικός things
that go on on the surfaceεπιφάνεια of the earthγη.
10
29520
3736
Συμβαίνουν πολλά συναρπαστικά πράγματα
στην επιφάνεια της Γης.
00:45
If we zoomανίπταμαι διαγωνίως in here a little bitκομμάτι,
11
33280
1560
Αν ζουμάρουμε λιγάκι εδώ,
00:47
I want to talk to you guys a little bitκομμάτι
about one of the things that happensσυμβαίνει.
12
35360
3656
και θέλω να σας μιλήσω λίγο
για ένα από όσα συμβαίνουν.
Υλικά μετακινούνται συνεχώς
στην επιφάνεια της Γης
00:51
MaterialΥλικό get shuffledανακατεύονται around
earth'sτη γη surfaceεπιφάνεια all the time,
13
39040
2746
και από τα πιο σημαντικά συμβάντα
είναι όταν υλικό των υψηλών βουνών
00:53
and one of the bigμεγάλο thing that happensσυμβαίνει
is materialυλικό from highυψηλός mountainsβουνά
14
41800
3236
διαβρώνεται, μεταφέρεται
και αποτίθεται στη θάλασσα.
00:57
getsπαίρνει erodedδιαβρώθηκε and transportedμεταφέρονται
and depositedκατατίθενται in the seaθάλασσα.
15
45060
2476
Είναι μια διαρκής διαδικασία
00:59
And this processεπεξεργάζομαι, διαδικασία is ongoingσε εξέλιξη all the time,
16
47560
1956
και έχει τεράστια επίδραση
στη διαμόρφωση του τοπίου.
01:01
and it has hugeτεράστιος effectsυπάρχοντα
on how the landscapeτοπίο worksεργοστάσιο.
17
49550
2386
01:03
So this exampleπαράδειγμα here in southΝότος IndiaΙνδία --
18
51960
1896
Για παράδειγμα, στη νότια Ινδία
01:05
we have some of the biggestμέγιστος
mountainsβουνά in the worldκόσμος,
19
53880
2496
έχουμε μερικά απ' τα ψηλότερα
βουνά στον κόσμο
01:08
and you can see in this satelliteδορυφόρος photoφωτογραφία
20
56400
1976
και βλέπετε στη δορυφορική φωτογραφία
01:10
riversποταμών transportingμεταφορά materialυλικό
from those mountainsβουνά out to the seaθάλασσα.
21
58400
4176
ποτάμια να μεταφέρουν ύλη
από εκείνα τα βουνά στη θάλασσα.
01:14
You can think of these riversποταμών
like bulldozersμπουλντόζες.
22
62600
2175
Μπορείτε να φανταστείτε
τα ποτάμια ως μπουλντόζες.
01:16
They're basicallyβασικα takingλήψη these mountainsβουνά
and pushingπιέζοντας them down towardsπρος the seaθάλασσα.
23
64800
3720
Ουσιαστικά, παίρνουν αυτά τα βουνά
και τα σπρώχνουν προς τη θάλασσα.
01:21
We'llΕμείς θα give you guys an exampleπαράδειγμα here.
24
69440
1816
Θα σας δώσω ένα παράδειγμα.
Ας ζουμάρουμε λίγο.
01:23
So we zoomανίπταμαι διαγωνίως in a little bitκομμάτι.
25
71280
1336
Θέλω να σας μιλήσω
συγκεκριμένα για ένα ποτάμι.
01:24
I want to talk to you guys
specificallyειδικά about a riverποτάμι.
26
72640
2536
01:27
We can see these beautifulπανεμορφη patternsσχέδια
that the riversποταμών make
27
75200
2656
Βλέπουμε τα όμορφα σχέδια
που κάνουν τα ποτάμια
καθώς σπρώχνουν υλικά
προς την θάλασσα,
01:29
as they're pushingπιέζοντας materialυλικό
down to the seaθάλασσα,
28
77880
2096
αλλά τα σχέδια δεν είναι στατικά.
01:32
but these patternsσχέδια aren'tδεν είναι staticστατική.
29
80000
1616
Τα ποτάμια κινούνται αρκετά σπασμωδικά
01:33
These riversποταμών are wigglingwiggling
and jumpingάλμα around quiteαρκετά a bitκομμάτι,
30
81640
2686
και αυτό μπορεί να έχει
μεγάλη επίπτωση στη ζωή μας.
01:36
and it can have bigμεγάλο impactsεπιπτώσεις on our livesζωή.
31
84350
1966
01:38
So an exampleπαράδειγμα of this
is this is the KosiΚόσι RiverΠοταμός.
32
86340
2396
Ένα παράδειγμα γι' αυτό
είναι ο ποταμός Κόσι.
01:40
So the KosiΚόσι RiverΠοταμός
has this niceόμορφη c-shapedc-σχήμα pathwayμονοπάτι,
33
88760
2656
Ο ποταμός Κόσι έχει μια
ωραία διαδρομή σε σχήμα C
01:43
and it exitsεξόδους the bigμεγάλο mountainsβουνά of NepalΝεπάλ
34
91440
2456
και βγαίνει από τα μεγάλα βουνά του Νεπάλ
01:45
carryingμεταφέρουν with it a tonτόνος of materialυλικό,
35
93920
2136
μεταφέροντας τόνους υλικού,
01:48
a lot of sedimentsιζήματα that's beingνα εισαι
erodedδιαβρώθηκε from the highυψηλός mountainsβουνά,
36
96080
2966
πολλά ιζήματα που διαβρώθηκαν
από τα ψηλά βουνά
01:51
and it spreadsτα spreads out acrossαπέναντι IndiaΙνδία
37
99070
1856
και τα απλώνει σε όλη την Ινδία
01:52
and movesκινήσεις this materialυλικό.
38
100950
1320
και μετακινεί αυτή την ύλη.
01:54
So we're going to zoomανίπταμαι διαγωνίως in to this areaπεριοχή
39
102560
2296
Ας ζουμάρουμε σε αυτή την περιοχή
01:56
and I'm going to tell you a little bitκομμάτι
about what happenedσυνέβη with the KosiΚόσι.
40
104880
3429
και θα σας πω λιγάκι
για το τι έγινε με τον Κόσι.
02:00
It's an exampleπαράδειγμα of how dynamicδυναμικός
these systemsσυστήματα can be.
41
108333
2563
Είναι παράδειγμα του πόσο
δυναμικά είναι τα συστήματα.
02:02
So this is a satelliteδορυφόρος imageεικόνα
from AugustΑύγουστος of 2008,
42
110920
3576
Αυτή είναι μια δορυφορική εικόνα
από τον Αύγουστο του 2008
και είναι χρωματισμένη
02:06
and this satelliteδορυφόρος imageεικόνα is coloredέγχρωμος
43
114520
1696
έτσι ώστε η χλωρίδα ή τα φυτά
να εμφανίζονται ως πράσινα
02:08
so that vegetationsεκβλαστήσεων or plantsφυτά
showπροβολή up as greenπράσινος
44
116240
2176
02:10
and waterνερό showsδείχνει up as blueμπλε.
45
118440
1656
και το νερό να εμφανίζεται μπλε.
02:12
So here again you can see
that c-shapedc-σχήμα pathwayμονοπάτι
46
120120
3536
Έτσι και πάλι εδώ μπορείτε να δείτε
αυτή τη διαδρομή σε σχήμα C
που διαγράφει ο ποταμός
καθώς βγαίνει απ' το Νεπάλ.
02:15
that this riverποτάμι takes as it exitsεξόδους NepalΝεπάλ.
47
123680
1920
02:18
And now this is monsoonμουσώνας seasonεποχή.
48
126120
2016
Εδώ είναι η εποχή των μουσώνων.
02:20
AugustΑύγουστος is monsoonμουσώνας seasonεποχή
in this regionπεριοχή of the worldκόσμος,
49
128160
2496
Τον Αύγουστο είναι περίοδος
μουσώνων στην περιοχή,
02:22
and anyoneο καθενας that livesζωή nearκοντά a riverποτάμι
is no strangerξένος to floodingπλημμύρα
50
130680
2896
και όποιος ζει κοντά σε ποτάμι
γνωρίζει για τις πλημμύρες,
02:25
and the hazardsκινδύνους and inconveniencesάβολος
at minimumελάχιστο that are associatedσυσχετισμένη with that.
51
133600
3572
τους κινδύνους και την αναστάτωση
που σχετίζονται με αυτές κατ' ελάχιστο.
02:29
But something interestingενδιαφέρων
happenedσυνέβη in 2008,
52
137440
2256
Αλλά κάτι ενδιαφέρον συνέβη το 2008
02:31
and this riverποτάμι movedμετακινήθηκε in a way
that's very differentδιαφορετικός.
53
139720
2896
και αυτό το ποτάμι κινήθηκε
με πολύ διαφορετικό τρόπο.
02:34
It floodedπλημμύρισαν in a way that's very
differentδιαφορετικός than it normallyκανονικά does.
54
142640
3000
Πλημμύρισε με έναν πολύ
διαφορετικό τρόπο από τον συνηθισμένο.
02:37
So the KosiΚόσι RiverΠοταμός is flowingρεύση down here,
55
145664
2752
Έτσι ο ποταμός Κόσι ρέει εδώ κάτω,
αλλά μερικές φορές καθώς τα ποτάμια
μετακινούν ιζήματα,
02:40
but sometimesωρες ωρες as these riversποταμών
are bulldozingμπουλντόζες sedimentίζημα,
56
148440
2576
κατά κάποιο τρόπο φράσσονται
02:43
they kindείδος of get cloggedφραγμένο,
57
151040
1256
02:44
and these clogsτσόκαρα can
actuallyπράγματι causeαιτία the riversποταμών
58
152320
2136
και αυτά τα φράγματα
αναγκάζουν τα ποτάμια
02:46
to shiftβάρδια theirδικα τους courseσειρά μαθημάτων dramaticallyδραματικά.
59
154480
1696
να αλλάζουν την ροή τους δραματικά.
02:48
So this satelliteδορυφόρος imageεικόνα
is from just two weeksεβδομάδες laterαργότερα.
60
156200
2856
Αυτή η δορυφορική εικόνα
είναι μόλις δύο εβδομάδες αργότερα.
02:51
Here'sΕδώ είναι the previousπροηγούμενος pathwayμονοπάτι,
61
159080
1936
Εδώ είναι η προηγούμενη διαδρομή,
02:53
that c-shapedc-σχήμα pathwayμονοπάτι,
62
161040
1616
η διαδρομή σε σχήμα C,
02:54
and you noticeειδοποίηση it's not blueμπλε anymoreπια.
63
162680
2096
και παρατηρείτε πως δεν είναι πλέον μπλε.
02:56
But now what we have is this blueμπλε pathwayμονοπάτι
64
164800
1976
Τώρα έχουμε αυτή τη μπλε διαδρομή
02:58
that cutsπερικοπές down the middleΜέσης
of the fieldπεδίο of viewθέα here.
65
166800
2456
που κόβει στη μέση το οπτικό πεδίο εδώ.
03:01
What happenedσυνέβη is
the KosiΚόσι RiverΠοταμός jumpedπήδηξε its banksτράπεζες,
66
169280
2336
Ο ποταμός Κόσι άλλαξε τις όχθες του,
03:03
and for referenceαναφορά,
the scaleκλίμακα barμπαρ here is 40 milesμίλια.
67
171640
2696
και προς ενημέρωση,
η κλίμακα εδώ είναι 40 μίλια.
03:06
This riverποτάμι movedμετακινήθηκε
over 30 milesμίλια very abruptlyαπότομα.
68
174360
3520
Αυτό το ποτάμι μετακινήθηκε
πάνω από 30 μίλια πολύ απότομα.
03:10
So this riverποτάμι got cloggedφραγμένο
and it jumpedπήδηξε its banksτράπεζες.
69
178560
3176
Έτσι, το ποτάμι αυτό φράχθηκε
και άλλαξε τις όχθες του.
03:13
Here'sΕδώ είναι an imageεικόνα from about a weekεβδομάδα laterαργότερα,
70
181760
2096
Αυτή είναι η εικόνα
περίπου μια βδομάδα μετά
03:15
and you can see
these are the previousπροηγούμενος pathwaysπορείες,
71
183880
2256
και μπορείτε να δείτε
τις προηγούμενες διαδρομές
03:18
and you can see this processεπεξεργάζομαι, διαδικασία
of river-jumpingποτάμι-άλμα continuesσυνεχίζεται
72
186160
2656
και τη συνεχόμενη διαδικασία
αναπήδησης του ποταμιού
03:20
as this riverποτάμι movesκινήσεις fartherμακρύτερα away
from its majorμείζων courseσειρά μαθημάτων.
73
188840
2572
όσο αυτό απομακρύνεται
από τη βασική του πορεία.
03:23
So you can imagineφαντάζομαι
in landscapesτοπία like this,
74
191920
2056
Μπορείτε να φανταστείτε
σε τοπία όπως αυτό,
03:26
where riversποταμών moveκίνηση around frequentlyσυχνά,
75
194000
2616
όπου τα ποτάμια μετακινούνται συχνά,
03:28
it's really importantσπουδαίος to understandκαταλαβαίνουν when,
where and how they're going to jumpάλμα.
76
196640
4496
είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε πότε,
πού και πώς θα αλλάξουν την ροή τους.
Αλλά αυτού του τύπου οι διαδικασίες
συμβαίνουν και πιο κοντά στη χώρα μας.
03:33
But these kindsείδη of processesδιαδικασίες
alsoεπίσης happenσυμβεί a lot closerπιο κοντά to home as well.
77
201160
3880
03:37
So in the UnitedΕνωμένοι StatesΚράτη μέλη,
78
205640
1816
Έτσι στις Ηνωμένες Πολιτείες
έχουμε τον ποταμό Μισσισσιππή
03:39
we have the MississippiΜισισιπής RiverΠοταμός
that drainsαποχετεύσεις mostπλέον of the continentalευρωπαϊκός US.
79
207480
4056
που αποστραγγίζει το μεγαλύτερο
μέρος των ηπειρωτικών ΗΠΑ.
03:43
It pushesωθεί materialυλικό
from the RockyΒραχώδη MountainsΒουνά
80
211560
2376
Σπρώχνει ύλη από τα Βραχώδη Όρη
03:45
and from the Great PlainsΠεδιάδες.
81
213960
1536
και τις Μεγάλες Πεδιάδες,
03:47
It drainsαποχετεύσεις it and movesκινήσεις it
all the way acrossαπέναντι AmericaΑμερική
82
215520
3216
την αποστραγγίζει και τη μεταφέρει
διαμέσου όλης της Αμερικής
03:50
and dumpsχωματερές it out in the GulfΚόλπος of MexicoΜεξικό.
83
218760
1920
και την αποθέτει στον κόλπο του Μεξικού.
03:53
So this is the courseσειρά μαθημάτων of the MississippiΜισισιπής
that we're familiarοικείος with todayσήμερα,
84
221320
3456
Αυτή είναι η διαδρομή του Μισσισσιππή
που γνωρίζουμε σήμερα,
αλλά δεν έρρεε πάντα
σε αυτή την κατεύθυνση.
03:56
but it didn't always flowροή
in this directionκατεύθυνση.
85
224800
2096
03:58
If we use the geologicγεωλογική recordΡεκόρ,
86
226920
1656
Χρησιμοποιώντας γεωλογικές καταγραφές
04:00
we can reconstructανακατασκευάσει
where it wentπήγε in the pastτο παρελθόν.
87
228600
2720
μπορούμε να αναπαραστήσουμε
που πήγε στο παρελθόν.
04:04
So for exampleπαράδειγμα, this redτο κόκκινο areaπεριοχή here
88
232120
2296
Έτσι για παράδειγμα,
αυτή η κόκκινη περιοχή εδώ
04:06
is where we know the MississippiΜισισιπής RiverΠοταμός
flowedκυλούσε and depositedκατατίθενται materialυλικό
89
234440
3536
είναι εκεί που ο ποταμός Μισσισσιππής
έρρεε και απέθετε υλικό
04:10
about 4,600 yearsχρόνια agoπριν.
90
238000
1640
περίπου 4.600 χρόνια πριν.
Κατόπιν, πριν από περίπου 3.500 χρόνια
04:12
Then about 3,500 yearsχρόνια agoπριν it movedμετακινήθηκε
91
240240
2096
μετακινήθηκε στην πορεία
με το πορτοκαλί περίγραμμα.
04:14
to followακολουθηστε the courseσειρά μαθημάτων
outlinedπου περιγράφονται here in orangeπορτοκάλι.
92
242360
2376
04:16
And it keptδιατηρούνται movingκίνηση and it keepsκρατάει movingκίνηση.
93
244760
2016
Έκτοτε κινείται συνεχώς.
04:18
So here'sεδώ είναι about 2,000 yearsχρόνια agoπριν,
94
246800
1896
Εδώ είναι πριν από περίπου 2.000 χρόνια,
04:20
a thousandχίλια yearsχρόνια agoπριν,
95
248720
1696
πριν 1.000 χρόνια,
04:22
700 yearsχρόνια agoπριν.
96
250440
1216
πριν 700 χρόνια.
04:23
And it was only
as recentlyπρόσφατα as 500 yearsχρόνια agoπριν
97
251680
2416
Μόλις πριν από 500 χρόνια
04:26
that it occupiedκατειλημμένος the pathwayμονοπάτι
that we're familiarοικείος with todayσήμερα.
98
254120
2839
πήρε τη ροή την οποία γνωρίζουμε σήμερα.
04:30
So these processesδιαδικασίες are really importantσπουδαίος,
99
258079
1937
Είναι πολύ σημαντικές διαδικασίες
04:32
and especiallyειδικά here, this deltaδέλτα areaπεριοχή,
100
260040
2856
και ειδικά εδώ, αυτή η περιοχή του δέλτα,
04:34
where these river-jumpingποτάμι-άλμα eventsγεγονότα
in the MississippiΜισισιπής
101
262920
3816
όπου αυτά τα συμβάντα αναπήδησης
του Μισσισσιπή
χτίζουν εκτάσεις στην διεπαφή
της γης με την θάλασσα.
04:38
are buildingΚτίριο landγη at the interfaceδιεπαφή
of the landγη and the seaθάλασσα.
102
266760
2816
Είναι ακίνητη περιουσία αξίας
04:41
This is really valuableπολύτιμος realπραγματικός estateπεριουσία,
103
269600
1736
04:43
and deltasΔέλτα like this are some of the mostπλέον
denselyπυκνά populatedκατοικημένη areasπεριοχές on our planetπλανήτης.
104
271360
5256
και τέτοια δέλτα είναι απ' τα πιο
πυκνοκατοικημένα μέρη του πλανήτη.
04:48
So understandingκατανόηση the dynamicsδυναμική
of these landscapesτοπία,
105
276640
2456
Έτσι κατανοώντας την δυναμική
αυτών των τοπίων,
04:51
how they formedσχηματίστηκε and how they will
continueνα συνεχίσει to changeαλλαγή in the futureμελλοντικός
106
279120
3136
πώς σχηματίστηκαν και πώς
θα συνεχίσουν να αλλάζουν στο μέλλον
04:54
is really importantσπουδαίος
for the people that liveζω there.
107
282280
2400
είναι πολύ σημαντικό για όσους ζουν εκεί.
Και τα ποτάμια κινούνται σπασμωδικά.
04:57
So riversποταμών alsoεπίσης wiggleκουνάω.
108
285480
1536
04:59
These are sortείδος of biggerμεγαλύτερος jumpsάλματα
that we'veέχουμε been talkingομιλία about.
109
287040
2896
Αυτά είναι μεγαλύτερα άλματα
από αυτά που είπαμε.
Θέλω να σας δείξω
μερικές τέτοιες κινήσεις.
05:01
I want to showπροβολή you guys
some riverποτάμι wigglesWiggles here.
110
289960
2256
Ας πετάξουμε κάτω,
στη λεκάνη του Αμαζόνιου ποταμού,
05:04
So we're going to flyπετώ down
to the AmazonAmazon RiverΠοταμός basinλεκάνη,
111
292240
2536
όπου και εδώ έχουμε
ένα μεγάλο σύστημα ποταμών
05:06
and here again we have a bigμεγάλο riverποτάμι systemΣύστημα
112
294800
2016
05:08
that is drainingαποστράγγιση and movingκίνηση and plowingόργωμα
materialυλικό from the AndeanΤων Άνδεων MountainsΒουνά,
113
296840
4376
που αποστραγγίζει και παρασύρει
ύλη από τα Όρη των Άνδεων,
τη μεταφέρει διαμέσου την Νότιας Αμερικής
05:13
transportingμεταφορά it acrossαπέναντι SouthΝότια AmericaΑμερική
114
301240
1816
05:15
and dumpingντάμπινγκ it out
into the AtlanticΑτλαντικού OceanΩκεανός.
115
303080
2680
και την αποθέτει στον Ατλαντικό Ωκεανό.
05:18
So if we zoomανίπταμαι διαγωνίως in here, you guys
can see these niceόμορφη, curvyμε καμπύλες riverποτάμι pathwaysπορείες.
116
306560
4696
Έτσι, αν ζουμάρουμε, θα δείτε
μερικές καμπυλωτές διαδρομές ποταμών.
Και πάλι, είναι πραγματικά όμορφες
αλλά και δεν είναι στατικές.
05:23
Again, they're really beautifulπανεμορφη,
but again, they're not staticστατική.
117
311280
2976
05:26
These riversποταμών wiggleκουνάω around.
118
314280
1736
Αυτά τα ποτάμια μετακινούνται.
05:28
We can use satelliteδορυφόρος imageryεικόνες
over the last 30 or so yearsχρόνια
119
316040
3616
Χρησιμοποιώντας δορυφορικό
οπτικό υλικό των τελευταίων 30 χρόνων
05:31
to actuallyπράγματι monitorοθόνη how these changeαλλαγή.
120
319680
2136
για να δούμε πώς αυτά αλλάζουν.
05:33
So take a minuteλεπτό and just watch
any bendστροφή or curveκαμπύλη in this riverποτάμι,
121
321840
4176
Ας δούμε για ένα λεπτό κάθε κοιλότητα
ή καμπύλη σε αυτό το ποτάμι
05:38
and you'llθα το κάνετε see it doesn't stayδιαμονή
in the sameίδιο placeθέση for very long.
122
326040
2976
και θα δείτε πως δεν μένει
σε ένα μέρος για πάρα πολύ.
Αλλάζει, εξελίσσεται και
στρεβλώνει το μοτίβο του.
05:41
It changesαλλαγές and evolvesεξελίσσεται
and warpsστημόνια its patternπρότυπο.
123
329040
2280
05:44
If you look in this areaπεριοχή in particularιδιαιτερος,
124
332840
2376
Αν δείτε αυτή ειδικά την περιοχή,
05:47
I want you guys to noticeειδοποίηση
there's a sortείδος of a loopβρόχος in the riverποτάμι
125
335240
2976
θέλω να παρατηρήσετε
υπάρχει ένας βρόγχος σε αυτό το ποτάμι
05:50
that getsπαίρνει completelyεντελώς cutΤομή off.
126
338240
1416
που αποκόπτεται τελείως.
05:51
It's almostσχεδόν like a whipμαστίγιο crackingράγισμα
127
339680
1576
Μοιάζει με χτύπημα από μαστίγιο
05:53
and snapsασφαλίσει off the pathwayμονοπάτι
of the riverποτάμι at a certainβέβαιος spotσημείο.
128
341280
2680
που αποκόπτει τη διαδρομή
στο συγκεκριμένο σημείο.
05:56
So just for referenceαναφορά, again,
129
344360
1616
Έτσι, πληροφοριακά και πάλι,
05:58
in this locationτοποθεσία, that riverποτάμι
changedάλλαξε its courseσειρά μαθημάτων over fourτέσσερα milesμίλια
130
346000
4936
σε αυτή τη τοποθεσία, αυτό το ποτάμι
άλλαξε την πορεία του κατά 1,5 χιλιόμετρο
06:02
over the courseσειρά μαθημάτων of a seasonεποχή or two.
131
350960
1680
κατά τη διάρκεια μιας ή δύο σεζόν.
06:05
So the landscapesτοπία
that we liveζω in on earthγη,
132
353080
2896
Έτσι, τα τοπία στα οποία μένουμε στη Γη,
καθώς αυτή η ύλη διαβρώνεται από τα βουνά
06:08
as this materialυλικό
is beingνα εισαι erodedδιαβρώθηκε from the mountainsβουνά
133
356000
2416
και μεταφέρεται προς τη θάλασσα,
06:10
and transportedμεταφέρονται to the seaθάλασσα,
134
358440
1336
06:11
are wigglingwiggling around all the time.
135
359800
1616
μετακινούνται συνεχώς,
αλλάζουν συνεχώς,
06:13
They're changingαλλάζοντας all the time,
136
361440
1456
και πρέπει να κατανοήσουμε
αυτές τις διαδικασίες
06:14
and we need to be ableικανός
to understandκαταλαβαίνουν these processesδιαδικασίες
137
362920
2456
έτσι ώστε να καταφέρουμε να ζούμε
βιώσιμα σε αυτές τις περιοχές.
06:17
so we can manageδιαχειρίζονται and liveζω
sustainablyβιώσιμη on these landscapesτοπία.
138
365400
2736
Αλλά είναι δύσκολο αν η μοναδική
πληροφόρηση που έχουμε
06:20
But it's hardσκληρά to do
if the only informationπληροφορίες we have
139
368160
3056
είναι το τι συμβαίνει σήμερα
στην επιφάνεια της Γης.
06:23
is what's going on todayσήμερα
at earth'sτη γη surfaceεπιφάνεια.
140
371240
2336
06:25
Right? We don't have
a lot of observationsπαρατηρήσεις.
141
373600
2056
Δεν έχουμε πολλές παρατηρήσεις.
06:27
We only have 30 years'χρόνια worthαξία
of satelliteδορυφόρος photosφωτογραφίες, for exampleπαράδειγμα.
142
375680
4816
Έχουμε μόνο 30 χρόνια δορυφορικών
φωτογραφιών, για παράδειγμα.
06:32
We need more observationsπαρατηρήσεις
to understandκαταλαβαίνουν these processesδιαδικασίες more.
143
380520
2896
Χρειαζόμαστε περισσότερες
για να καταλάβουμε τις διαδικασίες.
06:35
And additionallyΕπιπλέον, we need to know
144
383440
1616
Επιπρόσθετα, πρέπει να ξέρουμε
06:37
how these landscapesτοπία are going
to respondαπαντώ to changingαλλάζοντας climateκλίμα
145
385080
3216
πώς αυτά τα τοπία θα αντιδράσουν
στην κλιματική αλλαγή
και στην αλλαγή χρήσης γης
06:40
and to changingαλλάζοντας landγη use
146
388320
1256
06:41
as we continueνα συνεχίσει to occupyασχολούμαι
and modifyτροποποιώ earth'sτη γη surfaceεπιφάνεια.
147
389600
2840
όσο συνεχίζουμε να κατέχουμε
και να αλλάζουμε την επιφάνεια της Γης.
06:45
So this is where the rocksβράχια come in.
148
393160
2536
Εδώ λοιπόν έρχονται οι πέτρες.
06:47
So as riversποταμών flowροή,
149
395720
2496
Καθώς τα ποτάμια ρέουν,
06:50
as they're bulldozingμπουλντόζες materialυλικό
from the mountainsβουνά to the seaθάλασσα,
150
398240
2896
καθώς σπρώχνουν υλικό
από τα βουνά στη θάλασσα,
06:53
sometimesωρες ωρες bitsbits of sandΆμμος and clayπηλός
and rockβράχος get stuckκολλήσει in the groundέδαφος.
151
401160
3456
μερικές φορές κομμάτια άμμου, πηλού
και πέτρας σκαλώνουν στο έδαφος.
06:56
And that stuffυλικό that getsπαίρνει stuckκολλήσει
in the groundέδαφος getsπαίρνει buriedθάβονται,
152
404640
2696
Αυτά που σκαλώνουν στο έδαφος θάβονται
06:59
and throughδιά μέσου time, we get
bigμεγάλο, thickπυκνός accumulationsσυσσωρεύσεις of sedimentsιζήματα
153
407360
3736
και με την πάροδο του χρόνου, έχουμε
μεγάλες, πυκνές αποθέσεις ιζημάτων
07:03
that eventuallyτελικά turnστροφή into rocksβράχια.
154
411120
2016
που με τον καιρό μετατρέπονται σε πέτρες.
Αυτό σημαίνει πως μπορούμε
να πάμε σε μέρη σαν αυτό,
07:05
What this meansπου σημαίνει is that we can
go to placesθέσεις like this,
155
413160
2576
όπου βλέπουμε πυκνές στοίβες
ιζηματογενών πετρωμάτων,
07:07
where we see bigμεγάλο, thickπυκνός stacksστοίβες
of sedimentaryιζηματογενή rocksβράχια,
156
415760
2696
να κινηθούμε πίσω στο χρόνο,
07:10
and go back in time
157
418480
1496
και να δούμε πώς ήταν η επιφάνεια
της Γης στο παρελθόν.
07:12
and see what the landscapesτοπία
lookedκοίταξε like in the pastτο παρελθόν.
158
420000
2736
07:14
We can do this to help reconstructανακατασκευάσει
159
422760
2136
Το κάνουμε για να βοηθήσουμε
στην ανακατασκευή
07:16
and understandκαταλαβαίνουν
how earthγη landscapesτοπία evolveαναπτύσσω.
160
424920
4320
και την κατανόηση
του πώς εξελίσσεται η επιφάνεια της Γης.
07:22
This is prettyαρκετά convenientβολικός, too,
161
430160
1616
Αυτό είναι πολύ βολικό, επίσης,
07:23
because the earthγη has had
sortείδος of an epicέπος historyιστορία. Right?
162
431800
2976
επειδή η Γη είχε κατά κάποιο τρόπο
μια επική ιστορία. Σωστά;
07:26
So this videoβίντεο here
is a reconstructionανοικοδόμηση of paleogeographypaleogeography
163
434800
4816
Αυτό εδώ το βίντεο είναι
ανακατασκευή της παλαιογεωγραφίας
07:31
for just the first
600 millionεκατομμύριο yearsχρόνια of earth'sτη γη historyιστορία.
164
439640
3616
για μόλις τα πρώτα 600 εκατομμύρια
χρόνια της ιστορίας της Γης.
07:35
So just a little bitκομμάτι of time here.
165
443280
1976
Είναι πολύ λίγος χρόνος.
07:37
So as the platesπλάκες moveκίνηση around,
166
445280
2736
Έτσι καθώς οι πλάκες μετακινούνται,
07:40
we know climateκλίμα has changedάλλαξε,
seaθάλασσα levelεπίπεδο has changedάλλαξε,
167
448040
3136
ξέρουμε πως το κλίμα άλλαξε,
η στάθμη της θάλασσας άλλαξε,
07:43
we have a lot of differentδιαφορετικός
typesτύπους of landscapesτοπία
168
451200
3656
έχουμε πολλούς διαφορετικούς τύπους τοπίων
07:46
and differentδιαφορετικός typesτύπους of environmentsπεριβάλλοντος
that we can go back --
169
454880
2736
και διαφορετικά περιβάλλοντα
όπου μπορούμε να πάμε πίσω
07:49
if we have a time machineμηχανή --
170
457640
1376
-αν έχουμε μια χρονομηχανή-
07:51
we can go back and look at,
171
459040
1336
και να δούμε,
07:52
and we do indeedπράγματι have a time machineμηχανή
172
460400
1736
και όντως έχουμε μια χρονομηχανή,
07:54
because we can look at the rocksβράχια
that were depositedκατατίθενται at these timesφορές.
173
462160
3336
γιατί μπορούμε να δούμε τις πέτρες
που αποτέθηκαν σε αυτές τις εποχές.
Ως παράδειγμα,
07:57
So I'm going to give you
an exampleπαράδειγμα of this
174
465520
2016
θα πάμε σε μια ξεχωριστή
εποχή στο παρελθόν της Γης.
07:59
and take you to a specialειδικός
time in earth'sτη γη pastτο παρελθόν.
175
467560
2216
Περίπου 55 εκατομμύρια χρόνια πριν,
συνέβη ένα πολύ βίαιο θερμικό γεγονός
08:01
About 55 millionεκατομμύριο yearsχρόνια agoπριν,
there was a really abruptαπότομος warmingθέρμανση eventΕκδήλωση,
176
469800
3216
όταν μια μεγάλη ποσότητα
διοξειδίου του άνθρακα
08:05
and what happenedσυνέβη was
a wholeολόκληρος bunchδέσμη of carbonάνθρακας dioxideδιοξίδιο
177
473040
2496
απελευθερώθηκε στην ατμόσφαιρα της Γης
08:07
was releasedκυκλοφόρησε into earth'sτη γη atmosphereατμόσφαιρα,
178
475560
1816
και προκάλεσε μια γρήγορη
και πολύ ακραία παγκόσμια υπερθέρμανση.
08:09
and it causedπροκαλούνται a rapidταχύς
and prettyαρκετά extremeάκρο globalπαγκόσμια warmingθέρμανση eventΕκδήλωση.
179
477400
3856
08:13
And when I say warmζεστός, I mean prettyαρκετά warmζεστός,
180
481280
2656
Και όταν λέω θερμό, εννοώ πολύ θερμό,
08:15
that there were things
like crocodilesκροκόδειλοι and palmπαλάμη treesδέντρα
181
483960
2976
τόσο που υπήρχαν πράγματα
όπως κροκόδειλοι και φοινικόδεντρα
08:18
as farμακριά northβόρειος as CanadaΚαναδάς
and as farμακριά southΝότος as PatagoniaΠαταγονία.
182
486960
3016
βόρεια μέχρι και στον Καναδά
και νότια μέχρι και στην Παταγονία.
08:22
So this was a prettyαρκετά warmζεστός time
and it happenedσυνέβη really abruptlyαπότομα.
183
490000
3176
Ήταν μια πολύ θερμή περίοδος
και συνέβη πραγματικά βίαια.
08:25
So what we can do
184
493200
1216
Έτσι μπορούμε να πάμε πίσω,
08:26
is we can go back and find rocksβράχια
that were depositedκατατίθενται at this time
185
494440
3056
να βρούμε πέτρες
που αποτέθηκαν σε αυτή την εποχή,
και να αναδομήσουμε τις αλλαγές του τοπίου
ως αποτέλεσμα αυτού του γεγονότος.
08:29
and reconstructανακατασκευάσει how the landscapeτοπίο changedάλλαξε
in responseαπάντηση to this warmingθέρμανση eventΕκδήλωση.
186
497520
3600
08:33
So here, yayyay, rocksβράχια.
187
501560
1896
Λοιπόν, να οι πέτρες. Ζήτω!
08:35
(LaughterΤο γέλιο)
188
503480
2336
(Γέλια)
08:37
Here'sΕδώ είναι a pileσωρός of rocksβράχια.
189
505840
1736
Αυτός είναι ένας σωρός από πέτρες.
08:39
This yellowκίτρινος blobάμορφη μάζα here,
190
507600
1616
Αυτή εδώ η κίτρινη μάζα
είναι βασικά ένα απολιθωμένο ποτάμι,
08:41
this is actuallyπράγματι a fossilαπολίθωμα riverποτάμι,
191
509240
1736
έτσι όπως το καρτούν που σας έδειξα,
08:43
so just like this cartoonΚΙΝΟΥΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ I showedέδειξε,
192
511000
1667
08:44
these are depositsκαταθέσεις that were
laidστρωτός down 55 millionεκατομμύριο yearsχρόνια agoπριν.
193
512691
3285
αυτές είναι αποθέσεις που έγιναν
55 εκατομμύρια χρόνια πριν.
08:48
As geologistsγεωλόγους, we can go
and look at these up closeΚοντά
194
516000
3096
Ως γεωλόγοι, μπορούμε να πάμε
και να κοιτάξουμε από πολύ κοντά
08:51
and reconstructανακατασκευάσει the landscapeτοπίο.
195
519120
1429
και να αναδομήσουμε το τοπίο.
08:53
So here'sεδώ είναι anotherαλλο exampleπαράδειγμα.
196
521240
1496
Εδώ είναι άλλο ένα παράδειγμα.
08:54
The yellowκίτρινος blobάμορφη μάζα here is a fossilαπολίθωμα riverποτάμι.
197
522760
2456
Η κίτρινη μάζα εδώ είναι
ένα απολιθωμένο ποτάμι.
08:57
Here'sΕδώ είναι anotherαλλο one aboveπανω it.
198
525240
1536
Εδώ είναι άλλο ένα από πάνω.
08:58
We can go and look in detailλεπτομέρεια
and make measurementsΜετρήσεις and observationsπαρατηρήσεις,
199
526800
3296
Μπορούμε να δούμε λεπτομέρειες,
να κάνουμε μετρήσεις, παρατηρήσεις,
09:02
and we can measureμετρήσει featuresχαρακτηριστικά.
200
530120
1376
να μετρήσουμε χαρακτηριστικά.
09:03
For exampleπαράδειγμα, the featuresχαρακτηριστικά
I just highlightedεπισημάνθηκε there
201
531520
2376
Για παράδειγμα, τα χαρακτηριστικά
που επισήμανα εδώ
09:05
tell us that this particularιδιαιτερος riverποτάμι
was probablyπιθανώς about threeτρία feetπόδια deepβαθύς.
202
533920
3456
μας λένε πως αυτό το συγκεκριμένο ποτάμι
είχε περίπου 1 μέτρο βάθος.
09:09
You could wadeυδροβατώ
acrossαπέναντι this cuteΧαριτωμένο little streamρεύμα
203
537400
2096
Θα μπορούσατε να το διασχίσετε με τα πόδια
09:11
if you were walkingτο περπάτημα around
55 millionεκατομμύριο yearsχρόνια agoπριν.
204
539520
2240
αν περπατούσατε εκεί
55 εκατομμύρια χρόνια πριν.
09:14
The reddishκοκκινωπό stuffυλικό that's aboveπανω
and belowπαρακάτω those channelsκανάλια,
205
542480
2896
Το κοκκινωπό πράγμα
εκατέρωθεν των καναλιών
09:17
those are ancientαρχαίος soilέδαφος depositsκαταθέσεις.
206
545400
1776
είναι αρχαίες αποθέσεις εδάφους.
09:19
So we can look at those to tell us
what livedέζησε and grewαυξήθηκε on the landscapeτοπίο
207
547200
3856
Αυτό βοηθά να δούμε
τι ζούσε και φύτρωνε στο τοπίο
και να καταλάβουμε πώς αυτά τα ποτάμια
αλληλεπιδρούν με τις πλημμυρικές περιοχές.
09:23
and to understandκαταλαβαίνουν how these riversποταμών
were interactingαλληλεπιδρώντας with theirδικα τους floodplainsπλημμυρικές περιοχές.
208
551080
3560
09:27
So we can look in detailλεπτομέρεια
and reconstructανακατασκευάσει with some specificityεξειδίκευση
209
555680
4376
Μπορούμε να κοιτάξουμε λεπτομερώς
και να αναδομήσουμε με κάποια ακρίβεια
09:32
how these riversποταμών flowedκυλούσε
and what the landscapesτοπία lookedκοίταξε like.
210
560080
2856
πώς αυτά τα ποτάμια έρρεαν
και πώς έμοιαζαν αυτά τα τοπία.
09:34
So when we do this
for this particularιδιαιτερος placeθέση
211
562960
2480
Έτσι όταν το κάνουμε
γι' αυτό το συγκεκριμένο μέρος
09:38
at this time,
212
566160
1216
σε αυτή τη περίοδο,
09:39
if we look what happenedσυνέβη
before this abruptαπότομος warmingθέρμανση eventΕκδήλωση,
213
567400
2736
αν δούμε τι συνέβη
πριν από αυτό το βίαιο θερμικό γεγονός,
09:42
the riversποταμών kindείδος of carvedσκαλιστά theirδικα τους way
down from the mountainsβουνά to the seaθάλασσα,
214
570160
3616
τα ποτάμια σμίλεψαν το δρόμο τους
από τα βουνά προς την θάλασσα
09:45
and they lookedκοίταξε maybe similarπαρόμοιος to what
I showedέδειξε you in the AmazonAmazon RiverΠοταμός basinλεκάνη.
215
573800
5136
και έμοιαζαν ίσως με αυτό που σας έδειξα
στη λεκάνη του Αμαζόνιου ποταμού.
09:50
But right at the onsetΈναρξη
of this climateκλίμα changeαλλαγή eventΕκδήλωση,
216
578960
2456
Αλλά ακριβώς στην έναρξη
της κλιματικής αλλαγής,
09:53
the riversποταμών changeαλλαγή dramaticallyδραματικά.
217
581440
1480
τα ποτάμια αλλάζουν δραματικά.
09:55
All of a suddenαιφνίδιος they got much broaderευρύτερη,
218
583480
1856
Ξαφνικά έγιναν πολύ πιο φαρδιά
09:57
and they startedξεκίνησε to slideολίσθηση back and forthΕμπρός
acrossαπέναντι the landscapeτοπίο more readilyπρόθυμα.
219
585360
3560
και ξεκίνησαν να ολισθαίνουν
στο τοπίο πολύ πιο πρόθυμα.
10:01
EventuallyΤελικά, the riversποταμών revertedεπανήλθα
back to a stateκατάσταση that was more similarπαρόμοιος
220
589880
3896
Τελικά, τα ποτάμια επανήλθαν
πίσω σε μια κατάσταση παρόμοια
10:05
to what they would have lookedκοίταξε like
before this climateκλίμα eventΕκδήλωση,
221
593800
3816
με αυτή πριν από το κλιματικό γεγονός,
10:09
but it tookπήρε a long, long time.
222
597640
1640
αλλά πήρε πάρα πολύ καιρό.
10:12
So we can go back in earth'sτη γη time
and do these kindsείδη of reconstructionsανακατασκευές
223
600240
3856
Μπορούμε να πάμε πίσω στο χρόνο της Γης
και να κάνουμε τέτοιου είδους αναδομήσεις
10:16
and understandκαταλαβαίνουν how
earth'sτη γη landscapeτοπίο has changedάλλαξε
224
604120
2616
για να καταλάβουμε πώς
το τοπίο της Γης έχει αλλάξει
10:18
in responseαπάντηση to a climateκλίμα eventΕκδήλωση like this
or a landγη use eventΕκδήλωση.
225
606760
3776
σε σχέση με μια τέτοια κλιματική αλλαγή
ή ένα συμβάν χρήσης της γης.
10:22
So some of the waysτρόπους that riversποταμών changeαλλαγή
226
610560
2096
Μερικοί από τους τρόπους
που τα ποτάμια αλλάζουν
10:24
or the reasonsαιτιολογικό that riversποταμών changeαλλαγή
theirδικα τους patternπρότυπο and theirδικα τους movementsκινήσεις
227
612680
4776
ή τους λόγους που τα ποτάμια αλλάζουν
το μοτίβο και τις κινήσεις τους
10:29
is because of things like with extraεπιπλέον waterνερό
fallingπτώση on the land'sτης γης surfaceεπιφάνεια
228
617480
3936
είναι λόγω πραγμάτων, όπως το επιπλέον
νερό που πέφτει στην επιφάνεια της Γης
10:33
when climateκλίμα is hotterθερμότερος,
229
621440
1936
όταν το κλίμα είναι πιο ζεστό,
μπορεί να μεταφερθεί περισσότερο ίζημα
10:35
we can moveκίνηση more sedimentίζημα
and erodeδιαβρώσει more sedimentίζημα,
230
623400
2536
και αυτό αλλάζει
τη συμπεριφορά των ποταμιών.
10:37
and that changesαλλαγές how riversποταμών behaveσυμπεριφέρομαι.
231
625960
1840
10:40
So ultimatelyτελικά,
232
628680
2096
Έτσι, τελικά,
εφόσον η επιφάνεια της Γης
είναι το σπίτι μας,
10:42
as long as earth'sτη γη surfaceεπιφάνεια is our home,
233
630800
2616
10:45
we need to carefullyπροσεκτικά manageδιαχειρίζονται
the resourcesπόροι and risksκινδύνους
234
633440
3376
πρέπει να διαχειριστούμε προσεκτικά
τους πόρους και τα ρίσκα
10:48
associatedσυσχετισμένη with livingζωή
in dynamicδυναμικός environmentsπεριβάλλοντος.
235
636840
2976
που σχετίζονται με την διαβίωση
σε δυναμικά περιβάλλοντα.
10:51
And I think the only way
we can really do that sustainablyβιώσιμη
236
639840
3936
Νομίζω πως ο μόνος τρόπος
που μπορούμε να το κάνουμε βιώσιμα
10:55
is if we includeπεριλαμβάνω informationπληροφορίες
237
643800
2216
είναι αν συμπεριλαμβάνουμε την πληροφόρηση
10:58
about how landscapesτοπία evolvedεξελίχθηκε
and behavedσυμπεριφέρθηκε in earth'sτη γη pastτο παρελθόν.
238
646040
4096
για το πώς τα τοπία εξελίχθηκαν
και συμπεριφέρονταν στο παρελθόν της Γης.
11:02
Thank you.
239
650160
1216
Σας ευχαριστώ.
11:03
(ApplauseΧειροκροτήματα)
240
651400
4440
(Χειροκρότημα)
Translated by Iraklis Michailidis
Reviewed by Nikolaos Benias

▲Back to top

ABOUT THE SPEAKER
Liz Hajek - Geoscientist
Liz Hajek studies sedimentary rocks to understand how landscapes change and evolve.

Why you should listen
Liz Hajek's research has contributed new perspectives on how rivers and coastlines move and how sediments record earth history. She is an assistant professor of geosciences at The Pennsylvania State University, where she teaches a range of courses spanning topics from oceanography to petroleum geology. Hajek and her students often conduct fieldwork in rugged places and use computer models and experiments to reveal the rhythms and dynamics of earth's surface. She recently appeared in the NOVA Treasures of the Earth: Power episode and has a paper in the Annual Review of Earth and Planetary Sciences.
More profile about the speaker
Liz Hajek | Speaker | TED.com