ABOUT THE SPEAKER
Sarah Parcak - Satellite archaeologist + TED Prize winner
Like a modern-day Indiana Jones, Sarah Parcak uses satellite images to locate lost ancient sites. The winner of the 2016 TED Prize, her wish is to protect the world’s shared cultural heritage.

Why you should listen

There may be hundreds of thousands, if not millions, of undiscovered ancient sites across the globe. Sarah Parcak wants to locate them. As a space archaeologist, she analyzes high-resolution imagery collected by satellites in order to identify subtle changes to the Earth’s surface that might signal man-made features hidden from view. A TED Senior Fellow and a National Geographic Explorer, Parcak wrote the textbook on satellite archaeology and founded the Laboratory for Global Observation at the University of Alabama at Birmingham. Her goal: to make the world's invisible history visible once again.

In Egypt, Parcak's techniques have helped locate 17 potential pyramids, and more than 3,100 potential forgotten settlements. She's also made discoveries in the Viking world (as seen in the PBS Nova special, Vikings Unearthed) and across the Roman Empire (as shown in the BBC documentary, Rome’s Lost Empire). Her methods also offer a new way to understand how ancient sites are being affected by looting and urban development. By satellite-mapping Egypt and comparing sites over time, Parcak has noted a 1,000 percent increase in looting since 2009. It’s likely that millions of dollars worth of artifacts are stolen each year. Parcak hopes that, through her work, unknown sites can be protected to preserve our rich, vibrant history.

As the winner of the 2016 TED Prize, Parcak asked the world to help in this important work. By building a citizen science platform for archaeology, GlobalXplorer.org, Parcak invites anyone with an internet connection to help find the next potential looting pit or unknown tomb. GlobalXplorer launched on January 30, 2017, with volunteers working together to map Peru. Other countries will follow, as the platform democratizes discovery and makes satellite-mapping rapid and cost-effective. 

 

More profile about the speaker
Sarah Parcak | Speaker | TED.com
TEDSummit

Sarah Parcak: Hunting for Peru's lost civilizations -- with satellites

Сара Парчак: Лов на перуанските изгубени цивилизации -- со сателити

Filmed:
1,135,449 views

Низ светот, стотици илјади изгубени антички локалитети се закопани и скриени. Сателитскиот археолог Сара Парчак е решена да ги најде пред крадците. Со 2016 TED Prize, Парчак гради онлајн алатка за луѓето наречена GlobealXplorer кој ќе ја обучи армијата од волонтери истражувачи да го најдат и заштитат скриеното наследство. Во овој говор таа зборува за првичниот изглед на местото кое ќе го истражуваат: Перу -- домот на Мачу Пикчу, Назка линиите и други археолошки чуда кои чекаат да бидат откриени.
- Satellite archaeologist + TED Prize winner
Like a modern-day Indiana Jones, Sarah Parcak uses satellite images to locate lost ancient sites. The winner of the 2016 TED Prize, her wish is to protect the world’s shared cultural heritage. Full bio

Double-click the English transcript below to play the video.

00:13
In July of 1911,
0
1440
2696
Во јули 1911год.,
00:16
a 35-year-old Yale graduate and professor
set out from his rainforest camp
1
4160
5256
35 годишниот професор на Јеил тргна од
кампот во џунглата
00:21
with his team.
2
9440
1616
со неговиот тим.
00:23
After climbing a steep hill
3
11080
2136
По искачувањето на стрмен рид
00:25
and wiping the sweat from his brow,
4
13240
2416
и по бришењето на потта од веѓите,
00:27
he described what he saw beneath him.
5
15680
3296
тој опиша што гледа под него.
00:31
He saw rising from
the dense rainforest foliage
6
19000
3176
Го здогледал под густата вегетација на
џунглата
00:34
this incredible interlocking
maze of structures
7
22200
3576
овој прекрасен лавиринт на структури
00:37
built of granite,
8
25800
1296
изградени од гранит,
00:39
beautifully put together.
9
27120
2216
прекрасно составени
00:41
What's amazing about this project
10
29360
1616
Тоа што е неверојатно за овој проект
00:43
is that it was the first funded
by National Geographic,
11
31000
2976
е тоа што е првиот финансиран од
Нешнл Џиографик,
00:46
and it graced the front cover
of its magazine in 1912.
12
34000
3920
и стоел на насловната страна на магазинот
во 1912 год.
00:50
This professor used state-of-the-art
photography equipment
13
38640
4136
Овој професор ја користел најдобрата
опрема за фотографија
00:54
to record the site,
14
42800
1656
да го забележи овој локалитет,
00:56
forever changing the face of exploration.
15
44480
3496
засекогаш менувајќи го лицето на
истражувањето.
01:00
The site was Machu Picchu,
16
48000
2936
Овој локалитет беше Мачу Пикчу,
01:02
discovered and explored by Hiram Bingham.
17
50960
3000
откриен и истражен од Хирам Бингам.
Кога го здогледал локалитетот, прашал,
01:07
When he saw the site, he asked,
18
55320
1936
01:09
"This is an impossible dream.
19
57280
1920
"Ова е невозможен сон.
01:11
What could it be?"
20
59840
1640
Што може да биде?"
01:14
So today,
21
62360
2336
Денес,
01:16
100 years later,
22
64720
2536
100 год. подоцна,
01:19
I invite you all
on an incredible journey with me,
23
67280
4216
ве канам на неверојатно патување со мене,
01:23
a 37-year-old Yale graduate and professor.
24
71520
2896
37 годишен професор на Јеил.
01:26
(Cheers)
25
74440
2136
(Честитки)
01:28
We will do nothing less
than use state-of-the-art technology
26
76600
3416
Нема да правиме ништо друго освен
користење на најнова технологија
01:32
to map an entire country.
27
80040
2920
за да мапираме една цела земја.
01:35
This is a dream started by Hiram Bingham,
28
83760
2936
Овој сон е започнат од Хирам Бингам,
01:38
but we are expanding it to the world,
29
86720
3416
но го прошируваме низ светот,
01:42
making archaeological exploration
more open, inclusive,
30
90160
5136
правејќи го археолошкото истражување
поотворено, инклузивно,
01:47
and at a scale simply
not previously possible.
31
95320
2920
на ниво кое претходно не било возможно.
01:51
This is why I am so excited
32
99200
2816
Поради ова сум многу возбудена
01:54
to share with you all today
33
102040
2096
да споделам со вас денеска
01:56
that we will begin
the 2016 TED Prize platform
34
104160
5256
дека ќе ја започнеме 2016 TED Prize
платформата
02:01
in Latin America,
35
109440
1280
во Латинска Америка
02:03
more specifically Peru.
36
111640
2760
поточно во Перу.
02:07
(Applause)
37
115040
1216
(Аплауз)
02:08
Thank you.
38
116280
1360
Ви Благодарам.
02:13
We will be taking
Hiram Bingham's impossible dream
39
121880
3616
Ќе го земеме невозможниот сон на Хирам
Бингам
02:17
and turning it into an amazing future
40
125520
3215
и ќе го претвориме во неверојатна иднина
02:20
that we can all share in together.
41
128759
2857
која сите заедно можеме да ја споделиме.
02:23
So Peru doesn't just have Machu Picchu.
42
131640
1896
Перу го нема само Мачу Пикчу.
02:25
It has absolutely stunning jewelry,
43
133560
2976
Има навистина прекрасен накит,
02:28
like what you can see here.
44
136560
1816
како што можете да видите овде.
02:30
It has amazing Moche pottery
of human figures.
45
138400
4016
Има неверојатни Моче глинени човечки
фигури
02:34
It has the Nazca Lines
46
142440
1816
Ги има Назка линиите
02:36
and amazing textiles.
47
144280
1960
и неверојатен текстил.
02:38
So as part of the TED Prize platform,
48
146800
2856
Како дел од TED Prize платформата,
02:41
we are going to partnering
with some incredible organizations,
49
149680
3056
ќе створиме партнерство со некои
организации,
02:44
first of all with DigitalGlobe,
the world's largest provider
50
152760
3456
најпрво со DigitalGlobe, светскиот број
еден снабдувач
02:48
of high-resolution
commercial satellite imagery.
51
156240
3096
на комерцијални сателитски снимки со
висока резолуција.
02:51
They're going to be helping us build out
52
159360
2496
Ќе ни помогнат да ја изградиме
оваа неверојатна платформа која ќе
собира информации.
02:53
this amazing crowdsourcing
platform they have.
53
161880
2176
02:56
Maybe some of you used it
54
164080
1296
Можеби некој од вас ја користи
02:57
with the MH370 crash
and search for the airplane.
55
165400
4256
со уривањето на MH370 и потрагата по
авионот.
03:01
Of course, they'll also be providing us
with the satellite imagery.
56
169680
3176
Секако тие ќе нè снабдуваат со
сателитските снимки.
03:04
National Geographic will be helping us
with education and of course exploration.
57
172880
3816
Нешнл Џиографик ќе ни помогне со
едукацијата и истражувањето.
03:08
As well, they'll be providing us
with rich content for the platform,
58
176720
3416
Исто така ќе нè снабдат и со богата
содржина за платформата,
03:12
including some of the archival imagery
like you saw at the beginning of this talk
59
180160
3976
вклучувајќи и некои архивски слики како
онаа што ја видовте на почетокот
03:16
and some of their documentary footage.
60
184160
3536
исто така и некои документарни снимки.
03:19
We've already begun
to build and plan the platform,
61
187720
2416
Веќе почнавме да ја градиме и
планираме платформата,
03:22
and I'm just so excited.
62
190160
2256
и многу сум возбудена.
03:24
So here's the cool part.
63
192440
1456
Еве интересен дел.
03:25
My team, headed up by Chase Childs,
64
193920
2576
Мојот тим воден од Чејс Чајлдс,
03:28
is already beginning to look
at some of the satellite imagery.
65
196520
3416
веќе почна да ги разгледува сателитските
снимки.
03:31
Of course, what you can see here
is 0.3-meter data.
66
199960
3216
Се разбира овде можете да видите податоци
од 0.3-метри
03:35
This is site called Chan Chan
in northern Peru.
67
203200
2216
Овој локалитет се вика Чан Чан во Северно
Перу
03:37
It dates to 850 AD.
68
205440
1976
Датира од 850 год. п.н.е.
03:39
It's a really amazing city,
but let's zoom in.
69
207440
2376
Тоа е навистина интересен град, но да
зумираме.
03:41
This is the type and quality of data
that you all will get to see.
70
209840
4376
Ова е видот и квалитетот на податоците кои
сите вие ќе можете да ги видите.
03:46
You can see individual structures,
individual buildings.
71
214240
3016
Можете да видите посебни структури,
градби.
03:49
And we've already begun
to find previously unknown sites.
72
217280
3376
Почнавме да наоѓаме досега непознати
локации.
03:52
What we can say already
is that as part of the platform,
73
220680
2656
Можеме да кажеме дека како дел од
платформата,
03:55
you will all help discover
thousands of previously unknown sites,
74
223360
3616
ќе ни помогнете да откриеме илјадници
претходно непознати локации,
03:59
like this one here,
75
227000
1496
како овој овде,
04:00
and this potentially large one here.
76
228520
2296
и можеби како овој поголемиот овде.
04:02
Unfortunately, we've also begun
to uncover large-scale looting at sites,
77
230840
4456
За жал, почнавме и да наоѓаме големо ниво
на кражби на локациите,
04:07
like what you see here.
78
235320
1256
како што гледате овде.
04:08
So many sites in Peru are threatened,
79
236600
2016
Многу локации во Перу се загрозени,
04:10
but the great part
is that all of this data
80
238640
2056
но добрата вест е тоа што сите овие
податоци
04:12
is going to be shared
with archaeologists on the front lines
81
240720
3016
ќе бидат споделени со археолози од
првите редови
04:15
of protecting these sites.
82
243760
1320
кои ги штитат овие локации.
04:18
So I was just in Peru,
meeting with their Minister of Culture
83
246280
3416
Неодамна бев во Перу, се сретнав со
министерот за култура
04:21
as well as UNESCO.
84
249720
1256
исто како и со УНЕСКО.
04:23
We'll be collaborating closely with them.
85
251000
2176
Ќе бидеме блиски соработници со нив.
04:25
Just so you all know,
86
253200
1256
Само за да знаете,
04:26
the site is going to be
in both English and Spanish,
87
254480
2736
локалитетот ќе биде на Англиски, а воедно
и на Шпански,
04:29
which is absolutely essential to make sure
88
257240
2015
што е апсолутно потребно за да се
осигура
04:31
that people in Peru and across
Latin America can participate.
89
259279
3937
дека луѓето во Перу и низ Латинска Америка
можат да учествуваат.
04:35
Our main project coprincipal investigator
is the gentleman you see here,
90
263240
4056
Нашиот главен истражувач е господинот што
го гледате овде,
04:39
Dr. Luis Jaime Castillo,
91
267320
2056
Др. Луис Хаиме Кастило,
04:41
professor at Catholic University.
92
269400
2296
професор на Католичкиот Универзитет.
04:43
As a respected Peruvian archaeologist
and former vice-minister,
93
271720
4016
Како реномиран Перуански археолог и
поранешен заменик-министер,
04:47
Dr. Castillo will be helping us coordinate
and share the data with archaeologists
94
275760
4136
Др. Кастило ќе ни помогне податоците да се
координираат и споделат со археолозите
04:51
so they can explore
these sites on the ground.
95
279920
2336
за тие да можат да истражуваат
04:54
He also runs this amazing
drone mapping program,
96
282280
3376
Тој исто така ја води програмата за
мапирање со дронови,
некои од снимките кои можете да ги видите
позади мене овде и овде.
04:57
some of the images of which
you can see behind me here and here.
97
285680
3056
05:00
And this data will be incorporated
into the platform,
98
288760
2816
Овие податоци ќе бидат вметнати
во платформата,
05:03
and also he'll be helping to image
some of the new sites you help find.
99
291600
3334
и исто така ќе ни помогне да снимиме некои
од локалитетите кои вие ќе ги најдете.
05:08
Our on-the-ground partner
100
296240
2136
Нашиот партнер
05:10
who will be helping us
with education, outreach,
101
298400
3176
кој ќе ни помогне со едукацијата,
05:13
as well as site preservation components,
102
301600
1905
и со зачувување на компонентите
05:15
is the Sustainable
Preservation Initiative,
103
303529
2000
е Sustainable Preservation Initiative,
05:17
led by Dr. Larry Coben.
104
305553
1743
водена од Др. Лару Кобен.
05:19
Some of you may not be aware
105
307320
1376
Некој од вас можеби не знае
дека едни од најсиромашните заедници
на планетата
05:20
that some of the world's
poorest communities
106
308720
2096
05:22
coexist with some of the world's
most well-known archaeological sites.
107
310840
3816
се наоѓаат близу до некои од најпознатите
археолошки локалитети.
05:26
What SPI does
108
314680
1456
Тоа што SPI го прави
05:28
is it helps to empower these communities,
109
316160
1976
е зајакнување на овие заедници,
05:30
in particular women,
110
318160
1776
во главно жените,
05:31
with new economic approaches
and business training.
111
319960
3096
со нови економски пристапи и бизнис
обуки.
05:35
So it helps to teach them
to create beautiful handicrafts
112
323080
3416
Тоа им помага да создадат прекрасни
ракотворби
05:38
which are then sold on to tourists.
113
326520
1976
кои потоа ги продаваат на туристи.
05:40
This empowers the women
to treasure their cultural heritage
114
328520
4176
Ги потикнуваат жените да го ценат
културното наследство
05:44
and take ownership of it.
115
332720
1656
и да го присвојат истото.
05:46
I had the opportunity to spend some time
with 24 of these women
116
334400
3936
Имав шанса да поминам некое време со 24
од овие жени
05:50
at a well-known archaeological site
called Pachacamac, just outside Lima.
117
338360
4616
на добро познатиот археолошки локалитет
Пачакамак, веднаш до Лима.
05:55
These women were unbelievably inspiring,
118
343000
2416
Овие жени инспирираат,
05:57
and what's great is that SPI
will help us transform communities
119
345440
4136
тоа што SPI го прави ќе ни помогне да ги
преобратиме заедниците
06:01
near some of the sites
that you help to discover.
120
349600
2400
близу некои локалитети кои вие ќе
помогнете да се откријат
06:04
Peru is just the beginning.
121
352800
2136
Перу е само почетокот.
06:06
We're going to be expanding
this platform to the world,
122
354960
2616
Ќе ја прошириме оваа платформа низ светот,
06:09
but already I've gotten
thousands of emails
123
357600
2216
но веќе добив илјадници мејлови
06:11
from people all across the world --
professors, educators, students,
124
359840
3656
од луѓе насекаде низ светот --
професори, едукатори, студенти,
06:15
and other archaeologists --
who are so excited to help participate.
125
363520
3536
и други археолози --
кои се возбудени да учествуваат.
06:19
In fact, they're already suggesting
amazing places for us to help discover,
126
367080
4616
Всушност тие предложуваат интересни
локации кои можеме да ги откриеме,
06:23
including Atlantis.
127
371720
1856
вклучувајќи го и Атлантис.
06:25
I don't know if we're going
to be looking for Atlantis,
128
373600
2616
Не знам дали ќе го бараме Атлантис, но
06:28
but you never know.
129
376240
1216
никогаш не се знае.
06:29
So I'm just so excited
to launch this platform.
130
377480
3096
Многу сум возбудена што ќе ја започнеме
оваа платформа.
06:32
It's going to be launched formally
by the end of the year.
131
380600
2776
Формално ќе започне на крајот на годината.
06:35
And I have to say,
132
383400
1336
Морам да кажам,
06:36
if what my team has already discovered
in the past few weeks are any indication,
133
384760
5856
ако тоа што мојот тим го откри во минатите
неколку недели е индикатор,
06:42
what the world discovers
is just going to be beyond imagination.
134
390640
4416
тоа што светот ќе го открие е надвор од
сите замисли.
06:47
Make sure to hold on to your alpacas.
135
395080
3056
Задолжително држете се за вашите
алпаки.
06:50
Thank you very much.
136
398160
1336
Ви Благодарам.
06:51
(Applause)
137
399520
1816
(Аплауз)
06:53
Thank you.
138
401360
1216
Ви Благодарам
06:54
(Applause)
139
402600
2200
(Аплауз)
Translated by Davor Stevcheski
Reviewed by ALEKSANDAR MITEVSKI

▲Back to top

ABOUT THE SPEAKER
Sarah Parcak - Satellite archaeologist + TED Prize winner
Like a modern-day Indiana Jones, Sarah Parcak uses satellite images to locate lost ancient sites. The winner of the 2016 TED Prize, her wish is to protect the world’s shared cultural heritage.

Why you should listen

There may be hundreds of thousands, if not millions, of undiscovered ancient sites across the globe. Sarah Parcak wants to locate them. As a space archaeologist, she analyzes high-resolution imagery collected by satellites in order to identify subtle changes to the Earth’s surface that might signal man-made features hidden from view. A TED Senior Fellow and a National Geographic Explorer, Parcak wrote the textbook on satellite archaeology and founded the Laboratory for Global Observation at the University of Alabama at Birmingham. Her goal: to make the world's invisible history visible once again.

In Egypt, Parcak's techniques have helped locate 17 potential pyramids, and more than 3,100 potential forgotten settlements. She's also made discoveries in the Viking world (as seen in the PBS Nova special, Vikings Unearthed) and across the Roman Empire (as shown in the BBC documentary, Rome’s Lost Empire). Her methods also offer a new way to understand how ancient sites are being affected by looting and urban development. By satellite-mapping Egypt and comparing sites over time, Parcak has noted a 1,000 percent increase in looting since 2009. It’s likely that millions of dollars worth of artifacts are stolen each year. Parcak hopes that, through her work, unknown sites can be protected to preserve our rich, vibrant history.

As the winner of the 2016 TED Prize, Parcak asked the world to help in this important work. By building a citizen science platform for archaeology, GlobalXplorer.org, Parcak invites anyone with an internet connection to help find the next potential looting pit or unknown tomb. GlobalXplorer launched on January 30, 2017, with volunteers working together to map Peru. Other countries will follow, as the platform democratizes discovery and makes satellite-mapping rapid and cost-effective. 

 

More profile about the speaker
Sarah Parcak | Speaker | TED.com