English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write comments in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TEDSummit

Sarah Parcak: Hunting for Peru's lost civilizations -- with satellites

Сара Парчак: Лов на перуанските изгубени цивилизации -- со сателити

Filmed:
1,113,875 views

Низ светот, стотици илјади изгубени антички локалитети се закопани и скриени. Сателитскиот археолог Сара Парчак е решена да ги најде пред крадците. Со 2016 TED Prize, Парчак гради онлајн алатка за луѓето наречена GlobealXplorer кој ќе ја обучи армијата од волонтери истражувачи да го најдат и заштитат скриеното наследство. Во овој говор таа зборува за првичниот изглед на местото кое ќе го истражуваат: Перу -- домот на Мачу Пикчу, Назка линиите и други археолошки чуда кои чекаат да бидат откриени.

- Satellite archaeologist + TED Prize winner
Like a modern-day Indiana Jones, Sarah Parcak uses satellite images to locate lost ancient sites. The winner of the 2016 TED Prize, her wish is to protect the world’s shared cultural heritage. Full bio

In July of 1911,
Во јули 1911год.,
00:13
a 35-year-old Yale graduate and professor
set out from his rainforest camp
35 годишниот професор на Јеил тргна од
кампот во џунглата
00:16
with his team.
со неговиот тим.
00:21
After climbing a steep hill
По искачувањето на стрмен рид
00:23
and wiping the sweat from his brow,
и по бришењето на потта од веѓите,
00:25
he described what he saw beneath him.
тој опиша што гледа под него.
00:27
He saw rising from
the dense rainforest foliage
Го здогледал под густата вегетација на
џунглата
00:31
this incredible interlocking
maze of structures
овој прекрасен лавиринт на структури
00:34
built of granite,
изградени од гранит,
00:37
beautifully put together.
прекрасно составени
00:39
What's amazing about this project
Тоа што е неверојатно за овој проект
00:41
is that it was the first funded
by National Geographic,
е тоа што е првиот финансиран од
Нешнл Џиографик,
00:43
and it graced the front cover
of its magazine in 1912.
и стоел на насловната страна на магазинот
во 1912 год.
00:46
This professor used state-of-the-art
photography equipment
Овој професор ја користел најдобрата
опрема за фотографија
00:50
to record the site,
да го забележи овој локалитет,
00:54
forever changing the face of exploration.
засекогаш менувајќи го лицето на
истражувањето.
00:56
The site was Machu Picchu,
Овој локалитет беше Мачу Пикчу,
01:00
discovered and explored by Hiram Bingham.
откриен и истражен од Хирам Бингам.
01:02
When he saw the site, he asked,
Кога го здогледал локалитетот, прашал,
01:07
"This is an impossible dream.
"Ова е невозможен сон.
01:09
What could it be?"
Што може да биде?"
01:11
So today,
Денес,
01:14
100 years later,
100 год. подоцна,
01:16
I invite you all
on an incredible journey with me,
ве канам на неверојатно патување со мене,
01:19
a 37-year-old Yale graduate and professor.
37 годишен професор на Јеил.
01:23
(Cheers)
(Честитки)
01:26
We will do nothing less
than use state-of-the-art technology
Нема да правиме ништо друго освен
користење на најнова технологија
01:28
to map an entire country.
за да мапираме една цела земја.
01:32
This is a dream started by Hiram Bingham,
Овој сон е започнат од Хирам Бингам,
01:35
but we are expanding it to the world,
но го прошируваме низ светот,
01:38
making archaeological exploration
more open, inclusive,
правејќи го археолошкото истражување
поотворено, инклузивно,
01:42
and at a scale simply
not previously possible.
на ниво кое претходно не било возможно.
01:47
This is why I am so excited
Поради ова сум многу возбудена
01:51
to share with you all today
да споделам со вас денеска
01:54
that we will begin
the 2016 TED Prize platform
дека ќе ја започнеме 2016 TED Prize
платформата
01:56
in Latin America,
во Латинска Америка
02:01
more specifically Peru.
поточно во Перу.
02:03
(Applause)
(Аплауз)
02:07
Thank you.
Ви Благодарам.
02:08
We will be taking
Hiram Bingham's impossible dream
Ќе го земеме невозможниот сон на Хирам
Бингам
02:13
and turning it into an amazing future
и ќе го претвориме во неверојатна иднина
02:17
that we can all share in together.
која сите заедно можеме да ја споделиме.
02:20
So Peru doesn't just have Machu Picchu.
Перу го нема само Мачу Пикчу.
02:23
It has absolutely stunning jewelry,
Има навистина прекрасен накит,
02:25
like what you can see here.
како што можете да видите овде.
02:28
It has amazing Moche pottery
of human figures.
Има неверојатни Моче глинени човечки
фигури
02:30
It has the Nazca Lines
Ги има Назка линиите
02:34
and amazing textiles.
и неверојатен текстил.
02:36
So as part of the TED Prize platform,
Како дел од TED Prize платформата,
02:38
we are going to partnering
with some incredible organizations,
ќе створиме партнерство со некои
организации,
02:41
first of all with DigitalGlobe,
the world's largest provider
најпрво со DigitalGlobe, светскиот број
еден снабдувач
02:44
of high-resolution
commercial satellite imagery.
на комерцијални сателитски снимки со
висока резолуција.
02:48
They're going to be helping us build out
Ќе ни помогнат да ја изградиме
02:51
this amazing crowdsourcing
platform they have.
оваа неверојатна платформа која ќе
собира информации.
02:53
Maybe some of you used it
Можеби некој од вас ја користи
02:56
with the MH370 crash
and search for the airplane.
со уривањето на MH370 и потрагата по
авионот.
02:57
Of course, they'll also be providing us
with the satellite imagery.
Секако тие ќе нè снабдуваат со
сателитските снимки.
03:01
National Geographic will be helping us
with education and of course exploration.
Нешнл Џиографик ќе ни помогне со
едукацијата и истражувањето.
03:04
As well, they'll be providing us
with rich content for the platform,
Исто така ќе нè снабдат и со богата
содржина за платформата,
03:08
including some of the archival imagery
like you saw at the beginning of this talk
вклучувајќи и некои архивски слики како
онаа што ја видовте на почетокот
03:12
and some of their documentary footage.
исто така и некои документарни снимки.
03:16
We've already begun
to build and plan the platform,
Веќе почнавме да ја градиме и
планираме платформата,
03:19
and I'm just so excited.
и многу сум возбудена.
03:22
So here's the cool part.
Еве интересен дел.
03:24
My team, headed up by Chase Childs,
Мојот тим воден од Чејс Чајлдс,
03:25
is already beginning to look
at some of the satellite imagery.
веќе почна да ги разгледува сателитските
снимки.
03:28
Of course, what you can see here
is 0.3-meter data.
Се разбира овде можете да видите податоци
од 0.3-метри
03:31
This is site called Chan Chan
in northern Peru.
Овој локалитет се вика Чан Чан во Северно
Перу
03:35
It dates to 850 AD.
Датира од 850 год. п.н.е.
03:37
It's a really amazing city,
but let's zoom in.
Тоа е навистина интересен град, но да
зумираме.
03:39
This is the type and quality of data
that you all will get to see.
Ова е видот и квалитетот на податоците кои
сите вие ќе можете да ги видите.
03:41
You can see individual structures,
individual buildings.
Можете да видите посебни структури,
градби.
03:46
And we've already begun
to find previously unknown sites.
Почнавме да наоѓаме досега непознати
локации.
03:49
What we can say already
is that as part of the platform,
Можеме да кажеме дека како дел од
платформата,
03:52
you will all help discover
thousands of previously unknown sites,
ќе ни помогнете да откриеме илјадници
претходно непознати локации,
03:55
like this one here,
како овој овде,
03:59
and this potentially large one here.
и можеби како овој поголемиот овде.
04:00
Unfortunately, we've also begun
to uncover large-scale looting at sites,
За жал, почнавме и да наоѓаме големо ниво
на кражби на локациите,
04:02
like what you see here.
како што гледате овде.
04:07
So many sites in Peru are threatened,
Многу локации во Перу се загрозени,
04:08
but the great part
is that all of this data
но добрата вест е тоа што сите овие
податоци
04:10
is going to be shared
with archaeologists on the front lines
ќе бидат споделени со археолози од
првите редови
04:12
of protecting these sites.
кои ги штитат овие локации.
04:15
So I was just in Peru,
meeting with their Minister of Culture
Неодамна бев во Перу, се сретнав со
министерот за култура
04:18
as well as UNESCO.
исто како и со УНЕСКО.
04:21
We'll be collaborating closely with them.
Ќе бидеме блиски соработници со нив.
04:23
Just so you all know,
Само за да знаете,
04:25
the site is going to be
in both English and Spanish,
локалитетот ќе биде на Англиски, а воедно
и на Шпански,
04:26
which is absolutely essential to make sure
што е апсолутно потребно за да се
осигура
04:29
that people in Peru and across
Latin America can participate.
дека луѓето во Перу и низ Латинска Америка
можат да учествуваат.
04:31
Our main project coprincipal investigator
is the gentleman you see here,
Нашиот главен истражувач е господинот што
го гледате овде,
04:35
Dr. Luis Jaime Castillo,
Др. Луис Хаиме Кастило,
04:39
professor at Catholic University.
професор на Католичкиот Универзитет.
04:41
As a respected Peruvian archaeologist
and former vice-minister,
Како реномиран Перуански археолог и
поранешен заменик-министер,
04:43
Dr. Castillo will be helping us coordinate
and share the data with archaeologists
Др. Кастило ќе ни помогне податоците да се
координираат и споделат со археолозите
04:47
so they can explore
these sites on the ground.
за тие да можат да истражуваат
04:51
He also runs this amazing
drone mapping program,
Тој исто така ја води програмата за
мапирање со дронови,
04:54
some of the images of which
you can see behind me here and here.
некои од снимките кои можете да ги видите
позади мене овде и овде.
04:57
And this data will be incorporated
into the platform,
Овие податоци ќе бидат вметнати
во платформата,
05:00
and also he'll be helping to image
some of the new sites you help find.
и исто така ќе ни помогне да снимиме некои
од локалитетите кои вие ќе ги најдете.
05:03
Our on-the-ground partner
Нашиот партнер
05:08
who will be helping us
with education, outreach,
кој ќе ни помогне со едукацијата,
05:10
as well as site preservation components,
и со зачувување на компонентите
05:13
is the Sustainable
Preservation Initiative,
е Sustainable Preservation Initiative,
05:15
led by Dr. Larry Coben.
водена од Др. Лару Кобен.
05:17
Some of you may not be aware
Некој од вас можеби не знае
05:19
that some of the world's
poorest communities
дека едни од најсиромашните заедници
на планетата
05:20
coexist with some of the world's
most well-known archaeological sites.
се наоѓаат близу до некои од најпознатите
археолошки локалитети.
05:22
What SPI does
Тоа што SPI го прави
05:26
is it helps to empower these communities,
е зајакнување на овие заедници,
05:28
in particular women,
во главно жените,
05:30
with new economic approaches
and business training.
со нови економски пристапи и бизнис
обуки.
05:31
So it helps to teach them
to create beautiful handicrafts
Тоа им помага да создадат прекрасни
ракотворби
05:35
which are then sold on to tourists.
кои потоа ги продаваат на туристи.
05:38
This empowers the women
to treasure their cultural heritage
Ги потикнуваат жените да го ценат
културното наследство
05:40
and take ownership of it.
и да го присвојат истото.
05:44
I had the opportunity to spend some time
with 24 of these women
Имав шанса да поминам некое време со 24
од овие жени
05:46
at a well-known archaeological site
called Pachacamac, just outside Lima.
на добро познатиот археолошки локалитет
Пачакамак, веднаш до Лима.
05:50
These women were unbelievably inspiring,
Овие жени инспирираат,
05:55
and what's great is that SPI
will help us transform communities
тоа што SPI го прави ќе ни помогне да ги
преобратиме заедниците
05:57
near some of the sites
that you help to discover.
близу некои локалитети кои вие ќе
помогнете да се откријат
06:01
Peru is just the beginning.
Перу е само почетокот.
06:04
We're going to be expanding
this platform to the world,
Ќе ја прошириме оваа платформа низ светот,
06:06
but already I've gotten
thousands of emails
но веќе добив илјадници мејлови
06:09
from people all across the world --
professors, educators, students,
од луѓе насекаде низ светот --
професори, едукатори, студенти,
06:11
and other archaeologists --
who are so excited to help participate.
и други археолози --
кои се возбудени да учествуваат.
06:15
In fact, they're already suggesting
amazing places for us to help discover,
Всушност тие предложуваат интересни
локации кои можеме да ги откриеме,
06:19
including Atlantis.
вклучувајќи го и Атлантис.
06:23
I don't know if we're going
to be looking for Atlantis,
Не знам дали ќе го бараме Атлантис, но
06:25
but you never know.
никогаш не се знае.
06:28
So I'm just so excited
to launch this platform.
Многу сум возбудена што ќе ја започнеме
оваа платформа.
06:29
It's going to be launched formally
by the end of the year.
Формално ќе започне на крајот на годината.
06:32
And I have to say,
Морам да кажам,
06:35
if what my team has already discovered
in the past few weeks are any indication,
ако тоа што мојот тим го откри во минатите
неколку недели е индикатор,
06:36
what the world discovers
is just going to be beyond imagination.
тоа што светот ќе го открие е надвор од
сите замисли.
06:42
Make sure to hold on to your alpacas.
Задолжително држете се за вашите
алпаки.
06:47
Thank you very much.
Ви Благодарам.
06:50
(Applause)
(Аплауз)
06:51
Thank you.
Ви Благодарам
06:53
(Applause)
(Аплауз)
06:54
Translated by Davor Stevcheski
Reviewed by ALEKSANDAR MITEVSKI

▲Back to top

About the speaker:

Sarah Parcak - Satellite archaeologist + TED Prize winner
Like a modern-day Indiana Jones, Sarah Parcak uses satellite images to locate lost ancient sites. The winner of the 2016 TED Prize, her wish is to protect the world’s shared cultural heritage.

Why you should listen

There may be hundreds of thousands, if not millions, of undiscovered ancient sites across the globe. Sarah Parcak wants to locate them. As a space archaeologist, she analyzes high-resolution imagery collected by satellites in order to identify subtle changes to the Earth’s surface that might signal man-made features hidden from view. A TED Senior Fellow and a National Geographic Explorer, Parcak wrote the textbook on satellite archaeology and founded the Laboratory for Global Observation at the University of Alabama at Birmingham. Her goal: to make the world's invisible history visible once again.

In Egypt, Parcak's techniques have helped locate 17 potential pyramids, and more than 3,100 potential forgotten settlements. She's also made discoveries in the Viking world (as seen in the PBS Nova special, Vikings Unearthed) and across the Roman Empire (as shown in the BBC documentary, Rome’s Lost Empire). Her methods also offer a new way to understand how ancient sites are being affected by looting and urban development. By satellite-mapping Egypt and comparing sites over time, Parcak has noted a 1,000 percent increase in looting since 2009. It’s likely that millions of dollars worth of artifacts are stolen each year. Parcak hopes that, through her work, unknown sites can be protected to preserve our rich, vibrant history.

As the winner of the 2016 TED Prize, Parcak asked the world to help in this important work. By building a citizen science platform for archaeology, GlobalXplorer.org, Parcak invites anyone with an internet connection to help find the next potential looting pit or unknown tomb. GlobalXplorer launched on January 30, 2017, with volunteers working together to map Peru. Other countries will follow, as the platform democratizes discovery and makes satellite-mapping rapid and cost-effective. 

 

More profile about the speaker
Sarah Parcak | Speaker | TED.com