ABOUT THE SPEAKER
Kishore Mahbubani - Author, diplomat, academic
Through his books, diplomatic work and research, Kishore Mahbubani reenvisions global power dynamics through the lens of rising Asian economies.

Why you should listen

Kishore Mahbubani is a Distinguished Fellow at the Asia Research Institute, National University of Singapore (NUS) and a member of the American Academy of Arts and Sciences. He was the Founding Dean of the Lee Kuan Yew School of Public Policy, NUS. From 1984-1989 and 1998-2004, he was Singapore's Permanent Representative to the UN, and served twice as President of the UN Security Council during the second term.

Mahbubani is best known in the West as the author of Can Asians Think?The Great Convergence (which was selected by the Financial Times as one of the best books of 2013) and Has the West Lost It?.

More profile about the speaker
Kishore Mahbubani | Speaker | TED.com
TED2019

Kishore Mahbubani: How the West can adapt to a rising Asia

Kishore Mahbubani: Jak Zachód może się dostosować do wschodzącej Azji

Filmed:
1,512,452 views

Z racji tego, że azjatyckie gospodarki i rządy stale rosną w siłę, Zachód musi znaleźć sposób na dostosowanie się do nowego globalnego porządku - mówi Kishore Mahbubani, pisarz i dyplomata. Po wnikliwym spojrzeniu na międzynarodową politykę Mahbubani dzieli się trzyczęściową strategią, którą rządy zachodnie mogą się posłużyć do odzyskania władzy i poprawy relacji z resztą świata.
- Author, diplomat, academic
Through his books, diplomatic work and research, Kishore Mahbubani reenvisions global power dynamics through the lens of rising Asian economies. Full bio

Double-click the English transcript below to play the video.

00:12
About 200 yearslat agotemu,
0
698
3604
Około 200 lat temu
00:16
NapoleonNapoleon famouslyznakomicie warnedostrzegł ...
1
4326
3591
Napoleon wygłosił słynne ostrzeżenie...
00:21
He said, "Let ChinaChiny sleepsen,
2
9595
4339
Powiedział: "Dajmy Chinom spać,
00:25
for when she wakesbudzi,
3
13958
2060
bo kiedy się zbudzą
00:28
she will shakepotrząsnąć the worldświat."
4
16042
1750
- wstrząsną światem".
00:31
DespitePomimo this earlywcześnie warningostrzeżenie,
5
19208
2768
Pomimo tego wczesnego ostrzeżenia
00:34
the WestWest chosewybrał to go to sleepsen
6
22000
3101
Zachód postanowił iść spać
00:37
at preciselydokładnie the momentza chwilę
when ChinaChiny and IndiaIndie
7
25125
4726
dokładnie wtedy, kiedy Chiny, Indie
00:41
and the restodpoczynek of AsiaAsia wokeobudził up.
8
29875
2458
i reszta Azji się zbudziły.
00:45
Why did this happenzdarzyć?
9
33667
1250
Dlaczego tak się stało?
00:47
I'm here to addressadres this great mysteryzagadka.
10
35792
3000
Jestem tu po to, aby odnieść się
do tej wielkiej zagadki.
00:51
Now what do I mean when I say
the WestWest chosewybrał to go to sleepsen?
11
39750
3125
Co mam na myśli mówiąc,
że Zachód postanowił iść spać?
00:55
Here I'm referringreferring
to the failureniepowodzenie of the WestWest
12
43750
3268
Odnoszę się tutaj do niezdolności Zachodu
00:59
to reactreagować intelligentlyinteligentnie and thoughtfullystarannie
13
47042
4434
do inteligentnej i rozważnej reakcji
01:03
to a newNowy worldświat environmentśrodowisko
that's obviouslyoczywiście been createdstworzony
14
51500
3559
na nowe światowe środowisko,
bez wątpienia stworzone
przez powrót Azji.
01:07
by the returnpowrót of AsiaAsia.
15
55083
1334
01:09
As a friendprzyjaciel of the WestWest
I feel anguishedbolesne by this,
16
57292
3726
Jako przyjaciel Zachodu
czuję się tym udręczony,
01:13
so my goalcel to todaydzisiaj
is to try to help the WestWest.
17
61042
3708
więc chcę dziś spróbować pomóc Zachodowi.
01:17
But I have to beginzaczynać the storyfabuła first
18
65542
2684
Muszę jednak zacząć tę historię
01:20
by talkingmówić about how the WestWest
actuallytak właściwie wokeobudził up the restodpoczynek of the worldświat.
19
68250
5976
od omówienia, w jaki właściwie sposób
Zachód obudził resztę świata.
01:26
Look at chartwykres one.
20
74250
1625
Spójrzcie na wykres 1.
01:29
From the yearrok one throughprzez the yearrok 1820,
21
77000
5476
Od roku 1 do roku 1820
01:34
the two largestNajwiększa economiesgospodarki of the worldświat
were always those of ChinaChiny and IndiaIndie.
22
82500
6125
dwie największe gospodarki świata
zawsze należały do Chin i Indii.
01:42
So it's only in the last 200 yearslat
that EuropeEuropy tookwziął off,
23
90375
5309
Zatem tylko przez ostatnie 200 lat
Europa przeżywała swój wzlot,
01:47
followedśledzić by NorthPółnoc AmericaAmeryka.
24
95708
1667
a za nią Ameryka Północna.
01:50
So the pastprzeszłość 200 yearslat of worldświat historyhistoria
25
98375
4101
Oznacza to, że ostatnie 200 lat
w historii świata
01:54
have thereforew związku z tym been
a majorpoważny historicalhistoryczny aberrationAberracja.
26
102500
4958
było ogromną historyczną anomalią.
02:00
All aberrationsaberracji come to a naturalnaturalny endkoniec
27
108333
4018
Wszelkie anomalie dobiegają
naturalnego końca
02:04
and this is what we are seeingwidzenie.
28
112375
2059
i to właśnie obserwujemy.
02:06
And if you look at chartwykres two,
29
114458
2268
Na wykresie 2 widać,
02:08
you'llTy będziesz see how quicklyszybko and how forcefullyzdecydowanie
30
116750
4768
z jaką szybkością i jaką mocą
02:13
ChinaChiny and IndiaIndie are comingprzyjście back.
31
121542
4125
Chiny i Indie powracają.
02:18
The bigduży questionpytanie is:
32
126750
2184
Zasadnicze pytanie brzmi:
02:20
Who wokeobudził up ChinaChiny and IndiaIndie?
33
128958
3209
Kto obudził Chiny i Indie?
02:25
The only honestszczery answerodpowiedź to this questionpytanie
is that it was WesternWestern civilizationcywilizacja
34
133292
5476
Jedyna uczciwa odpowiedź brzmi:
02:30
that did so.
35
138792
1767
zachodnia cywilizacja.
02:32
We all know that the WestWest was the first
to successfullyz powodzeniem modernizemodernizacji,
36
140583
3143
Wszyscy wiemy, że Zachód jako pierwszy
pomyślnie się zmodernizował
02:35
transformprzekształcać itselfsamo;
37
143750
1434
i przekształcił;
02:37
initiallypoczątkowo it used its powermoc
to colonizeskolonizować and dominatezdominować the worldświat.
38
145208
4101
najpierw wykorzystał swoją siłę
do skolonizowania i zdominowania świata.
02:41
But over time, it sharedudostępniony the giftsprezenty
of WesternWestern wisdommądrość
39
149333
4768
Lecz z biegiem czasu podzielił się
darami zachodniej mądrości
02:46
with the restodpoczynek of the worldświat.
40
154125
2059
z resztą świata.
02:48
Let me addDodaj here that I have
personallyosobiście benefitedskorzystało
41
156208
4226
Pragnę dodać, że sam
osobiście skorzystałem
02:52
from the sharingdzielenie się of WesternWestern wisdommądrość.
42
160458
2601
z mądrości, którą podzielił się Zachód.
02:55
When I was bornurodzony in SingaporeSingapur,
43
163083
2310
Kiedy urodziłem się w Singapurze,
02:57
whichktóry was then a poorubogi BritishBrytyjskie colonykolonia,
44
165417
2559
który był wtedy biedną brytyjską kolonią,
03:00
in 1948,
45
168000
1768
w 1948 roku,
03:01
I experienceddoświadczony, like three-quarterstrzy czwarte
of humanityludzkość then,
46
169792
4351
jak 3/4 ludzkości w tamtych czasach
03:06
extremeskrajny povertyubóstwo.
47
174167
1892
doświadczyłem skrajnej biedy.
03:08
IndeedW rzeczywistości, on the first day
when I wentposzedł to schoolszkoła
48
176083
3226
Pierwszego dnia szkoły,
03:11
at the agewiek of sixsześć,
49
179333
1435
w wieku 6. lat,
03:12
I was put in a specialspecjalny feedingkarmienie programprogram
50
180792
2392
zapisano mnie na specjalny
program żywienia,
03:15
because I was technicallytechnicznie undernourishedniedożywionych.
51
183208
4435
bo byłem właściwie niedożywiony.
03:19
Now as you can see I'm overnourishedzażywienie.
52
187667
2017
Teraz, jak widzicie, jestem przekarmiony.
03:21
(LaughterŚmiech)
53
189708
1976
(Śmiech)
03:23
But the greatestnajwiększy giftprezent I got
was that of WesternWestern educationEdukacja.
54
191708
5500
Jednak najwspanialszym prezentem,
jaki dostałem, była zachodnia edukacja.
03:30
Now sinceod I've personallyosobiście
traveledbywały this journeypodróż
55
198208
4101
Ponieważ osobiście odbyłem podróż
03:34
from thirdtrzeci worldświat povertyubóstwo
to a comfortablewygodny middle-classśredniej klasy existenceistnienie,
56
202333
6268
z biedy Trzeciego Świata
do życia w komfortowej klasie średniej,
03:40
I can speakmówić with great convictionwyroku skazującego
about the impactwpływ of WesternWestern wisdommądrość
57
208625
5059
mogę wypowiadać się z pełnym przekonaniem
o wpływie zachodniej mądrości
03:45
and the sharingdzielenie się of WesternWestern
wisdommądrość with the worldświat.
58
213708
3518
i dzieleniu się nią ze światem.
03:49
And one particularszczególny giftprezent
that the WestWest sharedudostępniony
59
217250
3976
Szczególnym darem,
którym Zachód się podzielił,
03:53
was the artsztuka of reasoningrozumowanie.
60
221250
2393
była sztuka rozumowania.
03:55
Now reasoningrozumowanie was not
inventedzmyślony by the WestWest.
61
223667
2851
Rozumowanie nie było jednak
wynalezione przez Zachód.
03:58
It's inherentnieodłączny in all cultureskultury
and civilizationscywilizacje.
62
226542
4017
Jest ono nieodłącznym elementem
każdej kultury i cywilizacji.
04:02
AmartyaAmartya SenSen has describedopisane how deeplygłęboko
embeddedosadzone it is in IndianIndyjski civilizationcywilizacja.
63
230583
6750
Amartya Sen opisał, jak głęboko jest
ono osadzone w cywilizacji indyjskiej.
04:10
YetJeszcze there's alsorównież no doubtwątpić
64
238292
2392
Mimo to nie ma żadnych wątpliwości,
04:12
that it was the WestWest
that carriedrealizowane the artsztuka of reasoningrozumowanie
65
240708
3601
że to Zachód przeniósł sztukę rozumowania
04:16
to a much higherwyższy levelpoziom.
66
244333
2518
na dużo wyższy poziom.
04:18
And throughprzez the ScientificNaukowych RevolutionRewolucja,
67
246875
1893
W czasie trwania rewolucji naukowej,
04:20
the EnlightenmentOświecenie,
68
248792
1517
oświecenia
04:22
the IndustrialPrzemysłowe RevolutionRewolucja,
69
250333
2435
i rewolucji przemysłowej
04:24
the WestWest really raisedpodniesiony it forcefullyzdecydowanie,
70
252792
3809
Zachód stanowczo ją podwyższył
04:28
and equallyna równi importantlyco ważne used this,
71
256625
3059
i, co nie mniej ważne, użył jej
04:31
appliedstosowany it to solverozwiązać
manywiele majorpoważny practicalpraktyczny problemsproblemy.
72
259708
5601
i zastosował do rozwiązania
wielu poważnych problemów praktycznych.
04:37
And the WestWest then sharedudostępniony
this artsztuka of appliedstosowany reasoningrozumowanie
73
265333
4060
Następnie Zachód podzielił się
tą sztuką stosowanego rozumowania
04:41
with the restodpoczynek of the worldświat,
74
269417
1767
z resztą świata
04:43
and I can tell you that it led
75
271208
2851
i mogę wam powiedzieć, że doprowadziło to
04:46
to what I call threetrzy silentcichy revolutionsrewolucje.
76
274083
4084
do czegoś, co ja nazywam
trzema cichymi rewolucjami.
04:50
And as an AsianAzjatycki,
77
278958
1893
Jako Azjata
04:52
I can describeopisać how these silentcichy
revolutionsrewolucje transformedprzekształcone AsiaAsia.
78
280875
6500
potrafię opisać, jak te
ciche rewolucje przekształciły Azję.
05:00
The first revolutionrewolucja was in economicsEkonomia.
79
288500
4143
Pierwsza rewolucja była gospodarcza.
05:04
The mainGłówny reasonpowód
why so manywiele AsianAzjatycki economiesgospodarki,
80
292667
4934
Głównym powodem, dla którego
tak wiele azjatyckich gospodarek,
05:09
includingwłącznie z the communistkomunistyczny societiesspołeczeństwa
of ChinaChiny and VietnamWietnam,
81
297625
4976
łącznie z komunistycznymi
Chinami i Wietnamem,
05:14
have performedwykonany so spectacularlyspektakularnie well
in economicgospodarczy developmentrozwój,
82
302625
4643
sprawdziło się tak spektakularnie dobrze
podczas rozwoju gospodarczego
05:19
is because they finallywreszcie understoodzrozumiany,
absorbedzaabsorbowany and are implementingrealizowanie
83
307292
4226
jest fakt, że w końcu zrozumiały,
wchłonęły i zaczęły realizować
05:23
freewolny marketrynek economicsEkonomia --
84
311542
2434
gospodarkę wolnego rynku,
05:26
a giftprezent from the WestWest.
85
314000
1268
dar od Zachodu.
05:27
AdamAdam SmithSmith was right.
86
315292
1583
Adam Smith miał rację.
05:29
If you let marketsrynki decidedecydować się,
87
317667
2642
Jeśli pozwala się rynkom decydować,
05:32
productivitywydajność goesidzie up.
88
320333
1917
wydajność wzrasta.
05:35
The seconddruga giftprezent was psychologicalpsychologiczny.
89
323625
3559
Druga rewolucja była psychologiczna.
05:39
Here too I can speakmówić
from personalosobisty experiencedoświadczenie.
90
327208
2792
Tutaj również mogę czerpać
z własnego doświadczenia.
05:43
When I was youngmłody,
91
331708
1393
Kiedy byłem młody,
05:45
my mothermama and her generationgeneracja believeduwierzyli
92
333125
4518
moja matka i jej pokolenie wierzyły,
05:49
that life was determinedustalona by fatelos.
93
337667
3392
że życie efektem przeznaczenia.
05:53
You couldn'tnie mógł do anything about it.
94
341083
2000
Nic nie dało się z tym zrobić.
05:56
My generationgeneracja
95
344000
1934
Moje
05:57
and the generationgeneracja of AsiansAzjaci after me,
96
345958
2726
i kolejne pokolenie Azjatów
06:00
believe that we can take chargeopłata
97
348708
2101
wierzy, że możemy przejąć kontrolę
06:02
and we can improveulepszać our liveszyje.
98
350833
2084
i ulepszyć swoje życie.
06:05
And this maymoże explainwyjaśniać, for exampleprzykład,
99
353708
2060
To wyjaśnia może, między innymi,
06:07
the spikekolec of entrepreneurshipprzedsiębiorczość
you see all throughoutpoprzez AsiaAsia todaydzisiaj.
100
355792
5934
wzrost przedsiębiorczości,
którą widać dzisiaj w całej Azji.
06:13
And if you travelpodróżować throughprzez AsiaAsia todaydzisiaj,
101
361750
2851
Podróżując obecnie przez Azję
06:16
you will alsorównież see the resultswyniki
of the thirdtrzeci revolutionrewolucja:
102
364625
6559
można zobaczyć rezultaty
trzeciej rewolucji
06:23
the revolutionrewolucja of good governancezarządzanie.
103
371208
4185
- rewolucji dobrego zarządzania.
06:27
Now as a resultwynik of good governancezarządzanie --
104
375417
3101
Rezultatami dobrego zarządzania
06:30
travelpodróżować in AsiaAsia,
105
378542
1392
widocznymi podczas podróży,
06:31
you see better healthzdrowie careopieka,
106
379958
2143
są: lepsza opieka zdrowotna,
06:34
better educationEdukacja,
107
382125
1934
lepsza edukacja,
06:36
better infrastructureinfrastruktura,
108
384083
2018
lepsza infrastruktura,
06:38
better publicpubliczny policieszasady.
109
386125
2143
lepsza polityka publiczna.
06:40
It's a differentróżne worldświat.
110
388292
1250
To jest inny świat.
06:42
Now havingmający transformedprzekształcone the worldświat
111
390667
2976
Po przekształceniu świata
06:45
throughprzez the sharingdzielenie się of WesternWestern wisdommądrość
with the restodpoczynek of the worldświat,
112
393667
3684
poprzez podzielenie się
zachodnią mądrością z resztą świata,
06:49
the logicallogiczny and rationalracjonalny responseodpowiedź
of the WestWest should have been
113
397375
4643
logiczny i rozsądny
odzew Zachodu powinien brzmieć:
06:54
to say, "Hey, we have to adjustdostosować
and adaptprzystosować się to this newNowy worldświat."
114
402042
4750
"Słuchajcie, musimy się zmienić
i dopasować do tego nowego świata".
06:59
InsteadZamiast tego, the WestWest chosewybrał to go to sleepsen.
115
407958
3375
Zamiast tego Zachód postanowił iść spać.
07:04
Why did it happenzdarzyć?
116
412500
1250
Dlaczego tak się stało?
07:06
I believe it happenedstało się
117
414625
2643
Myślę, że dlatego,
07:09
because the WestWest becamestał się distractedroztargniony
with two majorpoważny eventswydarzenia.
118
417292
6375
iż Zachód był rozkojarzony
dwoma wielkimi wydarzeniami.
07:16
The first eventzdarzenie
was the endkoniec of the ColdZimno WarWojny.
119
424625
4583
Pierwszym wydarzeniem
było zakończenie zimnej wojny.
07:21
Yes, the endkoniec of the ColdZimno WarWojny
was a great victoryzwycięstwo.
120
429917
5101
Owszem, zakończenie zimnej wojny
było wielkim zwycięstwem.
07:27
The WestWest defeatedpokonał the mightyMighty SovietRadziecki UnionUnii
withoutbez firingwypalania a shotstrzał.
121
435042
5684
Zachód pokonał potężny Związek Radziecki
bez jednego strzału.
07:32
AmazingNiesamowite.
122
440750
1250
Niezwykłe.
07:34
But you know, when you have
a great victoryzwycięstwo like this,
123
442667
3517
Ale wiecie, odniesienie
tak wielkiego zwycięstwa
07:38
it alsorównież leadswskazówki to arrogancearogancja and hubrispychy.
124
446208
4851
prowadzi także do arogancji i pychy.
07:43
And this hubrispychy was bestNajlepiej capturedschwytany
in a very famoussławny essayesej
125
451083
5560
Tę pychę najlepiej ujmuje
bardzo słynny esej
07:48
by FrancisFranciszek FukuyamaFukuyama
126
456667
2142
Francisa Fukuyamy
07:50
callednazywa "The EndKoniec of HistoryHistoria?"
127
458833
2250
pod tytułem: "Koniec historii".
07:54
Now, FukuyamaFukuyama was puttingwprowadzenie acrossprzez
a very sophisticatedwyrafinowany messagewiadomość,
128
462083
5976
Fukuyama starał się przekazać
bardzo wyszukane przesłanie,
08:00
but all that the WestWest
heardsłyszał from this essayesej
129
468083
3560
ale Zachód zrozumiał
z tego eseju tylko tyle,
08:03
was that we, the liberalliberalne democraciesdemokracje,
130
471667
3892
że liberalne demokracje
08:07
we have succeededudało się,
131
475583
1851
odniosły sukces,
08:09
we don't have to changezmiana,
132
477458
1685
nie musimy się zmieniać
08:11
we don't have to adaptprzystosować się,
133
479167
1267
ani dopasowywać,
08:12
it's only the restodpoczynek of the worldświat
that has to changezmiana and adaptprzystosować się.
134
480458
4334
i że to cała reszta świata
musi się zmienić i dopasować.
08:18
UnfortunatelyNiestety, like a dangerousniebezpieczny opiateopium,
135
486000
4559
Niestety, niczym niebezpieczny opiat,
08:22
this essayesej did a lot
of brainmózg damageuszkodzić to the WestWest
136
490583
3518
esej ten wyrządził Zachodowi
wiele umysłowych szkód,
08:26
because it put them to sleepsen
137
494125
2143
ponieważ położył go spać
08:28
just at preciselydokładnie the momentza chwilę
when ChinaChiny and IndiaIndie were wakingBudzenie up
138
496292
4934
właśnie wtedy,
gdy Chiny i Indie się budziły,
08:33
and the WestWest didn't adjustdostosować and adaptprzystosować się.
139
501250
2833
przez co Zachód się nie zmienił
ani nie dostosował.
08:37
The seconddruga majorpoważny eventzdarzenie was 9/11,
140
505083
4560
Drugim wielkim wydarzeniem było 9/11,
08:41
whichktóry happenedstało się in 2001.
141
509667
3766
które miało miejsce w 2001 roku.
08:45
And as we know, 9/11 causedpowodowany
a lot of shockzaszokować and griefsmutek.
142
513457
6144
Jak dobrze wiemy, 9/11 wywołało
wielki szok i żałobę.
08:51
I personallyosobiście experienceddoświadczony
the shockzaszokować and griefsmutek
143
519625
3351
Osobiście tego doświadczyłem,
08:55
because I was in ManhattanManhattan
when 9/11 happenedstało się.
144
523000
4583
ponieważ byłem wtedy na Manhatanie.
09:00
9/11 alsorównież generatedwygenerowany a lot of angergniew,
145
528750
4101
9/11 wygenerowało również wiele gniewu
09:04
and in this angergniew, the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa
decidedzdecydowany to invadenajechać AfghanistanAfganistan
146
532875
4684
i w tym gniewie Stany Zjednoczone
postanowiły zaatakować Afganistan,
09:09
and laterpóźniej, IraqIrak.
147
537583
1959
a następnie Irak.
09:12
And unfortunatelyNiestety,
148
540625
2208
I niestety,
09:16
partlyczęściowo as a resultwynik of this angergniew,
149
544875
2434
częściowo przez swój gniew,
09:19
the WestWest didn't noticeogłoszenie
the significanceznaczenie of anotherinne eventzdarzenie
150
547333
4768
Zachód nie dostrzegł wagi
innego wydarzenia,
09:24
that happenedstało się alsorównież in 2001.
151
552125
3333
które również miało miejsce w 2001 roku.
09:28
ChinaChiny joinedDołączył the WorldŚwiat TradeHandlu OrganizationOrganizacja.
152
556375
3708
Chiny dołączyły
do Światowej Organizacji Handlu.
09:33
Now, when you suddenlynagle injectwstrzykiwać
153
561250
2976
Kiedy doda się nagle
09:36
900 millionmilion newNowy workerspracownicy
154
564250
4226
900 milionów nowych pracowników
09:40
into the globalświatowy capitalistkapitalista systemsystem,
155
568500
3601
do globalnego systemu kapitalistycznego,
09:44
it would naturallynaturalnie leadprowadzić
156
572125
1726
naturalnie doprowadzi to do czegoś,
09:45
to what the economistekonomista JosephJózef SchumpeterSchumpeter
callednazywa creativetwórczy destructionzniszczenie.
157
573875
7083
co ekonomista Joseph Schumpeter
nazywa kreatywną destrukcją.
09:53
WesternWestern workerspracownicy lostStracony theirich jobsOferty pracy,
158
581917
3976
Zachodni robotnicy stracili pracę,
09:57
they saw theirich incomesdochodów stagnatestagnacji,
159
585917
3184
ich dochody popadły w stagnację,
10:01
clearlywyraźnie people had to think
about newNowy competitivekonkurencyjny policieszasady,
160
589125
4434
trzeba było rozważyć
nowe podejście do konkurencyjności,
10:05
workerspracownicy neededpotrzebne retrainingprzekwalifikowanie,
161
593583
1851
potrzebę przekwalifikowania
10:07
workerspracownicy neededpotrzebne newNowy skillsumiejętności.
162
595458
2018
i nabycia nowych umiejętności.
10:09
NoneBrak of this was doneGotowe.
163
597500
1958
Nie zrobiono niczego.
10:12
So partlyczęściowo as a resultwynik of this,
164
600542
2726
Częściowo z tego powodu
10:15
the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa of AmericaAmeryka becamestał się
165
603292
2101
USA stały się
10:17
the only majorpoważny developedrozwinięty societyspołeczeństwo
166
605417
6392
jedynym rozwiniętym społeczeństwem,
10:23
where the averageśredni incomedochód
of the bottomDolny 50 percentprocent --
167
611833
5768
w którym średni dochód w dolnych 50%
10:29
yes, 50 percentprocent --
168
617625
3351
tak, 50%,
10:33
averageśredni incomedochód wentposzedł down
over a 30-year-rok periodokres,
169
621000
5101
spadł w ciągu 30 lat
10:38
from 1980 to 2010.
170
626125
3042
od 1980 do 2010 roku.
10:43
So partlyczęściowo, as a resultwynik of this,
171
631875
3934
Po części z tego powodu
10:47
it led eventuallyostatecznie to the electionwybór
of DonaldDonald TrumpTrump in 2016,
172
635833
5935
w 2016 roku wybory prezydenckie
wygrał Donald Trump,
10:53
who exploitedwykorzystana the angergniew
of the workingpracujący classesklasy,
173
641792
3017
który wykorzystał gniew klas robotniczych,
10:56
who are predominantlyprzeważnie whitebiały.
174
644833
2018
w większości białych.
10:58
It alsorównież contributedprzyczynił się
to the risewzrost of populismPopulizm in EuropeEuropy.
175
646875
4643
Przyczyniło się to do wzrostu
populizmu w Europie.
11:03
And one wonderscuda,
176
651542
1684
Zastanawiające,
11:05
could this populismPopulizm have been avoidedunikany
177
653250
2476
czy populizmu dałoby się uniknąć,
11:07
if the WestWest had not been distractedroztargniony
by the endkoniec of the ColdZimno WarWojny and by 9/11?
178
655750
5500
gdyby Zachód nie został rozkojarzony
zakończeniem zimnej wojny oraz 9/11?
11:14
But the bigduży questionpytanie
we facetwarz todaydzisiaj is this:
179
662792
2750
Jednak dziś ważne pytanie brzmi:
11:18
Is it too latepóźno?
180
666875
1893
Czy jest już za późno?
11:20
Has the WestWest lostStracony everything?
181
668792
2166
Czy Zachód stracił wszystko?
11:23
And my answerodpowiedź is that it's not too latepóźno.
182
671917
3601
Moja odpowiedź jest taka,
że nie jest za późno.
11:27
It is possiblemożliwy for the WestWest to recoverwyzdrowieć
183
675542
4142
Zachód nadal może się pozbierać
11:31
and come back in strengthwytrzymałość.
184
679708
2560
i odzyskać siłę.
11:34
And usingza pomocą the WesternWestern artsztuka of reasoningrozumowanie,
185
682292
2333
Korzystając ze sztuki rozumowania Zachodu,
11:38
I would recommendpolecić that the WestWest
adoptprzyjąć a newNowy "three-mtrzy m" strategystrategia:
186
686167
5601
zalecałbym mu przyjęcie
nowej strategii "trzech M":
11:43
minimalistminimalistyczny, multilateralwielostronne
and MachiavellianMakiaweliczny.
187
691792
4958
minimalizmu, multilateralizmu
i makiawelizmu.
11:49
(LaughterŚmiech)
188
697500
1351
(Śmiech)
11:50
Why minimalistminimalistyczny?
189
698875
1601
Dlaczego minimalizmu?
11:52
Now even thoughchociaż
WesternWestern dominationdominacja has endedzakończyło się,
190
700500
4309
Choć dominacja Zachodu się skończyła,
11:56
the WestWest continuestrwa to interveneinterweniować
and interferekolidować in the affairssprawy
191
704833
3976
w dalszym ciągu interweniuje on
i ingeruje w sprawy
12:00
of manywiele other societiesspołeczeństwa.
192
708833
1851
wielu innych społeczeństw.
12:02
This is unwisenierozsądne.
193
710708
1601
To niemądre.
12:04
This is generatinggenerowanie angergniew and resentmentniechęć,
194
712333
2685
Powoduje to gniew i urazę,
12:07
especiallyszczególnie in IslamicIslamska societiesspołeczeństwa.
195
715042
2309
szczególnie w społeczeństwach islamskich.
12:09
It's alsorównież drainingOpróżnianie the resourceszasoby
and spiritsduchy of WesternWestern societiesspołeczeństwa.
196
717375
5934
Nadwyręża to również zasoby
i ducha zachodnich społeczeństw.
12:15
Now I know that the IslamicIslamska worldświat
197
723333
3226
Wiem, że świat islamski
12:18
is havingmający difficultiestrudności modernizingModernizacja.
198
726583
4143
ma trudności z modernizacją.
12:22
It will have to find its way,
199
730750
3518
Będzie musiał odnaleźć własną drogę,
12:26
but it's more likelyprawdopodobne to do so
if it is left alonesam to do so.
200
734292
4767
ale ma na to większą szansę,
jeśli zostawi się go w spokoju.
12:31
Now I can say this with some convictionwyroku skazującego
because I come from a regionregion,
201
739083
4601
Mogę o tym mówić z przekonaniem,
z racji tego, że pochodzę z regionu
12:35
SoutheastPołudniowo-wschodniej AsiaAsia,
202
743708
1726
Azji południowo-wschodniej,
12:37
whichktóry has almostprawie as manywiele MuslimsMuzułmanie
as the ArabEmiraty worldświat.
203
745458
4560
o prawie takiej samej
liczbie muzułmanów, co świat arabski.
12:42
266 millionmilion MuslimsMuzułmanie.
204
750042
2226
266 milionów muzułmanów.
12:44
SoutheastPołudniowo-wschodniej AsiaAsia is alsorównież one of the mostwiększość
diverseróżnorodny continentskontynenty on planetplaneta earthZiemia,
205
752292
3559
Ta część Azji jest jednym z najbardziej
zróżnicowanych miejsc na ziemi
12:47
because you alsorównież have
146 millionmilion ChristiansChrześcijanie,
206
755875
2684
bo mamy też 146 milionów chrześcijan,
12:50
149 millionmilion BuddhistsBuddyści --
207
758583
1810
149 milionów buddystów,
12:52
MahayanaMahajany BuddhistsBuddyści
and HinayanaHinajany BuddhistsBuddyści --
208
760417
3059
buddystów mahajana i hinajana,
12:55
and you alsorównież have millionsmiliony of TaoistsTaoistów
and ConfucianistsKonfucjanistami and HindusHindusi
209
763500
3976
milionów wyznawców taoizmu,
konfucjanizmu i hinduizmu,
12:59
and even communistskomuniści.
210
767500
1583
a nawet komunistów.
13:02
And oncepewnego razu knownznany as "the BalkansBałkany of AsiaAsia,"
211
770500
2893
Kiedyś znana jako "Bałkany Azji",
13:05
southeastpołudniowy wschód AsiaAsia todaydzisiaj should
be experiencingdoświadczanie a clashkolidować of civilizationscywilizacje.
212
773417
4809
dzisiejsza Azja południowo-wschodnia
powinna doświadczać zderzenia cywilizacji.
13:10
InsteadZamiast tego, what you see in southeastpołudniowy wschód AsiaAsia
213
778250
3726
Zamiast tego można tam dostrzec
13:14
is one of the mostwiększość peacefulspokojna
and prosperouszamożnych cornersnarożniki of planetplaneta earthZiemia
214
782000
4184
jeden z najbardziej pokojowych
i dostatnich zakątków naszej planety,
13:18
with the second-mostdrugim najbardziej successfuludany
regionalregionalny multilateralwielostronne organizationorganizacja,
215
786208
4143
razem z drugą najbardziej udaną
multilateralną, regionalną organizacją
13:22
ASEANAsean.
216
790375
1559
ASEAN.
13:23
So clearlywyraźnie, minimalismminimalizm can work.
217
791958
2851
Wyraźnie widać, że minimalizm działa.
13:26
The WestWest should try it out.
218
794833
1518
Zachód powinien go wypróbować.
13:28
(LaughterŚmiech)
219
796375
2351
(Śmiech)
13:30
(ApplauseAplauz)
220
798750
3375
(Brawa)
13:35
But I'm alsorównież awareświadomy that minimalismminimalizm
cannotnie może solverozwiązać all the problemsproblemy.
221
803292
3851
Wiem jednak, że minimalizm
nie rozwiąże wszystkich problemów.
13:39
There are some hardciężko problemsproblemy
that have to be dealtrozdane with:
222
807167
3392
Istnieją pewne trudne problemy,
którymi trzeba się zająć:
13:42
Al-QaedaAl Kaidy, ISISISIS --
223
810583
2060
Al-Kaida, ISIS
13:44
they remainpozostawać dangerousniebezpieczny threatszagrożenia.
224
812667
2434
to nadal poważne zagrożenie.
13:47
They mustmusi be founduznany,
they mustmusi be destroyedzniszczony.
225
815125
3018
Trzeba je znaleźć i zniszczyć.
13:50
The questionpytanie is, is it wisemądry for the WestWest,
226
818167
3809
Pytanie brzmi, czy to rozsądne, aby Zachód
13:54
whichktóry representsreprezentuje 12 percentprocent
of the world'srecyrodycyjstwo diecystwo recyrodycyjstwo diecystwo recy sektorcy populationpopulacja --
227
822000
3226
stanowiący 12% światowej populacji
13:57
yes, 12 percentprocent --
228
825250
1934
(tak, 12%),
13:59
to fightwalka these threatszagrożenia on its ownwłasny
229
827208
2476
walczył z tymi zagrożeniami w pojedynkę,
14:01
or to fightwalka with the remainingpozostały
88 percentprocent of the world'srecyrodycyjstwo diecystwo recyrodycyjstwo diecystwo recy sektorcy populationpopulacja?
230
829708
4185
czy może powinien walczyć wspólnie
z pozostałymi 88% populacji?
14:05
And the logicallogiczny and rationalracjonalny answerodpowiedź is
231
833917
2351
Logiczna i racjonalna odpowiedź brzmi,
14:08
that you should work
with the remainingpozostały 88 percentprocent.
232
836292
3351
że powinien współpracować
z pozostałymi 88%.
14:11
Now where does one go
233
839667
1309
Gdzie należy się udać,
14:13
if you want to get
the supportwsparcie of humanityludzkość?
234
841000
2143
aby uzyskać wsparcie ludzi?
14:15
There's only one placemiejsce:
235
843167
1809
Tylko do jednego miejsca:
14:17
the UnitedStany Zjednoczone NationsNarodów.
236
845000
1375
do Narodów Zjednoczonych.
14:19
Now I've been ambassadorAmbasador to the UNONZ twicedwa razy.
237
847042
3351
Dwukrotnie byłem ambasadorem ONZ.
14:22
Maybe that makesczyni me a bitkawałek biasedstronniczy,
238
850417
3017
Może jestem przez to trochę stronniczy,
14:25
but I can tell you that workingpracujący
with the UNONZ can leadprowadzić to successpowodzenie.
239
853458
5060
ale twierdzę, że praca z ONZ
może doprowadzić do sukcesu.
14:30
Why is it that the first IraqIrak warwojna,
240
858542
2226
Jak to się stało,
że pierwsza wojna z Irakiem,
14:32
foughtwalczył by PresidentPrezydent GeorgeGeorge H. W. BushBush,
241
860792
2226
prowadzona przez prezydenta
George'a Busha,
14:35
succeededudało się?
242
863042
1642
powiodła się?
14:36
While the seconddruga IraqIrak warwojna,
243
864708
1601
A druga wojna z Irakiem,
14:38
foughtwalczył by his sonsyn,
PresidentPrezydent GeorgeGeorge W. BushBush,
244
866333
2893
prowadzona przez jego syna,
prezydenta George'a W. Busha,
14:41
failednie udało się?
245
869250
1351
nie powiodła się?
14:42
One keyklawisz reasonpowód is that
the seniorsenior BushBush wentposzedł to the UNONZ
246
870625
4393
Głównym powodem było to,
że starszy Bush udał się do ONZ
14:47
to get the supportwsparcie of the globalświatowy communityspołeczność
247
875042
2559
po wsparcie globalnej społeczności
14:49
before fightingwalczący the warwojna in IraqIrak.
248
877625
2601
zanim rozpoczął wojnę z Irakiem.
14:52
So multilateralismMultilateralizmu worksPrace.
249
880250
2726
Zatem multilateralizm działa.
14:55
There's anotherinne reasonpowód
why we have to work with the UNONZ.
250
883000
2934
Istnieje inny powód, dla którego
powinniśmy pracować z ONZ.
14:57
The worldświat is shrinkingkurczący się.
251
885958
1893
Świat się kurczy.
14:59
We are becomingtwarzowy a smallmały,
interdependentwspółzależne, globalświatowy villagewioska.
252
887875
5518
Stajemy się małą,
współzależną, globalną wioską.
15:05
All villageswioski need villagewioska councilsrad.
253
893417
3601
Każda wioska potrzebuje rady wiejskiej.
15:09
And the only globalświatowy
villagewioska counselrada we have,
254
897042
2684
A jedyną globalną radą wiejską, jaką mamy,
15:11
as the latepóźno UNONZ Secretary-GeneralSekretarz generalny
KofiKofi AnnanAnnan said,
255
899750
3476
jak określił to Kofi Annan,
zmarły sekretarz generalny ONZ,
15:15
is the UNONZ.
256
903250
1250
jest ONZ.
15:18
Now as a geopoliticalgeopolityczny analystanalityk,
257
906583
3060
Jako analityk geopolityczny wiem,
15:21
I do know that it's oftenczęsto considereduważane naivenaiwny
258
909667
5851
że praca z ONZ
15:27
to work with the UNONZ.
259
915542
2059
może uchodzić za naiwność.
15:29
So now let me injectwstrzykiwać
my MachiavellianMakiaweliczny pointpunkt.
260
917625
3417
Pozwólcie więc, że odniosę się
do kwestii makiawelizmu.
15:34
Now MachiavelliMachiavelli is a figurepostać
who'skto jest oftenczęsto deridedwyśmiewane in the WestWest,
261
922458
5101
Machiavelli jest postacią
często wyśmiewaną na Zachodzie,
15:39
but the liberalliberalne philosopherfilozof
IsaiahIzajasz BerlinBerlin remindedprzypomniał us
262
927583
5768
jednak Isaiah Berlin,
liberalny filozof, przypomniał nam,
15:45
that the goalcel of MachiavelliMachiavelli
was to promotepromować virtueCnota, not evilzło.
263
933375
6393
że zamierzeniem Machiavellego
było promowanie prawości, a nie zła.
15:51
So what is the MachiavellianMakiaweliczny pointpunkt?
264
939792
2767
O co więc chodzi Machiavellemu?
15:54
It's this: what is
the bestNajlepiej way for the WestWest
265
942583
4393
Otóż o to, jak najlepiej
15:59
to constrainwymusić the newNowy risingpodniesienie powersuprawnienie
266
947000
3434
Zachód może ograniczyć nowe,
16:02
that are emergingwyłaniający się?
267
950458
1851
wschodzące potęgi.
16:04
And the answerodpowiedź is
that the bestNajlepiej way to constrainwymusić them
268
952333
4560
A najlepszym sposobem na ich ograniczenie
16:08
is throughprzez multilateralwielostronne ruleszasady
and multilateralwielostronne normsnormy,
269
956917
4517
jest korzystanie
z multilateralnych zasad i norm,
16:13
multilateralwielostronne institutionsinstytucje
270
961458
2060
multilateralnych instytucji
16:15
and multilateralwielostronne processesprocesy.
271
963542
2833
oraz multilateralnych procedur.
16:20
Now let me concludewyciągnąć wniosek
with one finalfinał, bigduży messagewiadomość.
272
968542
4809
Pozwólcie, że podsumuję to wszystko
w ostatnim, ważnym przekazie.
16:25
As a longtimedługoletni friendprzyjaciel of the WestWest,
273
973375
2559
Jako wieloletni przyjaciel Zachodu
16:27
I'm acutelyostro awareświadomy of how pessimisticpesymistyczny
WesternWestern societiesspołeczeństwa have becomestają się.
274
975958
6601
jestem boleśnie świadomy tego,
jak pesymistyczny stał się Zachód.
16:34
ManyWiele in the WestWest don't believe
that a great futureprzyszłość lieskłamstwa aheadprzed siebie for them,
275
982583
6101
Wiele społeczeństw przestało wierzyć w to,
że czeka na nie wspaniała przyszłość,
16:40
that theirich childrendzieci
will not have better liveszyje.
276
988708
3435
że ich dzieci będą wieść lepsze życie.
16:44
So please do not fearstrach the futureprzyszłość
or the restodpoczynek of the worldświat.
277
992167
6791
Proszę, nie bójcie się
przyszłości ani reszty świata.
16:51
Now I can say this with some convictionwyroku skazującego,
278
999750
3184
Mogę to powiedzieć z przekonaniem,
16:54
because as a HinduHinduski SindhiSindhi,
279
1002958
4101
gdyż jako hinduski Sindhi
16:59
I actuallytak właściwie feel
a directbezpośredni culturalkulturalny connectionpołączenie
280
1007083
4601
faktycznie czuję bezpośrednią więź
17:03
with society'sspołeczeństwa diverseróżnorodny cultureskultury
281
1011708
3060
z różnorodnymi kulturami
17:06
and societiesspołeczeństwa all the way
from TehranTeheran to TokyoTokyo.
282
1014792
5125
i ze wszystkimi społeczeństwami
od Teheranu do Tokio.
17:14
And more than halfpół of humanityludzkość
liveszyje in this spaceprzestrzeń,
283
1022042
5267
To miejsce zamieszkuje
ponad połowa ludzkości,
17:19
so with this directbezpośredni culturalkulturalny connectionpołączenie,
284
1027333
2935
więc czując tę bezpośrednią kulturową więź
17:22
I can say with great convictionwyroku skazującego
285
1030291
2768
mogę powiedzieć z pełnym przekonaniem,
17:25
that if the WestWest chooseswybiera
to adoptprzyjąć a wisermądrzejszy strategystrategia
286
1033083
6018
że jeżeli Zachód zdecyduje się
dostosować do rozsądniejszej strategii
17:31
of beingistota minimalistminimalistyczny,
multilateralwielostronne and MachiavellianMakiaweliczny,
287
1039125
5018
minimalizmu, multilateralizmu
i makiawelizmu,
17:36
the restodpoczynek of the worldświat
will be happyszczęśliwy to work with the WestWest.
288
1044166
4393
reszta świata będzie z przyjemnością
współpracować z Zachodem.
17:40
So a great futureprzyszłość lieskłamstwa aheadprzed siebie for humanityludzkość.
289
1048583
4643
Ludzkość czeka wspaniała przyszłość.
17:45
Let's embraceuścisk it togetherRazem.
290
1053250
2351
Ogarnijmy to wspólnie.
17:47
Thank you.
291
1055625
1268
Dziękuję.
17:48
(ApplauseAplauz)
292
1056917
3083
(Brawa)
Translated by Sylwia Magon
Reviewed by Rysia Wand

▲Back to top

ABOUT THE SPEAKER
Kishore Mahbubani - Author, diplomat, academic
Through his books, diplomatic work and research, Kishore Mahbubani reenvisions global power dynamics through the lens of rising Asian economies.

Why you should listen

Kishore Mahbubani is a Distinguished Fellow at the Asia Research Institute, National University of Singapore (NUS) and a member of the American Academy of Arts and Sciences. He was the Founding Dean of the Lee Kuan Yew School of Public Policy, NUS. From 1984-1989 and 1998-2004, he was Singapore's Permanent Representative to the UN, and served twice as President of the UN Security Council during the second term.

Mahbubani is best known in the West as the author of Can Asians Think?The Great Convergence (which was selected by the Financial Times as one of the best books of 2013) and Has the West Lost It?.

More profile about the speaker
Kishore Mahbubani | Speaker | TED.com