English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write comments in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TED@IBM

Adam Grant: Are you a giver or a taker?

Adam Grant: Je marrës apo dhënës?

Filmed:
5,284,996 views

Në cdo vend pune, ka tre lloj njerëzish: dhënësa, marrësa dhe të ekuilibruar. Psikologu organizativ Adam Grant shpjegon keto personalitete dhe ofron strategji të thjeshta për të promovuar një kulturë bujarie dhe për të parandaluar punonjësit egoistë për të marrë më shumë se sa u takon.

- Organizational psychologist
After years of studying the dynamics of success and productivity in the workplace, Adam Grant discovered a powerful and often overlooked motivator: helping others. Full bio

I want you to look
around the room for a minute
Dua që të shikoni rreth jush
00:12
and try to find the most
paranoid person here --
dhe mundohuni të gjeni personin
më paranojak këtu --
00:15
(Laughter)
(Të qeshura)
00:17
And then I want you to point
at that person for me.
Më pas drejtojani gishtin atij
personi për mua.
00:18
(Laughter)
(Të qeshura)
00:21
OK, don't actually do it.
Mos e bëni në të vërtetë.
00:22
(Laughter)
(Të qeshura)
00:23
But, as an organizational psychologist,
Por, si psikolog organizativ,
00:25
I spend a lot of time in workplaces,
shpenzoj goxha kohë në vendet e punës,
00:26
and I find paranoia everywhere.
dhe e gjej paranojën kudo.
00:28
Paranoia is caused by people
that I call "takers."
Paranoja shkaktohet nga njerëz
që i quaj "marrës".
00:31
Takers are self-serving
in their interactions.
Marrësit janë egoista në bashkeveprime.
00:33
It's all about what can you do for me.
Cfarë të mund të bësh për mua?
00:36
The opposite is a giver.
I kundërt është dhënësi.
00:38
It's somebody who approaches
most interactions by asking,
Eshtë dikush që i afrohet
bashkeveprimeve duke pyetur,
00:40
"What can I do for you?"
"Cfarë mund të bëj për ju?"
00:43
I wanted to give you a chance
to think about your own style.
Dua qe t'ju jap nje mundësi
e të mendoni cili eshte stili juaj.
00:45
We all have moments of giving and taking.
Të gjithë kemi momente
ku japim dhe marrim.
00:48
Your style is how you treat
most of the people most of the time,
Stili juaj është se si i trajtoni njerëzit
ne shumicën e kohës,
00:50
your default.
sesi e parazgjidhni kete gje.
00:53
I have a short test you can take
Kam një test te shkurtër
00:54
to figure out if you're more
of a giver or a taker,
për të kuptuar nëse jeni më shumë
dhënës apo marrës,
00:55
and you can take it right now.
të cilin mund ta bëni tani.
00:58
[The Narcissist Test]
[Testi narcisist]
00:59
[Step 1: Take a moment
to think about yourself.]
[Hapi 1: Për një moment
mendoni për veten.]
01:01
(Laughter)
(Të qeshura)
01:03
[Step 2: If you made it to Step 2,
you are not a narcissist.]
[Hapi 2: Nëse arrini në hapin e dytë
nuk jeni narcist.]
01:04
(Laughter)
(Të qeshura)
01:07
This is the only thing I will say today
that has no data behind it,
Kjo eshte gjeja e vetme qe do them sot
qe nuk është e mbështetur në të dhëna,
01:10
but I am convinced the longer it takes
for you to laugh at this cartoon,
por qe jam i bindur se sa me e gjate
eshte koha qe po qeshni nga ajo foto,
01:13
the more worried we should be
that you're a taker.
aq me te shqetesuar duhet te jeni
se jeni marrësa.
01:17
(Laughter)
(Të qeshura)
01:19
Of course, not all takers are narcissists.
Jo të gjithë marrësat jane narcizistë.
01:20
Some are just givers who got burned
one too many times.
Disa jane dhënësa që janë djegur
disa herë.
01:22
Then there's another kind of taker
that we won't be addressing today,
Pastaj gjendet lloji tjetër i marrësve që
nuk do t'u drejtohem sot,
01:25
and that's called a psychopath.
që quhen psikopatë.
01:29
(Laughter)
(Të qeshura)
01:31
I was curious, though, about how
common these extremes are,
Isha kureshtar, se sa
të zakonshme janë këto ekstreme
01:32
and so I surveyed over 30,000
people across industries
keshtu qe, studiova mbi 30 000
njerez ne gjitha industrite
01:35
around the world's cultures.
rreth kulturave boterore.
01:38
And I found that most people
are right in the middle
Dhe zbulova se shumica e njerezve
ndodhen ne mes
01:39
between giving and taking.
midis të dhënit dhe të marrit.
01:42
They choose this third style
called "matching."
Ata zgjedhin stilin e tretë te quajtur
"të ekuilibruarit".
01:43
If you're a matcher, you try to keep
an even balance of give and take:
Nese je i equilibruar, perpiqesh te kesh
balance midis dhënies dhe marrjes:
01:46
quid pro quo -- I'll do something
for you if you do something for me.
quid pro quo -- Do te bej dicka
per ty nese ti ben per mua.
01:49
And that seems like a safe way
to live your life.
Kjo duket një menyre e sigurtë
për të jetuar jetën.
01:52
But is it the most effective
and productive way to live your life?
Por a eshte menyra me efektive dhe
produktive per te jetuar jetën?
01:55
The answer to that question
is a very definitive ...
Pergjigja për pyetjen eshte
shume e percaktuar...
01:58
maybe.
ndoshta.
02:00
(Laughter)
(Të qeshura)
02:02
I studied dozens of organizations,
Studjova dhjetra organizata,
02:03
thousands of people.
mijëra njerez.
02:05
I had engineers measuring
their productivity.
Kisha inxhinierë që matnin
produktivitetin e tyre.
02:06
(Laughter)
(Të qeshura)
02:10
I looked at medical students' grades --
Shikova notat e studentëve të mjekësisë--
02:12
even salespeople's revenue.
madje fitimet e shitësve.
02:15
(Laughter)
(Të qeshura)
02:17
And, unexpectedly,
Dhe, papritur
02:19
the worst performers in each
of these jobs were the givers.
performuesit me te keqinj ne te gjitha
punët ishin dhënësit.
02:20
The engineers who got the least work done
Inxhinierët që arrinin
të mbaronin më pak punë
02:24
were the ones who did more favors
than they got back.
ishin ata që bënin më shumë ndere se sa
iu kthyen mbrapsht.
02:26
They were so busy doing
other people's jobs,
Ishin aq te zënë duke bere
punët e të tjerëve
02:29
they literally ran out of time and energy
to get their own work completed.
sa realisht humbën kohë dhe energji per
të përfunduar punën e tyre.
02:31
In medical school, the lowest grades
belong to the students
Në shkollën e mjekësisë, notat e
ulëta u takonin studenteve
02:35
who agree most strongly
with statements like,
që binin dakord fuqishem me shprehje si,
02:37
"I love helping others,"
"Dua te ndihmoj të tjerët,"
02:40
which suggests the doctor
you ought to trust
që tregon se doktori që duhet ti besoni
02:43
is the one who came to med school
with no desire to help anybody.
eshte ai qe eshte diplomuar pa deshiren
per te ndihmuar te tjerët.
02:45
(Laughter)
(Te qeshura)
02:48
And then in sales, too,
the lowest revenue accrued
Dhe tek shitjet, të ardhurat
më të ulëta i kishin
02:49
in the most generous salespeople.
shitesit me shume bujarë.
02:51
I actually reached out
to one of those salespeople
Unë takova nje nga ata shitesit
02:53
who had a very high giver score.
me pikë të larta ne te dhënit.
02:56
And I asked him, "Why do
you suck at your job --"
Dhe e pyeta, "Pse ta shpif
në punën tënde --"
02:57
I didn't ask it that way, but --
Nuk e pyeta keshtu, por --
03:00
(Laughter)
(Të qeshura)
03:01
"What's the cost of generosity in sales?"
"Kush eshte kostoja e bujarisë ne shitje?"
03:02
And he said, "Well, I just care
so deeply about my customers
Më tha, "Epo, shqetësohem aq
shumë për klientët e mi
03:05
that I would never sell them
one of our crappy products."
sa nuk do u shisja kurrë atyre
nga produktet tona te ndyra"
03:08
(Laughter)
(Të qeshura)
03:11
So just out of curiosity,
Sa për kuriozitet,
03:12
how many of you self-identify more
as givers than takers or matchers?
sa prej jush shiheni më shumë si
dhënës sesa marrës apo te ekulibruar?
03:14
Raise your hands.
Ngrini duart.
03:17
OK, it would have been more
before we talked about these data.
OK, duhej bere me pare
se te flisnim rreth atyre fakteve.
03:18
But actually, it turns out
there's a twist here,
Por realisht del dicka e kundert ketu,
03:22
because givers are often
sacrificing themselves,
sepse dhënësit shpesh janë
duke sakrifikuar veten e tyre,
03:26
but they make their organizations better.
por përmirësojnë organizatat e tyre.
03:29
We have a huge body of evidence --
Ne kemi shume prova --
03:32
many, many studies looking
at the frequency of giving behavior
shumë, shumë studime qe shikojnë
frekuencën e sjelljes të dhënies
03:35
that exists in a team
or an organization --
që ekziston ne nje ekip
apo një organizatë--
03:38
and the more often people are helping
and sharing their knowledge
dhe sa më shpesh njerëzit ndihmojne
apo tregojnë ato që dinë
03:41
and providing mentoring,
duke siguruar këshillim,
03:44
the better organizations do
on every metric we can measure:
më të mira bëhen organizatat në cdo
anë që ne masim:
03:45
higher profits, customer satisfaction,
employee retention --
përfitime më të medha, kënaqen klientët,
ruajtja e punëtorit--
03:48
even lower operating expenses.
edhe shpenzime operuese më te ulta.
03:50
So givers spend a lot of time
trying to help other people
Dhënësit harxhojne kohë duke
ndihmuar të tjerët,
03:53
and improve the team,
e të përmirësojnë ekipin
03:56
and then, unfortunately,
they suffer along the way.
e pastaj, fatkeqësisht ata
vuajnë gjatë gjithë kohës.
03:57
I want to talk about what it takes
Dua t'ju flas se cfare duhet
04:00
to build cultures where givers
actually get to succeed.
per të ndërtuar kultura ku
dhënësit të kenë sukses.
04:01
So I wondered, then, if givers
are the worst performers,
Më pas mendova, nëse dhënësit
janë performuesit më të keqinj
04:05
who are the best performers?
kush janë performuesit më të mirë?
04:08
Let me start with the good news:
it's not the takers.
Po filloj me lajmin e mirë:
nuk janë marrësit.
04:11
Takers tend to rise quickly
but also fall quickly in most jobs.
Marrësit duan të ngrihen shpejt por po
ashtu bien shpejt në shumicën e punëve.
04:14
And they fall at the hands of matchers.
Dhe bien në duart e të ekuilibruarve.
04:17
If you're a matcher, you believe
in "An eye for an eye" -- a just world.
Nëse je i ekuilibruar, beson ne
"Një sy për sy" -- një botë e drejtë.
04:19
And so when you meet a taker,
Pra, kur takon një marrës,
04:23
you feel like it's your mission in life
e kthen në misionin e jetës tende
04:24
to just punish the hell
out of that person.
qe ta dënosh rëndë këtë person.
04:26
(Laughter)
(Të qeshura)
04:28
And that way justice gets served.
Dhe kështu shërbehet drejtësia.
04:29
Well, most people are matchers.
Shumica e njerëzve janë të ekuilibruar.
04:32
And that means if you're a taker,
Nëse je një marrës,
04:34
it tends to catch up with you eventually;
dikur do arrish te korresh
ate qe ke mbjelle;
04:35
what goes around will come around.
bota është e rrumbullakët.
04:37
And so the logical conclusion is:
Përfundimi logjik është se:
04:39
it must be the matchers
who are the best performers.
duhet të jenë të ekuilibrarit
performuesit me të mirë.
04:41
But they're not.
Por ja që nuk janë.
04:43
In every job, in every organization
I've ever studied,
Në cdo punë, në cdo organizatë
që kam studiuar
04:45
the best results belong
to the givers again.
rezulatet më të mira u takojnë përsëri
dhënësve.
04:48
Take a look at some data I gathered
from hundreds of salespeople,
Hidhini një sy disa të dhënave që
mblodha nga disa qindra shitës,
04:51
tracking their revenue.
pasi u shikova fitimet.
04:54
What you can see is that the givers
go to both extremes.
Ajo që mund të shikoni është
se dhënësit shkojnë në dy ekstremet.
04:56
They make up the majority of people
who bring in the lowest revenue,
Ata përbëjnë shumicën e njerëzve që
sjellin fitimet më të ulëta
04:58
but also the highest revenue.
por edhe fitimet më të mëdha.
05:01
The same patterns were true
for engineers' productivity
Kjo është e vertete për
prodhimtarinë e inxhinierëve
05:03
and medical students' grades.
dhe notat e studentëve të mjekësisë.
05:06
Givers are overrepresented
at the bottom and at the top
Dhënësit janë të mbipërfaqësuar
në fund dhe në krye
05:07
of every success metric that I can track.
ne te gjitha metrikët e suksesit.
05:10
Which raises the question:
E cila ngre pyetjen:
05:12
How do we create a world
where more of these givers get to excel?
Si mund ta krijojmë një botë ku të
shquhen më shumë dhënësit?
05:13
I want to talk about how to do that,
not just in businesses,
Dua t'ju flas sesi mund ta bëjmë atë,
jo vetëm në biznese,
05:16
but also in nonprofits, schools --
por edhe ne ato jofitimprurese, shkolla-
05:19
even governments.
madje edhe në qeveri.
05:21
Are you ready?
A jeni gati?
05:22
(Cheers)
(Thirrje)
05:24
I was going to do it anyway,
but I appreciate the enthusiasm.
Do ta bëja gjithsesi por,
e vlerësoj entuziazmin.
05:25
(Laughter)
(Të qeshura)
05:28
The first thing that's really critical
Gjëja e parë që është kryesore
05:29
is to recognize that givers
are your most valuable people,
është të njohim që dhënësit janë
njerëzit më të vlefshëm,
05:31
but if they're not careful, they burn out.
por nëse nuk janë të kujdesshëm, digjen.
05:34
So you have to protect
the givers in your midst.
Pra duhet t'i mbroni dhënësit
në mesin tuaj.
05:36
And I learned a great lesson about this
from Fortune's best networker.
Dhe mora një mësim të mirë rreth kësaj
nga blogeri më i mirë i Fortune.
05:39
It's the guy, not the cat.
Eshtë personi, jo macja.
05:44
(Laughter)
(Të qeshura)
05:46
His name is Adam Rifkin.
Quhet Adam Rifkin.
05:47
He's a very successful serial entrepreneur
Eshtë një sipërmarrës vazhdimisht
i suksesshem
05:49
who spends a huge amount
of his time helping other people.
që shpenzon shume nga koha e tij
duke ndihmuar të tjerët.
05:51
And his secret weapon
is the five-minute favor.
Arma e tij sekrete është nderi 5-minutësh.
05:54
Adam said, "You don't have to be
Mother Teresa or Gandhi
Adam tha, "Nuk mund të bëhesh
Nënë Tereza apo Gandhi
05:57
to be a giver.
që të jesh dhënës.
05:59
You just have to find small ways
to add large value
Thjesht duhet të gjesh mënyra
për të shtuar vlera
06:01
to other people's lives."
në jetën e njerëzve."
06:03
That could be as simple
as making an introduction
Kjo mund të jetë aq thjeshtë
sa të prezantosh
06:05
between two people who could
benefit from knowing each other.
dy njerëz që mund të
përfitojnë nga njohja me njëri-tjetrin.
06:07
It could be sharing your knowledge
or giving a little bit of feedback.
Mund të jetë ndarja e njohurive ose
te japësh sado pak komente.
06:10
Or It might be even something
as basic as saying,
Ose mund të jetë dicka e thjeshtë
si e thëna.
06:13
"You know,
"E dini,
06:16
I'm going to try and figure out
unë do të përpiqem dhe të gjej
06:17
if I can recognize somebody
whose work has gone unnoticed."
nëse njoh dikë të cilit puna i
ka ikur pa vënë re."
06:18
And those five-minute favors
are really critical
Dhe këto 5-minuta nder janë
kryesore
06:22
to helping givers set boundaries
and protect themselves.
për të ndihmuar dhënësit të vendosin
kufij për t'u mbrojtur.
06:24
The second thing that matters
Gjëja e dytë që shërben
06:27
if you want to build a culture
where givers succeed,
në ndërtimin e një kulture ku
dhënësit ia dalin mbanë,
06:29
is you actually need a culture
where help-seeking is the norm;
eshte nevoja aktuale e kulturës
ku kërkimi i ndihmes është normë;
06:31
where people ask a lot.
ku njerëzit pyesin shumë.
06:34
This may hit a little too close
to home for some of you.
Kjo mund te ketë shumë kuptim për disa
prej jush.
06:36
[So in all your relationships,
you always have to be the giver?]
[Pra në të gjitha lidhjet, ti
duhet te jesh perherë dhënësi?]
06:39
(Laughter)
(Të qeshura)
06:42
What you see with successful givers
Cfarë shikon me dhënësit e sukseshem
06:43
is they recognize that it's OK
to be a receiver, too.
eshte se ata e kuptojne se eshte Ok
te jene edhe marrësa, gjithashtu.
06:45
If you run an organization,
we can actually make this easier.
Nëse drejtoni nje organizatë mund ta
bëjmë të duket e lehtë.
06:48
We can make it easier
for people to ask for help.
Mund ta bëjmë të lehtë
për njerëzit të kërkojnë ndihmë.
06:51
A couple colleagues and I
studied hospitals.
Disa kolegë dhe unë studiuam spitalet.
06:53
We found that on certain floors,
nurses did a lot of help-seeking,
Gjetëm se ne kate të caktuara,
infermieret benin shume kerkim-ndihme
06:56
and on other floors,
they did very little of it.
dhe në kate të tjera, bënin shumë pak.
06:59
The factor that stood out on the floors
where help-seeking was common,
Faktori qe dallohej në katet ku
kerkim-ndihma ishte e zakonshme,
07:01
where it was the norm,
ku ishte normë,
07:04
was there was just one nurse
whose sole job it was
ishte se gjendej një infermiere
puna e vetme e se ciles
07:06
to help other nurses on the unit.
ishte te ndihmonte infermieret e tjera.
07:08
When that role was available,
Kur ky rol ishte në dispozicion,
07:10
nurses said, "It's not embarrassing,
it's not vulnerable to ask for help --
infermieret thonin, "nuk eshtë e turpshme,
apo e prekshme te kerkosh ndihme--
07:11
it's actually encouraged."
por eshte e inkurajuar ne fakt."
07:15
Help-seeking isn't important
just for protecting the success
Kërkim-ndihma nuk është
e rëndësishme vetëm për mbrojtjen
07:18
and the well-being of givers.
e suksesit dhe mireqenien e dhënësve.
07:21
It's also critical to getting
more people to act like givers,
Eshte kritike për t'i bërë njerëzit
të sillen si dhënësit,
07:22
because the data say
sepse të dhënat tregojnë,
07:25
that somewhere between 75 and 90 percent
of all giving in organizations
që diku mes 75 dhe 90 përqind e gjithë
të dhënit ne organizata
07:26
starts with a request.
fillon me nje kërkesë.
07:30
But a lot of people don't ask.
Por shumë njerëz nuk pyesin.
07:31
They don't want to look incompetent,
Ata nuk duan të duken të paaftë,
07:33
they don't know where to turn,
they don't want to burden others.
ata nuk dinë se kur të kthehen,
nuk duan të rëndojnë të tjerët.
07:35
Yet if nobody ever asks for help,
Pra nëse dikush nuk kerkon ndihmë,
07:38
you have a lot of frustrated givers
in your organization
ka shumë dhënësa të frustruar
në organizatën tuaj
07:40
who would love to step up and contribute,
që do donin të futen dhe të ndihmojnë,
07:42
if they only knew
who could benefit and how.
nëse do ta dinin kush përfiton dhe si.
07:44
But I think the most important thing,
Por mendoj se gjëja kryesore,
07:47
if you want to build a culture
of successful givers,
për të ndërtuar një kulturë me dhënësa
të suksesshëm,
07:49
is to be thoughtful about who
you let onto your team.
është të jesh i matur rreth cilit do
futësh në ekip.
07:51
I figured, you want a culture
of productive generosity,
Zbulova se, nëse do një kulturë me
prodhimtari bujarie
07:54
you should hire a bunch of givers.
duhet të punësosh disa dhënësa.
07:57
But I was surprised to discover, actually,
that that was not right --
Por u surprizova kur zbulova se kjo nuk
ishte e vërtetë--
07:59
that the negative impact
of a taker on a culture
se impakti negativ e një marrësi
në një kulturë
08:03
is usually double to triple
the positive impact of a giver.
eshte zakonisht dyfish apo trefish
i impaktit pozitiv të dhënësve.
08:06
Think about it this way:
Mendojeni kështu:
08:09
one bad apple can spoil a barrel,
një mollë e prishur mund ta prishë fucinë,
08:10
but one good egg
just does not make a dozen.
por nje vezë e mirë nuk bëhet një dyzinë.
08:12
I don't know what that means --
Nuk e kuptoj se cdo të thotë--
08:15
(Laughter)
(Të qeshura)
08:17
But I hope you do.
Por shpresoj ta kuptoni ju.
08:18
No -- let even one taker into a team,
Jo-- lëreni të paktën nje marrës në ekip,
08:20
and you will see that the givers
will stop helping.
dhe do të shikoni se dhënësit do të
pushojnë së ndihmuari.
08:23
They'll say, "I'm surrounded
by a bunch of snakes and sharks.
Do të thonë, " Jam rrethuar nga ca
gjarpërinj dhe peshkaqenë.
08:26
Why should I contribute?"
Pse duhet të ndihmoj?"
08:29
Whereas if you let one giver into a team,
Pra nëse lejoni një dhënës në ekip,
08:30
you don't get an explosion of generosity.
nuk është se do shpërthejë bujaria.
08:32
More often, people are like,
Shpesh herë, njerëzit mendojnë si,
08:35
"Great! That person can do all our work."
"Bukur! Ky mund ta bëjë të gjithë punën."
08:36
So, effective hiring and screening
and team building
Pra, punësimi efektiv, dhe ekzaminimi
e ndertimi i ekipit
08:39
is not about bringing in the givers;
nuk është duke sjellë dhënësit;
08:41
it's about weeding out the takers.
por duke larguar marrësit.
08:44
If you can do that well,
Nëse bën mirë këtë,
08:47
you'll be left with givers and matchers.
të mbetën dhënësit dhe të ekuilibruarit.
08:48
The givers will be generous
Dhënësit do të jenë bujarë
08:50
because they don't have to worry
about the consequences.
sepse nuk do të kenë shqetësimin për
pasojat.
08:51
And the beauty of the matchers
is that they follow the norm.
Dhe e mira e të ekuilibruarve është se
ata ndjekin normat.
08:54
So how do you catch a taker
before it's too late?
Si mund ta kuptosh nje marrës para se
të jetë vonë?
08:57
We're actually pretty bad
at figuring out who's a taker,
Jemi shumë keq në gjetjen se
kush është marrës,
09:00
especially on first impressions.
vecanërisht në përshtypjet e para.
09:03
There's a personality trait
that throws us off.
Ka nje vecori personaliteti qe na ndalon
ta bëjmë
09:05
It's called agreeableness,
Quhet tipari i këndshmërisë,
09:07
one the major dimensions
of personality across cultures.
nje nga dimensionet me të mëdha të
personalitetit në botë.
09:09
Agreeable people are warm and friendly,
they're nice, they're polite.
Njerëzit e kendshëm, janë të ngrohtë,
shoqërues, të mirë e të sjellshëm,
09:11
You find a lot of them in Canada --
Gjeni goxha nga ta në Kanada--
09:15
(Laughter)
(Të qeshura)
09:17
Where there was actually
a national contest
Kur atje bëhej një konkurs kombëtar
09:18
to come up with a new Canadian slogan
and fill in the blank,
për të dalë me nje slogan të ri kanadez,
dhe të plotësohej,
09:22
"As Canadian as ..."
"Aq kanadez si... "
09:25
I thought the winning entry
was going to be,
Mendova se slogani fitues do të ishte,
09:26
"As Canadian as maple syrup,"
or, "... ice hockey."
Aq kanadez si shurupi panjës" ose "hokeji"
09:29
But no, Canadians voted
for their new national slogan to be --
Por jo, kanadezët votuan që slogani fitues
të ishte--
09:31
I kid you not --
Nuk tallem--
09:34
"As Canadian as possible
under the circumstances."
"Aq kanadez sa të jetë e mundur
në cdo rrethanë."
09:35
(Laughter)
(Të qeshura)
09:38
Now for those of you
who are highly agreeable,
Tani për të gjithë ju që jeni shumë
të këndshëm,
09:42
or maybe slightly Canadian,
ose ndoshta pak kanadez,
09:44
you get this right away.
e kuptoni këtë direkt.
09:45
How could I ever say I'm any one thing
Si mund ta them se jam dicka
09:47
when I'm constantly adapting
to try to please other people?
kur gjithmone përpiqem të kënaq njerëzit
e tjerë?
09:49
Disagreeable people do less of it.
Njerëzit e pakëndshëm bëjnë më pak.
09:52
They're more critical,
skeptical, challenging,
Ata janë me kritikë, skeptikë, sfidues
09:54
and far more likely than their peers
to go to law school.
dhe kanë më shumë gjasa se moshatarët
e tyre për të shkuar në shkollën e ligjit.
09:57
(Laughter)
(Të qeshura)
10:00
That's not a joke,
that's actually an empirical fact.
Nuk është shaka por nje fakt empirik.
10:01
(Laughter)
(Të qeshura)
10:04
So I always assumed
that agreeable people were givers
Gjithmonë kam supozuar se
njerëzit e këndshëm janë dhënësa
10:05
and disagreeable people were takers.
dhe të pakëndshmit ishin marrësa.
10:07
But then I gathered the data,
Pastaj mblodha të dhëna,
10:09
and I was stunned to find
no correlation between those traits,
dhe u habita kur nuk gjeta lidhje
mes ketyre vecorive,
10:11
because it turns out
that agreeableness-disagreeableness
se duket se këndshmëria dhe
të pakëndshmëria
10:14
is your outer veneer:
janë një lustër e jashtme:
10:17
How pleasant is it to interact with you?
Sa këndshëm është të komunikosh me ju?
10:18
Whereas giving and taking
are more of your inner motives:
Të dhënit dhe te marrit janë nga
motivet e brendshme tuajat:
10:20
What are your values?
What are your intentions toward others?
Cilat janë vlerat tuaja?
Cilat janë interesat drejt të tjerëve?
10:22
If you really want to judge
people accurately,
Nëse do të gjykosh njerëzit me saktësi,
10:25
you have to get to the moment every
consultant in the room is waiting for,
duhet të arrish ne momentin kur cdokush
nga konsultantet ketu priten gjatë
10:28
and draw a two-by-two.
dhe te besh kete diagrame.
10:31
(Laughter)
(Të qeshura)
10:32
The agreeable givers are easy to spot:
Dhënësit e këndshëm dallohen lehtësisht:
10:37
they say yes to everything.
thonë po për cdo gjë.
10:39
The disagreeable takers
are also recognized quickly,
Edhe marrësit e pakëndshëm njihen
lehtësisht,
10:43
although you might call them
by a slightly different name.
edhe pse mund t'i thërrisni ata me emra
të ndryshëm.
10:46
(Laughter)
(Të qeshura)
10:50
We forget about the other
two combinations.
Harrojmë dy kombinimet e tjera.
10:53
There are disagreeable givers
in our organizations.
Ka dhënësa të pakëndshëm në
organizatat tona.
10:55
There are people who are gruff
and tough on the surface
Ka njerëz që janë të fortë e të ashpër
në sipërfaqe
10:59
but underneath have
others' best interests at heart.
por në zemrat e tyre kanë qëllime
dashamirëse.
11:01
Or as an engineer put it,
Ose sic tha një inxhinier,
11:05
"Oh, disagreeable givers --
"Dhënësit e pakëndshëm janë--
11:06
like somebody with a bad user interface
but a great operating system."
si dikush me interface perdoruesi të keqe
por me sistem shumë të mirë operues."
11:08
(Laughter)
(Të qeshura)
11:12
If that helps you.
Nese kjo ju ndihmon.
11:13
(Laughter)
(Të qeshura)
11:14
Disagreeable givers are the most
undervalued people in our organizations,
Dhënësit e pakëndshëm janë të
nënvlerësuar në shoqëritë tona,
11:16
because they're the ones
who give the critical feedback
sepse janë ata që japin reagimin kritik
11:19
that no one wants to hear
but everyone needs to hear.
qe asnjë nuk do ta dëgjojë
por të gjithë duhet ta dinë.
11:22
We need to do a much better job
valuing these people
Duhet të bejme me shumë për t'i
vlerësuar këta njerëz
11:25
as opposed to writing them off early,
në vend që t'i injorojmë shpejt e shpejt
11:27
and saying, "Eh, kind of prickly,
duke thënë, "O, eshte i serte,
11:29
must be a selfish taker."
duhet të jetë marrës egoist."
11:31
The other combination we forget about
is the deadly one --
Kombinimi tjetër që harrojmë është ai
i tmerrshmi--
11:33
the agreeable taker,
also known as the faker.
marrësi i këndshëm i njohur si
i shtiruri.
11:36
This is the person
who's nice to your face,
Ky është ai person që është i mirë
përballë,
11:40
and then will stab you right in the back.
dhe të godet pas shpine.
11:42
(Laughter)
(Të qeshura)
11:44
And my favorite way to catch
these people in the interview process
Menyra ime e preferuar sesi ti dalloj ata
gjatë një interviste
11:46
is to ask the question,
është t'u bëj pyetjen,
11:49
"Can you give me the names of four people
"Mund të më tregoni emrat e kater njerëzve
11:51
whose careers you have
fundamentally improved?"
karrierën e së cilëve ju e keni
përmirësuar shumë?"
11:53
The takers will give you four names,
Marrësat do jua tregojnë kater emra,
11:56
and they will all be more
influential than them,
dhe do të jenë më influencues se ata,
11:58
because takers are great at kissing up
and then kicking down.
sepse marrësat ta bëjnë shumë mirë qejfin
dhe më pas të godasin.
12:01
Givers are more likely to name people
who are below them in a hierarchy,
Dhënësit do tregojnë emrat e njerëzve
që janë poshtë tyre në hierarki,
12:04
who don't have as much power,
që nuk kanë shumë pushtet,
12:08
who can do them no good.
që nuk mund t'u bëjnë të mira.
12:09
And let's face it, you all know
you can learn a lot about character
Pranojeni se të gjithë mësoni më shumë
për karakterin e dikujt
12:11
by watching how someone
treats their restaurant server
duke shikuar se si dikush sillet
me kamarierin
12:14
or their Uber driver.
apo me shoferin e Uber.
12:17
So if we do all this well,
Pra, nëse bëjmë mirë këtë,
12:19
if we can weed takers
out of organizations,
nëse përjashtojmë marrësat nga
shoqëritë tona,
12:20
if we can make it safe to ask for help,
nëse sigurojmë kërkesen për ndihmë,
12:22
if we can protect givers from burnout
nëse mbrojmë dhënësat nga djegia
12:24
and make it OK for them to be ambitious
in pursuing their own goals
dhe i mundesojme që ata të jenë ambicioze
të ndjekin qëllimet e tyre
12:26
as well as trying to help other people,
po ashtu dhe duke ndihmuar të tjerët,
12:29
we can actually change the way
that people define success.
mund ta ndryshojmë menyrën sesi
përcaktohet suksesi.
12:32
Instead of saying it's all about
winning a competition,
Në vend që të thuash se cdo gjë është
kompeticion,
12:35
people will realize success
is really more about contribution.
njerezit do ta kuptojne qe suksesi
duhet shikuar më shumë si kontribut.
12:38
I believe that the most
meaningful way to succeed
Besoj se mënyra me domethënëse për
sukses ështe
12:42
is to help other people succeed.
të ndihmosh të tjerët t'ia dalin mbanë.
12:45
And if we can spread that belief,
Dhe nëse shpërndajmë këtë besim
12:47
we can actually turn paranoia upside down.
realisht mund ta mposhtim paranojën.
12:48
There's a name for that.
Ka një emër për këtë.
12:51
It's called "pronoia."
Quhet "Pronoja."
12:52
Pronoia is the delusional belief
Pronoja është besimi deluzional
12:55
that other people
are plotting your well-being.
që të tjerët po të bëjnë komplot ty.
12:56
(Laughter)
(Të qeshura)
12:59
That they're going around behind your back
Që ata shkojnë pas teje
13:02
and saying exceptionally
glowing things about you.
dhe thonë gjëra të mira rreth teje.
13:05
The great thing about a culture of givers
is that's not a delusion --
Gjëja e mirë e kulturës të dhënësve është
që nuk është deluzion --
13:09
it's reality.
është realiteti.
13:13
I want to live in a world
where givers succeed,
Dua të jetoj në një botë ku dhënësit
tia dalin mbanë,
13:15
and I hope you will help me
create that world.
dhe shpresoj të më ndihmoni ta
krijoj këtë botë.
13:18
Thank you.
Faleminderit.
13:20
(Applause)
(Duartrokitje)
13:21
Translated by Gramoz Pisha
Reviewed by Helena Bedalli

▲Back to top

About the speaker:

Adam Grant - Organizational psychologist
After years of studying the dynamics of success and productivity in the workplace, Adam Grant discovered a powerful and often overlooked motivator: helping others.

Why you should listen

In his groundbreaking book Give and Take, top-rated Wharton professor Adam Grant upended decades of conventional motivational thinking with the thesis that giving unselfishly to colleagues or clients can lead to one’s own long-term success. Grant’s research has led hundreds of advice seekers (and HR departments) to his doorstep, and it’s changing the way leaders view their workforces.

Grant's book Originals: How Non-Conformists Move the World examines how unconventional thinkers overturn the status quo and champion game-changing ideas.

Grant is the host of the TED original podcast WorkLife, taking us inside unconventional workplaces to explore the ideas we can all use to make work more meaningful and creative.

More profile about the speaker
Adam Grant | Speaker | TED.com