English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TED2017

Adam Alter: Why our screens make us less happy

ئاده‌م ئه‌ڵته‌ر: بۆچی شاشه‌كان وامان لێده‌كه‌ن كه‌متر کەیفخۆش بین؟

Filmed:
3,193,821 views

شاشه‌كان و ئامێره‌كان چیمان لێده‌كه‌ن؟ئاده‌م ئه‌ڵته‌ری ده‌رونزان لێكۆڵینه‌وه‌ ده‌كات له‌سه‌ر ئه‌وكاتانه‌ی كه‌ به‌ سكرینه‌كان لێمان به‌فیرۆ ده‌ده‌ن. پێمان نیشان ده‌دات بۆچی ئه‌م هه‌موو كاتژمێره‌ سه‌یری مۆبایله‌ زیره‌كه‌كه‌ت، تابلێت و كۆمپیوته‌ره‌كه‌ت ده‌كه‌ی كه‌ وات لێده‌كات خه‌مباربیت. وه‌ ده‌ه‌توانی چی بكه‌یت.

- Psychologist
What makes us incessantly check our phones? Adam Alter dives into the fascinating psychology that drives our tech addictions. Full bio

چه‌ند ساڵێك پێش ئێستا
گوێم له‌ پڕوپاگه‌نده‌یه‌كی سه‌یر بوو
00:12
So, a few years ago I heard
an interesting rumor.
وادیاربو سه‌رۆكی كۆمپانیایه‌كی
گه‌وره‌ی خۆراكی ئاژه‌ڵان
00:16
Apparently, the head
of a large pet food company
00:18
would go into the annual
shareholder's meeting
ده‌چێته‌ كۆبوونه‌وه‌ی ساڵانه‌ی
خاوه‌ن پشكه‌كان
00:21
with can of dog food.
به‌ خواردنی قوتوبه‌ندی سه‌گ
وه‌ خواردنی ناو قوتوه‌كه‌ ده‌خوات
00:22
And he would eat the can of dog food.
ئه‌مه‌ ڕێگایه‌ك بوو بۆ قایل كردنی
ئه‌وان كه‌ خواردنه‌كه‌ بۆ ئه‌ویش ده‌شێ
00:24
And this was his way of convincing them
that if it was good enough for him,
زۆرباشه‌ بۆ ئاژه‌ڵه‌ ماڵیه‌ كانیان
00:28
it was good enough for their pets.
ئه‌م ستراتیژیه‌ ناسراوه‌ به‌ دۆگ فودینگ
00:29
This strategy is now known
as "dogfooding,"
ئه‌مه‌ ستراتیژیه‌كی باوه‌ له‌ جیهانی بزنس
00:32
and it's a common strategy
in the business world.
مانای ئه‌مه‌ نیه‌ هه‌موان بڕۆن
و خۆراكی سه‌گ بخۆن
00:34
It doesn't mean everyone
goes in and eats dog food,
به‌ڵام كه‌سانی بزنسمان
به‌رهه‌مه‌كانی خۆیان به‌كارده‌ێنن
00:37
but businesspeople
will use their own products
00:39
to demonstrate that they feel --
بۆ ئه‌وه‌ی پیشانی بده‌ن
كه هه‌ست به‌ ئاسوده‌یی ده‌كه‌ن له‌گه‌ڵیان
00:41
that they're confident in them.
00:42
Now, this is a widespread practice,
ئێستا ئه‌مه‌ كردارێكی باوه‌
به‌ڵام ئه‌و كاته‌ سه‌رنجراكێشه‌
كه‌ تۆ ڕیزپه‌ر
00:44
but I think what's really interesting
is when you find exceptions
ده‌بینیه‌وه بۆئه‌م یاسایه‌
00:47
to this rule,
كاتێ كه‌یسی بزنس یان
كه‌سانی ناو بزنس ده‌بینی
00:49
when you find cases of businesses
or people in businesses
به‌رهه‌مه‌كانی خۆیان
به‌كارناهێنن
00:51
who don't use their own products.
وادیاره‌ ئه‌مه‌ ته‌نها له‌ یه‌ك جۆری
پیشه‌سازی ئه‌مه‌ ڕوده‌دات،
00:53
Turns out there's one industry
where this happens in a common way,
به‌ ڕێگایه‌كی ڕێك وپێك
00:56
in a pretty regular way,
ئه‌م پیشه‌سازیه‌ به‌نده‌ له‌سه‌
ته‌كنه‌لۆژیای سكرین.
00:57
and that is the screen-based
tech industry.
له‌ 2010 كاتێ ستیڤ جۆبس
ده‌ركرد iPad
01:00
So, in 2010, Steve Jobs,
when he was releasing the iPad,
وه‌سفی كرد وه‌كو ئامێرێكی
"نائاسایی"
01:04
described the iPad as a device
that was "extraordinary."
باشترین ئه‌زمونی لێگەریان
؛تاوه‌كو ئێستا بەکاریهاتووە
01:08
"The best browsing experience
you've ever had;
زۆر باشتره‌ له‌ لاپتۆپ
وه‌ زۆریش باشتره‌ له‌ مۆبایلی زیره‌ك.
01:10
way better than a laptop,
way better than a smartphone.
01:13
It's an incredible experience."
"ئه‌زمونێكی سه‌رسوڕهێنه‌رانه‌یه‌
01:15
A couple of months later,
he was approached by a journalist
چه‌ند مانگێگ دواتر ڕۆژنامه‌نوسێك
لێی نزیك بۆوه‌
له‌ نیۆرك تایمزه‌وه‌
01:18
from the New York Times,
په‌یوه‌ندیێکی ته‌له‌فۆنی درێژیان ئه‌نجامدا
01:19
and they had a long phone call.
له‌كۆتایی په‌یوه‌ندیه‌كه‌
01:20
At the end of the call,
ڕۆژنامه‌نوسكه‌ پرسیارێكی لێكرد
كه‌ له‌ جۆرێك سۆفت بۆل ده‌چوو
01:21
the journalist threw in a question
that seemed like a sort of softball.
پێ ووت "ده‌بێت منداڵه‌كانت
"ئايپادیان خۆش بوێت
01:25
He said to him, "Your kids
must love the iPad."
ئه‌مه‌ وه‌ڵامێكی ئاشكرای هه‌یه‌،
01:28
There's an obvious answer to this,
به‌ڵام وه‌ڵامی جۆبس سه‌ری
ڕۆژنامه‌نوسه‌كه‌ی سوڕماند.
01:30
but what Jobs said
really staggered the journalist.
زۆر سه‌رسام بوو،
01:33
He was very surprised,
چونكه‌ جۆبس گوتی
"تائێستا به‌كاریان نه‌هێناوه‌.
01:34
because he said, "They haven't used it.
به‌كارهێنانی ته‌كنه‌لۆژیامان
سنوردار كردووه‌ له‌ ماڵه‌وه‌".
01:36
We limit how much technology
our kids use at home."
ئه‌مه‌ شتێكی زۆرباوه‌
له‌ جیهانی ته‌كنه‌لۆژیا دا.
01:39
This is a very common thing
in the tech world.
له‌ڕاستیدا قوتابخانه‌یه‌ك
هه‌یه‌ له‌نزیك سیلیكۆن ڤالێ
01:43
In fact, there's a school
quite near Silicon Valley
01:46
called the Waldorf School
of the Peninsula,
پێی ده‌گوترێت قوتابخانه‌ی
وۆڵدۆرف له‌ پێنیسوله‌
كه‌ قوتابیه‌كان ئاشنا ناكرێن به‌ سكرین
تاوه‌كو پۆلی ٨.
01:48
and they don't introduce screens
until the eighth grade.
ئه‌وه‌ی خۆشه‌ ده‌رباره‌ی
ئه‌م قوتابخانه‌یه‌
01:51
What's really interesting about the school
سه‌دا ٧٥ی ئه‌و قوتابیانه‌ی له‌وێ ده‌خوێنن
01:53
is that 75 percent
of the kids who go there
باوانیان له‌ چاودێره‌ گه‌وره‌كانی
ته‌كنه‌لۆژیای سیلیكۆن ڤالێین
01:55
have parents who are high-level
Silicon Valley tech execs.
كاتێ گوێم لێبوو زۆر پێی سه‌رسام بووم
01:59
So when I heard about this, I thought
it was interesting and surprising,
وا لێكردم بیر له‌وه‌ بكه‌مه‌وه‌ سكرین
چی له‌ من
02:02
and it pushed me to consider
what screens were doing to me
و خێزانه‌كه‌م و كه‌سه‌
خۆشه‌ویسته‌كانم،
02:05
and to my family and the people I loved,
وە لە خه‌ڵكێكی زۆر كردیه‌.
02:07
and to people at large.
له‌ ماوه‌ی پینج ساڵی رابردوو،
02:09
So for the last five years,
وه‌كو پرۆفیسۆرێكی بزنس و ده‌رونزانی،
02:11
as a professor of business and psychology,
له‌ كاریگه‌ریه‌كانی سكرین
له‌سه‌ر ژیانمان ده‌كۆڵمه‌وه‌.
02:13
I've been studying the effect
of screens on our lives.
ده‌مه‌وێ ده‌ست پێبكه‌م به‌ تیشك خستنه‌
سه‌ر ئه‌و هه‌موو كاته‌ی لێمان ده‌روات،
02:16
And I want to start by just focusing
on how much time they take from us,
ئینجا قسه‌ ده‌كه‌ین
له‌سه‌ر كاته‌كانمان به‌بێ ئه‌وه‌.
02:20
and then we can talk about
what that time looks like.
من لێره‌ پیشانتان ده‌ده‌م تێكرای
كاركردنی ٢٤ سه‌عاتی
02:23
What I'm showing you here
is the average 24-hour workday
له‌ سێ خاڵی جیای مێژوو دا:
02:26
at three different points in history:
ده‌ ساڵ به‌ر له‌ ئێستا 2007
02:28
2007 -- 10 years ago --
2015
02:30
2015
ئه‌و داتایانه‌ی كۆم كردونه‌ته‌وه‌
هه‌فته‌ی ڕابردوو
02:32
and then data that I collected,
actually, only last week.
زۆربه‌ی شته‌كان نه‌گۆڕاون
02:35
And a lot of things haven't changed
به‌و ڕاده‌یه‌.
02:36
all that much.
به‌ گشتی حه‌فت سه‌عات و نیو
تا هه‌شت سه‌عات ده‌خه‌وین:
02:39
We sleep roughly seven-and-a-half
to eight hours a day;
هه‌ندێ خه‌ڵك ده‌ڵێن كه‌م بۆته‌وه‌
به‌ڵام زۆر نه‌گۆڕاوه‌.
02:42
some people say that's declined slightly,
but it hasn't changed much.
هه‌شت سه‌عات و نیو
تا ده‌ سه‌عات كار ده‌كه‌ین.
02:45
We work eight-and-a-half
to nine hours a day.
خه‌ریكی هه‌ندێ چاڵاكی ده‌بین
02:48
We engage in survival activities --
ئه‌و شتانه‌ی وه‌كو خواردن و خۆشوشتن و
چاوه‌دێری منداڵ
02:50
these are things like eating
and bathing and looking after kids --
نزیكه‌ی سێ سه‌عات.
02:53
about three hours a day.
لێره‌ بۆشا یه‌كی سپی هه‌یه‌.
02:54
That leaves this white space.
كه‌ كاتی تایبه‌ت به‌ خۆمانه‌.
02:56
That's our personal time.
ئه‌م بۆشایه‌ زۆر گرنگه‌ بۆمان.
02:58
That space is incredibly important to us.
ئه‌و بۆشایانه‌ی وامان لێده‌كات ته‌نیا بین.
03:01
That's the space where we do things
that make us individuals.
له‌وێ خولیاكانمان ڕووده‌ده‌ن
له‌وێ په‌یوه‌ندیه‌ نزیكه‌كانمان،
03:04
That's where hobbies happen,
where we have close relationships,
له‌وێ بیرله‌ژیانمان ده‌كه‌ینه‌وه‌
داهێنانه‌كانمان وه‌رده‌گرین،
03:07
where we really think about our lives,
where we get creative,
03:10
where we zoom back and try to work out
له‌و شوێنه‌ی ده‌گه‌رێینه‌وه‌ دواوه‌
ده‌مانه‌وێ بزانین
ژیانمان ماناداربووه‌.
03:12
whether our lives have been meaningful.
هه‌ندێكشتمان له‌ كاریش ده‌ست ده‌كه‌وێ،
03:13
We get some of that from work as well,
به‌ڵام كه‌ مرۆڤ سه‌یری دواوه‌ ده‌كات
03:15
but when people look back on their lives
وە ده‌یه‌وێ بزانێ ژیانی چۆن بووه‌
03:17
and wonder what their lives have been like
له‌ كۆتای ژیانیان،
03:19
at the end of their lives,
سه‌یری دواهه‌مین شت
ده‌كه‌یت كه‌ ده‌یڵێن
03:21
you look at the last things they say --
هه‌موو قسه‌ ده‌كه‌ن له‌سه‌ر ئه‌و ساتانه‌ی
كه‌ له‌ بۆشایه‌ سپیه‌كه‌ ڕوده‌ده‌ن.
03:22
they are talking about those moments
that happen in that white personal space.
زۆر پیرۆز و گرنگه‌ بۆمان.
03:26
So it's sacred; it's important to us.
ئێستا من پێتا پیشان ده‌ده‌م
03:28
Now, what I'm going to do is show you
چه‌نده‌ سكرین ئه‌م
بۆشایه‌ی كاتمانی بردووه‌.
03:30
how much of that space
is taken up by screens across time.
له‌ 2007
03:33
In 2007,
ئه‌وه‌ نده‌.
03:35
this much.
له‌و ساڵه‌ی كه‌ ئه‌پڵ
یه‌كه‌م ئايفۆنى ناساند.
03:36
That was the year that Apple
introduced the first iPhone.
هه‌شت ساڵ دوای ئه‌وه‌،
03:39
Eight years later,
ئه‌وه‌نده‌.
03:41
this much.
ئێستاش ئه‌وه‌نده‌.
03:43
Now, this much.
ئه‌وه‌ ئه‌م كاته‌یه‌ كه‌به‌سه‌ری ده‌به‌ین
له به‌رامبه‌ر شاشه‌كانمان.
03:45
That's how much time we spend
of that free time in front of our screens.
به‌شه‌ زه‌رده‌كه‌ خۆله‌مێشیه‌،
ئه‌وشوێنه‌ی جادوه‌كه‌ی تێدا ڕوده‌دا.
03:48
This yellow area, this thin sliver,
is where the magic happens.
03:51
That's where your humanity lives.
ئه‌م جێیه‌ی مرۆڤایه‌تی تێدا ده‌ژی.
03:53
And right now, it's in a very small box.
له‌ ئێستادا، له‌بۆكسێكی زۆر بچوكه‌.
ئینجا چی بكه‌ین ده‌رباره‌ی ئه‌مه‌؟
03:56
So what do we do about this?
باشه‌ یه‌كه‌م پرسیار:
03:57
Well, the first question is:
بۆشایه‌ سوره‌كه‌ له‌ چی ده‌چێت؟
03:59
What does that red space look like?
ئێستا شاشه‌كان موعجیزه‌ ئاسان،
04:01
Now, of course, screens are miraculous
له‌ زۆر لایه‌نه‌وه‌.
04:03
in a lot of ways.
من له‌ نیۆرك ده‌ژیم،
04:04
I live in New York,
زۆربه‌ی خێزانه‌كه‌م
له‌ ئوسترالیا ده‌ژین،
04:06
a lot of my family lives in Australia,
وه‌ من كچێكی یه‌ك ساڵم هه‌یه‌.
04:08
and I have a one-year-old son.
له‌ ڕێگای سكرینه‌وه‌ ئه‌وانم پێناساندوه‌.
04:09
The way I've been able to introduce
them to him is with screens.
نه‌مده‌توانی ئه‌وه‌بكه‌م
15- 20 ساڵ له‌وه‌و پێش
04:13
I couldn't have done that
15 or 20 years ago
04:15
in quite the same way.
له‌ هه‌مان ڕێگاوه‌.
04:16
So there's a lot of good
that comes from them.
زۆر شتی باشیان لێوه‌ وه‌رده‌گرین.
یه‌ك شت ده‌توانی
پرسیار له‌ خۆت بكه‌ی:
04:18
One thing you can do is ask yourself:
چی ڕووده‌دات له‌م كاتانه‌دا؟
04:20
What goes on during that time?
چه‌نده‌ به‌سودن ئه‌م
ئاپانه‌ی به‌كاری دێنین؟
04:22
How enriching are the apps
that we're using?
هه‌ندێكیان لە ڕاستیدا ده‌وڵه‌مه‌ندن.
04:25
And some are enriching.
04:26
If you stop people while
they're using them and say,
ئه‌گه‌ر كه‌سه‌كان بوه‌ستێی و لێیان بپرسی
بلێ هه‌ست به‌"
"چیده‌كه‌یت ئێستا
04:29
"Tell us how you feel right now,"
ده‌ڵێن خۆش حالن له‌گه‌ڵ ئه‌م ئاپانه‌
04:30
they say they feel pretty good
about these apps --
ئه‌وانه‌ی جه‌خت له‌سه‌ ڕاهێنان،
ئارامی،كه‌ش وهه‌وا وخوێندنه‌وه‌
04:33
those that focus on relaxation,
exercise, weather, reading,
و پەروەردە و ته‌ندروستی ده‌كه‌ن.
04:36
education and health.
به‌ تێكرای نۆ خوله‌ك به‌سه‌ر
ده‌به‌ن له‌گه‌ڵ ئه‌مانه‌.
04:38
They spend an average of nine
minutes a day on each of these.
لەلای ترەوە
ئه‌وئاپانه‌ی كه‌ بێتاقه‌تیان ده‌كه‌ن
04:41
These apps make them much less happy.
نزیكه‌ی نیوه‌ی خه‌ڵك كه‌ لێیان ده‌پرسی
"هه‌ست به‌ چی ده‌كه‌ی؟"
04:44
About half the people, when you interrupt
them and say, "How do you feel?"
ده‌ڵێن هه‌ست بەخۆشی ناكه‌ن
كه‌به‌كاریان دێنن
04:47
say they don't feel good about using them.
04:49
What's interesting about these --
ئه‌وه‌ سه‌رنج ڕاكێشه‌ ده‌باره‌ی
ژوان، تۆره‌كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان و یاری،
04:51
dating, social networking, gaming,
ڕابوارن وهه‌واڵ و تۆرگەرەکان
04:53
entertainment, news, web browsing --
خه‌ڵك ڕۆژانه‌ 27 دقیقه‌ به‌سه‌ر ده‌به‌ن.
04:55
people spend 27 minutes a day
on each of these.
سێ ئه‌وه‌نده‌ كاتمان به‌سه‌ر ده‌به‌ین
له‌گه‌ڵ ئه‌وئاپانه‌ی دڵخۆشمان ناكه‌ن.
04:58
We're spending three times longer
on the apps that don't make us happy.
05:02
That doesn't seem very wise.
ئه‌مه‌ زۆر ئاقڵانه‌ دیار نیه‌.
یه‌كێك له‌ هۆكاره‌كانی ئه‌و كاته‌
زۆره‌ به‌كارهێنانی
05:04
One of the reasons we spend
so much time on these apps
ئاپانەی کە دڵته‌نگمان ده‌كه‌ن
05:07
that make us unhappy
05:08
is they rob us of stopping cues.
ناچارمان ده‌كا
بجوڵێین و ڕانەوەستین.
05:10
Stopping cues were everywhere
in the 20th century.
ده‌گوترێ له هه‌مووشوێنێ نيشانەى وەستان
لە سەدەی 20 دا هەبوو.
05:12
They were baked into everything we did.
لەناو هەموو شتێك کە ئێمە كردمان هەبوو
05:14
A stopping cue is basically a signal
that it's time to move on,
نيشانەى وەستان لە ناکاودا
نیشانەیەکە بو ئەوەی بەرەو پیش بڕوین،
05:17
to do something new,
to do something different.
شتێكی نوێ بكه‌ی،
شتێكی جیاواز بكه‌ی.
وه‌ بیر له‌ ڕۆژنامه‌ بكه‌وه‌
ده‌گه‌یه‌ كۆتایه‌كه‌ی،
05:20
And -- think about newspapers;
eventually you get to the end,
ڕۆژنامه‌كه‌ لول ده‌ده‌یت و
ده‌یخه‌یته‌ لایه‌ك.
05:23
you fold the newspaper away,
you put it aside.
هه‌مان شێوە لەگەل گۆڤار و كتێب
ده‌گه‌یه‌ دواین به‌شی،
05:26
The same with magazines, books --
you get to the end of a chapter,
هانت ده‌دات بۆ
ئه‌وه‌ی به‌رده‌وام بیت.
05:29
prompts you to consider
whether you want to continue.
سه‌یری به‌رنامه‌یه‌كی ته‌له‌فزیۆنی ده‌كه‌ی
وده‌گاته‌ كۆتای،
05:32
You watched a show on TV,
eventually the show would end,
05:35
and then you'd have a week
until the next one came.
وه‌ هه‌فته‌یه‌ك ده‌ڕوات
تا به‌رنامه‌یه‌كی دیكه‌ دەربکەوێت.
05:37
There were stopping cues everywhere.
نيشانەى وەستان
له‌ هه‌موو شوێنێكه‌.
05:39
But the way we consume media today
is such that there are no stopping cues.
به‌ڵام به‌و جۆره‌ی میدیا هه‌یه‌
له‌ ئێستادا هیچ وه‌ستانێك نیه‌.
هه‌واڵه‌كان هه‌میشه‌ نوێده‌بنه‌وه‌،
05:43
The news feed just rolls on,
05:45
and everything's bottomless:
Twitter, Facebook, Instagram,
هه‌موویان بێ کوتایین:
تویته‌ر، فه‌یسبوك، ئینسته‌گرام
ئیمه‌یل، نامه‌ و هه‌واڵه‌كان.
05:49
email, text messaging, the news.
كاتێ هه‌موو ئه‌و سه‌رچاوانه‌ چێك ده‌كه‌ی،
05:52
And when you do check
all sorts of other sources,
هه‌میشه‌ به‌رده‌وام ده‌بی له‌سه‌ری.
05:55
you can just keep going on and on and on.
ده‌توانین چاوه‌ڕوانی چی بكه‌ین
له‌ ئه‌وڕوپای ڕۆژئاوا،
05:57
So, we can get a cue about what to do
from Western Europe,
له‌كاتێكا ژماره‌یه‌كی زۆری
بیرۆكه‌ی باش هه‌یه‌ له‌ شوێنی ئیشكردن.
06:02
where they seem to have a number
of pretty good ideas in the workplace.
یه‌كێك له‌وانه‌
دیزاینی كۆمپانیایه‌كی هۆڵه‌ندیه‌.
06:05
Here's one example.
This is a Dutch design firm.
ئه‌وان هه‌ڵساون به‌به‌ستانه‌وه‌ی
مێزه‌كان به‌ بنمیچه‌كه‌.
06:08
And what they've done
is rigged the desks to the ceiling.
وه‌ هه‌موو ڕۆژێ سه‌عات 6
06:11
And at 6pm every day,
گرنگ نیه‌ ئیمه‌یل بۆكێ ده‌كه‌ی
وه‌ چی ده‌كه‌یت
06:12
it doesn't matter who you're emailing
or what you're doing,
مێزه‌كان به‌رزده‌بنه‌وه‌ بۆسه‌قفه‌كه‌.
06:15
the desks rise to the ceiling.
(پێكه‌نین)
06:16
(Laughter)
(چه‌پڵه‌لێدان)
06:18
(Applause)
چوار ڕۆژ له‌ هه‌فته‌دا ئه‌م شوێنه‌
ده‌بێته‌ ستۆدیۆی یۆگا،
06:19
Four days a week, the space
turns into a yoga studio,
یه‌ك ڕۆژیش یانه‌ی سه‌ما.
06:23
one day a week, into a dance club.
ئه‌مه‌ به‌نده‌ له‌سه‌ر تۆ
كامیان هه‌ڵده‌بژێری.
06:25
It's really up to you which ones
you stick around for.
به‌ڵام یاسایه‌كی زۆر نایابه‌.
06:27
But this is a great stopping rule,
چونكه‌ مانای وایه‌ له‌ كۆتای ڕۆژدا،
06:29
because it means at the end of the day,
هه‌موو شتێ ده‌وه‌ستێ
هیچ كار نیه‌.
06:31
everything stops, there's no way to work.
له‌ده‌یمله‌ركۆمپانیایه‌كی ئۆتۆمبیلی
ئه‌ڵمانی ستراتیژیه‌كی گرنگیان هه‌یه‌
06:33
At Daimler, the German car company,
they've got another great strategy.
كه‌ ده‌چیت بۆ پشوو،
06:36
When you go on vacation,
له‌ جیاتی ئه‌وه‌ی بڵێن
"ئه‌م كه‌سه‌ له‌ پشووه‌"
06:38
instead of saying,
"This person's on vacation,
06:40
they'll get back to you eventually,"
"دواتر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌"
ده‌ڵێن ئه‌و كه‌سه‌ له‌ پشووه‌، ئیمه‌یله‌"
كه‌ ڕه‌ش كراوه‌ته‌وه‌
06:42
they say, "This person's on vacation,
so we've deleted your email.
ئه‌و كه‌سه‌ هه‌رگیز ئیمه‌له‌كه‌
"نابینێت كه‌ ناردووته‌
06:45
This person will never see
the email you just sent."
(پێكه‌نین)
06:48
(Laughter)
ده‌توانی ئیمه‌یل بنێریەوە
چه‌ند هه‌فته‌یه‌كی تر"
06:49
"You can email back in a couple of weeks,
یان ئیمه‌یل بۆ كه‌سه‌كی تر بنێرە."
06:52
or you can email someone else."
(پێكه‌نین)
06:53
(Laughter)
وه‌،
06:54
And so --
(چه‌پڵه‌لێدان)
06:55
(Applause)
ده‌توانی خه‌یاڵ بكه‌ی ئه‌مه‌ چۆنه‌.
07:00
You can imagine what that's like.
07:02
You go on vacation,
and you're actually on vacation.
ده‌چیته‌ پشوو و به‌ڕاستی له‌ پشووی.
ئه‌و كه‌سانه‌ی له‌وكۆمپانیانه‌ كارده‌كه‌ن
07:05
The people who work at this company feel
پشوویه‌ك له‌ ئیش كردن وه‌رده‌گرن.
07:07
that they actually get a break from work.
به‌دڵنیایه‌وه‌ ئه‌مه‌
زۆرمان پێناڵێن
07:09
But of course, that doesn't tell us much
ده‌رباره‌ی ئه‌وه‌ی چی بكه‌ین له‌ ماڵه‌وه‌،
07:11
about what we should do
at home in our own lives,
ده‌مه‌وێت چه‌ند پێشنیارێك بكه‌م.
07:13
so I want to make some suggestions.
ئاسانه‌ بڵێی له‌ نێوان 5 بۆ 6 ئێواره‌
مۆبایله‌كه‌م به‌كار ناهێنم.
07:15
It's easy to say, between 5 and 6pm,
I'm going to not use my phone.
كێشه‌كه‌ ئه‌ویه‌ 5 و 6 هه‌موو
ڕۆژێك وه‌ك و یه‌ك نیه‌.
07:19
The problem is, 5 and 6pm
looks different on different days.
باوه‌ڕم وایه‌ ستراتیژیه‌كی باشتره‌ بڵێین
07:23
I think a far better strategy is to say,
هه‌موو ڕۆژێ هەندێ
شتی دیاری کراو ده‌كه‌م،
07:25
I do certain things every day,
07:27
there are certain occasions
that happen every day,
هه‌لی دیاری كراوهه‌یه‌
هه‌موو ڕۆژێك ڕووده‌ده‌ن
07:29
like eating dinner.
وه‌كو نان خواردنی ئێواره‌
07:30
Sometimes I'll be alone,
هه‌ندێك جار ته‌نیا ده‌بم
هه‌ندێ جار له‌گه‌ڵ خه‌ڵك،
07:32
sometimes with other people,
هه‌ندێ جارله‌ چێشتخانه‌،
07:33
sometimes in a restaurant,
هه‌ندێ جار لە ماڵه‌وه‌،
07:34
sometimes at home,
به‌ڵام ئه‌و یاسایه‌ی
به‌كاری ده‌ھێنم:
07:36
but the rule that I've adopted is:
I will never use my phone at the table.
هه‌رگیز مۆبایله‌كه‌م
لەسەر مێزی خواردن به‌كارناهێنم.
07:40
It's far away,
له‌ دووره‌وه‌یه‌.
هێنده‌ی گونجاوه‌ دووره‌ لێم.
07:41
as far away as possible.
چونكه‌ زۆر به‌ ئاسانی،
فریوو ده‌خۆین
07:43
Because we're really bad
at resisting temptation.
به‌ڵام كه‌ پلانمان هه‌یه‌
هه‌مووكاتێ نانی ئێواره‌ ده‌ست پێ ده‌كات
07:45
But when you have a stopping cue
that, every time dinner begins,
مۆبایله‌كه‌م دوورداده‌نێم.
07:48
my phone goes far away,
07:49
you avoid temptation all together.
له‌ فریوخواردن دوور ده‌كه‌ویته‌وه‌.
07:51
At first, it hurts.
له‌سه‌ره‌تادا ئازار به‌خشه‌.
فۆمۆ یه‌كی به‌هێزم هه‌یه‌.
07:53
I had massive FOMO.
(پێكه‌نین)
07:54
(Laughter)
له‌ ململانێدا بووم
07:55
I struggled.
به‌ڵام ڕادێی له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ڕوده‌دات
07:57
But what happens is, you get used to it.
زاڵ ده‌بی به‌سه‌رئاسته‌نگ وه‌كو
ئه‌وه‌ی هه‌بووبه‌رامبه‌ر بێهۆشكه‌ر
07:59
You overcome the withdrawal
the same way you would from a drug,
ئه‌وه‌ی ڕوده‌دات ژیانت
ڕه‌نگاوڕه‌نگتر وده‌وڵه‌مه‌ند تر ده‌كات
08:02
and what happens is, life becomes
more colorful, richer,
08:05
more interesting --
زۆر سه‌رنج ڕاكێشتر
گفتوگۆی باشترت ده‌بێت
08:06
you have better conversations.
په‌یوه‌ندیت باشتر ده‌بێت
له‌گه‌ڵ كه‌سانی ده‌ورت
08:08
You really connect with the people
who are there with you.
پێم وایه‌ ستراتیژیه‌كی زۆر جوانه‌
08:11
I think it's a fantastic strategy,
دزانین كاریگه‌ر ده‌بێت
كه‌ خه‌ڵك ئه‌مه‌ ده‌كه‌ن
08:12
and we know it works,
because when people do this --
من زۆر كه‌س ده‌ناسم
هه‌وڵی ئه‌مه‌یان داوه‌
08:15
and I've tracked a lot of people
who have tried this --
زیاتریش ده‌بن
08:17
it expands.
زۆر هه‌ست به‌ باشی ده‌كه‌ن
08:19
They feel so good about it,
ده‌ستیان پێكرد به‌ سه‌عاته‌كانی به‌یانیان
08:20
they start doing it for the first
hour of the day in the morning.
مۆبایله‌كانیان كرده‌ مۆدی
فڕن له‌ كۆتای هه‌فته‌
08:23
They start putting their phones
on airplane mode on the weekend.
به‌م شێوه‌یه‌ مۆبایله‌كه‌ت كامێرای
هه‌یه‌ به‌ڵام مۆبایل نیه‌
08:26
That way, your phone remains a camera,
but it's no longer a phone.
ئه‌مه‌ بیرۆكه‌یه‌كی به‌هێزه‌
08:30
It's a really powerful idea,
ده‌زانین خه‌ڵك چه‌نده‌ باشترن
كه‌ ئه‌مه‌ ده‌كه‌ن
08:31
and we know people feel much better
about their lives when they do this.
چ داهاتێك ده‌به‌یته‌وه‌ ماڵه‌وه‌؟
08:35
So what's the take home here?
هه‌روه‌ك گوتم شاشه‌كان ناوازه‌ن،
08:37
Screens are miraculous;
I've already said that,
وه‌ هه‌ست ده‌كه‌م ڕاسته‌.
08:39
and I feel that it's true.
به‌ڵام به‌م شێوازه‌ی به‌كاری ده‌هێنین
له‌ خواره‌وه‌ی ڕێگایه‌كی زۆر درێژ و خێرا،
08:41
But the way we use them is a lot like
driving down a really fast, long road,
له‌ ئۆتۆمبیله‌كی كه‌ پایده‌ره‌كه‌ی
تێكه‌ڵ بووه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌رزه‌كه‌،
08:45
and you're in a car where the accelerator
is mashed to the floor,
زه‌حمه‌ته‌ بگه‌یته‌
پایده‌ری برێكه‌كه‌.
08:49
it's kind of hard
to reach the brake pedal.
هه‌لبژارده‌یه‌كت هه‌یه‌.
08:51
You've got a choice.
یان ده‌توانی بڕۆی بابڵێین
لەبردەم دیمه‌نه‌كانی زه‌ریای جوانه‌كه‌
08:53
You can either glide by, past,
say, the beautiful ocean scenes
هه‌ندێ وێنه‌ بگری--
ئه‌مه‌ شتێكی ئاسانه‌
08:57
and take snaps out the window --
that's the easy thing to do --
یان ده‌توانی ئۆتۆمبیله‌كه‌ت
له‌لایه‌ك ڕابگری و بیكوژێنیته‌وه‌،
09:00
or you can go out of your way
to move the car to the side of the road,
پاڵ به‌پایده‌ری برێكه‌كه‌ بنێ،
09:04
to push that brake pedal,
بۆ ده‌رچوون،
09:05
to get out,
گۆره‌وی و پێڵاوه‌كانت داكه‌نی،
09:07
take off your shoes and socks,
چه‌ند هه‌نگاوێك بڕۆوه‌ ناو لم،
09:08
take a couple of steps onto the sand,
هه‌ست به‌ لمه‌كه‌ بكه‌ی له‌ ژێر پێت،
09:11
feel what the sand feels like
under your feet,
به‌ره‌و زه‌ربا ده‌ڕۆی
09:13
walk to the ocean,
لێگه‌رێ زه‌ریا باوه‌ش
به‌ گۆزینگه‌كانت بكات
09:14
and let the ocean lap at your ankles.
ژیانت ده‌وڵه‌مه‌ندتر
و مانادارتر ده‌بێت
09:17
Your life will be richer
and more meaningful
چونكه‌ له‌ ناو ئه‌م ئه‌زمونه‌
هه‌ناسه‌ ده‌ده‌ی،
09:20
because you breathe in that experience,
وە چونكه‌ مۆبایله‌كه‌ت
له‌ناوئۆتۆمبیله‌كه‌ جێهێشتووه‌.
09:22
and because you've left
your phone in the car.
09:24
Thank you.
سوپاس
(چه‌پڵه‌ لێدان)
09:25
(Applause)
Translated by Taban Kh
Reviewed by Ahmed Yousify

▲Back to top

About the speaker:

Adam Alter - Psychologist
What makes us incessantly check our phones? Adam Alter dives into the fascinating psychology that drives our tech addictions.

Why you should listen

Adam Alter's academic research focuses on judgment, decision-making and social psychology, with a particular interest in the sometimes surprising effects of subtle cues in the environment on human cognition and behavior.

He is the bestselling author of two books: Irresistible, which considers why so many people today are addicted to so many behaviors, from incessant smart phone and internet use to video game playing and online shopping, and Drunk Tank Pink, which investigates how hidden forces in the world around us shape our thoughts, feelings and behaviors.   

More profile about the speaker
Adam Alter | Speaker | TED.com