ABOUT THE SPEAKER
Nagin Cox - Spacecraft operations engineer
Nagin Cox explores Mars as part of the team that operates NASA's rovers.

Why you should listen

Nagin Cox has been exploring since she decided as a teenager that she wanted to work at NASA's Jet Propulsion Laboratory. She was born in Bangalore, India, and grew up in Kansas City, Kansas, and Kuala Lumpur, Malaysia. Her experiences as a child in a Muslim household showed her how easily we separate ourselves based on gender, race or nationality, and it inspired her to do something that brings people together instead of dividing them. The Space Program helps the world "look up" and remember that we are one world. Thus, she has known from the time she was 14 years old that she wanted to work on missions of robotic space exploration.  

Cox realized her childhood dream and has been a spacecraft operations engineer at NASA/JPL for over 20 years. She has held leadership and system engineering positions on interplanetary robotic missions including the Galileo mission to Jupiter, the Mars Exploration Rovers, the Kepler exoplanet hunter, InSight and the Mars Curiosity Rover.

In 2015, Cox was honored as the namesake for Asteroid 14061 by its discovers. She has also received the NASA Exceptional Service Medal and two NASA Exceptional Achievement Medals. She is a U.S. Department of State STEM Speaker and has spoken to audiences around the world on the stories of the people behind the missions. She has also served on Cornell University’s President's Council for Cornell Women.

Before her time at JPL, Cox served for 6 years in the US Air Force including duty as a Space Operations Officer at NORAD/US Space Command. She holds engineering degrees from Cornell University and the Air Force Institute of Technology as well as a psychology degree from Cornell. (Sometimes she is not sure which one she uses more: the engineering degree or the psychology degree.)

Cox is currently a Tactical Mission Lead on the Curiosity Rover, and every day at NASA/JPL exploring space is as rewarding as the first. You can contact her at nagincox(at)outlook.com.

More profile about the speaker
Nagin Cox | Speaker | TED.com
TEDxBeaconStreet

Nagin Cox: What time is it on Mars?

Nagin Cox: Mars'ta saat kaç?

Filmed:
2,047,965 views

Nagin Cox Marslı'nın birinci kuşağından. NASA'nın Jet Yürütme Laboratuvarı'nda uzay aracı mühendisi olan Cox, Amerika'nın Mars'taki gezisini başaran takımda çalışır. Fakat farklı bir gezegende 9-5 çalışmanın, ki orada günler Dünya'dakinden 40 dakika uzun, kendi özgü genellikle de tuhaf zorlukları var.
- Spacecraft operations engineer
Nagin Cox explores Mars as part of the team that operates NASA's rovers. Full bio

Double-click the English transcript below to play the video.

00:13
So manyçok of you have probablymuhtemelen seengörüldü
the moviefilm "The MartianMarslı."
0
1054
3549
Birçoğunuz muhtemelen ''Marslı''
filmini izlemişsinizdir.
00:17
But for those of you who did not,
it's a moviefilm about an astronautastronot
1
5141
3817
İzlemediyseniz, film Mars'ta mahsur kalan
00:20
who is strandedtelli on MarsMars,
and his effortsçabaları to staykalmak alivecanlı
2
8982
4543
bir astronotun onu Dünya'ya geri götürecek
kurtarma operasyonu düzenlenene kadar
00:25
untila kadar the EarthDünya can sendgöndermek a rescuekurtarmak missionmisyon
to bringgetirmek him back to EarthDünya.
3
13549
4496
yaşadığı hayatta kalma
mücadelesini konu alıyor.
00:31
GladlySeve seve, they do re-establishyeniden kurun communicationiletişim
4
19205
3139
Nihayetinde, astronot Watney karakteri ile
00:34
with the characterkarakter,
astronautastronot WatneyWatney, at some pointpuan
5
22368
2538
irtibatı yeniden sağlayabiliyorlar
00:36
so that he's not as aloneyalnız
on MarsMars untila kadar he can be rescuedkurtarıldı.
6
24930
5271
ve kurtarılana dek
Mars'ta yapayalnız kalmıyor.
00:42
So while you're watchingseyretme the moviefilm,
or even if you haven'tyok,
7
30726
2762
Filmi izlerken, izlemediyseniz bile
00:45
when you think about MarsMars,
8
33512
1548
Mars denince muhtemelen
00:47
you're probablymuhtemelen thinkingdüşünme about
how faruzak away it is and how distantuzak.
9
35084
4800
ne kadar uzakta ve ırakta
olduğunu düşünüyorsunuz.
00:51
And, what mightbelki not
have occurredoluştu to you is,
10
39908
2579
Ama belki de şunu kaçırıyorsunuz;
00:54
what are the logisticsLojistik really like
of workingçalışma on anotherbir diğeri planetgezegen --
11
42511
3897
Dünya'da insanlar; Mars'ta keşif araçları
ve insanlar varken
00:58
of livingyaşam on two planetsgezegenler
12
46432
2246
diğer gezegende çalışmanın,
01:00
when there are people on the EarthDünya
and there are roversRovers or people on MarsMars?
13
48702
5834
iki gezegende yaşamanın
lojistiği nasıl oluyor?
01:06
So think about when you have friendsarkadaşlar,
familiesaileleri and co-workersiş arkadaşları
14
54560
4158
Kaliforniya'da, batı yakasında veya
dünyanın başka yerlerinde yaşayan
01:10
in CaliforniaCalifornia, on the WestBatı CoastSahil
or in other partsparçalar of the worldDünya.
15
58742
3158
arkadaşların, ailen veya iş
arkadaşların olduğunu düşün.
01:14
When you're tryingçalışıyor
to communicateiletişim kurmak with them,
16
62225
2053
Onlarla iletişim kurmadan önce,
ilk olarak
01:16
one of the things
you probablymuhtemelen first think about is:
17
64302
2438
aklına şunlar gelir:
01:18
wait, what time is it in CaliforniaCalifornia?
18
66764
2096
Kaliforniya'da saat kaç?
01:20
Will I wakeuyanmak them up? Is it OK to call?
19
68884
2595
Onları uyandırır mıyım?
Bu saatte arasam ayıp olur mu?
01:23
So even if you're interactingetkileşim
with colleaguesmeslektaşlar who are in EuropeEurope,
20
71883
3351
Avrupa'daki meslektaşlarınla bile
iletişime geçeceğin zaman,
01:27
you're immediatelyhemen thinkingdüşünme about:
21
75258
2042
insanlar birbirlerinden uzaktayken
01:29
What does it take to coordinatekoordinat
communicationiletişim when people are faruzak away?
22
77324
7000
ne tür bir iletişim yolu izleyebilirler,
bunu düşünüyorsun.
01:36
So we don't have people on MarsMars
right now, but we do have roversRovers.
23
84973
5584
Şu anda Mars'ta insan yok,
fakat keşif araçlarımız var.
01:42
And actuallyaslında right now, on CuriosityMerak,
it is 6:10 in the morningsabah.
24
90581
5105
Hatta tam şu anda Curiosity (Merak)
adlı aracımızda saat sabah 06:10.
01:47
So, 6:10 in the morningsabah on MarsMars.
25
95710
2771
Yani Mars'ta saat 06:10.
01:50
We have fourdört roversRovers on MarsMars.
26
98876
2001
Mars'ta 4 tane keşif aracımız var.
01:52
The UnitedAmerika StatesBirleşik has put fourdört roversRovers
on MarsMars sincedan beri the mid-orta1990s,
27
100901
4007
Amerika, 1995'lerden beri
Mars'a 4 adet keşif aracı yerleştirdi
01:56
and I have been privilegedayrıcalıklı enoughyeterli
to work on threeüç of them.
28
104932
3939
ve ben onların üçünde
çalışma şerefine nail oldum.
02:00
So, I am a spacecraftuzay aracı engineermühendis,
a spacecraftuzay aracı operationsoperasyonlar engineermühendis,
29
108895
4521
Los Angeles Kaliforniya NASA'DA,
Jet Fırlatma Laboratuvarı'nda
02:05
at NASA'sNASA'ın JetDe: Propulsionİtici güç LaboratoryLaboratuvar
in LosLos AngelesAngeles, CaliforniaCalifornia.
30
113440
4847
uzay mühendisiyim,
uzay aracı harekâtı mühendisiyim.
02:10
And these roversRovers
are our roboticrobotik emissariesTemsilciler.
31
118856
4161
Bu keşif araçları,
bizim robotik temsilcilerimiz.
02:15
So, they are our eyesgözleri and our earskulaklar,
and they see the planetgezegen for us
32
123041
6278
Yani onlar bizim gözümüz kulağımız
oluyorlar ve biz insan gönderene dek,
02:21
untila kadar we can sendgöndermek people.
33
129343
1833
gezegeni bizim için gözlemliyorlar.
02:23
So we learnöğrenmek how to operateişletmek
on other planetsgezegenler throughvasitasiyla these roversRovers.
34
131200
5293
Bu keşif araçlarıyla diğer gezegenlerde
nasıl faaliyet göstereceğimizi
öğreniyoruz.
02:28
So before we sendgöndermek people, we sendgöndermek robotsrobotlar.
35
136517
4306
İnsan göndermeden önce,
robot göndermiş oluyoruz.
02:33
So the reasonneden there's a time differencefark
on MarsMars right now,
36
141326
3951
Şu anda Mars ile zaman farkı
yaşamamızın sebebi,
02:37
from the time that we're at
37
145301
1302
bir Mars gününün
02:38
is because the MartianMarslı day
is longeruzun than the EarthDünya day.
38
146627
3974
bir Dünya gününden daha uzun olması.
02:42
Our EarthDünya day is 24 hourssaatler,
39
150954
2797
Bizim bir günümüz 24 saat,
02:45
because that's how long it takes
the EarthDünya to rotatedöndürmek,
40
153775
3374
çünkü Dünya'nın kendi etrafındaki
bir turunu
02:49
how long it takes to go around oncebir Zamanlar.
41
157173
2001
tamamlaması o kadar sürüyor.
02:51
So our day is 24 hourssaatler.
42
159198
1912
Bir günümüz 24 saat.
02:53
It takes MarsMars 24 hourssaatler and approximatelyyaklaşık olarak
40 minutesdakika to rotatedöndürmek oncebir Zamanlar.
43
161486
6820
Bu durum Mars için 24 saat
ve yaklaşık 40 dakika sürüyor.
03:00
So that meansanlamına geliyor that the MartianMarslı day
is 40 minutesdakika longeruzun than the EarthDünya day.
44
168330
6418
Ki bu da bir Mars gününün, Dünya'nınkinden
40 dakika uzun olduğu anlamına geliyor.
03:07
So teamstakımlar of people who are operatingişletme
the roversRovers on MarsMars, like this one,
45
175207
5155
Mars'taki keşif aracı üzerine çalışan
ekipler olarak,
03:12
what we are doing is we are livingyaşam
on EarthDünya, but workingçalışma on MarsMars.
46
180386
5412
Mars'ta çalışıp Dünya'da yaşıyoruz.
03:17
So we have to think as if we are actuallyaslında
on MarsMars with the roverRover.
47
185822
5465
Bunu yaparken cidden Mars'ta araçtaymış
gibi düşünmek zorundayız.
03:23
Our job, the job of this teamtakım,
of whichhangi I'm a partBölüm of,
48
191654
3579
Parçası olduğum bu ekibin görevi ise,
03:27
is to sendgöndermek commandskomutları to the roverRover
to tell it what to do the nextSonraki day.
49
195257
5929
keşif aracına sonraki gün neler yapacağı
hakkında komut vermek.
03:33
To tell it to drivesürücü or drillmatkap
or tell her whateverher neyse she's supposedsözde to do.
50
201210
4029
Sürmesini, delmesini veya yapması
gereken şeyi söylemek.
03:37
So while she's sleepinguyuyor --
and the roverRover does sleepuyku at night
51
205553
4466
Aracımız uyurken--
evet geceleri uyuyor,
03:42
because she needsihtiyaçlar
to rechargeşarj her batteriespiller
52
210043
2370
çünkü bataryasını şarj etmesi
03:44
and she needsihtiyaçlar to weatherhava
the coldsoğuk MartianMarslı night.
53
212437
3896
ve soğuk Mars gecesini atlatması lazım.
03:48
And so she sleepsuyur.
54
216357
1362
Bu yüzden uyuyor.
03:49
So while she sleepsuyur, we work
on her programprogram for the nextSonraki day.
55
217743
4768
O uyurken biz de sonraki günün programı
üzerine çalışıyoruz.
03:54
So I work the MartianMarslı night shiftvardiya.
56
222857
2982
Mars gece vardiyasında çalışıyorum yani.
03:57
(LaughterKahkaha)
57
225863
1591
(Gülüşmeler)
03:59
So in ordersipariş to come to work on the EarthDünya
at the sameaynı time everyher day on MarsMars --
58
227478
6628
Dünya'da, Mars'taki işe her gün
aynı saatte gidebilmek için,
04:06
like, let's say I need to be
at work at 5:00 p.m.,
59
234130
2404
diyelim ki 17:00'de işte olmalıyım,
04:08
this teamtakım needsihtiyaçlar to be at work
at 5:00 p.m. MarsMars time everyher day,
60
236558
5569
bu takım her Mars günü saat 17:00'de
işte olmak zorundaysa,
04:14
then we have to come to work
on the EarthDünya 40 minutesdakika latersonra everyher day,
61
242151
7000
Mars ile zaman uyumunu tutturabilmek için,
her gün Dünya'da işe,
04:22
in ordersipariş to staykalmak in syncsenkronize etmek with MarsMars.
62
250142
2179
bir önceki günden 40 dakika
geç başlamalıyız.
04:24
That's like movinghareketli a time zonebölge everyher day.
63
252345
2952
Bu her gün meridyen
değiştirmek gibi bir şey.
04:27
So one day you come in at 8:00,
the nextSonraki day 40 minutesdakika latersonra at 8:40,
64
255321
5455
Bir gün işe 08:00'de geliyorsun,
sonraki gün 40 dakika geç yani 08:40'ta,
04:32
the nextSonraki day 40 minutesdakika latersonra at 9:20,
65
260800
3269
ondan sonraki gün 09:20'de,
04:36
the nextSonraki day at 10:00.
66
264093
1589
sonraki gün 10:00'da.
04:37
So you keep movinghareketli 40 minutesdakika everyher day,
67
265706
3578
Ta ki işe gece yarısında gelene kadar
04:41
untila kadar soonyakında you're cominggelecek to work
in the middleorta of the night --
68
269308
2989
her gün 40'ar dakika öteleyip duruyorsun.
04:44
the middleorta of the EarthDünya night.
69
272321
1817
Dünya'daki gece yarısı yani.
04:46
Right? So you can imaginehayal etmek
how confusingkafa karıştırıcı that is.
70
274162
3618
Nasıl kafa karıştırıcı olduğunu
hayal edin, öyle değil mi ama?
04:49
HenceBu nedenle, the MarsMars watch.
71
277804
2152
İşte bu yüzden, Mars saati.
04:51
(LaughterKahkaha)
72
279980
1001
(Gülüşmeler)
04:53
This weightsağırlıkları in this watch
have been mechanicallymekanik olarak adjustedayarlanabilir
73
281005
3518
Saatteki bu ağırlıklar,
daha yavaş çalışması için
04:56
so that it runskoşar more slowlyyavaşça.
74
284547
2528
mekanik olarak ayarlandı.
04:59
Right? And we didn't startbaşlama out --
75
287099
1889
Evet, zamanında böyle yapmadık.
05:01
I got this watch in 2004
76
289012
2226
Bu saati 2004'te,
05:03
when SpiritRuh and OpportunityFırsat,
the roversRovers back then.
77
291262
3304
Spirit (Ruh) ve Opportunity (Fırsat) adlı
keşif araçları varken aldım.
05:06
We didn't startbaşlama out thinkingdüşünme
78
294590
1606
Başlangıçta hiçbirimiz,
05:08
that we were going to need MarsMars watchessaatler.
79
296220
2431
Mars saatlerine ihtiyaç duyacağımızı
düşünmemişti.
05:10
Right? We thought, OK,
we'lliyi just have the time on our computersbilgisayarlar
80
298675
4431
Bilgisayarlarımızdaki ve görev kontrol
ekranlarımızdaki saatlerin
05:15
and on the missionmisyon controlkontrol screensekranlar,
and that would be enoughyeterli.
81
303130
3648
yeterli olacağını düşünmüştük.
05:18
Yeah, not so much.
82
306802
1381
Pek de öyle olmadı.
05:20
Because we weren'tdeğildi just
workingçalışma on MarsMars time,
83
308207
2849
Aslında sadece Mars saatine göre
çalışmıyorduk,
05:23
we were actuallyaslında livingyaşam on MarsMars time.
84
311080
3159
bizzat Mars saatine göre yaşıyorduk.
05:26
And we got just instantaneouslyhemen confusedŞaşkın
about what time it was.
85
314263
4283
Birdenbire zaman karmaşası yaşadık.
05:30
So you really neededgerekli something
on your wristbilek to tell you:
86
318570
3793
İşte bu yüzden bileğinde şu sorulara
cevap verecek bir şeye ihtiyaç duyuyordun:
05:34
What time is it on the EarthDünya?
What time is it on MarsMars?
87
322387
3291
Dünya'da saat kaç? Mars'ta saat kaç?
05:38
And it wasn'tdeğildi just the time on MarsMars
that was confusingkafa karıştırıcı;
88
326107
5894
Mars saati kafa karıştıran
tek faktör değildi;
05:44
we alsoAyrıca neededgerekli to be ableyapabilmek
to talk to eachher other about it.
89
332025
4769
aynı zamanda bunu konuşma dilimize de
uyarlamamız gerekiyordu.
05:49
So a "solsol" is a MartianMarslı day --
again, 24 hourssaatler and 40 minutesdakika.
90
337337
5627
'Sol' bir Mars günü demek,
24 saat 40 dakika.
05:54
So when we're talkingkonuşma about something
that's happeningolay on the EarthDünya,
91
342988
3195
Biz Dünya'da olan bir şeyden bahsederken
05:58
we will say, todaybugün.
92
346207
1309
bugün diyoruz.
06:00
So, for MarsMars, we say, "tosoltosol."
93
348228
2832
Mars içinse ''busol'' diyoruz.
06:03
(LaughterKahkaha)
94
351084
1838
(Gülüşmeler)
06:05
YesterdayDün becameoldu "yestersolyestersol" for MarsMars.
95
353992
4517
Evvelki gün Mars için ''dünsol'' oluyor.
06:10
Again, we didn't startbaşlama out thinkingdüşünme,
"Oh, let's inventicat etmek a languagedil."
96
358837
4507
Gerçekten başlarda bir dil icat etme
hevesine kapılmamıştık.
06:15
It was just very confusingkafa karıştırıcı.
97
363368
1290
Cidden kafa karıştırıcıydı.
06:16
I rememberhatırlamak somebodybirisi
walkedyürüdü up to me and said,
98
364682
2181
Birinin bana, ''Bu etkinliği
yarın keşif aracı
06:18
"I would like to do this activityaktivite
on the vehiclearaç tomorrowyarın, on the roverRover."
99
366887
3433
üzerinde yapmak istiyorum.''
dediğini hatırlıyorum.
06:22
And I said, "TomorrowYarın, tomorrowyarın,
or MarsMars, tomorrowyarın?"
100
370344
5111
Şöyle cevap vermiştim,
''Yarın yarını mı, Mars yarını mı?''
06:27
We startedbaşladı this terminologyterminoloji because
we neededgerekli a way to talk to eachher other.
101
375987
5052
Bu terminolojiye başladık, bir şekilde
birbirimizle iletişim kurabilmemiz lazım.
06:33
(LaughterKahkaha)
102
381063
1128
(Gülüşmeler)
06:34
TomorrowYarın becameoldu "nextersolnextersol" or "solorrowsolorrow."
103
382215
4276
Yarın bizim için "sonraki sol",
"yarınsol" oldu.
06:39
Because people have differentfarklı preferencesTercihler
for the wordskelimeler they use.
104
387216
3615
Herkesin kelime seçimi farklı ne de olsa.
06:42
Some of you mightbelki say "sodasoda"
and some of you mightbelki say "poppop."
105
390855
3376
Kimisi ''soda'' der,
kimisi ''maden suyu''.
06:46
So we have people who say
"nextersolnextersol" or "solorrowsolorrow."
106
394829
3206
Bizde de bu ''sonraki sol''
veya ''yarınsol'' şeklinde gerçekleşiyor.
06:50
And then something that I noticedfark after
a fewaz yearsyıl of workingçalışma on these missionsmisyonlar,
107
398562
4724
Bu görevler üzerine çalışmanın
birkaç yıl sonrasında
06:55
was that the people who work
on the roversRovers, we say "tosoltosol."
108
403310
4652
keşif aracında çalışan insanlar olarak
''busol'' dediğimizi fark ettim.
07:00
The people who work on the
landedindi missionsmisyonlar that don't roveRove around,
109
408426
3534
Keşif aracı üzerinde turlamayanlar ise
07:03
they say "tosoultosoul."
110
411984
1472
''buzol'' diyorlardı.
07:05
So I could actuallyaslında tell what missionmisyon
you workedişlenmiş on from your MartianMarslı accentAksan.
111
413958
4719
Lehçeye bakarak insanların hangi
görevde çalıştıklarını anlar hâle geldim.
07:10
(LaughterKahkaha)
112
418701
3250
(Gülüşmeler)
07:13
So we have the watchessaatler and the languagedil,
and you're detectingalgılama a themetema here, right?
113
421975
3860
Saatlerimiz ve kendi dilimiz var,
burada bir tema seziyor olmalısınız.
07:17
So that we don't get confusedŞaşkın.
114
425859
1996
Böylece kafamız karışmıyor.
07:20
But even the EarthDünya daylightgün ışığı
could confusekarıştırmayın us.
115
428419
3807
Ama Dünya'nın gün ışığı bile
kafa karıştırıcı olabiliyor.
07:24
If you think that right now,
you've come to work
116
432669
2339
Şu anda, Mars gece yarısında
07:27
and it's the middleorta of the MartianMarslı night
117
435032
2095
işe geldiğinizi farz ederseniz
07:29
and there's lightışık streamingyayın Akışı in
from the windowspencereler
118
437151
3298
ve camdan güneş ışığı sızıyorsa
07:32
that's going to be confusingkafa karıştırıcı as well.
119
440473
2148
bu da kafa karışıklığına yol açabiliyor.
07:35
So you can see from
this imagegörüntü of the controlkontrol roomoda
120
443081
2505
Kontrol odasının bu fotoğrafından
07:37
that all of the blindskör bahisler are down.
121
445610
2269
bütün perdelerin kapalı olduğunu
görebilirsiniz.
07:39
So that there's no lightışık to distractdikkatini dağıtmak us.
122
447903
3003
Dikkatimizi dağıtacak ışık yok.
07:42
The blindskör bahisler wentgitti down all over the buildingbina
about a weekhafta before landinginiş,
123
450930
4352
İnişten bir hafta önce,
binadaki bütün perdeler kapatıldı
07:47
and they didn't go up
untila kadar we wentgitti off MarsMars time.
124
455306
3267
ve biz Mars zamanına geçene
kadar da açılmadı.
07:51
So this alsoAyrıca worksEserleri
for the houseev, for at home.
125
459027
3181
Evde de aynısını yapıyoruz.
07:54
I've been on MarsMars time threeüç timeszamanlar,
and my husbandkoca is like,
126
462232
2773
3 kez Mars zamanına dönüyorum
07:57
OK, we're gettingalma readyhazır for MarsMars time.
127
465029
1815
ve eşim de bana uyum sağlıyor.
07:58
And so he'llo olacak put foilfolyo all over the windowspencereler
and darkkaranlık curtainsPerdeler and shadestonları
128
466868
6202
Koyu perdelerle ve gölgelerle
kapı bacaya set çekiyor,
08:05
because it alsoAyrıca affectsetkiler your familiesaileleri.
129
473094
3147
çünkü bu durum aynı zamanda
aileyi de etkiliyor.
08:08
And so here I was livingyaşam in kindtür of
this darkenedkaranlık environmentçevre, but so was he.
130
476265
4879
Hem ben, hem de o karartılmış
bir ortamda yaşıyorduk.
08:13
And he'diçin ona gottenkazanılmış used to it.
131
481705
1296
Bu duruma alıştı da.
08:15
But then I would get these plaintiveağlamaklı
emailse-postalar from him when he was at work.
132
483025
3642
Sonrasında bana acıklı e-postalar
gönderirdi tabii.
08:19
Should I come home? Are you awakeuyanık?
133
487257
3292
Eve geleyim mi? Uyanık mısın?
08:22
What time is it on MarsMars?
134
490573
3130
Mars'ta saat kaç?
08:25
And I decidedkarar, OK,
so he needsihtiyaçlar a MarsMars watch.
135
493727
2498
Ona da bir Mars saati almam
gerektiğini fark ettim.
08:28
(LaughterKahkaha)
136
496249
1535
(Gülüşmeler)
08:29
But of coursekurs, it's 2016,
so there's an appUygulamanın for that.
137
497808
4434
Ama tabii 2016 yılındayız,
uygulaması var bunun.
08:34
(LaughterKahkaha)
138
502266
1278
(Gülüşmeler)
08:35
So now insteadyerine of the watchessaatler,
we can alsoAyrıca use our phonestelefonlar.
139
503568
4614
Saat yerine
telefonlarımızı da kullanabiliriz.
08:40
But the impactdarbe on familiesaileleri
was just acrosskarşısında the boardyazı tahtası;
140
508600
4140
Aile üzerindeki bu etki
herkesi kapsıyordu;
08:44
it wasn'tdeğildi just those of us
who were workingçalışma on the roversRovers
141
512764
3662
sadece keşif araçları üzerinde
çalışanları değil,
08:48
but our familiesaileleri as well.
142
516450
2214
aynı zamanda ailelerimiz
de etkileniyorlardı.
08:50
This is DavidDavid Oh,
one of our flightuçuş directorsyönetmenler,
143
518688
2479
David'i görüyorsunuz,
uçuş direktörlerimizden biri,
08:53
and he's at the beachplaj in LosLos AngelesAngeles
with his familyaile at 1:00 in the morningsabah.
144
521191
4474
ailesiyle birlikte sabahın 1:00'inde
Los Angeles'da sahilde.
08:57
(LaughterKahkaha)
145
525689
1423
(Gülüşmeler)
08:59
So because we landedindi in AugustAğustos
146
527136
2980
Ağustos'ta iniş yaptık
ve çocuklarının okulu
09:02
and his kidsçocuklar didn't have to go back
to schoolokul untila kadar SeptemberEylül,
147
530140
4446
Eylül'de açıldığı için onunla birlikte,
09:06
they actuallyaslında wentgitti on to MarsMars time
with him for one monthay.
148
534610
4748
bir ay boyunca Mars saatine
geçiş yaptılar.
09:11
They got up 40 minutesdakika latersonra everyher day.
149
539382
4769
Her gün 40 dakika daha geç kalktılar.
09:16
And they were on dad'sbabam work scheduleprogram.
150
544175
2183
Babalarının çalışma programındaydılar.
09:18
So they livedyaşamış on MarsMars time for a monthay
and had these great adventuresmacera,
151
546382
3975
Bir ay boyunca Mars saatinde yaşayıp
09:22
like going bowlingBovling
in the middleorta of the night
152
550381
2097
gece yarısı bovlinge
veya sahile gitmek gibi
09:24
or going to the beachplaj.
153
552502
1318
birçok macera yaşadılar.
09:26
And one of the things
that we all discoveredkeşfedilen
154
554149
3359
Hepimizin keşfettiği
garip bir bulgu vardı ki,
09:29
is you can get anywhereherhangi bir yer in LosLos AngelesAngeles
155
557532
3988
sabahın 3'ünde trafik yokken
09:33
at 3:00 in the morningsabah
when there's no traffictrafik.
156
561544
3553
Los Angeles'ta her yere gidebiliyormuşsun.
09:37
(LaughterKahkaha)
157
565121
1474
(Gülüşmeler)
09:38
So we would get off work,
158
566619
1192
İşten çıkıp
09:39
and we didn't want to go home
and botherrahatsız our familiesaileleri,
159
567835
3115
ailelerimizi rahatsız etmek istemezdik,
aynı zamanda açtık,
09:42
and we were hungry, so insteadyerine of
going locallylokal olarak to eatyemek something,
160
570974
3190
her zamanki şeylerden yiyeceğimize,
09:46
we'devlenmek go, "Wait, there's this great
all-nightBütün gece deliŞarküteri in Long BeachBeach,
161
574188
3564
'Long Beach sahilinde 7/24 açık harika
kafe var ve 10 dakikada varabiliriz!'
09:49
and we can get there in 10 minutesdakika!"
162
577776
2242
gibi cümleler kurardık.
09:52
So we would drivesürücü down --
it was like the 60s, no traffictrafik.
163
580042
2721
Usulca sürüşe geçerdik--
60'lar gibi, zerre trafik yok.
09:54
We would drivesürücü down there,
and the restaurantrestoran ownerssahipleri would go,
164
582787
3755
Oraya vardığımızda restoran sahibi
''Siz de kimsiniz
09:58
"Who are you people?
165
586566
2162
ve sabahın 3'ünde restoranımda
10:01
And why are you at my restaurantrestoran
at 3:00 in the morningsabah?"
166
589421
4173
ne işiniz var?'' derdi.
10:05
So they camegeldi to realizegerçekleştirmek
that there were these packspaketleri of MartiansMarslılar,
167
593958
4890
Sonra anladılar ki bizler gece yarısında
LA otobanlarında sürten
10:11
roamingGezici the LALA freewaysotoyollar,
in the middleorta of the night --
168
599661
4665
birer Marslı yığınlarıydık--
10:17
in the middleorta of the EarthDünya night.
169
605288
2023
Dünya gecesinin yarısı.
10:19
And we did actuallyaslında
startbaşlama callingçağrı ourselveskendimizi MartiansMarslılar.
170
607335
4797
Kendimize Marslı demeye başladık.
10:24
So those of us who were on MarsMars time
would referbaşvurmak to ourselveskendimizi as MartiansMarslılar,
171
612581
5606
Mars saatinde olanlarımız,
kendimize Marslı diyorduk.
10:30
and everyoneherkes elsebaşka as EarthlingsDünyalılar.
172
618211
2853
Kalan herkes ise Dünyalıydı.
10:33
(LaughterKahkaha)
173
621088
1300
(Gülüşmeler)
10:34
And that's because when you're movinghareketli
a time-zoneSaat dilimi everyher day,
174
622412
5695
Her gün zaman dilimi değiştirdiğinde
10:40
you startbaşlama to really feel separatedayrıldı
from everyoneherkes elsebaşka.
175
628131
5813
ister istemez kendini kalan herkesten
ayrı hissediyorsun.
10:45
You're literallyharfi harfine in your ownkendi worldDünya.
176
633968
3919
Ciddi anlamda kendi evrenindesin.
10:50
So I have this buttondüğme on that saysdiyor,
"I survivedhayatta MarsMars time. SolSol 0-90."
177
638704
6925
Üzerinde ''Mars zamanından sağ çıktım.
Sol 0-90.'' yazan bir tuşum var.
10:57
And there's a pictureresim of it
up on the screenekran.
178
645653
2745
Ekranda da bir resmi var.
11:00
So the reasonneden we got these buttonsdüğmeleri
is because we work on MarsMars time
179
648422
5629
Bu tuşların var olmasının nedeni,
Mars'taki keşif aracıyla olan verimimizi
11:06
in ordersipariş to be as efficientverimli as possiblemümkün
with the roverRover on MarsMars,
180
654075
5049
yüksek tutmak,
zamanımızı doğru kullanabilmek için
11:11
to make the besten iyi use of our time.
181
659148
2290
Mars saatine göre çalışmamız.
11:13
But we don't staykalmak on MarsMars time
for more than threeüç to fourdört monthsay.
182
661462
3886
Yine de 3-4 aydan fazla
Mars saatinde kalmıyoruz.
11:17
EventuallySonunda, we'lliyi movehareket to a modifieddeğiştirilme tarihi MarsMars
time, whichhangi is what we're workingçalışma now.
183
665372
4268
Nihayetinde, şu anda üzerinde çalıştığımız
değiştirilmiş Mars saatine geçeceğiz.
11:22
And that's because it's hardzor on
your bodiesbedenler, it's hardzor on your familiesaileleri.
184
670379
4657
Bunun sebebiyse bünyemiz
ve ailemiz üzerindeki etkileri.
11:27
In factgerçek, there were sleepuyku researchersaraştırmacılar
who actuallyaslında were studyingders çalışıyor us
185
675060
4882
İnsanlar için günü uzatmaya çalışmak
o kadar olağandışı ki
11:31
because it was so unusualolağandışı for humansinsanlar
to try to extenduzatmak theironların day.
186
679966
5037
cidden bizleri inceleyen
uyku araştırmacıları olmuştu.
11:37
And they had about 30 of us
187
685327
1290
Ekipten yaklaşık 30'umuza
11:38
that they would do
sleepuyku deprivationyoksunluk experimentsdeneyler on.
188
686641
3626
uyku mahrumiyeti deneyi yapıyorlardı.
11:42
So I would come in and take the testÖlçek
and I felldüştü asleepuykuda in eachher one.
189
690291
3563
Sıra bana gelirdi, teste katılırdım
ve her birinde uyuyakalırdım.
11:45
And that was because, again,
this eventuallysonunda becomesolur hardzor on your bodyvücut.
190
693878
6642
Bunun sebebiyse, bünyede oluşan
o aynı yorgunluktu.
11:52
Even thoughgerçi it was a blastüfleme.
191
700544
3315
Eğlenceli olsa bile.
11:55
It was a hugeKocaman bondingbağ experiencedeneyim
with the other membersüyeler on the teamtakım,
192
703883
4514
Diğer ekip üyeleriyle büyük bir
bağ kurma deneyi olmuş olsa da,
12:00
but it is difficultzor to sustainsürdürmek.
193
708421
2840
sürdürmesi zordu.
12:04
So these roverRover missionsmisyonlar are our first
stepsadımlar out into the solargüneş systemsistem.
194
712243
6185
Bu keşif görevlerimiz, güneş sisteminin
dışına attığımız ilk adımlardı.
12:10
We are learningöğrenme how to livecanlı
on more than one planetgezegen.
195
718452
5073
Birden çok gezegende nasıl
yaşanacağını öğreniyoruz.
12:15
We are changingdeğiştirme our perspectiveperspektif
to becomeolmak multi-planetaryçok gezegen.
196
723549
5076
Bakış açımızı çok-gezegenli
olmaya doğru çeviriyoruz.
12:20
So the nextSonraki time you see
a StarYıldız WarsSavaşları moviefilm,
197
728943
2795
Yıldız Savaşları'nı
bir dahaki izleyişinizde,
12:23
and there are people going
from the DagobahDagobah systemsistem to TatooineTatooine,
198
731762
3675
Dagobah gezegeninden Tatooine'ye
yolculuk yapan insanlar görürseniz,
12:27
think about what it really meansanlamına geliyor to have
people spreadYAYILMIŞ out so faruzak.
199
735461
5490
dört bir yana insanların bu denli saçılmış
olmasının ne anlama geldiğini düşünün.
12:32
What it meansanlamına geliyor in termsşartlar
of the distancesmesafeler betweenarasında them,
200
740975
3062
Aralarındaki maddesel mesafe açısından,
12:36
how they will startbaşlama to feel
separateayrı from eachher other
201
744061
3820
birbirlerine karşı nasıl
uzak hissedecekleri
12:39
and just the logisticsLojistik of the time.
202
747905
3224
ve yaşayacakları zaman
karmaşası açısından.
12:43
We have not sentgönderilen people
to MarsMars yethenüz, but we hopeumut to.
203
751937
4552
Henüz Mars'a insan göndermedik
ama umuyoruz.
12:48
And betweenarasında companiesşirketler like SpaceXSpaceX and NASANASA
204
756513
3839
SpaceX ve NASA ve diğer tüm uluslararası
12:52
and all of the internationalUluslararası
spaceuzay agenciesajanslar of the worldDünya,
205
760376
3489
uzay ajansları ile birlikte bunu
12:55
we hopeumut to do that
in the nextSonraki fewaz decadeson yıllar.
206
763889
3767
önümüzdeki birkaç on
yılda yapmayı bekliyoruz.
12:59
So soonyakında we will have people on MarsMars,
and we trulygerçekten will be multi-planetaryçok gezegen.
207
767680
5825
Yakın bir zamanda Mars'ta insanlar olacak
ve gerçekten çok-gezegenli olacağız.
13:06
And the younggenç boyoğlan or the younggenç girlkız
208
774000
2412
Mars'a gidecek o genç kız veya oğlan
13:08
who will be going to MarsMars could be
in this audienceseyirci or listeningdinleme todaybugün.
209
776436
7000
bugün bu sahnedekilerden
veya izleyicilerden biri olabilir.
13:16
I have wanted to work at JPLJPL
on these missionsmisyonlar sincedan beri I was 14 yearsyıl oldeski
210
784201
5602
14 yaşından beri JPL'de bu görevler
üzerine çalışmak istedim
13:21
and I am privilegedayrıcalıklı to be a partBölüm of it.
211
789827
2222
ve bunun parçası olduğum
için şükran duyuyorum.
13:24
And this is a remarkabledikkat çekici time
in the spaceuzay programprogram,
212
792073
4054
Uzay programında muazzam bir dönemdeyiz
13:28
and we are all in this journeyseyahat togetherbirlikte.
213
796151
3174
ve hepimiz bu yolculuğun bir parçasıyız.
13:31
So the nextSonraki time you think
you don't have enoughyeterli time in your day,
214
799349
5211
Bir daha gün içerisinde zaman yetersiz
geliyormuş gibi hissedersen,
13:36
just rememberhatırlamak, it's all a mattermadde
of your EarthlyDünyevi perspectiveperspektif.
215
804584
4778
bunun tamamen senin Dünyevi
bakış açınla alakalı olduğunu hatırla.
Teşekkürler.
13:41
Thank you.
216
809386
1151
(Alkışlar)
13:42
(ApplauseAlkış)
217
810561
4114
Translated by Esra Çakmak
Reviewed by Ramazan Şen

▲Back to top

ABOUT THE SPEAKER
Nagin Cox - Spacecraft operations engineer
Nagin Cox explores Mars as part of the team that operates NASA's rovers.

Why you should listen

Nagin Cox has been exploring since she decided as a teenager that she wanted to work at NASA's Jet Propulsion Laboratory. She was born in Bangalore, India, and grew up in Kansas City, Kansas, and Kuala Lumpur, Malaysia. Her experiences as a child in a Muslim household showed her how easily we separate ourselves based on gender, race or nationality, and it inspired her to do something that brings people together instead of dividing them. The Space Program helps the world "look up" and remember that we are one world. Thus, she has known from the time she was 14 years old that she wanted to work on missions of robotic space exploration.  

Cox realized her childhood dream and has been a spacecraft operations engineer at NASA/JPL for over 20 years. She has held leadership and system engineering positions on interplanetary robotic missions including the Galileo mission to Jupiter, the Mars Exploration Rovers, the Kepler exoplanet hunter, InSight and the Mars Curiosity Rover.

In 2015, Cox was honored as the namesake for Asteroid 14061 by its discovers. She has also received the NASA Exceptional Service Medal and two NASA Exceptional Achievement Medals. She is a U.S. Department of State STEM Speaker and has spoken to audiences around the world on the stories of the people behind the missions. She has also served on Cornell University’s President's Council for Cornell Women.

Before her time at JPL, Cox served for 6 years in the US Air Force including duty as a Space Operations Officer at NORAD/US Space Command. She holds engineering degrees from Cornell University and the Air Force Institute of Technology as well as a psychology degree from Cornell. (Sometimes she is not sure which one she uses more: the engineering degree or the psychology degree.)

Cox is currently a Tactical Mission Lead on the Curiosity Rover, and every day at NASA/JPL exploring space is as rewarding as the first. You can contact her at nagincox(at)outlook.com.

More profile about the speaker
Nagin Cox | Speaker | TED.com