ABOUT THE SPEAKER
Sam Richards - Sociologist
Sam Richards is a sociologist and teacher of the largest race relations course in the US. He argues that empathy is the core of sociology.

Why you should listen

Identifying himself as "an iconoclast from Toledo, Ohio," and identified by David Horowitz as one of the "101 Most Dangerous Academics in America," Sam Richards is one of the most provocative, and popular, sociology teachers in the country. Every year 725 students at Penn State University take his course on race and ethnic relations, where he attacks, with humor and courage, questions most would choose to avoid.

He is also the founder of the World in Conversation project. Every year, more than 7,000 students participate in its mission is to create a conscious dialogue around the politically incorrect thoughts of the participants, bringing them out in the open for inspection.

More profile about the speaker
Sam Richards | Speaker | TED.com
TEDxPSU

Sam Richards: A radical experiment in empathy

Sam Richards: Radykalny eksperyment dotyczący zjawiska empatii.

Filmed:
1,762,213 views

Prowadząc swoją amerykańską publiczność, krok po kroku, przez swój eksperyment podczas TEDxPSU, socjolog Sam Richards stara się zrealizować nieprzeciętny cel: sprawić by jego słuchacze potrafili zrozumieć - nie zaakceptować ale zrozumieć - motywacje kierujące irackim rebeliantem. I patrząc na to z szerszej perspektywy, nakłania do zastanowienia się czy ktokolwiek może tak naprawdę wykazywać się empatią względem innych.
- Sociologist
Sam Richards is a sociologist and teacher of the largest race relations course in the US. He argues that empathy is the core of sociology. Full bio

Double-click (or triple-click) the English transcript below to play the video.

00:15
My studentsstudenci oftenczęsto askzapytać me,
0
0
3000
Moi studenci często zadają mi pytania:
00:18
"What is sociologysocjologia?"
1
3000
2000
"Czym jest socjologia?"
00:20
And I tell them, "It's the studybadanie
2
5000
2000
Odpowiadam, że to badanie
00:22
of the way in whichktóry humanczłowiek beingsIstoty
3
7000
2000
sposobu, w jaki ludzie
00:24
are shapedw kształcie by things that they don't see."
4
9000
3000
są kształtowani przez rzeczy, których nie widzą."
00:27
And they say, "So how can I be a sociologistsocjolog?
5
12000
4000
Pytają dalej: "Jak zostać socjologiem?
00:31
How can I understandzrozumieć those invisibleniewidzialny forcessiły?"
6
16000
2000
Jak rozumieć te niewidzialne siły?"
00:33
And I say, "EmpathyEmpatii.
7
18000
2000
A ja odpowiadam: "Poprzez empatię.
00:35
StartPoczątek with empathyempatia.
8
20000
2000
Zacznij od empatii.
00:37
It all beginszaczyna się with empathyempatia.
9
22000
3000
Wszystko się od niej zaczyna.
00:40
Take yourselfsiebie out of your shoesbuty,
10
25000
2000
Zrezygnuj ze swojego punktu widzenia
00:42
put yourselfsiebie into the shoesbuty of anotherinne personosoba."
11
27000
2000
i postaw się w czyjejś sytuacji."
00:44
Here, I'll give you an exampleprzykład.
12
29000
3000
Podam wam przykład.
00:47
So I imaginewyobrażać sobie my life:
13
32000
2000
Wyobrażam sobie moje własne życie,
00:49
if a hundredsto yearslat agotemu
14
34000
2000
tak jakby sto lat temu
00:51
ChinaChiny had been the mostwiększość powerfulpotężny nationnaród in the worldświat
15
36000
2000
Chińczycy byli najpotężniejszym narodem na świecie.
00:53
and they cameoprawa ołowiana witrażu to the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa
16
38000
2000
I gdyby przybyli do Stanów Zjednoczonych
00:55
in searchszukanie of coalwęgiel,
17
40000
2000
w poszukiwaniu węgla.
00:57
and they founduznany it, and, in factfakt, they founduznany lots of it right here.
18
42000
3000
Wyobraźmy sobie, że znaleźli u nas węgiel, mnóstwo węgla.
01:00
And prettyładny soonwkrótce, they beganrozpoczął się shippingWysyłka  that coalwęgiel,
19
45000
3000
I szybko zaczęli go wysyłać
01:03
tonton by tonton,
20
48000
2000
tona za toną,
01:05
railszyna carsamochód by railszyna carsamochód, boatloadboatload by boatloadboatload,
21
50000
3000
wagon za wagonem, statek za statkiem
01:08
back to ChinaChiny and elsewheregdzie indziej around the worldświat.
22
53000
4000
z powrotem do Chin i na cały świat.
01:12
And they got fabulouslybajecznie wealthyzamożny in doing so.
23
57000
3000
I niezmiernie się na tym wzbogacili.
01:15
And they builtwybudowany beautifulpiękny citiesmiasta
24
60000
2000
Zbudowali przepiękne miasta,
01:17
all powerednapędzany on that coalwęgiel.
25
62000
4000
zasilane tym właśnie węglem.
01:22
And back here in the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa,
26
67000
3000
W tym samym czasie w Stanach Zjednoczonych,
01:25
we saw economicgospodarczy despairrozpacz, deprivationpozbawienie.
27
70000
2000
mieliśmy zapaść ekonomiczną i ubóstwo.
01:27
This is what I saw.
28
72000
2000
Widzę to w wyobraźni.
01:29
I saw people strugglingwalczy to get by,
29
74000
3000
Widzę ludzi walczących o przeżycie,
01:32
not knowingporozumiewawczy what was what and what was nextNastępny.
30
77000
3000
nie wiedzących co robić i co się stanie za chwilę.
01:35
And then I askedspytał myselfsiebie the questionpytanie.
31
80000
2000
Zadałem więc sobie pytanie:
01:37
I say, "How'sJak w it possiblemożliwy that we could be so poorubogi here in the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa,
32
82000
3000
"Jak to możliwe, że my jesteśmy tak biedni tutaj w Stanach Zjednoczonych,
01:40
because the coalwęgiel is suchtaki a wealthyzamożny resourceratunek,
33
85000
2000
skoro węgiel jest tak wartościowy,
01:42
it's so much moneypieniądze?"
34
87000
2000
przecież to tyle pieniędzy?"
01:44
And I realizedrealizowany,
35
89000
2000
I zrozumiałem,
01:46
because the ChineseChiński ingratiatedingratiated themselvessami
36
91000
3000
że Chińczycy wkradli się w łaski
01:49
with a smallmały rulingorzeczenie classklasa here in the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa
37
94000
3000
naszej klasy rządzącej tutaj w Stanach Zjednoczonych,
01:52
who stoleUkradłem all of that moneypieniądze and all of that wealthbogactwo for themselvessami.
38
97000
4000
która ukradła te wszystkie pieniądze i to całe bogactwo dla siebie.
01:56
And the restodpoczynek of us, the vastogromny majoritywiększość of us,
39
101000
2000
Przez co reszta z nas, znacząca większość,
01:58
struggleborykać się to get by.
40
103000
2000
musi walczyć o byt.
02:00
And the ChineseChiński gavedał this smallmały rulingorzeczenie eliteelita
41
105000
3000
Co więcej, Chińczycy wyposażyli tę małą elitę rządzących,
02:03
loadsmasa of militarywojskowy weaponsBronie and sophisticatedwyrafinowany technologytechnologia
42
108000
3000
w mnóstwo broni i zaawansowanej technologii,
02:06
in orderzamówienie to ensurezapewnić that people like me
43
111000
3000
by upewnić się, że ludzie tacy jak ja
02:09
would not speakmówić out againstprzeciwko this relationshipzwiązek.
44
114000
3000
nie będą śmieli przeciwstawiać się temu układowi.
02:13
Does this sounddźwięk familiarznajomy?
45
118000
3000
Przypomina wam to coś?
02:16
And they did things like trainpociąg AmericansAmerykanie
46
121000
2000
Dodatkowo szkolili Amerykanów,
02:18
to help protectochraniać the coalwęgiel.
47
123000
2000
by pomagali im ochraniać zasoby węgla.
02:20
And everywherewszędzie, were symbolssymbolika of the ChineseChiński --
48
125000
3000
Wszędzie, pełno było chińskich symboli --
02:23
everywherewszędzie, a constantstały reminderprzypomnienie.
49
128000
3000
były wszędzie, nie pozwalając nam zapomnieć.
02:26
And back in ChinaChiny,
50
131000
2000
A w samych Chinach,
02:28
what do they say in ChinaChiny?
51
133000
2000
co mówiliby w Chinach?
02:30
Nothing. They don't talk about us. They don't talk about the coalwęgiel.
52
135000
3000
Absolutnie nic. Nie rozmawialiby o nas. Nie rozmawialiby o węglu.
02:33
If you askzapytać them,
53
138000
2000
Gdyby ich zapytać,
02:35
they'lloni to zrobią say, "Well, you know the coalwęgiel, we need the coalwęgiel.
54
140000
2000
powiedzieliby: "Hmmm... węgiel, potrzebujemy węgla.
02:37
I mean, come on, I'm not going to turnskręcać down my thermostatTermostat.
55
142000
3000
Przecież, bez przesady, nie mamy zamiaru marznąc.
02:40
You can't expectoczekiwać that."
56
145000
3000
Nie możecie tego od nas oczekiwać."
02:43
And so I get angryzły, and I get pissedzalany,
57
148000
3000
Słysząc to, robię się zły i wkurzony,
02:46
as do lots of averageśredni people.
58
151000
2000
jak wielu zwykłych ludzi.
02:48
And we fightwalka back, and it getsdostaje really uglybrzydki.
59
153000
3000
Zaczynamy walczyć i sytuacja robi się naprawdę niewesoła.
02:51
And the ChineseChiński respondodpowiadać in a very uglybrzydki way.
60
156000
3000
Chińczycy reagują w ostry sposób.
02:55
And before we know it, they sendwysłać in the tanksczołgi
61
160000
3000
I zanim się spostrzeżemy, wysyłają czołgi
02:58
and then sendwysłać in the troopswojsko,
62
163000
2000
i żołnierzy,
03:00
and lots of people are dyingumierający,
63
165000
2000
i ginie mnóstwo ludzi,
03:02
and it's a very, very difficulttrudny situationsytuacja.
64
167000
5000
i sytuacja jest bardzo, bardzo trudna.
03:07
Can you imaginewyobrażać sobie what you would feel
65
172000
3000
Czy możecie wyobrazić sobie, co byście czuli,
03:10
if you were in my shoesbuty?
66
175000
2000
gdybyście byli na moim miejscu?
03:12
Can you imaginewyobrażać sobie walkingpieszy out of this buildingbudynek
67
177000
3000
Czy możecie wyobrazić sobie, że wychodzicie z budynku,
03:15
and seeingwidzenie a tankczołg sittingposiedzenie out there
68
180000
2000
a na zewnątrz stoi czołg
03:17
or a truckciężarówka fullpełny of soldiersżołnierski?
69
182000
3000
lub ciężarówka pełna żołnierzy?
03:20
And just imaginewyobrażać sobie what you would feel.
70
185000
2000
Wyobraźcie sobie, co byście czuli.
03:22
Because you know why they're here, and you know what they're doing here.
71
187000
3000
Bo wiecie, dlaczego tu są i co tutaj robią.
03:25
And you just feel the angergniew and you feel the fearstrach.
72
190000
4000
Po prostu poczujecie złość i strach.
03:29
If you can, that's empathyempatia -- that's empathyempatia.
73
194000
3000
Jeśli potraficie - to właśnie jest empatia... to empatia.
03:32
You've left your shoesbuty, and you've stoodstał in minekopalnia.
74
197000
3000
Postawiliście się w mojej sytuacji.
03:35
And you've got to feel that.
75
200000
2000
I poczuliście to co ja.
03:37
Okay, so that's the warmciepły up.
76
202000
2000
OK, to była rozgrzewka.
03:39
That's the warmciepły up.
77
204000
2000
Tylko rozgrzewka.
03:41
Now we're going to have
78
206000
2000
Teraz przeprowadzimy
03:43
the realreal radicalrodnik experimenteksperyment.
79
208000
2000
naprawdę drastyczny eksperyment.
03:45
And so for the remainderreszta of my talk, what I want you to do
80
210000
3000
Chciałbym więc, żebyście do końca mojego wystąpienia
03:48
is put yourselvessię in the shoesbuty
81
213000
2000
postawili się na miejscu
03:50
of an ordinaryzwykły ArabEmiraty MuslimMuzułmanin
82
215000
3000
zwykłego arabskiego muzułmanina,
03:53
livingżycie in the MiddleŚrodkowy EastWschód --
83
218000
2000
żyjącego na Bliskim Wschodzie,
03:55
in particularszczególny, in IraqIrak.
84
220000
3000
dokładniej - w Iraku.
03:59
And so to help you,
85
224000
2000
Żeby było łatwiej -
04:01
perhapsmoże you're a memberczłonek of this middleśrodkowy classklasa familyrodzina in BaghdadBagdad --
86
226000
4000
jesteście członkiem rodziny należącej do klasy średniej i mieszkacie w Bagdadzie...
04:05
and what you want is the bestNajlepiej for your kidsdzieciaki.
87
230000
3000
i chcecie, by waszym dzieciom było jak najlepiej.
04:08
You want your kidsdzieciaki to have a better life.
88
233000
2000
Chcecie, by wasze dzieci wiodły lepsze życie.
04:10
And you watch the newsAktualności, you payzapłacić attentionUwaga,
89
235000
2000
Oglądacie wiadomości, jesteście uważni,
04:12
you readczytać the newspaperGazeta, you go down to the coffeeKawa shopsklep with your friendsprzyjaciele,
90
237000
3000
czytacie gazety, chodzicie z przyjaciółmi do baru kawowego
04:15
and you readczytać the newspapersgazety from around the worldświat.
91
240000
2000
i czytacie prasę z całego świata.
04:17
And sometimesczasami you even watch satellitesatelita,
92
242000
2000
Czasem nawet oglądacie telewizję satelitarną,
04:19
CNNCNN, from the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa.
93
244000
2000
CNN ze Stanów Zjednoczonych.
04:21
So you have a sensesens of what the AmericansAmerykanie are thinkingmyślący.
94
246000
2000
Więc macie pewne pojęcie, co myślą Amerykanie.
04:23
But really, you just want a better life for yourselfsiebie.
95
248000
3000
Ale tak naprawdę, chcecie tylko lepszego życia.
04:26
That's what you want.
96
251000
2000
Na tym wam zależy.
04:28
You're ArabEmiraty MuslimMuzułmanin livingżycie in IraqIrak.
97
253000
2000
Jesteście mieszkającym w Iraku arabskim muzułmaninem.
04:30
You want a better life for yourselfsiebie.
98
255000
2000
Chcecie, by wasze życie było lepsze.
04:32
So here, let me help you.
99
257000
2000
Jeszcze trochę wam pomogę.
04:34
Let me help you with some things
100
259000
2000
Powiem wam kilka rzeczy,
04:36
that you mightmoc be thinkingmyślący.
101
261000
2000
które prawdopodobnie sobie myślicie.
04:38
NumberNumer one: this incursionwtargnięcie into your landwylądować
102
263000
3000
Po pierwsze: ta inwazja na mój kraj
04:41
these pastprzeszłość 20 yearslat, and before,
103
266000
2000
przez ostatnie 20 lat i jeszcze wcześniej,
04:43
the reasonpowód anyonektokolwiek is interestedzainteresowany in your landwylądować, and particularlyszczególnie the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa,
104
268000
3000
i powód dla którego ktokolwiek jest nami zainteresowany, a szczególnie USA,
04:46
it's oilolej.
105
271000
2000
to z powodu ropy.
04:48
It's all about oilolej; you know that, everybodywszyscy knowswie that.
106
273000
3000
Wszystko z powodu ropy; ty to wiesz, wszyscy to wiedzą.
04:51
People here back in the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa know it's about oilolej.
107
276000
3000
Ludzie w Stanach też wiedzą, że chodzi o ropę.
04:54
It's because somebodyktoś elsejeszcze
108
279000
2000
A wszystko przez to, że ktoś inny
04:56
has a designprojekt for your resourceratunek.
109
281000
3000
ma plan względem twoich zasobów naturalnych.
04:59
It's your resourceratunek; it's not somebodyktoś else'sw przeciwnym razie.
110
284000
3000
One należą do ciebie, do nikogo innego.
05:02
It's your landwylądować; it's your resourceratunek.
111
287000
3000
To twoja ziemia, to twoje dobra.
05:05
SomebodyKtoś elsejeszcze has a designprojekt for it.
112
290000
2000
A ktoś inny ma względem nich plan.
05:07
And you know why they have a designprojekt?
113
292000
2000
A wiesz, czemu ten plan właściwie powstał?
05:09
You know why they have theirich eyesoczy setzestaw on it?
114
294000
2000
Czemu tak duża uwaga skupia się teraz na tobie?
05:11
Because they have an entireCały economicgospodarczy systemsystem
115
296000
2000
Bo ich cały system gospodarczy
05:13
that's dependentzależny on that oilolej --
116
298000
2000
jest zależny od tej ropy --
05:15
foreignobcy oilolej,
117
300000
2000
zagranicznej ropy.
05:17
oilolej from other partsCzęści of the worldświat that they don't ownwłasny.
118
302000
3000
Ropy z tych części świata, które do nich nie należą.
05:20
And what elsejeszcze do you think about these people?
119
305000
2000
I wiecie, co jeszcze myślicie o tych ludziach?
05:22
The AmericansAmerykanie, they're richbogaty.
120
307000
2000
Amerykanie są bogaci.
05:24
Come on, they liverelacja na żywo in bigduży housesdomy, they have bigduży carssamochody,
121
309000
2000
Przecież żyją w dużych domach, mają duże samochody,
05:26
they all have blondblond hairwłosy, blueniebieski eyesoczy, they're happyszczęśliwy.
122
311000
2000
mają blond włosy, niebieskie oczy, są szczęśliwi.
05:28
You think that. It's not trueprawdziwe, of coursekurs,
123
313000
2000
Tak właśnie myślisz. Oczywiście to nieprawda,
05:30
but that's the mediagłoska bezdźwięczna impressionwrażenie, and that's like what you get.
124
315000
3000
ale media tworzą taki obraz i właśnie tak to odbierasz.
05:33
And they have bigduży citiesmiasta,
125
318000
2000
I mają duże miasta,
05:35
and the citiesmiasta are all dependentzależny on oilolej.
126
320000
3000
i te miasta są zależne od ropy.
05:39
And back home, what do you see?
127
324000
2000
A co widzisz na własnym podwórku?
05:41
PovertyUbóstwo, despairrozpacz, struggleborykać się.
128
326000
2000
Biedę, rozpacz, walkę z przeciwnościami.
05:43
Look, you don't liverelacja na żywo in a wealthyzamożny countrykraj.
129
328000
3000
Nie żyjesz w zamożnym państwie.
05:46
This is IraqIrak.
130
331000
3000
To Irak.
05:50
This is what you see.
131
335000
2000
To właśnie widzisz.
05:52
You see people strugglingwalczy to get by.
132
337000
2000
Widzisz ludzi, którzy z trudem dają radę przeżyć.
05:54
I mean, it's not easyłatwo; you see a lot of povertyubóstwo.
133
339000
2000
Nie żyje się lekko; widzisz mnóstwo biedy.
05:56
And you feel something about this.
134
341000
2000
I coś w związku z tym odczuwasz.
05:58
These people have designsprojekty for your resourceratunek,
135
343000
2000
Ci obcy ludzie mają plan względem naszych surowców,
06:00
and this is what you see?
136
345000
2000
a ty widzisz taką beznadzieję?
06:02
Something elsejeszcze you see that you talk about --
137
347000
2000
To coś innego, co zauważasz i o czym rozmawiasz --
06:04
AmericansAmerykanie don't talk about this, but you do.
138
349000
2000
Amerykanie o tym nie mówią, ale ty tak.
06:06
There's this thing, this militarizationmilitaryzacji of the worldświat,
139
351000
3000
To właśnie ta rzecz, militaryzacja świata,
06:09
and it's centeredwyśrodkowany right in the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa.
140
354000
2000
której centrum są właśnie w Stany Zjednoczone.
06:11
And the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa
141
356000
2000
Stany Zjednoczone
06:13
is responsibleodpowiedzialny for almostprawie one halfpół
142
358000
3000
są odpowiedzialne za prawie połowę
06:16
of the world'srecyrodycyjstwo diecystwo recyrodycyjstwo diecystwo recy sektorcy militarywojskowy spendingwydatki --
143
361000
2000
światowych wydatków na zbrojenia --
06:18
fourcztery percentprocent of the world'srecyrodycyjstwo diecystwo recyrodycyjstwo diecystwo recy sektorcy populationpopulacja.
144
363000
2000
a stanowią cztery procent globalnej populacji.
06:20
And you feel it; you see it everykażdy day.
145
365000
3000
Czujesz to i codziennie widzisz.
06:23
It's partczęść of your life.
146
368000
2000
To część twojego życia.
06:25
And you talk about it with your friendsprzyjaciele.
147
370000
2000
Rozmawiasz o tym z przyjaciółmi.
06:27
You readczytać about it.
148
372000
3000
Czytasz o tym.
06:30
And back when SaddamSaddam HusseinHussein was in powermoc,
149
375000
3000
Kiedy Saddam Hussein był przy władzy,
06:33
the AmericansAmerykanie didn't careopieka about his crimeszbrodnie.
150
378000
3000
Amerykanie nie przejmowali się jego zbrodniami.
06:36
When he was gassinggazowanie the KurdsKurdowie and gassinggazowanie IranIran,
151
381000
2000
Kiedy zagazował Kurdów i Irańczyków,
06:38
they didn't careopieka about it.
152
383000
2000
wcale się tym nie przejęli.
06:40
When oilolej was at stakestawka,
153
385000
2000
Jednak kiedy w grę wchodziła ropa,
06:42
somehowjakoś, suddenlynagle, things matteredliczyło się.
154
387000
4000
to zaczęło być dla nich ważne.
06:47
And what you see, something elsejeszcze,
155
392000
2000
Dostrzegasz też coś innego,
06:49
the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa,
156
394000
2000
że Stany Zjednoczone,
06:51
the hubcentrum of democracydemokracja around the worldświat,
157
396000
2000
centrum światowej demokracji,
06:53
they don't seemwydać się to really be
158
398000
2000
nie wydają się wcale
06:55
supportingwspieranie democraticdemokratyczny countrieskraje all around the worldświat.
159
400000
4000
wspierać demokracji na świecie.
06:59
There are a lot of countrieskraje, oil-producingnaftowy countrieskraje,
160
404000
3000
Liczne państwa, które produkują ropę,
07:02
that aren'tnie są very democraticdemokratyczny, but supportedutrzymany by the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa.
161
407000
3000
nie są zbytnio demokratyczne, a pomimo to są wspierane przez USA.
07:05
That's odddziwny.
162
410000
2000
To dziwne.
07:07
Oh, these incursionswtargnięcia, these two warswojny,
163
412000
3000
Cóż, te inwazje, te dwie wojny,
07:10
the 10 yearslat of sanctionssankcje,
164
415000
2000
te dziesięć lat sankcji,
07:12
the eightosiem yearslat of occupationzawód,
165
417000
4000
to osiem lat okupacji,
07:16
the insurgencypowstanie przeciw władzy that's been unleashedUnleashed on your people,
166
421000
3000
i powstanie, które spadło na twoich ludzi.
07:19
the tenskilkadziesiąt of thousandstysiące, the hundredssetki of thousandstysiące
167
424000
3000
I te setki tysięcy
07:22
of civiliancywil deathsśmierci,
168
427000
5000
zabitych cywilów,
07:27
all because of oilolej.
169
432000
3000
wszystko z powodu ropy.
07:30
You can't help but think that.
170
435000
2000
Trudno ci myśleć inaczej.
07:32
You talk about it.
171
437000
2000
Rozmawiasz o tym.
07:34
It's in the forefrontForefront of your mindumysł always.
172
439000
3000
Masz to zawsze w swojej głowie.
07:37
You say, "How is that possiblemożliwy?"
173
442000
3000
Mówisz: "Jak to możliwe?"
07:40
And this man, he's everykażdy man --
174
445000
3000
Że ten człowiek, zwyczajny człowiek --
07:43
your grandfatherDziadek, your unclewujek,
175
448000
2000
twój dziadek, twój wujek,
07:45
your fatherojciec, your sonsyn,
176
450000
2000
twój ojciec, twój syn,
07:47
your neighborsąsiad, your professorprofesor, your studentstudent.
177
452000
3000
twój sąsiad, twój nauczyciel, twój uczeń.
07:50
OnceRaz a life of happinessszczęście and joyradość
178
455000
3000
Kiedyś wiódł szczęśliwe i dobre życie,
07:53
and suddenlynagle, painból and sorrowsmutek.
179
458000
3000
i nagle jest pełen bólu i smutku.
07:56
EveryoneKażdy in your countrykraj
180
461000
3000
Każdy w twoim kraju
07:59
has been touchedwzruszony by the violenceprzemoc,
181
464000
3000
został dotknięty przemocą,
08:02
the bloodshedrozlew krwi, the painból,
182
467000
2000
przelewem krwi, bólem,
08:04
the horrorprzerażenie, everybodywszyscy.
183
469000
2000
koszmarem - każdy.
08:06
Not a singlepojedynczy personosoba in your countrykraj
184
471000
3000
Nie ma w twoim kraju osoby,
08:09
has not been touchedwzruszony.
185
474000
2000
której by to nie dotknęło.
08:11
But there's something elsejeszcze.
186
476000
2000
Lecz jest coś jeszcze.
08:13
There's something elsejeszcze about these people,
187
478000
2000
Wiesz o tych obcych ludziach coś więcej;
08:15
these AmericansAmerykanie who are there.
188
480000
2000
o Amerykanach, którzy są tutaj.
08:17
There's something elsejeszcze about them that you see -- they don't see themselvessami.
189
482000
3000
To coś, co ty widzisz, a czego oni nie dostrzegają.
08:20
And what do you see? They're ChristiansChrześcijanie.
190
485000
3000
Co takiego widzisz? To chrześcijanie.
08:23
They're ChristiansChrześcijanie.
191
488000
2000
To chrześcijanie.
08:25
They worshipkult the ChristianChrześcijańskie God, they have crosseskrzyże, they carrynieść BiblesBiblie.
192
490000
3000
Czczą chrześcijańskiego boga, mają krzyże, noszą Biblię.
08:28
TheirIch BiblesBiblie have a little insigniaInsygnia
193
493000
2000
Ich Biblie mają małe emblematy
08:30
that saysmówi "U.S. ArmyArmia" on them.
194
495000
3000
o treści: "Armia Stanów Zjednoczonych".
08:34
And theirich leadersprzywódcy, theirich leadersprzywódcy:
195
499000
3000
A ich przywódcy,
08:37
before they sendwysłać theirich sonssynowie and daughterscórki
196
502000
2000
zanim wyślą swoich synów i córki
08:39
off to warwojna in your countrykraj --
197
504000
2000
na wojnę w twoim kraju --
08:41
and you know the reasonpowód --
198
506000
2000
której powód znasz --
08:43
before they sendwysłać them off,
199
508000
2000
zanim ich wyślą,
08:45
they go to a ChristianChrześcijańskie churchkościół, and they praymodlić się to theirich ChristianChrześcijańskie God,
200
510000
2000
idą do chrześcijańskiego kościoła i modlą się do swojego chrześcijańskiego boga,
08:47
and they askzapytać for protectionochrona and guidancewskazówki from that god.
201
512000
3000
i proszą go o ochronę i wsparcie.
08:50
Why?
202
515000
2000
Po co?
08:52
Well, obviouslyoczywiście, when people dieumierać in the warwojna,
203
517000
4000
Cóż, kiedy ludzie giną na wojnie,
08:56
they are MuslimsMuzułmanie, they are IraqisIrakijczyków --
204
521000
2000
to oczywiście muzułmanie czy Irakijczycy --
08:58
they're not AmericansAmerykanie.
205
523000
2000
ale nie Amerykanie.
09:00
You don't want AmericansAmerykanie to dieumierać. ProtectOchrony our troopswojsko.
206
525000
3000
Nie chcesz, by Amerykanie ginęli. Bronisz naszych oddziałów.
09:03
And you feel something about that --
207
528000
2000
Coś jednak odczuwasz --
09:05
of coursekurs you do.
208
530000
2000
oczywiście, że to czujesz.
09:07
And they do wonderfulwspaniale things.
209
532000
2000
Oni robią wspaniałe rzeczy.
09:09
You readczytać about it, you hearsłyszeć about it.
210
534000
2000
Czytasz o nich, słyszysz o nich.
09:11
They're there to buildbudować schoolsszkoły and help people, and that's what they want to do.
211
536000
2000
Przybyli by budować szkoły i pomagać ludziom, i to właśnie chcą robić.
09:13
They do wonderfulwspaniale things, but they alsorównież do the badzły things,
212
538000
2000
Robią wspaniałe rzeczy, lecz również złe rzeczy,
09:15
and you can't tell the differenceróżnica.
213
540000
2000
i masz kłopot z ich rozróżnieniem.
09:17
And this guy, you get a guy like LtLt. GenGen. WilliamWilliam BoykinAA1.
214
542000
4000
Jak na przykład ten gość gen. broni William Boykin.
09:21
I mean, here'soto jest a guy who saysmówi that your God is a falsefałszywy God.
215
546000
3000
Facet twierdzi, że twój bóg, to fałszywy bóg.
09:24
Your God'sBoga an idolIdol; his God is the trueprawdziwe God.
216
549000
2000
Twój bóg to bożek, jego bóg jest prawdziwym bogiem.
09:26
The solutionrozwiązanie to the problemproblem in the MiddleŚrodkowy EastWschód, accordingwedług to him,
217
551000
3000
Rozwiązaniem problemu Bliskiego Wschodu, według niego,
09:29
is to convertkonwertować you all to ChristianityChrześcijaństwo --
218
554000
2000
jest nawrócić was wszystkich na chrześcijaństwo --
09:31
just get ridpozbyć się of your religionreligia.
219
556000
2000
pozbyć się waszej religii.
09:33
And you know that. AmericansAmerykanie don't readczytać about this guy.
220
558000
2000
Wiesz dobrze, że Amerykanie nie czytają o tym kolesiu.
09:35
They don't know anything about him, but you do.
221
560000
3000
Nic o nim nie wiedzą, ale ty wiesz.
09:38
You passprzechodzić it around. You passprzechodzić his wordssłowa around.
222
563000
2000
Powtarzasz jego słowa. Rozmawiasz o nich.
09:40
I mean this is seriouspoważny. You're afraidprzestraszony.
223
565000
3000
Bo to poważna sprawa.
09:43
He was one of the leadingprowadzący commandersdowódcy in the seconddruga invasioninwazja of IraqIrak.
224
568000
3000
On był jednym z dowódców drugiej inwazji na Irak.
09:46
And you're thinkingmyślący, "God, if this guy is sayingpowiedzenie that,
225
571000
3000
I myślisz sobie: "Boże, jeśli on to mówi,
09:49
then all the soldiersżołnierski mustmusi be sayingpowiedzenie that."
226
574000
2000
to wszyscy żołnierze muszą tak mówić".
09:51
And this wordsłowo here,
227
576000
2000
Albo inna wypowiedź:
09:53
GeorgeGeorge BushBush callednazywa this warwojna a crusadeKrucjata.
228
578000
2000
George Bush nazwał tę wojnę "krucjatą".
09:55
Man, the AmericansAmerykanie, they're just like, "AhAh, crusadeKrucjata.
229
580000
2000
Reakcja amerykanów: "A krucjata.
09:57
WhateverCokolwiek. I don't know."
230
582000
2000
Wszystko jedno. Nie wiem."
09:59
You know what it meansznaczy.
231
584000
2000
Wiesz co to znaczy.
10:01
It's a holyŚwięty warwojna againstprzeciwko MuslimsMuzułmanie.
232
586000
2000
To święta wojna przeciwko muzułmanom.
10:03
Look, invadenajechać, subdueujarzmić them, take theirich resourceszasoby.
233
588000
3000
Obserwacja, inwazja, ujarzmienie, przejęcie dóbr.
10:06
If they won'tprzyzwyczajenie submitZatwierdź, killzabić them.
234
591000
2000
Jeżeli nie dadzą się okiełznać, zabić ich.
10:08
That's what this is about.
235
593000
2000
I o to właśnie chodzi.
10:10
And you're thinkingmyślący, "My God, these ChristiansChrześcijanie are comingprzyjście to killzabić us."
236
595000
3000
I myślisz: "Mój boże, ci chrześcijanie chcą nas pozabijać."
10:13
This is frighteningprzerażający.
237
598000
2000
To przerażająca myśl.
10:15
You feel frightenedprzerażony. Of coursekurs you feel frightenedprzerażony.
238
600000
3000
Jesteś przerażony. Oczywiście, że jesteś przerażony.
10:18
And this man, TerryTerry JonesJones:
239
603000
3000
A ten człowiek, Terry Jones...
10:21
I mean here'soto jest a guy who wants to burnpalić się KoransKoranu, right?
240
606000
2000
On chce palić Koran.
10:23
And the AmericansAmerykanie: "AhAh, he's a knuckleheadKnucklehead.
241
608000
2000
Amerykanie mówią: "Ach, to tępak.
10:25
He's a formerbyły hotelhotel managermenedżer;
242
610000
2000
Były kierownik hotelu.
10:27
he's got three-dozentrzy - kilkanaście membersczłonków of his churchkościół."
243
612000
2000
Do jego kościoła należą ze trzy tuziny osób."
10:29
They laughśmiech him off. You don't laughśmiech him off.
244
614000
2000
Śmieją się z niego. Ty się z niego nie śmiejesz.
10:31
Because in the contextkontekst of everything elsejeszcze,
245
616000
2000
Ponieważ, biorąc pod uwagę wszystko inne,
10:33
all the piecessztuk fitdopasowanie.
246
618000
2000
elementy świetnie do siebie pasują.
10:35
I mean, of coursekurs, this is how AmericansAmerykanie take it,
247
620000
2000
Oczywiście, to jest podejście Amerykanów,
10:37
so people all over the MiddleŚrodkowy EastWschód, not just in your countrykraj,
248
622000
2000
więc ludzie na całym Bliskim Wschodzie, nie tylko w twoim kraju,
10:39
are protestingprotestować.
249
624000
2000
protestują.
10:41
"He wants to burnpalić się KoransKoranu, our holyŚwięty bookksiążka.
250
626000
2000
"On chce palić Koran, naszą świętą księgę.
10:43
These ChristiansChrześcijanie, who are these ChristiansChrześcijanie?
251
628000
2000
Ci chrześcijanie, kim oni są?
10:45
They're so evilzło, they're so mean --
252
630000
2000
Są tak bardzo źli, tak podli --
10:47
this is what they're about."
253
632000
2000
tylko o to im chodzi."
10:49
This is what you're thinkingmyślący as an ArabEmiraty MuslimMuzułmanin,
254
634000
2000
To właśnie myślisz będąc arabskim muzułmaninem
10:51
as an IraqiIracki.
255
636000
2000
i Irakijczykiem.
10:53
Of coursekurs you're going to think this.
256
638000
2000
Bez wątpienia będziesz tak myśleć.
10:55
And then your cousinkuzyn
257
640000
2000
A później twój kuzyn
10:57
saysmówi, "Hey cuzcuz, checkczek out this websitestronie internetowej.
258
642000
2000
mówi: "Stary, musisz zobaczyć tę stronę w sieci.
10:59
You've got to see this -- BibleBiblii BootBoot CampObóz.
259
644000
2000
Musisz to zobaczyć -- Bible Boot Camp.
11:01
These ChristiansChrześcijanie are nutsorzechy.
260
646000
2000
Ci chrześcijanie to świry.
11:03
They're trainingtrening theirich little kidsdzieciaki to be soldiersżołnierski for JesusJezusa.
261
648000
3000
Szkolą swoje małe dzieci na żołnierzy Jezusa.
11:06
And they take these little kidsdzieciaki and they runbiegać them throughprzez these things
262
651000
2000
Biorą te małe dzieci, każą im biegać po tych poligonach,
11:08
tilldo they teachnauczać them how to say, "SirSir, yes, sirPan,"
263
653000
2000
aż nauczą je krzyczeć "Tak jest, sir",
11:10
and things like grenadeGranat tosspodrzucenie and weaponsBronie careopieka and maintenancekonserwacja.
264
655000
3000
i tego jak rzucać granatami, jak dbać o broń i ją konserwować."
11:13
And go to the websitestronie internetowej.
265
658000
2000
I wchodzisz na ich stronę w sieci.
11:15
It saysmówi "U.S. ArmyArmia" right on it.
266
660000
2000
I widzisz tam "Armia Stanów Zjednoczonych".
11:17
I mean, these ChristiansChrześcijanie, they're nutsorzechy. How would they do this to theirich little kidsdzieciaki?"
267
662000
3000
"Ci chrześcijanie to wariaci. Jak można robić coś takiego swoim małym dzieciom?"
11:20
And you're readingczytanie this websitestronie internetowej.
268
665000
2000
Przeglądasz tę stronę.
11:22
And of coursekurs, ChristiansChrześcijanie back in the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa, or anybodyktoś,
269
667000
3000
A chrześcijanie w Stanach - czy w zasadzie ktokolwiek -
11:25
saysmówi, "AhAh, this is some little, tinymalutki churchkościół in the middleśrodkowy of nowherenigdzie."
270
670000
2000
mówią: "Ale to jakiś mały, nic nie znaczący kościółek w jakiejś kompletnej dziurze."
11:27
You don't know that.
271
672000
2000
Ale ty tego nie wiesz.
11:29
For you, this is like all ChristiansChrześcijanie.
272
674000
3000
Dla ciebie, wszyscy chrześcijanie są tacy.
11:32
It's all over the WebSieci Web, BibleBiblii BootBoot CampObóz.
273
677000
2000
Bible Boot Camp - w sieci jest tego pełno.
11:34
And look at this:
274
679000
2000
Spójrz jeszcze na to:
11:36
they even teachnauczać theirich kidsdzieciaki --
275
681000
2000
oni nawet szkolą swoje dzieci --
11:38
they trainpociąg them in the samepodobnie way the U.S. MarinesMarines trainpociąg.
276
683000
2000
szkolą je w ten sam sposób, jak szkoli się żołnierzy armii USA.
11:40
Isn't that interestingciekawy.
277
685000
2000
Prawda, że interesujące.
11:42
And it scaresprzeraża you, and it frightensstraszy you.
278
687000
2000
I to cię przeraża i niepokoi.
11:44
So these guys, you see them.
279
689000
2000
Widzisz właśnie takich ludzi.
11:46
You see, I, SamSam RichardsRichards, I know who these guys are.
280
691000
3000
Ale wiesz, ja, Sam Richards, wiem, kim są ci ludzie.
11:49
They're my studentsstudenci, my friendsprzyjaciele.
281
694000
2000
To moi studenci, moi przyjaciele.
11:51
I know what they're thinkingmyślący: "You don't know."
282
696000
2000
Wiem, co oni myślą: "Ty nie wiesz".
11:53
When you see them,
283
698000
2000
Ale kiedy ty ich widzisz,
11:55
they're something elsejeszcze, they're something elsejeszcze.
284
700000
3000
są dla ciebie kimś innym. [Chrześcijańscy najeźdźcy]
11:58
That's what they are to you.
285
703000
3000
Właśnie czymś takim.
12:01
We don't see it that way in the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa,
286
706000
3000
My w Stanach nie patrzymy na siebie w taki sposób,
12:04
but you see it that way.
287
709000
3000
jak ty nas widzisz.
12:09
So here.
288
714000
2000
Więc.
12:11
Of coursekurs, you got it wrongźle.
289
716000
2000
Oczywiście, źle nas zrozumiałeś.
12:13
You're generalizinguogólnianie. It's wrongźle.
290
718000
3000
Generalizujesz. A to jest złe.
12:16
You don't understandzrozumieć the AmericansAmerykanie.
291
721000
2000
Nie rozumiesz Amerykanów.
12:18
It's not a ChristianChrześcijańskie invasioninwazja.
292
723000
2000
To nie jest chrześcijańska inwazja.
12:20
We're not just there for oilolej; we're there for lots of reasonspowody.
293
725000
2000
Nie jesteśmy tutaj tylko dla ropy; jesteśmy tu z wielu powodów.
12:22
You have it wrongźle. You've missedbrakowało it.
294
727000
2000
Ale źle to zrozumiałeś. Umknęło ci to.
12:24
And of coursekurs, mostwiększość of you don't supportwsparcie the insurgencypowstanie przeciw władzy;
295
729000
3000
Oczywiście większość z was nie wspiera rebeliantów;
12:27
you don't supportwsparcie killingzabicie AmericansAmerykanie;
296
732000
2000
nie jesteś za zabijaniem Amerykanów;
12:29
you don't supportwsparcie the terroriststerroryści.
297
734000
2000
nie pomagasz terrorystom.
12:31
Of coursekurs you don't. Very fewkilka people do.
298
736000
2000
Oczywiście, że tego nie robisz. Mało kto tak robi.
12:33
But some of you do.
299
738000
3000
Ale niektórzy z was tak.
12:36
And this is a perspectiveperspektywiczny.
300
741000
3000
I jest to pewna perspektywa.
12:39
Okay, so now, here'soto jest what we're going to do.
301
744000
2000
Teraz zrobimy coś takiego.
12:41
StepKrok outsidena zewnątrz of your shoesbuty
302
746000
2000
Porzuć perspektywę Irakijczyka,
12:43
that you're in right now
303
748000
2000
którą przed chwilą przyjąłeś
12:45
and stepkrok back into your normalnormalna shoesbuty.
304
750000
2000
i popatrz ze swojej normalnego punktu widzenia.
12:47
So everyone'swszyscy back in the roompokój, okay.
305
752000
2000
Wszyscy wrócili już do tej sali, w porządku.
12:49
Now here comespochodzi the radicalrodnik experimenteksperyment.
306
754000
2000
Teraz czas na radykalny eksperyment.
12:51
So we're all back home.
307
756000
2000
Jesteśmy z powrotem w domu.
12:53
This photozdjęcie: this womankobieta,
308
758000
2000
Ta kobieta na zdjęciu,
12:55
man, I feel her.
309
760000
2000
odczuwam jej ból.
12:57
I feel her.
310
762000
2000
Czuję to.
12:59
She's my sistersiostra,
311
764000
2000
To moja siostra,
13:01
my wifeżona, my cousinkuzyn, my neighborsąsiad.
312
766000
3000
moja żona, moja kuzynka, moja sąsiadka.
13:04
She's anybodyktoś to me.
313
769000
2000
Jest dla mnie każdą kobietą.
13:06
These guys standingna stojąco there, everybodywszyscy in the photozdjęcie,
314
771000
2000
Ci ludzie, wszyscy na tym zdjęciu.
13:08
I feel this photozdjęcie, man.
315
773000
3000
Czuję ten ból.
13:11
So here'soto jest what I want you to do.
316
776000
2000
Zróbmy więc coś takiego.
13:13
Let's go back to my first exampleprzykład of the ChineseChiński.
317
778000
3000
Wróćmy do mojego pierwszego przykładu z Chińczykami.
13:17
So I want you to go there.
318
782000
2000
Wyobraźmy to sobie.
13:19
So it's all about coalwęgiel, and the ChineseChiński are here in the UnitedStany Zjednoczone StatesPaństwa.
319
784000
3000
Chodzi o węgiel i Chińczycy są tutaj w USA.
13:22
And what I want you to do is pictureobrazek her as a ChineseChiński womankobieta
320
787000
2000
Chcę byście wyobrazili sobie, że na tym zdjęciu jest Chinka,
13:24
receivingodbieranie a ChineseChiński flagFlaga
321
789000
3000
otrzymująca chińską flagę,
13:27
because her lovedkochany one has diedzmarły in AmericaAmeryka
322
792000
3000
ponieważ jej syn zginął w Ameryce
13:30
in the coalwęgiel uprisingpowstanie.
323
795000
2000
w czasie węglowej rebelii.
13:32
And the soldiersżołnierski are ChineseChiński,
324
797000
2000
A żołnierze, to Chińczycy;
13:34
and everybodywszyscy elsejeszcze is ChineseChiński.
325
799000
2000
wszyscy na zdjęciu to Chińczycy.
13:36
As an AmericanAmerykański, how do you feel about this pictureobrazek?
326
801000
3000
Jako Amerykanie, co czujecie patrząc na to zdjęcie?
13:41
What do you think about that scenescena?
327
806000
3000
Co myślicie o tej scenie?
13:46
Okay, try this. BringPrzynieść it back.
328
811000
2000
Wróćcie do rzeczywistości.
13:48
This is the scenescena here.
329
813000
2000
Sytuacja jest taka.
13:50
It's an AmericanAmerykański, AmericanAmerykański soldiersżołnierski,
330
815000
2000
To Amerykanin, Amerykańscy żołnierze,
13:52
AmericanAmerykański womankobieta who lostStracony her lovedkochany one
331
817000
2000
Amerykanka, która straciła na Bliskim Wschodzie - w Iraku lub Afganistanie -
13:54
in the MiddleŚrodkowy EastWschód -- in IraqIrak or AfghanistanAfganistan.
332
819000
3000
kogoś, kogo kochała.
13:57
Now, put yourselfsiebie in the shoesbuty,
333
822000
2000
A teraz znowu wyobraźcie to sobie inaczej,
13:59
go back to the shoesbuty
334
824000
2000
wróćcie do perspektywy
14:01
of an ArabEmiraty MuslimMuzułmanin livingżycie in IraqIrak.
335
826000
3000
arabskiego muzułmanina, mieszkającego w Iraku.
14:05
What are you feelinguczucie and thinkingmyślący
336
830000
3000
Co czujecie i myślicie
14:08
about this photozdjęcie,
337
833000
2000
na temat tego zdjęcia,
14:10
about this womankobieta?
338
835000
3000
o tej kobiecie?
14:20
Okay,
339
845000
2000
Dobrze.
14:22
now followśledzić me on this,
340
847000
2000
Teraz słuchajcie uważnie,
14:24
because I'm takingnabierający a bigduży riskryzyko here.
341
849000
2000
bo podejmuję spore ryzyko.
14:26
And so I'm going to inviteZapraszam you to take a riskryzyko with me.
342
851000
3000
I chciałbym byście podjęli je razem ze mną.
14:29
These gentlemenpanowie here, they're insurgentspowstańców.
343
854000
2000
Ci panowie tutaj, to rebelianci.
14:31
They were caughtzłapany by the AmericanAmerykański soldiersżołnierski,
344
856000
2000
Zostali złapani przez amerykańskich żołnierzy,
14:33
tryingpróbować to killzabić AmericansAmerykanie.
345
858000
2000
kiedy próbowali zabijać Amerykanów.
14:35
And maybe they succeededudało się. Maybe they succeededudało się.
346
860000
3000
Możliwe, że im się udało kogoś zabić.
14:38
Put yourselfsiebie in the shoesbuty
347
863000
2000
Postawcie się na miejscu
14:40
of the AmericansAmerykanie who caughtzłapany them.
348
865000
4000
Amerykanów, którzy ich złapali.
14:44
Can you feel the ragewściekłość?
349
869000
2000
Czujecie tę wściekłość?
14:46
Can you feel that you just want to take these guys
350
871000
2000
Czujecie, że po prostu chwycilibyście ich,
14:48
and wringukręcić theirich necksszyje?
351
873000
2000
żeby ukręcić im łby?
14:50
Can you go there?
352
875000
2000
Możecie to poczuć?
14:52
It shouldn'tnie powinien be that difficulttrudny.
353
877000
2000
Nie powinno to być zbyt trudne.
14:54
You just -- oh, man.
354
879000
3000
Chcecie po prostu -- ...
14:59
Now, put yourselfsiebie in theirich shoesbuty.
355
884000
4000
A teraz postawcie się na ich miejscu.
15:05
Are they brutalbrutalny killersKillers
356
890000
2000
Czy to brutalni mordercy,
15:07
or patrioticpatriotyczny defendersobrońcy?
357
892000
3000
czy patriotyczni obrońcy?
15:10
WhichCo one?
358
895000
2000
Kim są?
15:13
Can you feel theirich angergniew,
359
898000
3000
Czy czujecie ich złość,
15:16
theirich fearstrach,
360
901000
2000
ich strach,
15:18
theirich ragewściekłość
361
903000
2000
ich wściekłość
15:20
at what has happenedstało się in theirich countrykraj?
362
905000
2000
za to co stało się z ich krajem?
15:22
Can you imaginewyobrażać sobie
363
907000
2000
Czy możecie wyobrazić sobie,
15:24
that maybe one of them in the morningranek
364
909000
3000
że być może rano jeden z nich
15:27
bentgięte down to theirich childdziecko and huggedprzytulił theirich childdziecko
365
912000
3000
pochylił się nad swoim dzieckiem, przytulił je
15:30
and said, "DearSzanowni Państwo, I'll be back laterpóźniej.
366
915000
4000
i powiedział: "Mały, wrócę później.
15:34
I'm going out to defendbronić your freedomwolność, your liveszyje.
367
919000
3000
Idę bronić twojej wolności, twojego życia.
15:37
I'm going out to look out for us,
368
922000
4000
Wychodzę walczyć za nas,
15:41
the futureprzyszłość of our countrykraj."
369
926000
2000
za przyszłość naszego kraju."
15:43
Can you imaginewyobrażać sobie that?
370
928000
2000
Możecie to sobie wyobrazić?
15:45
Can you imaginewyobrażać sobie sayingpowiedzenie that?
371
930000
3000
Możesz wyobrazić sobie powiedzenie czegoś takiego?
15:48
Can you go there?
372
933000
3000
Możesz tam być?
15:52
What do you think they're feelinguczucie?
373
937000
3000
Co oni, według was, czują?
16:02
You see, that's empathyempatia.
374
947000
2000
To jest empatia.
16:04
It's alsorównież understandingzrozumienie.
375
949000
3000
Ale również zrozumienie.
16:07
Now, you mightmoc askzapytać,
376
952000
2000
Możecie mnie zapytać:
16:09
"Okay, SamSam, so why do you do this sortsortować of thing?
377
954000
3000
"Ok, Sam, po co robisz coś takiego?
16:12
Why would you use this exampleprzykład of all examplesprzykłady?"
378
957000
2000
Czemu ten przykład, ze wszystkich możliwych przykładów?"
16:14
And I say, because ... because.
379
959000
3000
A ja odpowiem, dlatego, że ...
16:17
You're alloweddozwolony to hatenienawidzić these people.
380
962000
2000
Wolno wam nienawidzić tych ludzi.
16:19
You're alloweddozwolony to just hatenienawidzić them
381
964000
3000
Wolno wam po prostu ich nienawidzić
16:22
with everykażdy fiberwłókno of your beingistota.
382
967000
2000
każdą komórką waszego ciała.
16:24
And if I can get you
383
969000
2000
I jeśli ja zdołam postawić was
16:26
to stepkrok into theirich shoesbuty
384
971000
2000
na ich miejscu
16:28
and walkspacerować an inchcal,
385
973000
2000
i żyć ich życiem,
16:30
one tinymalutki inchcal,
386
975000
2000
choćby przez chwilę
16:32
then imaginewyobrażać sobie the kinduprzejmy of sociologicalsocjologiczne analysisanaliza
387
977000
3000
to wyobraźcie sobie jakie inne socjologiczne analizy
16:35
that you can do in all other aspectsaspekty of your life.
388
980000
4000
możecie zrobić w odniesieniu do innych aspektów życia.
16:39
You can walkspacerować a mileMila
389
984000
2000
Możecie zrobić ogromny krok
16:41
when it comespochodzi to understandingzrozumienie
390
986000
2000
jeśli chodzi o zrozumienie
16:43
why that person'sosoby drivingnapędowy 40 milesmile perza hourgodzina
391
988000
3000
czemu ktoś jedzie 40 mil na godzinę
16:46
in the passingprzechodzący laneLane,
392
991000
3000
pasem do wyprzedzania,
16:49
or your teenagenastoletni sonsyn,
393
994000
2000
lub swojego nastoletniego syna,
16:51
or your neighborsąsiad who annoysdrażni you
394
996000
2000
lub waszego sąsiada, który wkurza was
16:53
by cuttingtnący his lawntrawnik on SundayNiedziela morningso poranku.
395
998000
2000
kosząc swoją trawę w niedzielny poranek.
16:55
WhateverCokolwiek it is, you can go so fardaleko.
396
1000000
3000
Niezależnie co to jest, możecie to zrobić.
16:58
And this is what I tell my studentsstudenci:
397
1003000
2000
To właśnie mówię moim studentom:
17:00
stepkrok outsidena zewnątrz of your tinymalutki, little worldświat.
398
1005000
4000
wyjdźcie ze swojego małego, ograniczonego świata
17:04
StepKrok insidewewnątrz of the tinymalutki, little worldświat
399
1009000
2000
i wstąpcie do małego, ograniczonego świata
17:06
of somebodyktoś elsejeszcze.
400
1011000
2000
kogoś innego.
17:08
And then do it again and do it again and do it again.
401
1013000
4000
I róbcie to znowu, i znowu, i znowu.
17:12
And suddenlynagle all these tinymalutki, little worldsświaty,
402
1017000
2000
Aż nagle te wszystkie małe, ograniczone światy,
17:14
they come togetherRazem in this complexzłożony websieć.
403
1019000
2000
połączą się w tą złożoną sieć.
17:16
And they buildbudować a bigduży, complexzłożony worldświat.
404
1021000
3000
Tworząc wielki, skomplikowany świat.
17:19
And suddenlynagle, withoutbez realizingzrealizowanie it,
405
1024000
2000
I wtedy nagle, bez uświadomienia sobie tego,
17:21
you're seeingwidzenie the worldświat differentlyróżnie.
406
1026000
3000
zobaczycie świat w nowy sposób.
17:24
Everything has changedzmienione.
407
1029000
2000
Wszystko się zmieniło.
17:26
Everything in your life has changedzmienione.
408
1031000
2000
Wszystko w waszym życiu się zmieniło.
17:28
And that's, of coursekurs, what this is about.
409
1033000
3000
I o to dokładnie chodzi.
17:31
AttendUczestniczyć w to other liveszyje,
410
1036000
3000
Przyjrzyjcie się życiu innych,
17:34
other visionswizje.
411
1039000
2000
innym światopoglądom.
17:36
Listen to other people,
412
1041000
2000
Słuchajcie innych ludzi,
17:38
enlightenoświecić ourselvesmy sami.
413
1043000
3000
uświadamiajcie to sobie.
17:41
I'm not sayingpowiedzenie
414
1046000
2000
Nie mówię,
17:43
that I supportwsparcie the terroriststerroryści in IraqIrak,
415
1048000
2000
że popieram terrorystów w Iraku,
17:45
but as a sociologistsocjolog,
416
1050000
2000
lecz jako socjolog,
17:47
what I am sayingpowiedzenie
417
1052000
2000
chcę powiedzieć,
17:49
is I understandzrozumieć.
418
1054000
3000
że ich rozumiem.
17:53
And now perhapsmoże -- perhapsmoże -- you do too.
419
1058000
4000
I może teraz i wy też rozumiecie.
17:57
Thank you.
420
1062000
2000
Dziękuję.
17:59
(ApplauseAplauz)
421
1064000
2000
(Oklaski)
Translated by Jaroslaw Kuczysnki
Reviewed by M. Szpil

▲Back to top

ABOUT THE SPEAKER
Sam Richards - Sociologist
Sam Richards is a sociologist and teacher of the largest race relations course in the US. He argues that empathy is the core of sociology.

Why you should listen

Identifying himself as "an iconoclast from Toledo, Ohio," and identified by David Horowitz as one of the "101 Most Dangerous Academics in America," Sam Richards is one of the most provocative, and popular, sociology teachers in the country. Every year 725 students at Penn State University take his course on race and ethnic relations, where he attacks, with humor and courage, questions most would choose to avoid.

He is also the founder of the World in Conversation project. Every year, more than 7,000 students participate in its mission is to create a conscious dialogue around the politically incorrect thoughts of the participants, bringing them out in the open for inspection.

More profile about the speaker
Sam Richards | Speaker | TED.com