English-Video.net comment policy

The comment field is common to all languages

Let's write in your language and use "Google Translate" together

Please refer to informative community guidelines on TED.com

TED2010

Bill Gates: Innovating to zero!

બીલ ગેટ્સ -ઉર્જા વિષે : શૂન્ય સુધીના સંશોધનો !

Filmed:
4,690,269 views

ટેડ ૨૦૧૦ માં બીલ ગેટ્સ વિશ્વ ઉર્જા ભવિષ્ય માટેના તેમના સ્વપ્નને રજુ કરે છે. તેઓ કહે છે પૃથ્વી પર આવનારી આપત્તિથી બચવા કોઈ ચમત્કારની જરુર છે. તેઓ સમજાવે છે કે શા માટે તેઓ એક અલગ જ પ્રકારના અણુમથક ની તરફેણ કરે છે. અનિવાર્ય લક્ષ ? શુન્ય કાર્બન સ્ત્રાવ ૨૦૫૦ સુધીમાં.

- Philanthropist
A passionate techie and a shrewd businessman, Bill Gates changed the world while leading Microsoft to dizzying success. Now he's doing it again with his own style of philanthropy and passion for innovation. Full bio

I'm going to talk today about energy and climate.
હું આજે ઉર્જા અને વાતાવરણ વિષે વાત કરવા જઈ રહ્યો છું .
00:16
And that might seem a bit surprising because
આ થોડું આશ્ચર્ય જન્માવે તેવું લાગે ,કેમકે
00:20
my full-time work at the Foundation is mostly about vaccines and seeds,
સંસ્થામાં મારું મુખ્યતયા કાર્યક્ષેત્ર રસીકરણ તેમજ બિયારણને લગતું રહે છે ;
00:22
about the things that we need to invent and deliver
એવું ક્ષેત્ર કે જેમાં આપણે સંશોધનો કરતાં રહી એ સઘળું
00:27
to help the poorest two billion live better lives.
અતિ ગરીબ એવા બસો કરોડ લોકો સુધી પહોચાડવાનું છે ,તેમના જીવનને બેહતર બનાવવા કાજે.
00:30
But energy and climate are extremely important to these people --
પરંતુ ઉર્જા તેમજ વાતાવરણ, એ પણ આ લોકો માટે અતિ મહત્વના છે .
00:35
in fact, more important than to anyone else on the planet.
ખરું પૂછો તો પૃથ્વી પર બીજા કોઈને પણ હોય તેથીય વધુ મહત્વના .
00:40
The climate getting worse means that many years, their crops won't grow:
વાતાવરણના બગડવાની સીધી અસર એમના ખેતીના પાક પર વર્ષો સુધી થતી રહેશે .
00:45
There will be too much rain, not enough rain,
કાં તો ખુબ વરસાદ થશે કે પછી અપૂરતો .
00:50
things will change in ways
બધુજ એ રીતે બદલાતું જશે કે
00:53
that their fragile environment simply can't support.
નબળું પડતું વાતાવરણ ક્યાંય સહાયરૂપ નહીં બની શકે .
00:55
And that leads to starvation, it leads to uncertainty, it leads to unrest.
બલકે આ તો ભૂખમરો,અનિશ્ચતતા અને તણાવ તરફ દોરી જશે.
00:59
So, the climate changes will be terrible for them.
આમ વાતાવરણ માં બદલાવ તેમને માટે ભયાનક સાબિત થશે .
01:04
Also, the price of energy is very important to them.
વળી, ઉર્જાની ચૂકવવી પડતી કિંમત તેમને માટે અગત્યની બાબત છે.
01:08
In fact, if you could pick just one thing to lower the price of,
હકીકતે ,ગરીબી ઓછી કરવાને થઈને જો કોઈ એક વસ્તુની કિંમત ઘટાડવાની આવે
01:11
to reduce poverty, by far you would pick energy.
તો મોટે ભાગે તમે ઉર્જાની પસંદગી કરો.
01:14
Now, the price of energy has come down over time.
હવે, ઉર્જાની કિંમત તો સમયની સાથે ઘટી જ છે .
01:18
Really advanced civilization is based on advances in energy.
ખરેખર, સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ ઉર્જા ક્ષેત્રે પ્રગતિને આધારે જ રચાઈ છે .
01:22
The coal revolution fueled the Industrial Revolution,
કોલસાની ક્રાંતિએ ઔદ્યોગિક ક્રાંતિને વેગ આપ્યો.
01:28
and, even in the 1900s we've seen a very rapid decline in the price of electricity,
અને તેથી જ આપણે ૧૮ મી સદીમાં પણ વીજળીની કિંમત માં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોઈ શક્યા.
01:32
and that's why we have refrigerators, air-conditioning,
તેથી કરીને જ આપણને રેફ્રિજરેટર,એર કંડીશનર ઉપલબ્ધ છે.
01:38
we can make modern materials and do so many things.
આપણે આધુનિક ઉપકરણો બનાવી શકીએ છીએ અને બીજું ઘણું કરી શકીએ છીએ.
01:41
And so, we're in a wonderful situation with electricity in the rich world.
આમ ,સમૃદ્ધ વિશ્વમાં આપણે એક સુંદર પરિસ્થિતિમાં છીએ.
01:45
But, as we make it cheaper -- and let's go for making it twice as cheap --
પરંતુ ,જેમ આપણે વીજળીને સસ્તી બનાવવા પ્રયત્ન કરીએ,સમજો કે અડધી કિંમત સુધીની,-
01:52
we need to meet a new constraint,
તો આપણને એક મર્યાદા નડે છે.
01:59
and that constraint has to do with CO2.
ને આ મર્યાદા કાર્બન ડાયોક્સાઇડને સંબંધી છે.
02:01
CO2 is warming the planet,
કાર્બન ડાયોક્સાઇડ આપણી પૃથ્વીને ગરમ કરે છે.
02:05
and the equation on CO2 is actually a very straightforward one.
અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ સાથેનું સમીકરણ બહુ જ સીધું ને સરળ છે.
02:08
If you sum up the CO2 that gets emitted,
જો તમે ઉત્સર્જીત સઘળા કાર્બન ડાયોક્સાઇડનો સરવાળો કરો ,
02:14
that leads to a temperature increase,
તો એ તાપમાન માં સીધો વધારો કરે છે.
02:18
and that temperature increase leads to some very negative effects:
ને આ તાપમાનનો વધારો કેટલીક ખુબજ નકારાત્મક અસરો તરફ દોરી જાય છે.
02:21
the effects on the weather; perhaps worse, the indirect effects,
આબોહવા પરની અસરો ને તેથીયે ખરાબ બીજી આડકતરી અસરો ,
02:25
in that the natural ecosystems can't adjust to these rapid changes,
જેમકે આપણું પ્રાકૃતિક પર્યાવરણ આવા ત્વરિત બદલાવો સાથે તાલમેલ સાધી શકતું નથી,
02:28
and so you get ecosystem collapses.
અને આપણે એને ખોરવાતું જોઈએ છીએ .
02:33
Now, the exact amount of how you map
હવે, ચોક્કસપણે કાર્બન ડાયોક્સાઇડમાં કેટલા વધારાથી
02:36
from a certain increase of CO2 to what temperature will be
કેટલું તાપમાન વધશે ,તે માપવાનું
02:39
and where the positive feedbacks are,
અને એ બાબતે ઠોસ જવાબો મેળવવા ,
02:43
there's some uncertainty there, but not very much.
એ થોડું અનિશ્ચિત છે ખરું, પણ વધારે નહીં.
02:45
And there's certainly uncertainty about how bad those effects will be,
વળી, ખરાબ અસરો કેટલી ખરાબ હશે તે વિશેની અનિશ્ચિતતા તો ચોક્કસપણે છે જ.
02:48
but they will be extremely bad.
તેમ છતાંય , આવી અસરો અત્યંત ખરાબ હશે એ તો નક્કી .
02:51
I asked the top scientists on this several times:
મેં ઘણા ઉચ્ચ કોટીના વૈજ્ઞાનિકોને ઘણી વખત પૂછ્યું,
02:54
Do we really have to get down to near zero?
શૂન્ય ઉત્સર્જન નો લક્ષ્યાંક રાખવો એ શું ખુબ અગત્યનું છે?
02:56
Can't we just cut it in half or a quarter?
અડધો કે એક ચતુર્થાન્શનો લક્ષ્યાંક પુરતો નથી શું?
02:59
And the answer is that until we get near to zero,
જવાબ એ છે કે જ્યાં સુધી આપણે શૂન્ય સુધી નહીં પહોંચીએ,
03:02
the temperature will continue to rise.
તાપમાન માં વધારો થતો જ રહેશે.
03:06
And so that's a big challenge.
એટલે આ એક મોટો પડકાર છે.
03:08
It's very different than saying "We're a twelve-foot-high truck trying to get under a ten-foot bridge,
૧૨ ફૂટ ઉંચી ટ્રકને ૧૦ ફૂટ ઉંચા પૂલ નીચેથી પસાર કરવા જેવી આ વાત નથી.
03:10
and we can just sort of squeeze under."
કે જેમતેમ કરીને સમાવી લઈએ
03:15
This is something that has to get to zero.
આ એક વસ્તુ છે ,જેને આપણે શૂન્ય સુધી લઇ જવો જ રહ્યો.
03:18
Now, we put out a lot of carbon dioxide every year,
પ્રતિવર્ષ, આપણે ખુબ મોટા પ્રમાણ માં કાર્બન ડાયોક્સાઇડ બહાર ઠાલાવીયે છીએ.
03:22
over 26 billion tons.
૨૬ લાખ ટનથી પણ વધારે.
03:26
For each American, it's about 20 tons;
પ્રત્યેક અમેરીકન દીઠ ,૨૦ ટન.
03:28
for people in poor countries, it's less than one ton.
ગરીબ દેશોમાં,આંકડો છે વ્યક્તિ દીઠ એક ટનથી ઓછો.
03:32
It's an average of about five tons for everyone on the planet.
સમગ્ર વિશ્વ માટે વ્યક્તિદીઠ સરેરાશ ૫ ટન.
03:35
And, somehow, we have to make changes
એટલે, આમાં આપણે ક્યાંક ફેરફાર કરવોજ રહ્યો.
03:39
that will bring that down to zero.
જે આ અંક ને બિલકુલ શૂન્ય ની નજીક લાવી દે.
03:41
It's been constantly going up.
આજ સુધી એ સતત વધતો જ રહ્યો છે.
03:44
It's only various economic changes that have even flattened it at all,
અમુક આર્થિક બદલાવો એને સ્થગિત કરી શક્યા છે ખરા,
03:46
so we have to go from rapidly rising
છતાં આપણે સતત વધારાની દિશાએથી
03:51
to falling, and falling all the way to zero.
પાછાં ફરતાં ,તદ્દન નહીંવત ઉત્સર્જન સુધી જવાનું છે.
03:54
This equation has four factors,
આ સમીકરણ માં ચાર પરિબળો છે .
03:57
a little bit of multiplication:
અને છે થોડોઘણો ગુણાકાર.
03:59
So, you've got a thing on the left, CO2, that you want to get to zero,
આમ, તમારી પાસે ડાબી તરફ છે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ જે આપણને શૂન્ય જેટલો જોઈએ છે,
04:01
and that's going to be based on the number of people,
અને એનો આધાર છે બીજી તરફ -- વસ્તી,
04:04
the services each person's using on average,
વ્યક્તિદીઠ સરેરાશ વપરાતા સાધનો-સેવાઓ,
04:08
the energy on average for each service,
એ દરેક સેવા પાછળ ખર્ચાતી ઉર્જા ,
04:11
and the CO2 being put out per unit of energy.
અને આ ઉર્જાના વપરાશ થકી ઠલવાતો કાર્બન ડાયોક્સાઇડ.
04:14
So, let's look at each one of these
તો ચાલો આપણે આ દરેકને તપાસીએ
04:18
and see how we can get this down to zero.
અને જોઈએ કે શૂન્ય સુધી કઈ રીતે પહોંચી શકીએ.
04:20
Probably, one of these numbers is going to have to get pretty near to zero.
બની શકે કે આમાંનો કોઈ એક પરિબળ લગભગ શૂન્ય થવાની શક્યતા ધરાવે છે.
04:24
Now that's back from high school algebra,
હવે આ તો શાળા સમયના બીજગણિત ની વાત છે,
04:28
but let's take a look.
છતાં ચાલો જોઈએ.
04:31
First, we've got population.
પહેલું , આપણી પાસે છે વસ્તી.
04:33
The world today has 6.8 billion people.
આજે, વિશ્વની કુલ વસ્તી ૬.૮ અબજ છે.
04:35
That's headed up to about nine billion.
જે હવે ૯ અબજ થવા જઇ રહી છે.
04:38
Now, if we do a really great job on new vaccines,
હવે જો આપણે નવી રસીઓ ઉપર ખરેખર સારું કામ કરીએ ,
04:40
health care, reproductive health services,
તે જ રીતે સ્વાસ્થ્ય અને પ્રસુતિ-સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ માં પણ,
04:44
we could lower that by, perhaps, 10 or 15 percent,
આપણે તેમાં ૧૦ થી ૧૫ % નો ઘટાડો કરીએ તો પણ
04:46
but there we see an increase of about 1.3.
વસ્તી માં આપણે ૧.૩ નો વધારો જોઈએ છીએ.
04:50
The second factor is the services we use.
બીજું પરિબળ છે સેવા-સાધનો જે આપણે વાપરીએ છીએ.
04:54
This encompasses everything:
એ બધુંજ આવરી લે છે.
04:57
the food we eat, clothing, TV, heating.
આપણો ખોરાક, કપડા, ટેલીવિઝન, ઠંડી/ગરમીના ઉપકરણો.
04:59
These are very good things:
આ બધું ખુબજ સારું છે ,
05:03
getting rid of poverty means providing these services
અને ગરીબી દૂર કરવી મતલબ કે આવી બધી જ સેવાઓ
05:06
to almost everyone on the planet.
વિશ્વની દરેક વ્યક્તિ સુધી પહોંચાડવી.
05:09
And it's a great thing for this number to go up.
આમ, એનો અંક ઉંચે જાય તે એક સારી જ વાત છે.
05:11
In the rich world, perhaps the top one billion,
સમૃદ્ધ વિશ્વના કદાચ ટોચ પરના ૧૦૦ કરોડ લોકો ,
05:15
we probably could cut back and use less,
થોડો ઉપભોગ ઓછો કરીને કાપ મૂકી શકીએ,
05:17
but every year, this number, on average, is going to go up,
પરંતુ સરેરાશ તો પ્રતિવર્ષ આ વપરાશના અંકમાં વધારો થતો જ જવાનો છે.
05:19
and so, over all, that will more than double
અને સરવાળે એ વ્યક્તિ દીઠ
05:23
the services delivered per person.
બમણો થઈને રહેશે.
05:27
Here we have a very basic service:
અહીં આપણે પાયાની સેવાઓની વાત કરીએ છીએ.
05:30
Do you have lighting in your house to be able to read your homework?
શું તમારા ઘરમાં લખવા-વાંચવા માટે વીજળી ની સુવિધા છે?
05:32
And, in fact, these kids don't, so they're going out
સાચે જ, આ બાળકો પાસે નથી, તેથી તેઓ આમ બહાર જઈને
05:35
and reading their school work under the street lamps.
શેરી ના વીજળીના દીવા નીચે તેમનું શાળાનું કામ કરે છે.
05:37
Now, efficiency, E, the energy for each service,
હવે જોઈએ ઈ(E),આ સાધનો-સેવાઓ માટે વપરાતી ઉર્જા ,
05:42
here finally we have some good news.
અહીં, આખરે આપણી પાસે એક સારા સમાચાર છે
05:46
We have something that's not going up.
એક વસ્તુ છે, જેમાં વધારો થતો નથી.
05:48
Through various inventions and new ways of doing lighting,
નવા સંશોધનો, વીજળી ઉત્પન્ન કરવાની નવી રીતો ,
05:50
through different types of cars, different ways of building buildings --
જુદા પ્રકારની ગાડીઓ,મકાનો બંધાવાની જુદી રીતો ,
05:53
there are a lot of services where you can bring
એમ ઘણું છે, જેના દ્વારા આ બધા સેવા - સંસાધનો માટે વપરાતી ઉર્જાને
05:58
the energy for that service down quite substantially.
ઓછામાં ઓછા સ્તર સુધીની રાખી શકાય છે.
06:01
Some individual services even bring it down by 90 percent.
કેટલીક જગ્યાએ તો આ વપરાશ ૯૦% સુધી ઘટાડી શકાય છે.
06:05
There are other services like how we make fertilizer,
બીજી કેટલીક એવી સેવા-ઉદ્યોગો છે,જેમ કે ખાતર બનાવવું ,
06:08
or how we do air transport,
કે પછી હવાઈ પરિવહન ,
06:11
where the rooms for improvement are far, far less.
જેમાં સુધારાની શક્યતા નહીંવત છે.
06:13
And so, overall here, if we're optimistic,
આમ, સમગ્રતયા, જો આપણે આશાવાદી હોઈએ,
06:17
we may get a reduction of a factor of three to even, perhaps, a factor of six.
તો ત્રીજા થી છઠ્ઠા ભાગ સુધીનો ઘટાડો કરી શકીએ ખરા.
06:19
But for these first three factors now,
પરંતુ હમણાં તો આ પ્રથમ ત્રણ પરિબળોમાં આપણે
06:26
we've gone from 26 billion to, at best, maybe 13 billion tons,
૨૬ અબજ થી ૧૩ અબજ સુધીનો ઘટાડો કરી શક્ય છીએ.
06:29
and that just won't cut it.
અને એથી વધારે ફરક નથી પડ્યો.
06:34
So let's look at this fourth factor --
તેથી આ ચોથું પરિબળ તપાસીએ --
06:36
this is going to be a key one --
એજ ચાવીરૂપ બની રહેવાનું છે--
06:38
and this is the amount of CO2 put out per each unit of energy.
અને એ છે વાતાવરણ માં ફેંકાતું ઉર્જાના દરેક એકમદીઠ કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું પ્રમાણ.
06:40
And so the question is: Can you actually get that to zero?
પ્રશ્ન એ છે કે શું આપણે એને પૂરેપૂરું શૂન્ય કરી શકીએ?
06:46
If you burn coal, no.
જો તમે કોલસો બાળો, તો ના .
06:50
If you burn natural gas, no.
જો તમે કુદરતી ગેસ બાળો, તો ના.
06:52
Almost every way we make electricity today,
આજે ઉપયોગ માં લેવાતી, વિદ્યુત ઉત્પન્ન કરવાની લગભગ બધી જ રીતો,
06:54
except for the emerging renewables and nuclear, puts out CO2.
શોધાઈ રહેલી નવીકરણ ની રીતો તેમજ અણુ આધારિત રીતોને બાદ કરતાં,કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઠાલવે છે.
06:57
And so, what we're going to have to do at a global scale,
માટે જ ,વિશ્વસ્તરે આપણે
07:03
is create a new system.
એક નવી જ પધ્ધતિ વિકસાવવી પડશે.
07:06
And so, we need energy miracles.
એટલે કે આપણે ઉર્જા ક્ષેત્રે 'ચમત્કાર' સર્જાવો પડશે.
07:09
Now, when I use the term "miracle," I don't mean something that's impossible.
'ચમત્કાર' એ શબ્દ હું અશક્ય ના સંદર્ભમાં નથી પ્રયોજતો .
07:11
The microprocessor is a miracle. The personal computer is a miracle.
માઈક્રોપ્રોસેસર એક ચમત્કાર છે. કમ્પ્યુટર એક ચમત્કાર છે.
07:15
The Internet and its services are a miracle.
ઈન્ટરનેટ અને તેની સેવાઓ ચમત્કાર છે.
07:20
So, the people here have participated in the creation of many miracles.
આમ ઘણા લોકોએ ઘણા ચમત્કારો સર્જવામાં યોગદાન આપ્યું છે.
07:23
Usually, we don't have a deadline,
સામાન્ય રીતે આ સૌ માટે આપણને કોઈ સમય મર્યાદા નથી હોતી,
07:28
where you have to get the miracle by a certain date.
જ્યાં તમારે કોઈ ચોક્કસ સમય સુધીમાં આવો કોઈ ચમત્કાર સર્જી બતાવવાનો હોય.
07:30
Usually, you just kind of stand by, and some come along, some don't.
સામાન્ય રીતે ,તમે રાહ જુઓ, કેટલુંક સફળ થાય, કૈંક ના પણ થાય.
07:32
This is a case where we actually have to drive at full speed
પરંતુ આ એક એવી પરિસ્થિતિ છે,જ્યાં તમારે પૂરેપૂરી ગતિ આપીને
07:36
and get a miracle in a pretty tight timeline.
ખુબજ માર્યાદિત સમયમાં આ ચમત્કાર સર્જવાનો છે.
07:40
Now, I thought, "How could I really capture this?
હવે હું વિચારતો હતો કે આને કેમ કરી દેખાડવું?
07:45
Is there some kind of natural illustration,
છે કોઈ સાદું ઉદાહરણ,
07:48
some demonstration that would grab people's imagination here?"
કે પછી કોઈ પ્રયોગ વડે, જે લોકોની કલ્પના માં બેસે ?
07:50
I thought back to a year ago when I brought mosquitos,
મને યાદ આવ્યું, વરસેક પહેલાં, હું મચ્છરો લાવેલો .
07:55
and somehow people enjoyed that.
અને કોણ જાણે લોકોને મજા પડેલી.
07:59
(Laughter)
(હાસ્ય)
08:01
It really got them involved in the idea of,
લોકો એ વાત સાથે તદ્રૂપ થઇ શક્યા કે,
08:03
you know, there are people who live with mosquitos.
ખરેખર,એવા લોકો પણ છે જે મચ્છરો સાથે રહે છે.
08:06
So, with energy, all I could come up with is this.
તો એમ, ઉર્જા માટે ,હું આવું કૈંક કરી શક્યો .
08:09
I decided that releasing fireflies
મેં નક્કી કર્યું કે આગીયાઓને છોડવા, તે
08:14
would be my contribution to the environment here this year.
મારા તરફથી પર્યાવરણ ને આ વર્ષનું યોગદાન રહેશે.
08:17
So here we have some natural fireflies.
તો, અહીં આપણી પાસે આ થોડા આગિયા છે.
08:21
I'm told they don't bite; in fact, they might not even leave that jar.
મને કહેવામાં આવ્યું છે કે એ કરડતા નથી, અને ખરેખર તો કદાચ બરણી ની બહાર પણ ના નીકળે .
08:24
(Laughter)
(હાસ્ય)
08:27
Now, there's all sorts of gimmicky solutions like that one,
આમ,આવા , લોકોનું ધ્યાન ખેંચવા કરાતી યુક્તિ જેવા ઉપાયો હોઈ શકે,
08:30
but they don't really add up to much.
પરંતુ એ બધાથી કંઈ વળતું નથી.
08:35
We need solutions -- either one or several --
આપણને તો એવા ઉપાયો જોઈએ,એક કે તેથી વધારે,
08:37
that have unbelievable scale
કે જેનો વ્યાપ-વિસ્તાર અમાપ હોય,
08:41
and unbelievable reliability,
અને જેની વિશ્વસનીયતા અતૂટ હોય.
08:45
and, although there's many directions people are seeking,
ઘણી દિશામાં લોકો પ્રયત્નો કરી રહ્યા છે ,
08:47
I really only see five that can achieve the big numbers.
પરંતુ હું આમાંથી પાંચ ઉપાયોમાં મોટા પાયે કંઈ હાંસલ કરી શકવાની શક્યતા જોઉં છું.
08:50
I've left out tide, geothermal, fusion, biofuels.
દરિયાઈ ભરતી,ભૂસ્તરીય,અણુસંયોજન તેમજ જૈવિક ઇંધણ દ્વારા મળતી ઉર્જા ને હું બાજુએ મૂકું છું.
08:54
Those may make some contribution,
આ બધા થોડુંઘણું યોગદાન આપે ખરા,
08:59
and if they can do better than I expect, so much the better,
અને હું ધારું છું તે કરતાં વધારે જો આપી શકે ,તો ઘણું ઉત્તમ,
09:01
but my key point here
પરંતુ મારો કહેવાનો મુદ્દો એ છે કે
09:03
is that we're going to have to work on each of these five,
આ પાંચ માંના દરેક ઉપર આપણે કેન્દ્રિત થવું પડશે,
09:05
and we can't give up any of them because they look daunting,
એમાંના એકેયને આપણે વિસારે નહીં પાડી શકીએ-એમ વિચારીને કે એ બધા નિરાશાજનક લાગે છે ,
09:09
because they all have significant challenges.
ને એમની સમક્ષ ઘણા પડકારો છે.
09:13
Let's look first at the burning fossil fuels,
પહેલું લઈએ અશ્મિભૂત ઇંધણ,
09:17
either burning coal or burning natural gas.
કોલસો બાળવો કે કુદરતી ગેસ નો ઉપયોગ કરવો.
09:19
What you need to do there, seems like it might be simple, but it's not,
આમાં તમારે એ કરવું પડશે જે લાગે છે તો સહેલું ,પરંતુ હકીકતે નથી.
09:23
and that's to take all the CO2, after you've burned it, going out the flue,
અને તે એ કે આ પ્રમાણે બાળ્યા પછી, ઉત્પન્ન થતો બધો જ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ એકઠો કરી,
09:26
pressurize it, create a liquid, put it somewhere,
તેને દબાણ દ્વારા પ્રવાહી માં પરિવર્તિત કરી ,ક્યાંક તેનો સંગ્રહ કરવો ,
09:32
and hope it stays there.
એ આશા સાથે કે તેમ રહેશે.
09:35
Now we have some pilot things that do this at the 60 to 80 percent level,
પ્રાયોગિક ધોરણે આપણે આમ ૬૦ થી ૮૦% સુધી કરીએ પણ છીએ,
09:37
but getting up to that full percentage, that will be very tricky,
પરંતુ ૧૦૦% સુધી કરી શકવું એ જરા કળ માગી લે તેવું કામ છે,
09:41
and agreeing on where these CO2 quantities should be put will be hard,
વળી આટલો કાર્બન ડાયોક્સાઇડનો જથ્થો ક્યાં ભેગો કરવો, ક્યાં રાખવો, વગેરે માટે સહમત થવું જરા અઘરું કામ છે.
09:45
but the toughest one here is this long-term issue.
અને સૌથી કપરો તો લાંબા ગાળા નો પ્રશ્ન છે.
09:51
Who's going to be sure?
કોને ખાતરી છે?
09:54
Who's going to guarantee something that is literally billions of times larger
અણુકચરો કે બીજા કોઈ પણ કચરા કરતાં, લાખો ગણા વધારે પ્રમાણમાં ભેગા થતા
09:56
than any type of waste you think of in terms of nuclear or other things?
આ કચરાની જવાબદારી કોણ લેશે?
10:00
This is a lot of volume.
આ તો ખુબ મોટા જથ્થાની વાત છે.
10:04
So that's a tough one.
આમ, આ અત્યંત અઘરું છે.
10:07
Next would be nuclear.
બીજું, જોઈએ અણુ શક્તિ.
10:09
It also has three big problems:
તેમાં પણ ત્રણ મોટા પ્રશ્નો રહેલા છે.
10:11
Cost, particularly in highly regulated countries, is high;
કિંમત, ખાસ કરીને નિયંત્રિત દેશો માટે આ કિંમત ઘણી વધારે છે.
10:14
the issue of the safety, really feeling good about nothing could go wrong,
સુરક્ષા નો પ્રશ્ન ; ક્યાંય કશું ખોટું નહીં થાય,
10:18
that, even though you have these human operators,
માનવ સંચાલિત હોવા છતાં,
10:22
that the fuel doesn't get used for weapons.
આ ઇંધણ નો ઉપયોગ શસ્ત્રો માટે નહીં જ થાય, તેની આશંકા છે.
10:25
And then what do you do with the waste?
અને તો પછી આ કચરાનું શું કરો તમે?
10:28
And, although it's not very large, there are a lot of concerns about that.
બહુ વધારે નહિ છતાં આ મોટો ચિંતાનો વિષય છે.
10:30
People need to feel good about it.
લોકો આ બાબતે નિશ્ચિંત થવા જોઈએ.
10:33
So three very tough problems that might be solvable,
આમ, આ ત્રણ મોટા પ્રશ્નો જે હલ થઇ શકે ,
10:35
and so, should be worked on.
ને માટે તેમના ઉપર કેન્દ્રિત થવું રહ્યું.
10:40
The last three of the five, I've grouped together.
પાંચમાના છેલ્લા ત્રણ ને મેં એક સાથે મૂક્યા છે.
10:42
These are what people often refer to as the renewable sources.
લોકો મોટેભાગે તેમને નવીકરણ ઉર્જાના સ્ત્રોતો તરીકે ઓળખે છે.
10:45
And they actually -- although it's great they don't require fuel --
અને આ સ્ત્રોતો -ખરેખર કોઈ જ ઇંધણ ના વાપરતા હોવા છતાં-
10:49
they have some disadvantages.
તેમની કેટલીક મર્યાદાઓ છે.
10:53
One is that the density of energy gathered in these technologies
એક તો એ કે આ તકનીકો દ્વારા મેળવાતી ઉર્જાનું પ્રમાણ
10:55
is dramatically less than a power plant.
એક વીજળીમથક માંથી મળતી ઉર્જા કરતાં નાટ્યાત્મક રીતે ઓછુ છે.
11:01
This is energy farming, so you're talking about many square miles,
આ તો ઉર્જા ની ખેતી ની વાત છે ,ને આપણે ખુબ મોટા વિસ્તારની વાત કરીએ છીએ,
11:03
thousands of time more area than you think of as a normal energy plant.
સાધારણ ઉર્જા ના પ્લાન્ટ કરતાં હજારો ગણા મોટા વિસ્તારની .
11:07
Also, these are intermittent sources.
વળી આ બધા સતત ન મળનારા સ્રોત છે.
11:12
The sun doesn't shine all day, it doesn't shine every day,
સૂર્ય ચોવીસ કલાક પ્રકાશતો નથી, તેમ જ દરરોજ એનો પ્રકાશ ઉપલબ્ધ નથી હોતો,
11:15
and, likewise, the wind doesn't blow all the time.
અને, તે જ રીતે પવન પણ સતત નથી વહેતો.
11:18
And so, if you depend on these sources,
માટે ,જો આપણે આ સ્ત્રોતો પર આધાર રાખીએ તો,
11:21
you have to have some way of getting the energy
તેમની ગેરહાજરીમાં ઉર્જા મેળવવાનો બીજો કોઈ
11:23
during those time periods that it's not available.
વિકલ્પ હોવો જ ઘટે.
11:26
So, we've got big cost challenges here,
આમ અહીં પાછો ઉર્જાની કિંમત સામે પ્રશ્ન છે.
11:29
we have transmission challenges:
તેના વહન નો પ્રશ્ન છે.
11:32
for example, say this energy source is outside your country;
દાખલા તરીકે, સમજો કે આવો કોઈ ઉર્જા સ્ત્રોત તમારા દેશ ની બહાર છે,
11:34
you not only need the technology,
તો તમારે એ તમારે ત્યાં લાવવાની તકનીક તો જોઇશે જ,
11:37
but you have to deal with the risk of the energy coming from elsewhere.
સાથે એમાં રહેલા જોખમો ઉઠાવવાની તૈયારી પણ જોઇશે.
11:39
And, finally, this storage problem.
અને અંતે મોટો પ્રશ્ન રહેશે તેના સંગ્રહનો .
11:44
And, to dimensionalize this, I went through and looked at
આ વાત ને પરિમાણીય રીતે સમજવા હું વિગતમાં ઉતર્યો,
11:46
all the types of batteries that get made --
અને બધા જ પ્રકારની બેટરી જે આજે બને છે , તે તપાસી.
11:49
for cars, for computers, for phones, for flashlights, for everything --
ગાડીની,કમ્પ્યુટર ની ,ફોનની, ફ્લેશ લાઈટની- એમ બધી જ;
11:52
and compared that to the amount of electrical energy the world uses,
અને વિશ્વના વિદ્યુત ઉર્જા ના વપરાશ સાથે તેની સરખામણી કરી.
11:56
and what I found is that all the batteries we make now
તો જાણ્યું કે આ બધી જ બેટરી જે આપણે બનાવીએ છે તે
12:01
could store less than 10 minutes of all the energy.
બધી ઉર્જાનો ૧૦ મીનીટથી પણ ઓછા સમય માટે સંગ્રહ કરી શકે .
12:05
And so, in fact, we need a big breakthrough here,
માટે ,ખરે જ ,આપણે એક બહેતર આવિષ્કારની જરૂર છે,
12:09
something that's going to be a factor of 100 better
કૈંક એવો જે ,અત્યાર સુધીના આપણા બધાજ અભિગમો કરતાં
12:12
than the approaches we have now.
સો ગણો સારો હોય.
12:16
It's not impossible, but it's not a very easy thing.
આ અશક્ય નથી, પરંતુ સાવ સહેલું પણ નથી.
12:18
Now, this shows up when you try to get the intermittent source
એમ જણાય છે કે આ સતત નહીં મળનારા સ્રોત ઉપર ,
12:22
to be above, say, 20 to 30 percent of what you're using.
૧૦૦% આધારિત હોઈએ અને એના ઉપયોગમાં
12:26
If you're counting on it for 100 percent,
૨૦ થી ૩૦% નો વધારો કરવા જઈએ તો,
12:30
you need an incredible miracle battery.
આપણ ને એક અતુલ્ય ચમત્કારી બેટરીની જરૂર પડે.
12:32
Now, how we're going to go forward on this -- what's the right approach?
હવે, આ બાબતે આપણે કઈ રીતે આગળ વધી શકીએ:સાચો અભિગમ શું હોઈ શકે?
12:38
Is it a Manhattan Project? What's the thing that can get us there?
મેનહટન પ્રોજેક્ટ? શું એ આપણને સફળતા અપાવશે?
12:41
Well, we need lots of companies working on this, hundreds.
ખરેખર,આ ક્ષેત્રે કામ કરે તેવી ઘણી કંપની ઓ ની આપણને જરૂર છે,સો ગણી.
12:45
In each of these five paths, we need at least a hundred people.
આ પાંચે ક્ષેત્રે ,દરેક પર કામ કરે તેવા સો સો લોકો આપણ ને જોઇશે.
12:50
And a lot of them, you'll look at and say, "They're crazy." That's good.
એવા ઘણા છે, જેમને તમે પાગલ જ કહેશો..ખુબ સારું છે.
12:53
And, I think, here in the TED group,
ને હું માનું છું કે અહીં જ, આ ટેડ ગ્રુપમાં જ
12:57
we have many people who are already pursuing this.
ઘણા લોકો છે જે આ કામ ની પાછળ લાગેલા છે.
13:00
Bill Gross has several companies, including one called eSolar
બીલ ગ્રોસ્સ ની કેટલીક કંપની છે, જેમની એક છે ઈસોલાર (eSolar)
13:04
that has some great solar thermal technologies.
જેમાં કેટલીક સૂર્ય ઉર્જાને લગતી સુંદર પ્રૌદ્યોગિકી છે.
13:08
Vinod Khosla's investing in dozens of companies
વિનોદ ખોસલાનું ડઝન એક એવી કંપનીમાં રોકાણ છે કે
13:10
that are doing great things and have interesting possibilities,
જે ખુબ સુંદર રીતે કાર્ય રત છે અને રસપ્રદ શક્યતાઓ ધરાવે છે.
13:14
and I'm trying to help back that.
હું પણ તેમને સહાય કરવા પ્રયત્ન કરું છું.
13:18
Nathan Myhrvold and I actually are backing a company
નાથન માહ્વોલ્ડ અને હું ખરે જ એક કંપનીને પીઠબળ આપી રહ્યા છીએ
13:20
that, perhaps surprisingly, is actually taking the nuclear approach.
જે કદાચ આશ્ચર્ય જગાડે, પરંતુ સાચે જ અણુઉર્જા નો અભિગમ લઇ રહી છે.
13:24
There are some innovations in nuclear: modular, liquid.
અણુ ઉર્જા ક્ષેત્રે કેટલાક સંશોધનો પણ છે: માપદંડનું,પ્રવાહી.
13:28
And innovation really stopped in this industry quite some ago,
છેલ્લા થોડા સમય થી આ ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે સંશોધનો અટકી ગયા છે ખરા,
13:32
so the idea that there's some good ideas laying around is not all that surprising.
પરંતુ ,આસપાસ કંઇ સારા વિચાર -શોધો ચાલી રહ્યા છે એ વિચાર કંઇ આશ્ચર્યજનક નથી જ.
13:36
The idea of TerraPower is that, instead of burning a part of uranium --
ટેરાપાવર એક એવો વિચાર છે, જેમાં યુરેનીયમનો ૧%,
13:41
the one percent, which is the U235 --
કે જે U235 છે, તે બાળવા કરતાં
13:47
we decided, "Let's burn the 99 percent, the U238."
બાકીના ૯૯% કે જે U238 છે,તે ઉપયોગ માં લેવાનું અમે નક્કી કર્યું.
13:50
It is kind of a crazy idea.
આ એક ધૂની વિચાર છે.
13:55
In fact, people had talked about it for a long time,
ખરું પૂછો તો એના પર લોકોએ લાંબા સમય સુધી વિચારેલું.
13:57
but they could never simulate properly whether it would work or not,
પરંતુ તેઓ એ વિચાર સફળ થશે કે નહિ તે સમજવા સંયોજિત માળખું કે પ્રયોગ ના કરી શક્યા.
14:00
and so it's through the advent of modern supercomputers
જયારે આજે આધુનિક સુપર કમ્પ્યુટર ની મદદ થી
14:04
that now you can simulate and see that, yes,
આ પ્રકારના સંયોજન રચીને જોઈ શકીએ છીએ કે હા,
14:07
with the right material's approach, this looks like it would work.
યોગ્ય સાધનો વગેરેની સહાય થી એમ લાગે છે કે આ સફળ થશે.
14:09
And, because you're burning that 99 percent,
વળી, પેલા ૯૯% નો ઉપયોગ કરવાને લઈને
14:15
you have greatly improved cost profile.
આપણે કિંમત માં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો કરી શકીશું.
14:18
You actually burn up the waste, and you can actually use as fuel
આપણે ખરેખર કચરો જ ઉપયોગ માં લઈશું,આજના અણુમથકનો બધો જ વધેલો કચરો,
14:22
all the leftover waste from today's reactors.
અને તેનો ઇંધણ તરીકે ઉપયોગ કરીશું.
14:26
So, instead of worrying about them, you just take that. It's a great thing.
માટે, તેને વિષે ચિંતા કરવાનું છોડીને ,તેને ઉપયોગમાં લેવા માંડો.બહુ સરસ વસ્તુ છે.
14:29
It breathes this uranium as it goes along, so it's kind of like a candle.
આ જ યુરેનીયમથી એ ચાલશે.-જાણે મીણબત્તી જ જોઈ લો.
14:34
You can see it's a log there, often referred to as a traveling wave reactor.
તમે અહીં એક મોટો ભાગ જોઈ શકો છો,જે મોટે ભાગે ટ્રાવેલીંગ વેવ અણુમથક તરીકે ઓળખાય છે.
14:38
In terms of fuel, this really solves the problem.
બળતણ ના રૂપમાં એ સાચે જ પ્રશ્નનો ઉકેલ છે.
14:42
I've got a picture here of a place in Kentucky.
મારી પાસે આ એક કેન્ટકીમાં આવેલા એક સ્થળ નું ચિત્ર છે.
14:46
This is the leftover, the 99 percent,
આ પેલું ૯૯%,વધી રહેલું યુરેનીયમ છે,
14:49
where they've taken out the part they burn now,
જેમાંથી થોડો ભાગ તેમણે બળતણ તરીકે વાપરવા લીધો છે.
14:51
so it's called depleted uranium.
આ વધી રહેલું યુરેનીયમ છે,
14:53
That would power the U.S. for hundreds of years.
અને એ અમેરીકાને ૧૦૦ વર્ષ સુધી ઇંધણ પૂરું પડી શકે.
14:55
And, simply by filtering seawater in an inexpensive process,
આમ, એક બિન ખર્ચાળ પધ્ધતિ થી દરિયાના પાણી ને શુદ્ધ કરીને,
14:58
you'd have enough fuel for the entire lifetime of the rest of the planet.
તમે આખા વિશ્વને સદીઓ સુધી ચાલે તેટલું ઇંધણ મેળવી શકો.
15:01
So, you know, it's got lots of challenges ahead,
આની સામે ,તમે જાણો છો તેમ, પડકારો ઘણા છે.
15:06
but it is an example of the many hundreds and hundreds of ideas
પરંતુ, આ તો આગળ લઈ જઈ શકાય તેવા ઘણા ઘણા
15:10
that we need to move forward.
વિચારો માં નો એક છે.
15:15
So let's think: How should we measure ourselves?
ચાલો જોઈએ, આપણે આપણ ને પોતાને કઈ રીતે મૂલવી શકીએ?
15:18
What should our report card look like?
આપણું પ્રગતિ પત્રક કેવું દેખાવું જોઈએ?
15:21
Well, let's go out to where we really need to get,
પહેલા અંતિમ પરિણામ ની સ્થિતિ જોઈએ,
15:24
and then look at the intermediate.
અને પછી વચગાળાની .
15:27
For 2050, you've heard many people talk about this 80 percent reduction.
૨૦૫૦ માટે, ઘણા જણ ને ૮૦% ઘટાડાની વાત કરતા સાંભળ્યા છે.
15:29
That really is very important, that we get there.
સાચે જ, ત્યાં સુધી પહોંચવું ખુબ અગત્યનું છે.
15:34
And that 20 percent will be used up by things going on in poor countries,
અને બાકીના ૨૦% ગરીબ દેશોની કેટલીક પ્રવૃત્તિ માં ખર્ચાઈ જશે.
15:38
still some agriculture,
જેમ કે હજુ ચાલતી થોડી ખેતી.
15:42
hopefully we will have cleaned up forestry, cement.
આશા રાખીએ કે વન સંવર્ધન અને સિમેન્ટ બાબતે આપણે સુધારો કરી શક્યા હોઈશું.
15:44
So, to get to that 80 percent,
આમ, આ ૮૦% ઘટાડા સુધી પહોંચવા ,
15:48
the developed countries, including countries like China,
સમૃદ્ધ દેશો-ચીન સહીત ના માટે એ ખુબ જરૂરી હશે
15:51
will have had to switch their electricity generation altogether.
કે તેઓ વિદ્યુત ઉત્પાદન ની વર્તમાન પદ્ધતિઓ બદલે.
15:55
So, the other grade is: Are we deploying this zero-emission technology,
મૂલ્યાંકન ની બીજી પધ્ધતી એ છે કે શું આપણે શૂન્ય કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઉત્પન્ન કરે તેવી તકનીક વાપરીએ છીએ?
16:00
have we deployed it in all the developed countries
બધા સમૃદ્ધ દેશો એ એ અપનાવી છે?
16:06
and we're in the process of getting it elsewhere?
અન્ય બધા દેશો માં પણ પહોંચાડી રહ્યા છીએ?
16:08
That's super important.
આ સૌથી વધુ મહત્વનું છે.
16:11
That's a key element of making that report card.
આપણાં પ્રગતિ પત્રક નો ચાવીરૂપ મુદ્દો છે.
16:13
So, backing up from there, what should the 2020 report card look like?
ત્યાંથી પાછું વિચારતા , ૨૦૨૦ માં આપણું પ્રગતિ પત્રક કેવું દેખાવું જોઈએ?
16:17
Well, again, it should have the two elements.
તો ફરી થી એમાં બે મુદ્દા તો જોઇશે જ.
16:22
We should go through these efficiency measures to start getting reductions:
એક,ઘટાડા તરફ દોરી જનારા સઘળા સુધારાની ક્ષમતા ધરાવતા ઉકેલોને ચકાસી લેવા જોઇશે.
16:24
The less we emit, the less that sum will be of CO2,
જેટલો ઓછો ઠાલ્વીશું તેટલું કાર્બન ડાયોક્સાઇડ નું કુલ પ્રમાણ નીચું આવશે. ,
16:28
and, therefore, the less the temperature.
તેથી કરીને તાપમાન માં પણ ઘટાડો થશે.
16:31
But in some ways, the grade we get there,
પરંતુ આ મુદ્દા માં મળતા ગુણ ,
16:33
doing things that don't get us all the way to the big reductions,
એવા પગલાઓથી મળતા ગુણ છે ,જે નોંધપાત્ર ઘટાડો નથી લાવતા,
16:36
is only equally, or maybe even slightly less, important than the other,
બીજા મહત્વ ના મુદ્દા થી મળતા ગુણ કરતા એ જરા ઓછા છે.
16:40
which is the piece of innovation on these breakthroughs.
તે એ કે આ બધા માં સીમા ચિન્હ રૂપ એકાદું સંશોધન.
16:44
These breakthroughs, we need to move those at full speed,
આવા સંશોધનો ને આપણે પુરેપુરી ગતિ આપવાની છે.
16:48
and we can measure that in terms of companies,
આપણે તેમને ઉદ્યોગોના સંદર્ભે માપી શકીએ
16:51
pilot projects, regulatory things that have been changed.
કે પછી પ્રયોગાત્મક પ્રોજેક્ટ્સ ,કે નિયમો અને ધોરણો માં ફેરફાર ના સંદર્ભે.
16:54
There's a lot of great books that have been written about this.
આ વિષય પર ઘણા મહત્વના પુસ્તકો લખાયા છે.
16:57
The Al Gore book, "Our Choice"
અલ ગોરનું 'અવર ચોઈસ' (Our Choice)
17:00
and the David McKay book, "Sustainable Energy Without the Hot Air."
અને ડેવિડ મેક્કેનું 'Sustainable Energy Without the Hot Air'.
17:03
They really go through it and create a framework
આ પુસ્તકો ખરે જ સમીક્ષાત્મક રીતે એક માળખું તૈયાર કરે છે.
17:06
that this can be discussed broadly,
આની બહોળી ચર્ચા થઇ શકે,
17:09
because we need broad backing for this.
કારણ કે આપણ ને આ માટે મોટા ટેકા ની જરૂર છે.
17:11
There's a lot that has to come together.
ઘણું કરવાનું છે.
17:14
So this is a wish.
તો આ (મારી) એક ઈચ્છા છે.
17:16
It's a very concrete wish that we invent this technology.
એક ઠોસ ઈચ્છા , કે આપણે આવી કોઈ પ્રૌદ્યોગિકી ખોળી શકીએ.
17:18
If you gave me only one wish for the next 50 years --
આવતા ૫૦ વર્ષ માટેની મારી કોઈ એક ઈચ્છા પૂરી પડવાની હોય,તો
17:22
I could pick who's president,
હું , કોણ રાષ્ટ્ર પતિ બને,તે માગું?
17:25
I could pick a vaccine, which is something I love,
કે રસી ,જે મારો પ્રિય વિષય છે, તે માગું?
17:27
or I could pick that this thing
કે પછી એવી કોઈ શોધ માગી લઉં
17:30
that's half the cost with no CO2 gets invented --
જે અડધી કિંમતે શૂન્ય કાર્બન ડાયોક્સાઈડનો લક્ષ્યાંક પાર પડે.
17:32
this is the wish I would pick.
તો હું જરૂર એ જ ઈચ્છા માગી લઉં.
17:36
This is the one with the greatest impact.
આ એક જ બાબત સૌથી વધુ અસર કરનારી છે.
17:38
If we don't get this wish,
જો આ ઈચ્છા પૂર્તિ ના થઇ, તો
17:40
the division between the people who think short term and long term will be terrible,
દૂરદર્શી લોકો અને ટૂંકી વિચાર દ્રષ્ટિ વાળા લોકો, એમ બે દુઃખ જનક ભાગ પડી જશે.
17:42
between the U.S. and China, between poor countries and rich,
અમેરીકા અને ચીન વચ્ચે, ગરીબ દેશો અને સમૃદ્ધ દેશો વચ્ચે ખાઈ સર્જાશે.
17:46
and most of all the lives of those two billion will be far worse.
અને સૌથી વધુ તો છેવાડાના ૨૦૦ કરોડ લોકો ની જિંદગી બદતર બની જશે.
17:49
So, what do we have to do?
તો, આપણે શું કરવાનું છે?
17:54
What am I appealing to you to step forward and drive?
હું આપ સૌ ને શેના માટે આગળ આવી,ગતિમાન થવા અરજ કરું છું?
17:56
We need to go for more research funding.
આપણે શોધ-સંશોધનો માટે વધુ નાણાં ફાળવવા પડશે.
18:01
When countries get together in places like Copenhagen,
કોપેન્હાગેન જેવા સ્થળે જયારે દેશોના પ્રતિનિધિઓ મળે છે ,
18:04
they shouldn't just discuss the CO2.
ત્યારે ફક્ત કાર્બન ડાયોક્સાઈડની ચર્ચા નથી કરવાની.
18:06
They should discuss this innovation agenda,
તેમણે આવા સંશોધનો કરવા માટેનો કાર્યસૂચિ ચર્ચાવો જોઈએ.
18:09
and you'd be stunned at the ridiculously low levels of spending
તમને જાણી ને આશ્ચર્ય થશે કે આ સંશોધનો પાછળ કેટલો દયાજનક રીતે ન્યૂનતમ ખર્ચ
18:11
on these innovative approaches.
કરવાનો અભિગમ હોય છે.
18:16
We do need the market incentives -- CO2 tax, cap and trade --
આપણ ને બજાર પ્રોત્સાહન ,કાર્બન ડાયોક્સાઈડ કર, મૂડી અને વેપાર બધું જોઈએ જ ,
18:18
something that gets that price signal out there.
કે જે કિંમત વિષે સજાગતા આપે.
18:22
We need to get the message out.
આ સંદેશ આપણે સૌ સુધી પહોંચાડવાનો છે.
18:25
We need to have this dialogue be a more rational, more understandable dialogue,
આ બાબતે વધુ તર્કશીલ,સમજી શકાય તેવા સંવાદ ની આપણ ને જરૂર છે.
18:27
including the steps that the government takes.
સરકાર તરફ થી પગલા ની પણ જરૂર છે.
18:30
This is an important wish, but it is one I think we can achieve.
આ એક બહુ જ મહત્વ ની ઈચ્છા છે, પરંતુ હું માનું છું કે આપણે એ પામી શકીએ.
18:33
Thank you.
આભાર .
18:37
(Applause)
(અભિવાદન)
18:39
Thank you.
આભાર.
18:50
Chris Anderson: Thank you. Thank you.
Chris Anderson:આભાર .આભાર.
18:52
(Applause)
(અભિવાદન)
18:54
Thank you. So to understand more about TerraPower, right --
આભાર. ટેરાપાવર વિષે વધુ જાણવા માટે થઈને પૂંછું તો-
18:59
I mean, first of all, can you give a sense of what scale of investment this is?
સૌ પ્રથમ તો ,આપ એ બાબતે થોડો ખ્યાલ આપી શકો કે આ કેટલા મોટા પાયા પર નું રોકાણ હશે?
19:05
Bil Gates: To actually do the software, buy the supercomputer,
બીલ ગેટ્સ: સોફ્ટવેર તૈયાર કરવા માટે સુપર કમ્પ્યુટર ખરીદવા,
19:10
hire all the great scientists, which we've done,
મહાન વૈજ્ઞાનિકો ને આ કામ માટે રોકવા, જે ખરેખર અમે કરી લીધું છે,
19:14
that's only tens of millions,
આ બધું મળીને આશરે દસેક કરોડથી વધુ ,
19:16
and even once we test our materials out in a Russian reactor
અને એક વખત ,રશીયાના અણુમથકમાં અમારા કાચા માલ ને પ્રાયોગિક ધોરણે વાપરી લઈએ,
19:19
to make sure that our materials work properly,
તેની યોગ્યતા ની ચકાસણી કરવા-
19:22
then you'll only be up in the hundreds of millions.
તે પછી થી સોએક કરોડ થી વધુ થશે,
19:26
The tough thing is building the pilot reactor;
કેમ કે પ્રાયોગિક નાનુ અણુમથક ઉભું કરવું એ અઘરું કામ છે.
19:28
finding the several billion, finding the regulator, the location
કેટલાક કરોડ નાણાં ની વ્યવસ્થા કરવી, નિયંત્રક શોધવા,યોગ્ય સ્થળ પસંદ કરવું ,
19:31
that will actually build the first one of these.
જ્યાં આ પ્રથમ પ્રાયોગિક અણુમથક બનાવી શકાય-
19:36
Once you get the first one built, if it works as advertised,
અને એક વાર આ પહેલું બંધાઈ જાય અને જાહેર કાર્ય મુજબ કાર્ય કરે,
19:38
then it's just clear as day, because the economics, the energy density,
પછી તો એ દીવા જેવું સ્પષ્ટ છે,-થનારા આર્થિક લાભ ,ઉર્જાનો મળનારો વિપુલ જથ્થો,-
19:42
are so different than nuclear as we know it.
તે અણુ વિષે આજ ની આપણી સીમિત જાણકારી થી ક્યાંય વિશેષ હશે.
19:46
CA: And so, to understand it right, this involves building deep into the ground
ચાર્લ્સ: વધુ સમજવા પૂછું તો, આ ભૂગર્ભ માં બાંધવામાં આવશે કે?
19:48
almost like a vertical kind of column of nuclear fuel,
એક લંબરૂપ સ્તંભ ની જેમ,જેમાં
19:52
of this sort of spent uranium,
વપરાયેલ યુરેનીયમનું ઇંધણ ભરેલું હશે, ખરું?
19:56
and then the process starts at the top and kind of works down?
અને પછી પ્રક્રિયા તેની ટોચે થી ચાલુ થઈને નીચે તરફ થશે..?
19:58
BG: That's right. Today, you're always refueling the reactor,
બીલ ગેટ્સ:સાચું. આજે આપણે હંમેશા અણુમથકમાં ઇંધણ પૂરવું પડે છે,
20:01
so you have lots of people and lots of controls that can go wrong:
તે માટે ઘણા માણસો તેમજ યાંત્રિક નિયમનો ની જરૂર રહે ,અને એમાં ક્યારેક, ક્યાંક કશુંક ખોટું થવાની શક્યતા રહે,
20:04
that thing where you're opening it up and moving things in and out,
કેમ કે ખોલ-બંધ અને અંદર-બહાર અવર-જવર રહ્યા કરે.
20:07
that's not good.
એ બરાબર નથી.
20:10
So, if you have very cheap fuel that you can put 60 years in --
અહીં તો તમારી પાસે એટલું સસ્તું ઇંધણ છે, જેને તમે ૬૦ વર્ષ સુધી
20:12
just think of it as a log --
એક લાકડા ના મોટા ટુકડા ની જેમ
20:17
put it down and not have those same complexities.
જમીન માં રાખી શકો , કોઈ જ જટિલ પ્રશ્નો વગર.
20:19
And it just sits there and burns for the 60 years, and then it's done.
અને એ ત્યાં પડ્યો પડ્યો ૬૦ વર્ષ સુધી બળતણ આપ્યા કરે -એટલું જ .
20:22
CA: It's a nuclear power plant that is its own waste disposal solution.
ચાર્લ્સ: આ એક અણુ શક્તિ પ્લાન્ટ છે જે એના પોતાના કચરા વડે જ ચાલે છે.
20:27
BG: Yeah. Well, what happens with the waste,
બીલ ગેટ્સ : સાચું.ઉત્પન્ન થતા બિનજરૂરી કચરા ને
20:31
you can let it sit there -- there's a lot less waste under this approach --
તમે ત્યાં જ રહેવા દઈ શકો -આ રીત માં ઘણો ઓછો કચરો ઉત્પન્ન થાય છે -
20:33
then you can actually take that,
પછી તમે તેને જ ઉપયોગ માં લઇ,
20:38
and put it into another one and burn that.
બીજા અણુમથકને ઇંધણ પૂરું પડી શકો.
20:40
And we start off actually by taking the waste that exists today,
અને શરૂઆત આપણે બિનજરૂરી,વધેલા કચરા ના ઉપયોગ થી જ કરવાની છે.
20:43
that's sitting in these cooling pools or dry casking by reactors --
જે અણુમથકના ઠંડા પૂલ્સ અને સુકા કાસ્કીંગ માં રહેલો છે.
20:47
that's our fuel to begin with.
એ જ આપણું શરૂઆત નું ઇંધણ છે.
20:51
So, the thing that's been a problem from those reactors
આમ, અત્યાર સુધી જે અણુમથકને કારણે ઉભો થતો પ્રશ્ન હતો,
20:53
is actually what gets fed into ours,
તેના પર જ આપણા અણુમથક ચાલશે.
20:56
and you're reducing the volume of the waste quite dramatically
અને નાટ્યાત્મક રીતે આપણે આ કચરાના જથ્થા માં મોટો ઘટાડો કરી શકીશું.
20:58
as you're going through this process.
જેમ જેમ પ્રક્રિયા આગળ વધશે, તેમ આ પ્રમાણે થશે.
21:01
CA: I mean, you're talking to different people around the world
ચાર્લ્સ: પરંતુ વિશ્વભર માં જુદા જુદા લોકો સાથે
21:03
about the possibilities here.
આ વિષે ની શક્યતાઓ ની વાતચીત કરતાં ,
21:05
Where is there most interest in actually doing something with this?
ખરેખર આગળ વધી, કામ કરવાનો રસ અને પ્રતિસાદ ક્યાં થી મળ્યો છે?
21:07
BG: Well, we haven't picked a particular place,
બીલ ગેટ્સ: ખરે જ, કોઈ ચોક્કસ સ્થળ અમે ચૂંટ્યું નથી,
21:10
and there's all these interesting disclosure rules about anything that's called "nuclear,"
અને વળી, અણુશક્તિ ને લગતું કંઈ પણ કરવા માટે ઘણી બધી રસપ્રદ સ્પષ્ટતાઓ જરૂરી રહે છે
21:13
so we've got a lot of interest,
છતાં ઘણો સારો પ્રતિસાદ છે,
21:21
that people from the company have been in Russia, India, China --
રશીયા,ભારત,ચીનની કંપની તરફ થી,
21:23
I've been back seeing the secretary of energy here,
ઉર્જા મંત્રી ને હું મળી ને આવ્યો ,
21:27
talking about how this fits into the energy agenda.
ઉર્જા-વિષયક કાર્યસૂચિમાં આ કઈ રીતે બંધ બેસે, તે બાબતે ચર્ચા કરવા .
21:29
So I'm optimistic. You know, the French and Japanese have done some work.
અને હું આશાવાદી છું.તમે જાણો છો,ફ્રેંચ તેમ જ જાપાનના લોકો એ આના ઉપર થોડું કામ કર્યું છે.
21:33
This is a variant on something that has been done.
અત્યાર સુધીના થયેલા કામ કરતા આ થોડું ભિન્ન પ્રકાર નું છે.
21:36
It's an important advance, but it's like a fast reactor,
એક મહત્વની પ્રગતિ છે, પરંતુ એ એક ફાસ્ટ અણુમથક છે.
21:40
and a lot of countries have built them,
ઘણા બધા દેશોએ એવા બાંધ્યા પણ છે,
21:44
so anybody who's done a fast reactor is a candidate to be where the first one gets built.
તેથી,જેમણે આવા ફાસ્ટ અણુમથક બાંધ્યા છે, તેમાંથી કોઈ પણ આ પ્રકાર નું પહેલું બાંધવા માટે ના ઉમેદવાર થઇ શકે.
21:46
CA: So, in your mind, timescale and likelihood
ચાર્લ્સ: તો ,આપના મતે આ પ્રકાર નું કંઈ ફળીભૂત થઇ આકાર લે
21:51
of actually taking something like this live?
તેવી શક્યતા અને તે માટે ની વિચારેલી શક્ય સમય મર્યાદા શી છે?
21:56
BG: Well, we need -- for one of these high-scale, electro-generation things
બીલ ગેટ્સ: આ પ્રકાર નું , અત્યંત મોટા પાયા પર નું અને ઘણી જ સસ્તી
21:59
that's very cheap,
ઉર્જા ઉત્પાદન કરતું કંઈ પણ ઉભું કરવા
22:04
we have 20 years to invent and then 20 years to deploy.
આપણી પાસે સંશોધનો માટે ૨૦ વર્ષ અને પછી પૂર્ણ કાર્યરત થવા ૨૦ વર્ષ છે.
22:06
That's sort of the deadline that the environmental models
આ એક પર્યાવરણ ના આદર્શોએ બાંધેલી સીમા રેખા છે,
22:10
have shown us that we have to meet.
જે આપણે પાળવી રહી.
22:15
And, you know, TerraPower, if things go well -- which is wishing for a lot --
અને તમે જાણો છો, જો બધું બરાબર પાર ઉતર્યું, તો ટેરાપાવર ઘણું કરવા ધારે છે ,
22:17
could easily meet that.
અને સરળતા થી કરી શકે એમ છે.
22:22
And there are, fortunately now, dozens of companies --
અને આજે, સદભાગ્યે બીજી ડઝનેક કંપનીઓ પણ છે,
22:24
we need it to be hundreds --
આપણને સો ગણી વધુ જોઈએ છે ,
22:27
who, likewise, if their science goes well,
એવી કે જે તેમનું વૈજ્ઞાનિક કાર્ય જો સુંદર રીતે કરતી હોય,
22:29
if the funding for their pilot plants goes well,
જો તેમને તેમના પ્રાયોગિક પ્લાન્ટ માટે પૂરતી સહાય મળી રહેતી હોય,
22:31
that they can compete for this.
તો તેઓ સ્પર્ધા માં આવી શકે છે.
22:34
And it's best if multiple succeed,
અને એમાંની ઘણી જો સફળ થાય તો ઉત્તમ છે.
22:36
because then you could use a mix of these things.
પછી તો ઘણું કામ માં લઇ શકાય.
22:38
We certainly need one to succeed.
ચોક્કસપણે કોઈ એકે તો સફળ થવું જ રહ્યું.
22:41
CA: In terms of big-scale possible game changes,
ચાર્લ્સ : ખુબ મોટા સ્તરના પરીવાર્તાનોમાં
22:43
is this the biggest that you're aware of out there?
તમારા જાણવા પ્રમાણે શું આ મોટામાં મોટું હશે?
22:46
BG: An energy breakthrough is the most important thing.
બીલ ગેટ્સ: ઉર્જા ની બાબતે આવિષ્કાર સૌથી વધુ મહત્વ ધરાવે છે.
22:49
It would have been, even without the environmental constraint,
પર્યાવરણ નું દબાણ ના હોત તો પણ એ થયું હોત.
22:53
but the environmental constraint just makes it so much greater.
પરંતુ પર્યાવરણ ની મર્યાદા એ એની મહત્તા ઘણી વધારી દીધી.
22:55
In the nuclear space, there are other innovators.
અણુશક્તિ ના ક્ષેત્રે બીજા સંશોધકો છે.
23:00
You know, we don't know their work as well as we know this one,
તમે જાણો છો.આ કામ વિષે જેટલી જાણકારી છે, તેટલી અમને તેમના કામ વિષે નથી.
23:03
but the modular people, that's a different approach.
પરંતુ માપદંડન -એ એક જુદો અભિગમ છે.
23:06
There's a liquid-type reactor, which seems a little hard,
એક પ્રવાહી પ્રકારનુ અણુમથક પણ છે, જે થોડું અઘરું જણાય છે,
23:09
but maybe they say that about us.
પરંતુ તેવું જ એમને આપણા અણુમથક વિષે લાગતું હોય.
23:13
And so, there are different ones,
આમ, અલગ અલગ પ્રકારો છે.
23:15
but the beauty of this is a molecule of uranium
પરંતુ સુંદર ચીજ તો આ યુરેનીયમનો અણુ છે
23:18
has a million times as much energy as a molecule of, say, coal,
જેમાં કોલસા ના એક અણુ કરતાં લાખો ગણી વધુ ઉર્જા રહેલી છે ,
23:21
and so -- if you can deal with the negatives,
જો નકારાત્મક પરિબળો ને નાથી શકો ,
23:25
which are essentially the radiation --
મુખ્યતયા વિકિરણ ની સમસ્યા ,
23:28
the footprint and cost, the potential,
તો તેની કિંમત, ક્ષમતા તેમ જ
23:31
in terms of effect on land and various things,
જમીન તેમ જ બીજા પરિબળો પર થનારી અસરો
23:34
is almost in a class of its own.
અપ્રતિમ હશે.
23:36
CA: If this doesn't work, then what?
ચાર્લ્સ: અને જો આ સફળ ના થયું તો?
23:40
Do we have to start taking emergency measures
શું આપણે પૃથ્વી ના તાપમાન ને સ્થિર રાખવા
23:44
to try and keep the temperature of the earth stable?
આપાતકાલીન પગલા લેવા માંડવા પડે?
23:48
BG: If you get into that situation,
બીલ ગેટ્સ: જો એવી પરિસ્થિતિ માં આવી પડીએ,
23:51
it's like if you've been over-eating, and you're about to have a heart attack:
તો એ એના જેવું થશે કે અકરાંતિયા ની જેમ ખાધા કરી ને તમને હ્રદયરોગનો હુમલો થવાનો છે.
23:53
Then where do you go? You may need heart surgery or something.
પછી શું?કદાચ શસ્ત્રક્રિયા કે એવું કંઈ કરવું પડે.
23:58
There is a line of research on what's called geoengineering,
સંશોધન ની એક શાખા,જે ભૂસ્તરશાસ્ત્ર તરીકે ઓળખાય છે,
24:02
which are various techniques that would delay the heating
તેમ ઘણી જુદી જુદી તકનીકો છે, જે આ તાપમાન ને વધતું થોડું દૂર ઠેલે.
24:06
to buy us 20 or 30 years to get our act together.
ને આમ આપણ ને ૨૦-૩૦ વર્ષ આપણું કાર્ય કરવા મળી રહે.
24:09
Now, that's just an insurance policy.
પણ, આ તો એક વીમા પોલીસી જેવું થયું.
24:12
You hope you don't need to do that.
આશા રાખો કે એવું કંઈ નાં કરવું પડે.
24:14
Some people say you shouldn't even work on the insurance policy
કેટલાક લોકો કહે છે કે આવી વીમા પોલીસી પર કામ ના જ કરવું જોઈએ.
24:16
because it might make you lazy,
કેમ કે એ તો પછી તમને આળસુ બનાવી દે,
24:18
that you'll keep eating because you know heart surgery will be there to save you.
પાછું એના જેવું, કે ખાધે રાખો, પછી શસ્ત્રક્રિયા તો છે જ ,બચાવવા માટે.
24:20
I'm not sure that's wise, given the importance of the problem,
મારા મતે, પ્રશ્ન નું મોટું રૂપ અને મહત્ત્વ સમજ્યા પછી આમ કરવું એ ડહાપણ નું કામ નથી.
24:24
but there's now the geoengineering discussion
પરંતુ ભૂસ્તરશાસ્ત્ર ની ચર્ચા એ મતે છે કે આપણે તેને
24:27
about -- should that be in the back pocket in case things happen faster,
એક આધાર તરીકે રાખવું જોઈએ, કદાચ છે ને તાપમાન માં વધારો ધર્યા કરતાં જલ્દી થવા લાગ્યો,
24:31
or this innovation goes a lot slower than we expect?
કે સંશોધનો માં આપણી ગતિ ધીમી પડી ગઈ ..
24:35
CA: Climate skeptics: If you had a sentence or two to say to them,
ચાર્લ્સ : પર્યાવરણ ના શંકાશીલ આલોચકો: આપને એમને કશું કહેવાનું હોય, તો,
24:40
how might you persuade them that they're wrong?
તેમને કંઈ રીતે ખાતરી કરાવશો કે તેઓ ખોટા છે?
24:45
BG: Well, unfortunately, the skeptics come in different camps.
બીલ ગેટ્સ: બદનસીબે,તેમના અલગ અલગ જૂથ છે.
24:50
The ones who make scientific arguments are very few.
એવા, કે જેઓ વૈજ્ઞાનિક આધાર પર દલીલો કરે છે, તેવા તો ખુબ ઓછા છે.
24:54
Are they saying that there's negative feedback effects
શું તેઓ એમ કહેવા માંગે છે કે
24:58
that have to do with clouds that offset things?
વાદળોને કારણે બદલાતી પરિસ્થિતિ ની પણ નકારાત્મક અસરો છે?
25:01
There are very, very few things that they can even say
ખરેખર તો એવું સાવ જ થોડું કંઈક હશે, જેના માટે તેઓ કંઈ પણ કહી શકે
25:03
there's a chance in a million of those things.
સમજો કે દસ લાખ માં એક જેવું.
25:06
The main problem we have here, it's kind of like AIDS.
આપણા મુખ્ય પ્રશ્ન ને એઈડ્સ સાથે સરખાવી શકાય.
25:09
You make the mistake now, and you pay for it a lot later.
તમે ભૂલ આજે કરો, અને ભોગવો પછી થી.
25:12
And so, when you have all sorts of urgent problems,
આમ જયારે આપણી પાસે બધી જ જાત ના તાકીદ ના પ્રશ્નો હોય,
25:16
the idea of taking pain now that has to do with a gain later,
તો અત્યારે પીડા સહન કરી,હલ લાવી દેવા, જેથી ભવિષ્ય માં ફાયદો થાય.
25:20
and a somewhat uncertain pain thing --
પરંતુ આ પીડા કૈંક અનિશ્ચિત છે .
25:23
in fact, the IPCC report, that's not necessarily the worst case,
IPCC રિપોર્ટ,જરૂરી નથી કે એટલી ખરાબ પરિસ્થિતિ હોય,
25:26
and there are people in the rich world who look at IPCC
ને સમૃદ્ધ દેશોમાં એવા લોકો પણ છે જે આ રિપોર્ટ જોઇને
25:32
and say, "OK, that isn't that big of a deal."
એમ કહે છે કે ઠીક છે,આ કંઈ બહુ મોટી વાત નથી.
25:34
The fact is it's that uncertain part that should move us towards this.
ખરેખર તો આ અનિશ્ચિતતા જ આપણને આ પ્રમાણે કાર્યરત થવા પ્રેરવી જોઈએ.
25:38
But my dream here is that, if you can make it economic,
મારું સપનું તો એ છે કે જો આપણે આ રીતે સસ્તી, નફાકારક ઉર્જા પ્રાપ્તિ કરી શકીએ,
25:42
and meet the CO2 constraints,
ને કાર્બન ડાયોક્સાઇડના પ્રશ્ન ને નિવારી શકીએ,
25:45
then the skeptics say, "OK,
ને પછી આલોચકો એમ કહે કે આ સારું જ છે ,
25:47
I don't care that it doesn't put out CO2,
કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઠલવાય છે કે નહીં ,તે મહત્ત્વનું નથી,
25:49
I kind of wish it did put out CO2,
અને કદાચ ઠલવાય તો પણ માન્ય છે,
25:51
but I guess I'll accept it because it's cheaper than what's come before."
સ્વીકાર્ય છે, કેમ કે આ તો અત્યાર સુધીના બીજા બધા કરતા ઉર્જા પ્રાપ્તિ નો નફાકારક ઉકેલ છે.
25:53
(Applause)
(અભિવાદન)
25:57
CA: And so, that would be your response to the Bjorn Lomborg argument,
ચાર્લ્સ: તો, આ આપની જોર્ન લોમ્બર્ગ ની દલીલ સામે પ્રતિક્રિયા છે,
26:01
that basically if you spend all this energy trying to solve the CO2 problem,
જે કહે છે કે જો તમે તમારી સમગ્ર શક્તિ આ કાર્બન ડાયોક્સાઇડની સમસ્યા હાલ કરવા માં જ વાપરશો,
26:05
it's going to take away all your other goals
તો પછી તમારા બીજા મહત્ત્વ ના ધ્યેય વિસરાઈ જશે
26:09
of trying to rid the world of poverty and malaria and so forth,
જેવા કે વિશ્વ આખા માંથી ગરીબી દૂર કરવી, મેલેરીયાના ઉપાયો પર કામ કરવું વગેરે.
26:11
it's a stupid waste of the Earth's resources to put money towards that
અને એમના માટે આ કાર્ય પાછળ નાણાં રોકવા એ પૃથ્વી ની સંપત્તિ નો નર્યો વ્યય છે.
26:14
when there are better things we can do.
વળી ત્યારે, કે જયારે આપણી પાસે વધુ સારા કરવા જેવા કાર્યો છે .
26:18
BG: Well, the actual spending on the R&D piece --
બીલ ગેટ્સ: જયારે સંશોધન માટે ખર્ચ ની વાત છે, -
26:20
say the U.S. should spend 10 billion a year more than it is right now --
તો અમેરીકા અત્યારે જે ખર્ચ કરે છે તે કરતાં ૧૦૦ કરોડ વર્ષે વધુ ખર્ચ કરે -
26:23
it's not that dramatic.
જે કંઈ વધુ પડતું નથી.
26:27
It shouldn't take away from other things.
બીજી ફાળવણી માં કાપ મુકવાની જરૂર નથી.
26:29
The thing you get into big money on, and this, reasonable people can disagree,
ઘણા લોકો એ વાત સાથે અસહમત થશે કે તમે એ વસ્તુ માં નાણાં રોકો ,
26:31
is when you have something that's non-economic and you're trying to fund that --
જે નફાકારક ના હોય .
26:34
that, to me, mostly is a waste.
મારા માટે એ ખોટો વ્યય છે.
26:37
Unless you're very close and you're just funding the learning curve
સિવાય કે તમે કોઈ ઉપલબ્ધી ની તદ્દન નજીક હો કે પ્રયોગ ની દિશા માં હો
26:40
and it's going to get very cheap,
અને અંતે ઘણી ઓછી કિંમતે પડવાનું હોય.
26:43
I believe we should try more things that have a potential
હું માનું છું કે આપણે એવી વસ્તુઓ માટે પ્રયત્નો કરવા જોઈએ, જે કિંમત માં
26:45
to be far less expensive.
મહત્તમ ઘટાડો લાવી શકાય તેવી ભરપૂર ક્ષમતા ધરાવતી હોય.
26:49
If the trade-off you get into is, "Let's make energy super expensive,"
વ્યાપાર ની બહાર ,ચાલો, આપણે એવી રીતે ઉર્જા ઉત્પન્ન કરીએ, કે
26:51
then the rich can afford that.
જે ફક્ત સમૃદ્ધ લોકોને જ પરવડે.
26:56
I mean, all of us here could pay five times as much for our energy
અહીં બેઠેલા આપણે સૌ પાંચ ગણી કિંમત ચૂકવી શકીએ તેમ છે.
26:58
and not change our lifestyle.
અને છતાં આપના જીવનધોરણ માં કોઈ ફેર નહિ પડે.
27:01
The disaster is for that two billion.
સંકટ તો પેલા ૨૦૦ કરોડ લોકો ને માથે આવશે.
27:03
And even Lomborg has changed.
અને હવે તો લોમ્બર્ગના વિચાર માં પણ બદલાવ આવ્યો છે.
27:05
His shtick now is, "Why isn't the R&D getting more discussed?"
હવે એની મજાક એ છે કે એ પૂછે છે કે સંશોધન શા માટે હવે ચર્ચામાં નથી .
27:07
He's still, because of his earlier stuff,
એના પૂર્વ વિચારોને કારણે એ હજુ પણ આલોચકો ના જૂથ
27:12
still associated with the skeptic camp,
સાથે સંકળાયેલ છે ,
27:14
but he's realized that's a pretty lonely camp,
પરંતુ તેમને સમજાઈ ચૂક્યું છે કે એ એક અટુલું પડી ગયેલું જૂથ છે.
27:16
and so, he's making the R&D point.
અને તેથી જ એઓ સંશોધન નો મુદ્દો ઉઠાવે છે.
27:19
And so there is a thread of something that I think is appropriate.
આ એક તથ્ય વળી વાત છે ,જે યોગ્ય છે.
27:22
The R&D piece, it's crazy how little it's funded.
સંશોધન માટે એટલી ઓછી ફાળવણી થાય છે, જે મૂર્ખાતાભાર્યું લાગે.
27:27
CA: Well Bill, I suspect I speak on the behalf of most people here
ચાર્લ્સ: બીલ,આજે અહીં હાજર એવા સૌ કોઈ વતી,
27:30
to say I really hope your wish comes true. Thank you so much.
હું ઈચ્છું કે આપનું સપનું સાકાર થાય . ખુબ ખુબ આભાર.
27:33
BG: Thank you.
બીલ ગેટ્સ: આભાર.
27:36
(Applause)
(અભિવાદન)
27:38
Translated by ami pandya
Reviewed by Uday Trivedi

▲Back to top

About the speaker:

Bill Gates - Philanthropist
A passionate techie and a shrewd businessman, Bill Gates changed the world while leading Microsoft to dizzying success. Now he's doing it again with his own style of philanthropy and passion for innovation.

Why you should listen

Bill Gates is the founder and former CEO of Microsoft. A geek icon, tech visionary and business trailblazer, Gates' leadership -- fueled by his long-held dream that millions might realize their potential through great software -- made Microsoft a personal computing powerhouse and a trendsetter in the Internet dawn. Whether you're a suit, chef, quant, artist, media maven, nurse or gamer, you've probably used a Microsoft product today.

In summer of 2008, Gates left his day-to-day role with Microsoft to focus on philanthropy. Holding that all lives have equal value (no matter where they're being lived), the Bill and Melinda Gates Foundation has now donated staggering sums to HIV/AIDS programs, libraries, agriculture research and disaster relief -- and offered vital guidance and creative funding to programs in global health and education. Gates believes his tech-centric strategy for giving will prove the killer app of planet Earth's next big upgrade.

Read a collection of Bill and Melinda Gates' annual letters, where they take stock of the Gates Foundation and the world. And follow his ongoing thinking on his personal website, The Gates Notes. His new paper, "The Next Epidemic," is published by the New England Journal of Medicine.

More profile about the speaker
Bill Gates | Speaker | TED.com